Hai "mặt trận", một "ván cờ" của tổng thống Putin

Đánh giá lại hành động của Nga từ cuối tháng 9, chúng ta chợt nhận ra “mặt trận thứ hai” ở Syria, có quan hệ mật thiết với “mặt trận thứ nhất” ở Đông Ukraine.
>>Tổng thống Putin, sự trả thù ngọt ngào nhất thường đến vào lúc không ai ngờ...
>>Putin: Bất kỳ mục tiêu nào đe dọa lực lượng Nga phải bị tiêu diệt tức thì

Trong suốt 2.000 năm, Địa Trung Hải, một vùng biển trung tâm của thế giới có vị trí địa lý vô cùng quan trọng, là cầu nối ba châu lục Á, Âu, Phi. Địa Trung Hải còn là biển cửa ngõ thông ra thế giới của Biển Đen. Với nước Nga, vốn có bờ biển phía bắc và đông bắc thường xuyên bị đóng băng, việc tiến ra đại dương ở phía nam cũng mang tính sống còn trên con đường phát triển.

Chiến lược Địa Trung Hải của Nga có lẽ đã bắt đầu từ vài thế kỷ trước, khi Pie Đại Đế đưa nước Nga thoát khỏi bóng tối, từng bước trở thành cường quốc, đặc biệt là cường quốc hải quân. Năm 1696, quân Nga chiếm pháo đài Azov, bàn đạp từ đây đã vững chắc trên Biển Đen và từ đó tiếp tục tính toán đến Đông Địa Trung Hải.

Suốt từ thời đó đến nay, đặc biệt là giữa thế kỷ 20 với sự lớn mạnh của Liên Xô, và cả thời kỳ nước Nga sau này của V.Putin, Đông Địa Trung Hải luôn luôn là “phần mở rộng” của Biển Đen, do đó Biển Đen cũng luôn là một phần của chiến lược Địa Trung Hải.

Tháng 8/1941, Hồng quân Liên Xô đã phối hợp với quân đội Anh quốc đưa quân vào Iran. Đến cuối chiến tranh, Liên Xô đã có cổ phần trong một số công ty khai thác dầu khí ở Iran. Ngoài ra, Liên Xô còn có những vai trò tích cực ở Iraq cũng trong giai đoạn này.

Từ trước và sau Chiến tranh thế giới, Liên Xô đều tham gia đàm phán và đàm phán lại Công ước Montreux, liên quan đến quyền đi lại tự do của tàu bè qua hai eo biển Bosphorus và Dardanelles (nối Biển Đen với đại dương). Tuy nhiên họ vẫn chưa có được thành công mong muốn trong việc đứng chân chắc chắn hơn nữa ở vùng yết hầu của ba châu lục này.

Thập niên 1960, những cố gắng Liên Xô cũng không hề ngơi nghỉ trong khu vực khi can dự sâu sắc vào xung đột Israel – Arab, như cuộc “Chiến tranh 6 ngày”.

Hai "mặt trận", một "ván cờ" của tổng thống Putin - 1

Biển Đen cũng luôn là một phần của chiến lược Địa Trung Hải của nước Nga. (Ảnh minh họa: Wikipedia)

“Ván cờ Địa Trung Hải” thời Putin

Nước Nga của Putin sang những năm 2010 vẫn tiếp tục quan tâm rất nhiều việc quay trở lại thành cường quốc đại dương: ban hành học thuyết biển mới, sáp nhập bán đảo Crimea, và những hoạt động quân sự khá bất ngờ thời gian gần đây ở Syria.

Tháng 12/2013, công ty khí đốt của Nhà nước Nga Soyuzneftegaz ký một hợp đồng với Syria có giá trị 90 triệu đôla kéo dài 25 năm. Đến nay, cả Israel, Lebanon, Cyprus, và bây giờ Syria đều nhiệt tình hẳn lên trước những dữ liệu thăm dò địa chất của Hoa Kỳ cho thấy trữ lượng khí tự nhiên khổng lồ dưới đáy Địa Trung Hải, ước tính khoảng 3.400 nghìn tỷ mét khối.

Khi quan hệ Israel – Ai Cập xấu đi, thì quan hệ Nga – Ai Cập lại nồng ấm lên. Còn khi quan hệ Mỹ - Thổ Nhĩ Kỳ nguội, thì Nga – Thổ lại rất “cơm lành canh ngọt.” Đơn cử, Thổ Nhĩ Kỳ là nước trong NATO, nhưng lại không tham gia trừng phạt Nga sau khủng hoảng Ukraine. Cyprus là quốc đảo được đánh giá rất có tiềm năng khai thác khí tự nhiên ngoài khơi, và Nga cũng có chính sách ảnh hưởng khá mạnh đến tình hình chính trị nước này.

Tại sao nước Nga, vốn là nước giàu có về dầu khí, lại can dự khá sâu vào vùng biển đầy rắc rối như Địa Trung Hải ngay từ trước thời điểm họ bị trừng phạt do khủng hoảng Ukraine? Có thể lý giải từ góc độ: sự tiến bộ vượt bậc của công nghệ dầu đá phiến, cũng như biến đổi khí hậu làm giảm lượng cầu khí đốt của châu Âu. Nước Nga có thể chưa cần bán khí đốt từ nguồn Địa Trung Hải, nhưng cần phải có sự đảm bảo không bị cạnh tranh từ chính nguồn này.

Tartus, căn cứ hải quân cuối cùng của Nga ở nước ngoài là trên bờ biển Syria, ngay ngoài khơi là “mỏ khí đốt khổng lồ.” Do đó Nga còn cần phải mở rộng chân đế của mình hơn nữa, như việc được sử dụng một cảng của Cyprus (2/2015), hay có thêm một căn cứ không quân nữa.

Cuối tháng 9/2015, Nga bắt đầu không kích ở Syria, một hành động có thể nói khá bất ngờ của Putin. Một mặt, có thể coi đây là nước cờ “mở mặt trận thứ hai” của Putin, khi mà tình thế của Nga liên quan đến diễn biến Đông Ukraine còn đang chưa có lối thoát.

Mặt khác, những hành động quân sự của Nga ở Syria đã mau chóng mang lại sự biến chuyển lớn trong cuộc nội chiến Syria, giúp “chân đế” của nước Nga, bàn đạp tiến ra Địa Trung Hải, ngày càng vững chắc.

Sự kiện Thổ Nhĩ Kỳ bắn hạ cường kích SU-24 của Nga làm cho quan hệ hai nước đang thân thiện, xấu đi nhanh chóng. Biến hại thành lợi, Nga mau chóng mở thêm vài căn cứ quân sự trên lãnh thổ Syria, khá gần biên giới nước này với Thổ Nhĩ Kỳ. Còn phía Thổ, tranh thủ được sự ủng hộ từ NATO, dồn thêm nhiều nguồn lực quân sự về phía biên giới. Lần thứ hai kể từ năm 1946, Nga lại đẩy Thổ Nhĩ Kỳ vào vòng tay của các đồng minh NATO.

Đánh giá lại hành động của Nga từ cuối tháng 9, chúng ta chợt nhận ra “mặt trận thứ hai” ở Syria, có quan hệ mật thiết với “mặt trận thứ nhất” ở Đông Ukraine. Sáp nhập Crimea, Nga có quân cảng Sevastopol, quân cảng lâu đời gắn với danh tiếng của Hạm đội Nga. Để có đường ra biển cho hạm đội Hắc Hải, Nga phải vững chân ở Đông Địa Trung Hải.

Vậy thì tại sao ông Putin lại hành động có thể coi là “vội vã” hay mạnh bạo đến vậy, đúng trong thời điểm nước này đang rất khó khăn? Có một lý do khả dĩ chấp nhận được, là việc chính quyền Al-Assad tồn tại hay không, không quá quan trọng; và với lập trường dứt khoát của Phương Tây, thì việc ông Al-Assad phải ra đi gần như là chắc chắn. Nhưng Nga cần phải có quyền là một bên ngồi bên bàn đàm phán. Bây giờ hoặc là không bao giờ, chính vì thế mà Putin cần phải hành động.

Tất cả vẫn chỉ là “ván cờ Địa Trung Hải”.

Theo Phúc Lai

Vietnamnet

MỚI NHẤT
Tạp chí nổi tiếng nhất của Azerbaijan “trình làng” phiên bản tiếng Việt
Tạp chí nổi tiếng nhất của Azerbaijan “trình làng” phiên bản tiếng Việt

(Dân trí) - Tạp chí “IRS”, tạp chí nổi tiếng nhất của Azerbaijan, đã ra mắt phiên tiếng Việt nhằm cung cấp cho độc giả các thông tin về đất nước và con người đất nước ở cửa ngõ Đông-Tây. Tạp chí này đã được xuất bản bằng 13 thứ tiếng và tiếng Việt là ngôn ngữ thứ 14.

Thứ sáu, 18/12/2015 - 11:23

Trung Quốc lại báo động đỏ khói bụi ô nhiễm
Trung Quốc lại báo động đỏ khói bụi ô nhiễm

(Dân trí) - Chính quyền thành phố Bắc Kinh ngày 18/12 lại phát đi “báo động đỏ” về tình trạng khói bụi ô nhiễm, khuyến cáo người dân không ra đường, trường học đóng cửa để tránh ảnh hưởng sức khỏe. Đây là lần thứ hai “báo động đỏ” được đưa ra trong tháng 12.

Thứ sáu, 18/12/2015 - 11:05

Putin hé lộ con gái thành thạo 3 ngoại ngữ
Putin hé lộ con gái thành thạo 3 ngoại ngữ

(Dân trí) - Trong cuộc họp báo tổng kết năm với truyền thông diễn ra hôm qua, Tổng thống Vladimir Putin đã có những chia sẻ hiếm hoi về hai con gái của mình. “Tôi rất tự hào về chúng”, ông Putin nói.

Thứ sáu, 18/12/2015 - 09:30

Cận cảnh ngư dân Trung Quốc tàn phá rạn san hô ở Biển Đông
Cận cảnh ngư dân Trung Quốc tàn phá rạn san hô ở Biển Đông

Phóng viên Rupert Wingfield-Hayes của hãng tin Anh BBC vừa có chuyến đi tới đảo Trường Sa ở Biển Đông và phát hiện những hành vi tàn phá môi trường vô cùng nghiêm trọng của các ngư dân Trung Quốc.

Thứ sáu, 18/12/2015 - 09:00

Những khoảnh khắc ấn tượng thế giới năm 2015 (2)
Những khoảnh khắc ấn tượng thế giới năm 2015 (2)

(Dân trí) - Hai vụ tấn công khủng bố đẫm máu gây sốc tại Paris, thảm họa giẫm đạp ở thánh địa Mecca, vụ nổ làm hơn 100 người chết tại nhà máy hóa chất Trung Quốc... là những vụ việc cướp đi sinh mạng của hàng trăm người trong năm qua.

Thứ sáu, 18/12/2015 - 08:59

Tổng giám đốc IMF Lagarde lại sắp phải hầu tòa
Tổng giám đốc IMF Lagarde lại sắp phải hầu tòa

(Dân trí) - Tòa án Pháp hôm qua 17/12 đã ra lệnh triệu tập Tổng giám đốc Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) Christine Lagarde để làm rõ vai trò của bà trong việc trả 400 triệu Euro (khoảng 438 triệu USD) thương gia Pháp Bernard Tapie.

Thứ sáu, 18/12/2015 - 08:16

Ván cờ Syria: Mỹ thảm bại trong tay Putin?
Ván cờ Syria: Mỹ thảm bại trong tay Putin?

Chiến dịch ném bom của Tổng thống Nga Vladimir Putin ở Syria vừa giành được chiến thắng thực sự đầu tiên: Chính quyền Barack Obama đã nhượng bộ.

Thứ sáu, 18/12/2015 - 08:00

Liên Hợp Quốc ra nghị quyết chặn nguồn tiền của IS
Liên Hợp Quốc ra nghị quyết chặn nguồn tiền của IS

(Dân trí) - Các bộ trưởng tài chính từ các nước thành viên Hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc (HĐBA) hôm qua 17/12 đã nhất trí thông qua nghị quyết nhằm tăng cường lệnh trừng phạt chống lại tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) và cắt nguồn tài chính của tổ chức này.

Thứ sáu, 18/12/2015 - 07:37

Tổng thống Putin: Nga muốn tăng cường quan hệ với Mỹ dù ai thắng cử
Tổng thống Putin: Nga muốn tăng cường quan hệ với Mỹ dù ai thắng cử

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 17/12 phát biểu với báo giới quốc tế rằng Nga muốn tăng cường quan hệ với Mỹ dù ai sẽ thắng cử và trở thành tổng thống tiếp theo của Mỹ trong năm tới đây.

Thứ sáu, 18/12/2015 - 07:35

"Nga để ngỏ khả năng Tổng thống Assad từ bỏ quyền lực"
"Nga để ngỏ khả năng Tổng thống Assad từ bỏ quyền lực"

(Dân trí) - Nga đã thể hiện rõ quan điểm với các nước phương Tây rằng Nga không phản đối việc Tổng thống Syria Bashar al-Assad phải từ nhiệm theo triến trình hòa bình, Reuters dẫn lời các quan chức ngoại giao phương Tây ngày 17/12 cho biết.

Thứ sáu, 18/12/2015 - 07:29

Đồng lòng nhưng chưa đồng sức
Đồng lòng nhưng chưa đồng sức

Mối đe dọa khủng bố từ tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS), cuộc khủng hoảng di cư, tăng trưởng kinh tế èo uột, mối đe dọa từ biến đổi khí hậu, nguy cơ Liên minh châu Âu (EU) đứng trước khả năng tan rã, sự trở lại của nước Nga trên trường quốc tế…

Thứ sáu, 18/12/2015 - 07:00

Putin: Tên lửa Nga có thể tấn công bất cứ mục tiêu nào
Putin: Tên lửa Nga có thể tấn công bất cứ mục tiêu nào

(Dân trí) - Tại cuộc họp báo chiều qua 17/12, trả lời câu hỏi Nga có lập căn cứ quân sự lâu dài ở Syria hay không, Tổng thống Nga Vladimir Putin thừa nhận cũng không chắc chắn điều này có cần thiết không bởi tên lửa hành trình của Nga có thể tấn công bất cứ mục tiêu nào ở xa.

Thứ sáu, 18/12/2015 - 06:20

ĐÁNG QUAN TÂM
Kinh hoàng kịch bản “chiến tranh giữa các vì sao”
Kinh hoàng kịch bản “chiến tranh giữa các vì sao”

Mối lo ngại lớn nhất của loài người về khả năng đụng độ quân sự được cho là không nằm ở eo biển Đài Loan, Bán đảo Triều Tiên, Iran, Israel, khu vực Kashmir hay Ukraine.

Thứ năm, 17/12/2015 - 10:00

Những ông trùm buôn lậu vũ khí: Sarkis – Nhà buôn chiến tranh
Những ông trùm buôn lậu vũ khí: Sarkis – Nhà buôn chiến tranh

Trong số những ông trùm lái súng mà tên tuổi đã trở nên lẫy lừng trong giới mua bán vũ khí chợ đen thì Sarkis Garabet Soghanalian là trường hợp lạ lùng nhất.

Thứ năm, 17/12/2015 - 09:00

Rủi ro và giải pháp trong xung đột với Trung Quốc (Kỳ 2)
Rủi ro và giải pháp trong xung đột với Trung Quốc (Kỳ 2)

Trung Quốc đã thể hiện sự thiếu minh bạch trong việc mở rộng hoạt động quân sự và lãnh thổ ở Biển Đông. Trong bình luận ngày 25/9 tại Vườn Hồng, Chủ tịch Tập Cận Bình đưa ra những tuyên bố mơ hồ về Biển Đông.

Thứ năm, 17/12/2015 - 08:00

Rủi ro và giải pháp trong xung đột với Trung Quốc
Rủi ro và giải pháp trong xung đột với Trung Quốc

Diễn đàn Toàn cầu Boston là tập hợp một nhóm các học giả và chính khách Hoa Kỳ danh tiếng như GS Đại học Harvard (nguyên Thứ trưởng Quốc phòng) Joseph Nye, nguyên Thống đốc bang Massachussetts Michael Dukakis (nguyên ứng viên Tổng thống của đảng Cộng hòa)…

Thứ năm, 17/12/2015 - 07:00

Nga sẽ kiện Ukraine nếu Kiev không trả nợ Moscow 3 tỷ USD
Nga sẽ kiện Ukraine nếu Kiev không trả nợ Moscow 3 tỷ USD

(Dân trí) - Truyền thông Nga ngày 17/12 đưa tin Điện Kremlin sẽ kiện Ukraine nếu Kiev không trả Nga một khoản nợ trị giá 3 tỷ USD vào thời hạn chót là 20/12 năm nay. Trong khi đó, Ban giám đốc Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) mới đây thừa nhận Kiev có nợ Nga khoản tiền trị giá 3 tỷ USD.

Thứ năm, 17/12/2015 - 06:16

Nga - Thổ: Già néo đứt dây
Nga - Thổ: Già néo đứt dây

Bầu không khí “nóng” giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt kể từ sau vụ máy bay Su-24 của Nga bị Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi hồi tháng trước.

Thứ năm, 17/12/2015 - 06:00

Putin: S-400 giúp ngăn chặn Không quân Thổ Nhĩ Kỳ xâm phạm không phận Syria
Putin: S-400 giúp ngăn chặn Không quân Thổ Nhĩ Kỳ xâm phạm không phận Syria

(Dân trí) - Trong cuộc báo cuối năm với gần 1.400 phóng viên, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã trả lời nhiều câu hỏi về một loạt các chủ đề, từ quan hệ với Thổ Nhĩ Kỳ, chiến dịch không kích tại Syria, cho tới các vấn đề rất đời thường như có dáng người phong độ hay chuyện các con gái ông không theo nghiệp chính trị.

Thứ năm, 17/12/2015 - 04:34

Úc tuyên bố tiếp tục tuần tra Biển Đông bất chấp cảnh báo của Trung Quốc
Úc tuyên bố tiếp tục tuần tra Biển Đông bất chấp cảnh báo của Trung Quốc

(Dân trí) - Úc sẽ không nhượng bộ trước sức ép của Trung Quốc phải ngừng các chuyến bay tuần tra quanh các đảo tranh chấp trên Biển Đông.

Thứ năm, 17/12/2015 - 04:25

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ bị chỉ trích vì dùng email cá nhân
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ bị chỉ trích vì dùng email cá nhân

(Dân trí) - Lầu Năm Góc thừa nhận Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ash Carter đã sử dụng thư cá nhân trong các hoạt động trao đổi thư từ của chính phủ - một “sai lầm” mà cựu Ngoại trưởng Hillary Clinton từng mắc và vấp phải những chỉ trích gay gắt.

Thứ năm, 17/12/2015 - 03:34

Tàu ngầm Nga về nước sau sứ mệnh tiêu diệt IS
Tàu ngầm Nga về nước sau sứ mệnh tiêu diệt IS

(Dân trí) - Một tàu ngầm của Nga lớp Kilo mang tên Rostov-on-Don đã cập cảng Novorossiysk, Nga hôm thứ Ba (ngày 15/12) sau một hành trình dài ngày tham gia chiến dịch tiêu diệt các mục tiêu của tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS tại Syria.

Thứ năm, 17/12/2015 - 03:01

Xuất hiện 2 bức ảnh cách đây 100 năm giống Putin như đúc
Xuất hiện 2 bức ảnh cách đây 100 năm giống Putin như đúc

(Dân trí) - “Putin bất tử” là cụm từ đang được nhắc đến nhiều nhất trên các trang mạng xã hội Nga khi hai bức ảnh chụp quân nhân nước này gần 100 năm trước cho thấy họ có gương mặt giống hệt Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Thứ năm, 17/12/2015 - 02:34

Tham nhũng âm ỉ trong quân đội Trung Quốc
Tham nhũng âm ỉ trong quân đội Trung Quốc

Tham nhũng sẽ phá hoại kế hoạch dẹp bỏ hoạt động phi quân sự trong quân đội Trung Quốc, theo một nhà khoa học chính trị ở Thượng Hải

Thứ năm, 17/12/2015 - 02:15