Thế khó của Thổ Nhĩ Kỳ trong cuộc khủng hoảng Crimea

Mặc dù đã phản ứng để bảo vệ người Tatar ở Crimea (Crưm), nhưng đó chỉ là những phản ứng mang tính "bản năng" và Thổ Nhĩ Kỳ không muốn phá hỏng mối quan hệ với Nga. Tại sao?

Cuộc khủng hoảng Crimea với sự tranh giành ảnh hưởng giữa Nga và phương Tây đã đặt Thổ Nhĩ Kỳ trong thế tiến thoái lưỡng nan. Trong khi bày tỏ “hết sức quan ngại” về hành động quân sự của Nga tại bán đảo Crimea, Thổ Nhĩ Kỳ cũng không muốn nổ ra một cuộc đối đầu quân sự với Moskva. Điều này có thể giải thích tại sao kể từ khi bắt đầu cuộc khủng hoảng, Ankara chỉ đơn giản nhắc lại quan điểm sự toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine phải được tôn trọng.

Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan (trái) và Tổng thống Nga Putin.

Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan (trái) và Tổng thống Nga Putin.

Rõ ràng, Thổ Nhĩ Kỳ không muốn thể hiện một lập trường mạnh mẽ hơn về cuộc khủng hoảng tại Ukraine.

Thái độ của Ankara có thể gây ra sự khó hiểu đối với phương Tây, trước các động thái của Nga khi tuyên bố rằng hành động quân sự tại Ucraine là một bước cần thiết và hợp pháp để bảo vệ người Nga tại bán đảo Crimea. Mặc dù trong lịch sử đã xảy ra các cuộc xung đột giữa hai cường quốc có ảnh hưởng nhất ở Biển Đen, Thổ Nhĩ Kỳ và Nga gần đây đã gạt các mối bất đồng địa chính trị sang một bên để thúc đẩy quan hệ kinh tế.

Trong khi nhắc lại sự phản đối của mình về vấn đề ly khai của Crimea, Ankara chắc chắn sẽ không muốn đối đầu trực tiếp với Moskva vì còn phụ thuộc vào nguồn năng lượng và thương mại của Nga. Khoảng 60% nhu cầu năng lượng của Thổ Nhĩ Kỳ được cung cấp từ đường ống của Nga. Kim ngach thương mại song phương hàng năm ước tính khoảng 40 tỷ USD.

Một lĩnh vực hợp tác quan trọng khác về kinh tế đó là dòng chảy ngày càng tăng lượng khách du lịch Nga đến thăm bãi biển Aegea của Thổ Nhĩ Kỳ và các nhà đầu tư vào lĩnh vực xây dựng. Quan hệ kinh tế giữa hai nước được thể hiện qua các dự án đầu tư lớn, chẳng hạn như một số công ty xây dựng Thổ Nhĩ Kỳ cũng tham gia xây dựng cơ sở hạ tầng cho Thế vận hội Olympic Sochi vừa qua. Trong năm 2013, các nhà đầu tư Nga đã rót 843 triệu USD vào Thổ Nhĩ Kỳ. Kết quả là, 2 nước đã đưa ra nhiều tuyên bố quan hệ hợp tác thân thiện.

Dù vậy bán đảo Crimea trong lịch sử là nơi diễn ra chủ yếu sự cạnh tranh giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Nga, và hợp tác về mặt kinh tế cũng chỉ hạn chế phần nào Thổ Nhĩ Kỳ bày tỏ sự phản đối về những căng thẳng gần đây tại Ukraine. Crimea hiện có khoảng 12% người dân Tatar gốc Thổ Nhĩ Kỳ sinh sống, nhóm sắc tộc năm 1940 đã bị trục xuất hàng loạt, trong khi người Tatar ở Thổ Nhĩ Kỳ là khoảng 5 triệu, đủ lớn để có thể tác động đến các nhà hoạch định chính sách của nước này.

Hơn nữa, Crimea cũng là một phần lãnh thổ của Đế quốc Ottoman trước khi nó được nhượng lại cho Nga theo các điều khoản của Hiệp ước Küçük Kaynarca, được ký kết sau chiến thắng của Nga trong cuộc chiến tranh Nga - Thổ giai đoạn 1768-1774. Crimea vẫn thuộc Nga cho đến khi nhà lãnh đạo Liên Xô Nikita Khrushchev chuyển nhượng khu vực này cho Ukraine vào năm 1954.

Hiện có khoảng 300.000 người dân tộc Tatar ở Crimea và họ luôn phản đối bán đảo này gia nhập vào Nga. Theo một số phương tiện truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ, Ankara có thể sẽ can thiệp quân sự nếu dân tộc Tatar ở Crimea bị đe dọa.

Tuy nhiên, nhà báo kỳ cựu Lamiya Adilgizi ở Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng nước này sẽ không sẵn sàng làm mất thế cân bằng quân sự tại Biển Đen cho đến khi "giới hạn đỏ” bị vượt qua - đó là một sự vi phạm đối với Công ước Montreux năm 1936 không cho phép tàu chiến các quốc gia ven biển thuộc khu vực Biển Đen đi qua eo biển Thổ Nhĩ Kỳ. Liên Xô cũng đã vài lần tìm cách xóa bỏ một số điều khoản hạn chế sự cơ động của Hạm đội Biển Đen trong hiệp ước này nhưng chưa thành công.

Bên cạnh đó, sự bất ổn trong nước tại Thổ Nhĩ Kỳ, đặc biệt là hậu quả của vụ bê bối tham nhũng gần đây, đã làm nản lòng các nhà đầu tư quốc tế và làm suy yếu nền kinh tế của Thổ Nhĩ Kỳ. Do đó, hợp tác kinh tế với Nga đang ngày càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết đối với Thổ Nhĩ Kỳ.


Theo CT
Baotintuc.vn/Al Jazeera
MỚI NHẤT
Xuất hiện rạn nứt đầu tiên trong EU về quan hệ với Nga
Xuất hiện rạn nứt đầu tiên trong EU về quan hệ với Nga

(Dân trí) - Đúng theo dự đoán, nội bộ Liên minh châu Âu (EU) đã xuất hiện rạn nứt đầu tiên liên quan đến việc đình chỉ tư cách thành viên của Nga trong Nhóm các nước phát triển công nghiệp hàng đầu thế giới (G-8). Đứng đầu nỗ lực này đang là Đức và Italia.

Thứ tư, 19/03/2014 - 08:05

Nổ súng tại căn cứ quân sự Ukraine ở Crimea, 1 người chết
Nổ súng tại căn cứ quân sự Ukraine ở Crimea, 1 người chết

(Dân trí) - Quân đội Ukraine cho hay một binh sĩ đã thiệt mạng trong vụ nổ súng tại một căn cứ quân sự ở bán đảo Crimea hôm qua 18/3, sau khi Mátxcơva ký hiệp ước sáp nhập Crimea vào Nga.

Thứ tư, 19/03/2014 - 07:30

 Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ thăm Việt Nam
Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ thăm Việt Nam

Chiều 18/3, tại Hà Nội, Trung tướng Võ Văn Tuấn, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam đã tiếp ông Michael G. Vickers, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ đang ở thăm và làm việc tại Việt Nam.

Thứ tư, 19/03/2014 - 07:23

Phương Tây tức tối trước hiệp ước sáp nhập Crimea vào Nga
Phương Tây tức tối trước hiệp ước sáp nhập Crimea vào Nga

(Dân trí) - Phản ứng sau khi Tổng thống Nga Putin chính thức phê chuẩn hiệp ước sáp nhập Crimea vào Nga, dư luận phương Tây đều tỏ ra tức giận, và cáo buộc Nga phá vỡ luật pháp quốc tế. Trong khi đó Tổng thống Argentina lại đứng ra bênh vực Nga.

Thứ tư, 19/03/2014 - 07:03

Lễ ký hiệp ước sáp nhập Crimea vào Nga
Lễ ký hiệp ước sáp nhập Crimea vào Nga

(Dân trí) - Hiệp ước sáp nhập Crimea vào Nga đã được Tổng thống Putin và các lãnh đạo Crimea ký kết tại Mátxcơva vào chiều nay 18/3 giờ địa phương, với sự chứng kiến của 2 viện quốc hội Nga.

Thứ ba, 18/03/2014 - 10:15

Putin: "Crimea mãi là một phần không thể tách rời của Nga"
Putin: "Crimea mãi là một phần không thể tách rời của Nga"

(Dân trí) - Ngày 18/3, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đọc thông điệp đặc biệt nhân sự kiện tiếp nhận bán đảo Crimea vào Liên bang Nga, trong đó ông nhấn mạnh phương Tây đã "vượt quá giới hạn trong vấn đề Ukraine" và Crimea "sẽ mãi là bộ phận không tách rời của Nga".

Thứ ba, 18/03/2014 - 09:40

Thụy Sĩ sẽ tăng cường hỗ trợ Việt Nam trên nhiều lĩnh vực
Thụy Sĩ sẽ tăng cường hỗ trợ Việt Nam trên nhiều lĩnh vực

Sáng 18/3, theo giờ địa phương (tức chiều tối giờ Việt Nam), Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng và Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội nước ta bắt đầu thăm chính thức Liên bang Thụy Sĩ.

Thứ ba, 18/03/2014 - 08:49

Chủ tịch nước hội đàm với Thủ tướng Nhật Bản
Chủ tịch nước hội đàm với Thủ tướng Nhật Bản

Hai lãnh đạo khẳng định tiếp tục hợp tác chặt chẽ tại các diễn đàn, cơ chế hợp tác và tại các tổ chức khu vực và quốc tế.

Thứ ba, 18/03/2014 - 08:29

Tuyên bố chung Việt Nam - Nhật Bản
Tuyên bố chung Việt Nam - Nhật Bản

Hai nước quyết định nâng mối quan hệ lên một tầm cao mới thành quan hệ Đối tác Chiến lược sâu rộng vì hòa bình, phồn vinh ở châu Á.

Thứ ba, 18/03/2014 - 08:16

Putin phê chuẩn hiệp ước tái hợp nhất Crimea với Nga
Putin phê chuẩn hiệp ước tái hợp nhất Crimea với Nga

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin và các lãnh đạo Crimea ngày 18/3 đã ký một hiệp ước nhằm tái hợp nhất bán đảo Crimea với Nga.

Thứ ba, 18/03/2014 - 08:06

Người nhà hành khách trên máy bay mất tích đòi tuyệt thực
Người nhà hành khách trên máy bay mất tích đòi tuyệt thực

(Dân trí) - Quá giận dữ, tuyệt vọng với tiến độ tìm kiếm người thân trên máy bay mất tích, người nhà một số hành khách Trung Quốc trên chuyến bay MH370 hôm nay (18/3) đã dọa sẽ tuyệt thực. Trong khi đó, giới chức Trung Quốc tiếp tục bày tỏ sự không hài lòng với Malaysia.

Thứ ba, 18/03/2014 - 04:41

Putin phê chuẩn dự thảo hiệp ước sáp nhập Crimea vào Nga
Putin phê chuẩn dự thảo hiệp ước sáp nhập Crimea vào Nga

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin đã phê chuẩn một dự thảo hiệp ước giữa Crimea và Mátxcơva về việc sáp nhập vùng tự trị của Ukraine vào Liên bang Nga, điện Kremlin ngày 18/3 cho biết.

Thứ ba, 18/03/2014 - 04:05

ĐÁNG QUAN TÂM
Chủ tịch nước phát biểu trước Quốc hội Nhật Bản
Chủ tịch nước phát biểu trước Quốc hội Nhật Bản

Theo đặc phái viên TTXVN, sáng 18/3, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước đến Nhật Bản, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã đến thăm và có bài phát biểu quan trọng trước Quốc hội Nhật Bản - cơ quan lập pháp có lịch sử lâu đời nhất ở châu Á.

Thứ ba, 18/03/2014 - 03:23

Pháp dọa hủy bán tàu chiến cho Nga vì khủng hoảng Ukraine
Pháp dọa hủy bán tàu chiến cho Nga vì khủng hoảng Ukraine

(Dân trí) - Pháp sẽ cân nhắc hủy một hợp đồng trị giá 1,2 tỷ euro nhằm chuyển giao 2 tàu chiến lớp Mistral cho hải quân Nga nếu Mátxcơva leo thang thêm căng thẳng tại Ukraine, Ngoại trưởng Pháp tuyên bố.

Thứ ba, 18/03/2014 - 03:22

Tàu Hy Lạp nghi tìm thấy mảnh vỡ trôi dạt trên eo biển Malacca
Tàu Hy Lạp nghi tìm thấy mảnh vỡ trôi dạt trên eo biển Malacca

(Dân trí) - Một tàu chở dầu của Hy Lạp hôm 17/3 đã được giới chức Indonesia yêu cầu để mắt tới “những va li trôi dạt” tại eo biển Malacca sau khi tiến lại khu vực này, báo giới Malaysia đưa tin.

Thứ ba, 18/03/2014 - 03:17

Báo Mỹ: Máy bay mất tích bị chuyển hướng bằng máy tính
Báo Mỹ: Máy bay mất tích bị chuyển hướng bằng máy tính

(Dân trí) - Tờ Thời báo New York dẫn lời các nhà điều tra của Mỹ khẳng định, đợt chuyển hướng đầu tiên về phía Tây của chuyến bay MH370 được thực hiện bởi ai đó thông qua hệ thống máy tính trong buồng lái, thay vì bẻ lái thông thường.

Thứ ba, 18/03/2014 - 01:35

Bắc Kinh bác thông tin MH370 bị hành khách Trung Quốc khủng bố
Bắc Kinh bác thông tin MH370 bị hành khách Trung Quốc khủng bố

(Dân trí) - Báo chí nhà nước Trung Quốc ngày 18/3 dẫn lời đại sứ nước này tại Malaysia cho biết không có bằng chứng cho thấy 153 hành khách Trung Quốc trên chuyến bay mất tích MH370 của Malaysia Airlines có liên quan tới hành động không tặc hoặc khủng bố.

Thứ ba, 18/03/2014 - 12:03

8 người Trung Quốc mất tích sau vụ va chạm ngoài khơi Nhật Bản
8 người Trung Quốc mất tích sau vụ va chạm ngoài khơi Nhật Bản

(Dân trí) - 8 thuyền viên Trung Quốc đã mất tích và một người trong tình trạng nguy kịch sau khi 2 tàu chở hàng va chạm nhau tại cửa ngõ Vịnh Tokyo vào sáng sớm nay 18/3 giờ địa phương, lực lượng bảo vệ bờ biển Nhật Bản cho biết.

Thứ ba, 18/03/2014 - 11:36

Hé mở "kế hoạch 5 điểm" của Nga về khủng hoảng Ukraine
Hé mở "kế hoạch 5 điểm" của Nga về khủng hoảng Ukraine

Ngày 17/3, Bộ Ngoại giao Nga đã gửi đề xuất tới Ngoại trưởng một số nước về bản đề xuất giải pháp cho tình hình Ukraine. Ngoài việc thiết lập Nhóm Hỗ trợ (SG), kế hoạch này bao gồm những điểm chính yếu.

Thứ ba, 18/03/2014 - 11:19

Mỹ ngừng điều tàu khu trục tìm máy bay mất tích
Mỹ ngừng điều tàu khu trục tìm máy bay mất tích

(Dân trí) - Bộ quốc phòng Mỹ ngày 17/3 cho biết sẽ ngừng triển khai tàu khu trục USS Kidd cho sứ mệnh tìm kiếm máy bay Malaysia mất tích. Dù vậy giới chức Mỹ tuyên bố điều này không có nghĩa là nước này sẽ giảm cấp độ tham gia.

Thứ ba, 18/03/2014 - 11:00

Malaysia điều tra khả năng phi công tự sát trên máy bay mất tích
Malaysia điều tra khả năng phi công tự sát trên máy bay mất tích

(Dân trí) - Cảnh sát Malaysia đang xem xét khả nghi phi công tự sát trên chuyến bay MH370 trong cuộc điều tra vụ máy bay mất tích của hãng hàng không Malaysia Airlines, vốn đột ngột biến mất khỏi màn hình radar kể từ ngày 8/3 mà không để lại bất kỳ dấu vết nào.

Thứ ba, 18/03/2014 - 09:38

Đặc nhiệm SEAL Mỹ đột kích tàu chở dầu treo cờ Triều Tiên
Đặc nhiệm SEAL Mỹ đột kích tàu chở dầu treo cờ Triều Tiên

(Dân trí) - Lầu Năm Góc ngày 17/3 cho biết một đội đặc nhiệm SEAL của hải quân Mỹ đã lên boong và kiểm soát một tàu chở dầu treo cờ Triều Tiên, sau khi tàu này nhận dầu từ một cảng do phe nổi dậy ở Libya kiểm soát.

Thứ ba, 18/03/2014 - 09:19

Ukraine triệu hồi đại sứ tại Nga, điều xe tăng tới gần biên giới
Ukraine triệu hồi đại sứ tại Nga, điều xe tăng tới gần biên giới

(Dân trí) - Chính phủ Ukraine ngày 17/3 đã quyết định triệu hồi đại sứ của nước mình tại Mátxcơva về nước để tham vấn về sự ly khai của vùng lãnh thổ Crimea. Cùng ngày, nhiều đơn vị xe tăng của nước này đã được điều tới khu vực Donetsk, gần biên giới với Nga.

Thứ ba, 18/03/2014 - 08:52

Việt Nam ủng hộ đối thoại nhân quyền tại Myanmar, Iran, Triều Tiên
Việt Nam ủng hộ đối thoại nhân quyền tại Myanmar, Iran, Triều Tiên

(Dân trí) - Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao Việt Nam, ngày 17/03/2014, Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc đã tiến hành các Phiên đối thoại về tình hình bảo đảm và thúc đẩy quyền con người tại Myanmar, Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Triều Tiên và Iran.

Thứ ba, 18/03/2014 - 08:41