Con đường tơ lụa trên bộ:

Nước Nga của Putin lo Trung Quốc "uy hiếp an ninh"

Giới chuyên gia quân sự của Nga cho rằng, với tuyến đường sắt, quân đội Trung Quốc có thể đến các nước Trung Á chỉ trong chưa đầy ba giờ đồng hồ.
>>“Con đường tơ lụa” xưa và tham vọng Trung Quốc ngày nay
>>Con đường tơ lụa mới: Những ý đồ riêng ở một khu vực chung

Khu vực trung tâm của dự án “con đường tơ lụa trên bộ” của TQ nằm ở Trung Á. Nhìn từ góc độ phát triển kinh tế giữa hai khu vực Á - Âu, chúng ta có thể nhìn ra kiểu “cao ở hai bên và thấp dần ở giữa”. Cả TQ và châu Âu đều có nền kinh tế phát triển, trong khi Trung Á lại là “vùng trũng”. Trung Á sở hữu lượng tài nguyên vô cùng phong phú, đa dạng, nhưng hạ tầng giao thông thì ngược lại, cùng với khí hậu rất khắc nghiệt.

Vì vậy, Bắc Kinh chọn Trung Á làm khu vực trung tâm để xây dựng các “nhánh vành đai kinh tế”, từ đó sớm hình thành bộ khung của “con đường tơ lụa trên bộ”. TQ hy vọng, thông qua việc hoàn thiện hệ thống giao thông tại đây có thể xây dựng mạng lưới kinh tế nối liền Bắc Kinh với khu vực xung quanh. Tuy nhiên, nước này sẽ phải đối mặt với những thách thức không nhỏ.

Thứ nhất, các tập đoàn kinh tế của TQ ào ạt rót vốn đầu tư vào khu vực vốn dĩ có ảnh hưởng truyền thống của Nga, điều này khiến Moscow lo lắng, các nước nhỏ trong khu vực cảm thấy bất an.

Kế hoạch đường sắt kết nối TQ–Kyrgyzstan-Uzbekistan là một ví dụ. Tháng 4/2012, bản ghi nhớ về hợp tác giữa ba quốc gia được ký. Tháng 8 cùng năm, truyền thông Nga đăng tải loạt bài đánh giá việc hợp tác này là một thách thức và uy hiếp đối với an ninh của Nga.

Nước Nga của Putin lo Trung Quốc "uy hiếp an ninh" - 1

Một chuyến tàu từ Nga vào ga tại thành phố Bishkek, Kyrgyzstan. (Ảnh: Eurasianet.org)

Các nhà phân tích Nga cho rằng, việc chính phủ Kyrgyzstan thỏa thuận với TQ nhằm xây dựng tuyến đường sắt đã làm tổn hại nghiêm trọng đến vị thế chính trị của Nga tại khu vực. Điều khiến họ bất an là toàn bộ hệ thống đường sắt mới được xây dựng theo tiêu chuẩn châu Âu chứ không phải Liên Xô cũ. Khi đó, dự án sẽ phá bỏ toàn bộ hệ thống giao thông của Liên Xô cũ đã tồn tại bao năm tại khu vực.

Các chuyên gia quân sự của Nga thì cho rằng, với tuyến đường sắt, quân đội TQ có thể đến các nước Trung Á này chỉ trong vòng chưa đầy ba giờ đồng hồ. Nhằm cô lập và hạn chế ảnh hưởng của TQ, cũng là nâng cao vị thế của Nga tại khu vực này, tháng 5/2013, Nga đề xuất xây dựng “Tuyến đường sắt nối Nga với Kazakhstan, Kyrgyzstan và Tajikistan”.

Theo tính toán, tuyến đường sẽ đi qua bốn quốc gia này sau đó đến Afghanistan và xuyên qua Iran để đi đến các nước vùng vịnh Ba Tư. Dự án này được kỳ vọng sẽ thay đổi toàn bộ diện mạo kinh tế, giao thông và kết nối an ninh khu vực.

Thứ hai, thách thức an ninh khu vực. Việc Mỹ chính thức rút quân khỏi Afghanistan khiến tình hình xung đột của nước này liên tục leo thang. Vấn đề tỵ nạn, xung đột tôn giáo, chủ nghĩa hồi giao cực đoan và chủ nghĩa khủng bố đã ảnh hưởng rất nhiều đến an ninh tại đây. Mâu thuẫn tôn giáo, sắc tộc ở khu vực Trung Á chưa bao giờ hết nóng. Ngoài ra, Trung Á còn là nơi giao thoa và thường xuyên xung đột giữa nhiều tôn giáo, văn hóa và luồng tư tưởng khác nhau.

Thứ ba, Trung Á là hạt nhân của các “nhánh vành đai kinh tế” và “con đường tơ lụa” đi qua, nơi đan xen nhiều lợi ích, đồng thời là địa bàn tranh giành ảnh hưởng của các siêu cường. Hiện nay cùng các “nhánh vành đai kinh tế” và “con đường tơ lụa” của TQ, Trung Á vẫn tồn tại hàng loạt các mô hình hợp tác kinh tế khác nhau. Mỹ đề xuất “kế hoạch con đường tơ lụa mới”; Nga đề xuất hình thành cộng đồng kinh tế Á - Âu; châu Âu thì đưa ra “chiến lược Trung Á mới”, v.v…

Từ những năm 1990, Mỹ đã ấp ủ xây dựng đường dẫn khí đốt từ Turkmenistan qua Afghanistan đến Pakistan và Ấn Độ, xong không thành. Năm 2011, Mỹ lại đề xuất “kế hoạch con đường tơ lụa mới” nối thế giới với Afghanistan. Mục tiêu là tìm kiếm sự ủng hộ từ các quốc gia láng giềng của Afghanistan, từ đó xúc tiến đầu tư thương mại, xuất khẩu năng lượng, và quan trọng nhất là khẳng định vị thế của Washington tại đây.

Tháng 6/2007, Liên minh EU thông qua “Chiến lược quan hệ đối tác mới với Trung Á”. Từ đó đến nay, EU đã tích cực đầu tư vào hạ tầng, kỹ thuật và thu được kết quả đáng kể tại khu vực này.

Có thể thấy, việc Bắc Kinh tiến hành mở rộng ảnh hưởng, tìm kiếm cơ hội hợp tác đầu tư thông qua xây dựng ồ ạt các “nhánh vành đai kinh tế” và “con đường tơ lụa trên bộ” đang gặp phải không ít vấn đề. Ngoài thách thức của sự phức tạp về sắc tộc, tôn giáo cũng như mâu thuẫn chính trị tại khu vực, “siêu dự án” sẽ còn đối mặt với hàng loạt thách thức từ các cường quốc như Nga, EU và Mỹ.

Thật khó để Nga chia sẻ ảnh hưởng với Bắc Kinh tại khu vực vốn dĩ được xem là sân sau của mình. Mỹ càng không thể nào khoanh tay đứng nhìn TQ “Tây tiến” một cách dễ dàng, EU cũng không ngoại lệ. Liệu Bắc Kinh làm cách nào hóa giải những thách thức trên, đồng thời lựa chọn những bước đi để “siêu dự án” thành hiện thực?

Theo Nguyễn Tăng Nghị

Vietnamnet

(• Tác giả Nguyễn Tăng Nghị hiện là giảng viên Khoa Quan hệ Quốc tế, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM; Nghiên cứu sinh tại Học viện Quan hệ Quốc tế, Đại học Nhân dân Trung Quốc).

MỚI NHẤT
Nga sẽ mời chuyên gia quốc tế phân tích hộp đen Su-24
Nga sẽ mời chuyên gia quốc tế phân tích hộp đen Su-24

(Dân trí) - Bộ Quốc phòng Nga sẽ mời chuyên gia quốc tế tham gia phân tích dữ liệu hộp đen máy bay ném bom Su-24 của Moscow, bị không quân Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi ngày 24/11, khiến 1 phi công Nga tử nạn, người phát ngôn điện Kremlin Dmitry Peskov cho hay.

Thứ tư, 09/12/2015 - 09:59

Mỹ dạy Nga bài học về “thực dụng kiểu Mỹ”
Mỹ dạy Nga bài học về “thực dụng kiểu Mỹ”

Suy cho cùng thì Nga và Mỹ được gì trong giải pháp chính trị Syria mới biết ai là người chiến thắng.

Thứ tư, 09/12/2015 - 09:00

Lybia - căn cứ dự phòng của IS
Lybia - căn cứ dự phòng của IS

Tuần trước, bộ phận giám sát các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc đã cảnh báo rằng, Lybia đang nổi lên như một thành trì quan trọng đối với nhóm Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.

Thứ tư, 09/12/2015 - 08:00

Nga điều thêm siêu tuần dương hạm Varyag đến bờ biển Syria
Nga điều thêm siêu tuần dương hạm Varyag đến bờ biển Syria

Trong một động thái mới nhất, Nga sẽ điều tuần dương hạm Varyag đến Syria, hợp thành bộ đôi chiến hạm phòng không siêu mạnh cùng với tuần dương hạm Moskva.

Thứ tư, 09/12/2015 - 07:00

Pháp chỉ huy lực lượng hải quân quốc tế chống IS
Pháp chỉ huy lực lượng hải quân quốc tế chống IS

Tàu sân bay Charles de Gaulle của Pháp đã chính thức tiếp quản vị trí chỉ huy lực lượng Hải quân của liên minh quốc tế trong cuộc chiến chống lại Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS).

Thứ tư, 09/12/2015 - 06:00

Khả năng Ankara được Mỹ cung cấp phụ kiện “bom định vị”
Khả năng Ankara được Mỹ cung cấp phụ kiện “bom định vị”

(Dân trí) - Bộ Ngoại giao Mỹ mới đây đề xuất cung cấp các phụ kiện bom định vị giá 70 triệu USD cho Thổ Nhĩ Kỳ, Lầu Năm Góc cho hay.

Thứ tư, 09/12/2015 - 05:00

Quân đội Mỹ đặt mua tên lửa SM-3 thế hệ mới
Quân đội Mỹ đặt mua tên lửa SM-3 thế hệ mới

(Dân trí) - Tập đoàn Raytheon vừa nhận hợp đồng trị giá khoảng 543 triệu USD, cung cấp 17 tên lửa đánh chặn SM-3 Block IIA thế hệ mới cho Cơ quan phát triển các hệ thống chống tên lửa đạn đạo (MDA) thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ.

Thứ tư, 09/12/2015 - 04:30

Thổ Nhĩ Kỳ bắt và trục xuất phóng viên Nga điều tra dầu lậu của IS
Thổ Nhĩ Kỳ bắt và trục xuất phóng viên Nga điều tra dầu lậu của IS

(Dân trí) - Nga đã lập tức lên tiếng chỉ trích hành động của Thổ Nhĩ Kỳ là “bất hợp pháp” và “không thể chấp nhận!

Thứ tư, 09/12/2015 - 03:30

Nghi phạm thứ ba đánh bom rạp hát Paris là người Pháp
Nghi phạm thứ ba đánh bom rạp hát Paris là người Pháp

(Dân trí) - Cơ quan điều tra Pháp đã xác định danh tính kẻ đánh bom liều chết thứ ba trong vụ thảm sát rạp hát Bataclan là Foued Mohamed-Aggad, người Pháp. Hắn từng tới Syria tham chiến cho IS trước khi về nước năm 2014 với mục tiêu “tử vì đạo”.

Thứ tư, 09/12/2015 - 03:25

Tàu ngầm Triều Tiên hư hỏng nặng sau khi thử tên lửa
Tàu ngầm Triều Tiên hư hỏng nặng sau khi thử tên lửa

(Dân trí) - Tàu ngầm có thể phóng tên lửa đầu tiên của Triều Tiên bị cho là hư hại nặng sau đợt phóng thử tên lửa không thành công hôm 28/11 vừa qua, theo nguồn tin tình báo quốc phòng.

Thứ tư, 09/12/2015 - 03:10

Trực thăng tấn công của Nga áp sát Thổ Nhĩ Kỳ
Trực thăng tấn công của Nga áp sát Thổ Nhĩ Kỳ

(Dân trí) - Bộ Quốc phòng Nga xác nhận đã triển khai các trực thăng tấn công và vận tải đến một căn cứ ở Armenia, sát biên giới Thổ Nhĩ Kỳ. Đây có thể là lời cảnh báo với Ankara.

Thứ tư, 09/12/2015 - 03:00

Đức chặn âm mưu khủng bố tại thủ đô Berlin
Đức chặn âm mưu khủng bố tại thủ đô Berlin

(Dân trí) - Cảnh sát Đức đồng thời cũng lục soát nhiều nơi tại thủ đô và bang miền đông Saxony, nhằm truy lùng 3 nghi can được cho là đang lên kế hoạch tấn công khủng bố Berlin bằng thuốc nổ.

Thứ tư, 09/12/2015 - 02:30

ĐÁNG QUAN TÂM
Venezuela: Thế bấp bênh như đi trên dây sau bầu cử Quốc hội
Venezuela: Thế bấp bênh như đi trên dây sau bầu cử Quốc hội

(Dân trí) - Thất bại lịch sử của ‘‘chủ nghĩa Chavez” đã được đa số cử tri Venezuela làm nên khi dùng lá phiếu để bày tỏ phản ứng với đương kim Tổng thống Maduro, mở ra một thời kỳ bấp bênh như đi trên dây với Venezuela.

Thứ tư, 09/12/2015 - 01:10

Trung Quốc dùng đòn hiểm mưu lợi bá quyền
Trung Quốc dùng đòn hiểm mưu lợi bá quyền

TQ sẽ tận dụng tối đa năng lực tài chính để xây dựng “sợi dây kinh tế” nối liền từ Thái Bình Dương đến châu Âu, nối các quốc gia khu vực Trung Á với Nam Á lại với nhau.

Thứ tư, 09/12/2015 - 01:00

Trung Quốc: "Quan tham" nhận hối lộ 3,7 triệu USD lĩnh án 15 năm tù
Trung Quốc: "Quan tham" nhận hối lộ 3,7 triệu USD lĩnh án 15 năm tù

(Dân trí) - Trung Quốc đã kết án cựu Phó chủ tịch tỉnh Hồ Bắc 15 năm tù vì tội tham nhũng và nhận hối lội. Đây là vụ án mới nhất trong chiến dịch chống tham nhũng sâu rộng do Chủ tịch nước Tập Cận Bình phát động.

Thứ tư, 09/12/2015 - 12:23

Bộ chính trị 2.0 của Tổng thống Vladimir Putin
Bộ chính trị 2.0 của Tổng thống Vladimir Putin

Ngày 3-11-2015, Công ty Minchenko, tổ chức tư vấn do nhà nghiên cứu chính trị thân Điện Kremli Evgeny Minchenko đứng đầu đã công bố báo cáo thường niên “Bộ Chính trị 2.0” về vai trò của các nhân vật thân cận với Tổng thống Vladimir Putin.

Thứ tư, 09/12/2015 - 12:00

Toàn cảnh thế giới qua những bức ảnh đắt giá nhất của AP
Toàn cảnh thế giới qua những bức ảnh đắt giá nhất của AP

Hàng năm, Hãng thông tấn AP lại bình chọn những bức ảnh tư liệu đẹp nhất của các nhà báo trên thế giới và những tác phẩm dưới đây sẽ phần nào miêu tả các sự kiện quan trọng của thế giới trong năm qua.

Thứ tư, 09/12/2015 - 11:00

Donald Trump dọa tranh cử độc lập sau phát ngôn gây sốc về người Hồi giáo
Donald Trump dọa tranh cử độc lập sau phát ngôn gây sốc về người Hồi giáo

(Dân trí) - Ứng viên tổng thống hàng đầu của đảng Cộng hòa Mỹ Donald Trump mới đây tiếp tục gây sốc với kêu gọi cấm hoàn toàn người Hồi giáo vào Mỹ. Trump cũng tuyên bố ý định ra tranh cử tổng thống độc lập sau chỉ trích của dư luận quốc tế.

Thứ tư, 09/12/2015 - 10:37

Mỹ trừng phạt Triều Tiên vì kinh doanh vũ khí
Mỹ trừng phạt Triều Tiên vì kinh doanh vũ khí

Mỹ hôm 8-12 đã áp đặt lệnh trừng phạt tài chính lên 6 cá nhân và một số công ty liên quan đến sự tăng nhanh vũ khí tại Triều Tiên.

Thứ tư, 09/12/2015 - 10:30

Công nương Kate lần đầu đội vương miện ưa thích của Công nương Diana
Công nương Kate lần đầu đội vương miện ưa thích của Công nương Diana

(Dân trí) - Công nương Kate Middleton của xứ Cambridge lần đầu tiên đội chiếc vương miện Lover’s Knot ưa thích của mẹ chồng là cố công nương Diana trong một buổi tiệc chiêu đãi ngoại giao.

Thứ tư, 09/12/2015 - 10:27

IS mưu đồ thánh chiến toàn cầu nếu phương Tây điều bộ binh
IS mưu đồ thánh chiến toàn cầu nếu phương Tây điều bộ binh

(Dân trí) - Giữa lúc các cuộc không kích nhằm vào IS tiếp tục leo thang, không ít ý kiến cho rằng cần phải điều bộ binh để thực sự hủy diệt nhóm này. Tuy nhiên, đây chính là điều IS mong đợi: một trận chiến cuối cùng với phương Tây như lời tiên tri.

Thứ tư, 09/12/2015 - 10:11

Nước cờ quá mạo hiểm của Erdogan
Nước cờ quá mạo hiểm của Erdogan

Ankara ngày càng trở nên táo bạo với chính sách ngoại giao của mình, nhưng chọc tức Nga có thể sẽ là một bước đi quá xa.

Thứ tư, 09/12/2015 - 10:00

Nga dội gần 2.000 quả bom diệt khủng bố tại Syria chỉ trong 4 ngày
Nga dội gần 2.000 quả bom diệt khủng bố tại Syria chỉ trong 4 ngày

(Dân trí) - Không quân Nga đã dội gần 2.000 quả bom tại Syria, phá hủy hàng loạt mục tiêu cơ sở hạ tầng của khủng bố chỉ trong 4 ngày qua, Bộ Quốc phòng Nga cho biết trong một tuyên bố ngày 8/12.

Thứ tư, 09/12/2015 - 09:45

Iraq đề nghị NATO hối thúc Thổ Nhĩ Kỳ rút quân
Iraq đề nghị NATO hối thúc Thổ Nhĩ Kỳ rút quân

(Dân trí) - Thủ tướng Iraq Haider al-Abadi ngày 8/12 đã hối thúc NATO gia tăng áp lực lên đồng minh Thổ Nhĩ Kỳ để rút quân ngay lập tức ra khỏi miền bắc Iraq sau khi Ankara từ chối rút quân đã phái đến trước đó.

Thứ tư, 09/12/2015 - 09:27