Báo chí tiên phong kiến tạo, lan tỏa tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng cho các cơ quan báo chí, xuất bản và đại biểu văn nghệ sĩ do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tổ chức sáng 8/4, tại Hà Nội, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm cho biết, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã thành công rất tốt đẹp.

Đại hội đã mở ra một giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn dài hạn và quyết tâm chính trị cao, như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: "Đây là bước chuyển tiếp quan trọng của sự nghiệp cách mạng, khẳng định bản lĩnh, trí tuệ của Đảng trong việc định hướng tương lai dân tộc".

Lực lượng báo chí là những người khơi nguồn kiến tạo

Trong dòng chảy đó, lực lượng báo chí, xuất bản, văn nghệ sĩ và trí thức giữ vai trò đặc biệt quan trọng là những người khơi nguồn, kiến tạo, dẫn dắt và kết nối, góp phần tạo nên sự thống nhất giữa ý chí của Đảng với khát vọng của toàn dân tộc; củng cố niềm tin của nhân dân, khơi dậy tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, quyết tâm biến chủ trương thành hành động và kết quả cụ thể.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, sự chuyển động đồng bộ của cả hệ thống chính trị là điều kiện cần; trong khi sự đồng thuận về nhận thức cùng sự bứt phá sáng tạo của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, những người làm báo, xuất bản chính là yếu tố then chốt, tạo động lực để Nghị quyết thực sự thẩm thấu, lan tỏa và có sức sống mạnh mẽ trong đời sống.

Thực hiện Chỉ thị số 01 của Bộ Chính trị về nghiên cứu, học tập, quán triệt Nghị quyết Đại hội XIV, Hội nghị được tổ chức dành riêng cho đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, những người làm báo, xuất bản đã khẳng định rõ vị trí, vai trò, cũng như sự quan tâm, kỳ vọng lớn lao của Đảng, Nhà nước đối với lực lượng này là những chủ thể nòng cốt, xung kích, trụ cột trên mặt trận tư tưởng, văn hóa, khoa học - công nghệ.

Để việc triển khai Nghị quyết trong các lĩnh vực đạt hiệu quả thực chất, tránh hình thức, ông Trần Thanh Lâm đề nghị các cơ quan, đơn vị quan tâm một số nội dung trọng tâm.

Thứ nhất, cấp ủy, lãnh đạo các cơ quan báo chí, xuất bản, các liên hiệp hội và hội chuyên ngành cần xác định việc học tập Nghị quyết không chỉ là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của năm 2026 mà là nhiệm vụ xuyên suốt cả nhiệm kỳ.

Việc triển khai không dừng ở xây dựng kế hoạch, chương trình hành động hay ban hành hướng dẫn, mà đòi hỏi mỗi cấp ủy viên, mỗi cán bộ lãnh đạo phải thực sự thấm nhuần tinh thần đổi mới, mục tiêu chiến lược, nhiệm vụ trọng tâm và giải pháp đột phá của Nghị quyết, từ đó tổ chức thực hiện một cách quyết liệt, sáng tạo, phù hợp với đặc thù từng lĩnh vực.

Mỗi sản phẩm báo chí, mỗi cuốn sách, mỗi tác phẩm nghệ thuật, mỗi công trình khoa học trong giai đoạn này phải mang “hơi thở” của cuộc sống, phản ánh khát vọng dân tộc, hướng tới các giá trị nhân văn, giàu tính Đảng và thiết thực phục vụ nhân dân.

Chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”

Thứ hai, Nghị quyết Đại hội XIV đã xác định rõ các nhiệm vụ, yêu cầu trọng tâm đối với báo chí, xuất bản, văn hóa - văn nghệ và khoa học - công nghệ.

Đối với báo chí, xuất bản, cần quyết tâm xây dựng nền báo chí, xuất bản chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại vừa là mục tiêu, vừa là nguyên tắc vận hành. Các cơ quan chỉ đạo, quản lý cần chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”, tạo không gian mới để báo chí, xuất bản phát huy vai trò dẫn dắt, định hướng thông tin, bồi đắp nền tảng tri thức quốc gia và tạo lập giá trị xã hội.

Các cơ quan báo chí phải thực hiện tốt chức năng thông tin, tuyên truyền “đúng, nhanh, hay và sắc bén”, giữ vai trò tiên phong, trụ cột, xung kích trên mặt trận tư tưởng; các nhà xuất bản phải cho ra đời những xuất bản phẩm xứng tầm với sự phát triển của đất nước.

Đồng thời, cần đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện để làm chủ không gian truyền thông, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng bằng những luận cứ khoa học, thuyết phục; trở thành lực lượng kiến tạo niềm tin, cổ vũ khát vọng phát triển, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Việt Nam hùng cường, thịnh vượng trong kỷ nguyên mới.

Đối với đội ngũ văn nghệ sĩ, ông Trần Thanh Lâm cho biết, Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị khẳng định văn hóa phải được đặt ngang tầm với kinh tế và chính trị; văn hóa là nền tảng, con người là trung tâm. Văn nghệ sĩ là những người “xây dựng, bồi đắp tâm hồn” dân tộc, “thắp lửa” khát vọng của nhân dân.

Do đó, cần có cơ chế phát huy mạnh mẽ hơn nữa sự đóng góp của đội ngũ này trong thực hiện hai mục tiêu chiến lược 100 năm; khuyến khích sáng tạo những tác phẩm có giá trị bền vững, lan tỏa lâu dài, góp phần làm giàu hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam.

Đồng thời, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, để sản phẩm nghệ thuật không chỉ phục vụ thưởng thức mà còn trở thành động lực phát triển kinh tế, lan tỏa giá trị Việt Nam ra thế giới. Đối với đội ngũ trí thức, nhà khoa học, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị xác định khoa học - công nghệ là động lực chủ yếu của tăng trưởng, trong đó trí thức là nhân tố quan trọng nhất,...

Xây dựng cơ chế “chiêu hiền đãi sĩ”

Thứ ba, cần đặc biệt chú trọng yếu tố con người bởi đây là khâu đột phá của mọi đột phá. Các mục tiêu sẽ khó thành hiện thực nếu thiếu một đội ngũ cán bộ báo chí, xuất bản, trí thức, văn nghệ sĩ “đủ tâm, đủ tầm”.

Cần xây dựng cơ chế “chiêu hiền đãi sĩ” vượt trội, nhất là đối với chuyên gia đầu ngành và tài năng trẻ; đề cao đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội, bảo đảm tự do sáng tạo trong khuôn khổ pháp luật và lợi ích dân tộc, đồng thời có chính sách đãi ngộ xứng đáng để thu hút nhân tài.

Thứ tư, các nghị quyết chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi được cụ thể hóa bằng các chương trình hành động, dự án, đề án có địa chỉ rõ ràng, thời gian hoàn thành cụ thể và tiêu chí đánh giá minh bạch.

Các cơ quan, đơn vị cần khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai; tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá định kỳ. Kết quả thực hiện Nghị quyết chính là thước đo rõ nhất cho tư duy, phương pháp lãnh đạo, điều hành và trách nhiệm của mỗi tổ chức, cá nhân.

Thứ năm, đề nghị các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương trong quá trình triển khai Nghị quyết Đại hội XIV và nghị quyết của địa phương, đơn vị cần quan tâm xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp, tạo điều kiện để đội ngũ văn nghệ sĩ, trí thức, người làm báo, xuất bản phát huy tối đa năng lực, trí tuệ và tâm huyết, phục vụ sự phát triển chung của đất nước và từng địa phương.

Trong Văn kiện Đại hội XIV và các phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, một thông điệp xuyên suốt được nhấn mạnh: "Đất nước đang đứng trước những cơ hội lịch sử to lớn, song cũng đối diện không ít thách thức, đòi hỏi những đột phá mang tính cách mạng, khoa học để kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn của đời sống xã hội".

Với tinh thần đó, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tin tưởng đội ngũ những người làm báo, xuất bản, văn nghệ sĩ, trí thức sẽ tiếp tục tiên phong trong việc triển khai, cụ thể hóa Nghị quyết; để mỗi trang viết, mỗi tác phẩm nghệ thuật, mỗi công trình khoa học đều trở thành nguồn lực tinh thần mạnh mẽ, cổ vũ lòng yêu nước, khơi dậy khát vọng phát triển, góp phần xây dựng đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.