Canh bạc nguy hiểm của Thổ Nhĩ Kỳ

Các đồng minh của Thổ Nhĩ Kỳ ở phương Tây đang có cảm giác ngày càng nôn nao về một vị Tổng thống “ương ngạnh” Recep Tayyip Erdogan.
>>Đằng sau việc Thổ Nhĩ Kỳ giúp Mỹ tấn công IS
>>Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ ráo riết tấn công IS và phiến quân người Cuốc?

Về đối nội, ông trở nên độc đoán và muốn thay đổi hiến pháp để tạo cho mình nhiều quyền lực hơn. Về đối ngoại, ông đã thờ ơ với việc các chiến binh thánh chiến đi qua đất nước mình để tham chiến ở Syria. Kể từ khi các chiến binh thánh chiến Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng tuyên bố thành lập nhà nước tại một số khu vực ở Iraq và Syria, và Mỹ tập hợp một liên minh để "làm suy yếu và cuối cùng là tiêu diệt" IS, ông Erdogan đã từ chối không cho các đồng minh NATO sử dụng các căn cứ quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ.

Canh bạc nguy hiểm của Thổ Nhĩ Kỳ - 1

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan.

 

Có lẽ ông lo sợ rằng các phần tử thánh chiến sẽ nhắm vào Thổ Nhĩ Kỳ. Hoặc có lẽ ông nghĩ rằng chúng là những con tốt có ích trong canh bạc địa chính trị bạo lực ở Trung Đông. Sự ảo tưởng này đã bị thổi bay vào ngày 20/6 vừa qua, khi một vụ đánh bom tự sát giết chết 32 người ở Suruç, một thị trấn của Thổ Nhĩ Kỳ giáp biên giới với Syria. Chỉ trong vài ngày, Thổ Nhĩ Kỳ cho biết sẽ cho phép Mỹ sử dụng căn cứ tại Incirlik, và dùng máy bay chiến đấu riêng của mình đánh bom IS. Hiện cũng đang có cuộc đàm phán về việc tạo ra một vùng đệm ở Syria nhằm cắt đứt các tuyến đường tiếp tế cuối cùng của IS.

Nhiều người hy vọng ông Erdogan cuối cùng đã nhận ra mối đe dọa IS mặc dù cho đến nay ông chỉ khiến cho các cuộc chiến tranh trong khu vực trở nên tăm tối hơn. Lực lượng không quân của Thổ Nhĩ Kỳ hầu như đã đánh bom người Kurd, những người được cho là những chiến binh chiến đấu kiên cường nhất chống lại IS. Đảng Công nhân người Kurd (PKK), vốn trở thành lực lượng đối lập và đã tiến hành một số cuộc nổi dậy ở Thổ Nhĩ Kỳ trong nhiều thập kỷ, đã phản ứng bằng cách phá vỡ một lệnh ngừng bắn kéo dài 2 năm và giết chết nhiều cảnh sát và binh lính, để trả đũa việc chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ đánh bom Suruç, trong đó có một trung tâm văn hóa của người Kurd. Tuy nhiên, ông Erdogan cũng đang thiếu thận trọng. Bằng việc cố tình khuấy động những người theo chủ nghĩa dân tộc, tình cảm chống người Kurd, ông đang gây nguy hiểm về khả năng thành lập một khu định cư lâu dài theo đề nghị của người Kurd và làm suy yếu cuộc chiến chống IS.

Canh bạc nguy hiểm của Thổ Nhĩ Kỳ - 2

Cảnh sát Thổ NHĩ Kỳ tăng cường an ninh sau vụ đánh bom tự sát khiến 32 người thiệt mạng.

 

Tại sao IS tồn tại?

Bị tấn công bởi Mỹ và các nước đồng minh, IS bây giờ gần như bị đẩy lui nhưng chưa bị đánh bại hoàn toàn. Có lẽ lý do IS vẫn tồn tại là vì việc đánh bại chúng không phải là ưu tiên của bất kỳ một ai. Mục tiêu của Mỹ là để hạn chế cam kết quân sự tại Trung Đông. Đối với Saudi Arabia và các chế độ quân chủ vùng Vịnh, các mối đe dọa lớn là Iran. Nhiệm vụ chính của Iran là ủng hộ chính quyền của Tổng thống Syria Bashar Assad. Mối quan tâm đầu tiên của ông Assad là bao vây các tổ chức phiến quân khác. Và mục đích của những phiến quân không thuộc IS là lật đổ ông Assad.

Cuộc chiến khó khăn nhất chống lại IS trong năm qua đã diễn ra ở Iraq, bởi lực lượng dân quân người Shia và lực lượng dân quân người Kurd Peshmerga; và, ở Syria, bởi lực lượng người Kurd thuộc Các đơn vị bảo vệ nhân dân (YPG), một nhánh của PKK. Sự dũng cảm của người Kurd ở Syria đã được thể hiện trong việc bảo vệ thị trấn Kobane, với sự hỗ trợ trực tiếp của lực lượng không quân Mỹ. Mặc dù Thổ Nhĩ Kỳ đã bảo vệ cho thường dân di tản khỏi Kobane, nhưng Ankara theo dõi cuộc chiến với sự thờ ơ khi các chiến binh người Kurd tuyệt vọng chống trả IS; Thổ Nhĩ Kỳ chỉ miễn cưỡng cho phép người Kurd ở Iraq hỗ trợ họ.

Canh bạc nguy hiểm của Thổ Nhĩ Kỳ - 3

Bạo động đã nổ ra sa vụ đánh bom tự sát khiến 32 người thiệt mạng. Trong ảnh: Những người biểu tình bị bắt giữ tại Ankara.

 

Với đội quân hùng mạnh nhất trong khu vực, Thổ Nhĩ Kỳ có thể góp phần quan trọng trong cuộc chiến chống IS. Nhưng nước này lại có những ưu tiên khác. Lúc đầu, ông Erdogan muốn thực hiện nhiệm vụ mang tính cá nhân của mình nhằm loại bỏ ông Assad; sau đó, ông ta lo lắng về việc ngăn chặn người Kurd khi họ giành được nhiều thắng lợi hơn trên chiến trường. Khi người Kurd bị IS đánh đuổi khỏi thị trấn biên giới Tel Abyad, Thổ Nhĩ Kỳ đã cảnh báo họ không được vượt qua sông Euphrates và liên kết với một nhóm người Kurd ở phía tây. "Khu vực phi IS" ở Syria mà Thổ Nhĩ Kỳ đang thúc giục có vẻ giống như một khu vực không có người Kurd.

Nhiều người nghi ngờ việc ông Erdogan sử dụng cuộc khủng hoảng để có được lợi thế chính trị của mình ở trong nước. Khi đảng Công lý và Phát triển (AK) của ông lần đầu tiên lên nắm quyền vào năm 2002, ông Erdogan là một nhà cải cách và muốn tìm kiếm một thỏa thuận với người Kurd. Nhưng trong cuộc bầu cử hồi tháng 6 vừa qua, đảng AK đã mất đa số phần lớn do sự vươn lên mạnh mẽ của Đảng Dân chủ Nhân dân (HDP), một đảng đối lập có liên hệ mạnh mẽ với người Kurd.

Vì vậy, ông Erdogan đang chơi con bài chống người Kurd. Ông đã từ bỏ một "lộ trình" để đàm phán hòa bình giữa AK và PKK. Ông nói rằng các cuộc đàm phán hòa bình là "không thể", và muốn tước quyền miễn trừ của các nghị sĩ thuộc đảng HDP nghị sĩ. Bằng việc ném bom các căn cứ PKK ở Iraq, ông Erdogan có thể đang tìm cách làm giảm sự ủng hộ đối với HDP trước khi kêu gọi cuộc bầu cử mới vào mùa thu này để đạt được số phiếu bầu mà ông cần để thay đổi hiến pháp.

Nếu đúng như vậy, toan tính của ông Erdogan nguy cơ đặt Thổ Nhĩ Kỳ trên giàn thiêu của Trung Đông. Đảng AK nên lờ đi kế hoạch này của tổng thống, tiến tới hình thành một liên minh với những người chủ trương ôn hòa và nối lại đàm phán hòa bình với lực lượng người Kurd. PKK phải khôi phục thỏa thuận ngừng bắn: hơn ba thập kỷ xung đột chỉ gây ra đau khổ. Nếu những khẩu súng của Thổ Nhĩ Kỳ và người Kurd cùng chĩa về IS, chứ không phải là vào nhau, sẽ là tốt hơn cho Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Đông và cả thế giới.

Theo Công Thuận/Economist

baotintuc.vn

Canh bạc nguy hiểm của Thổ Nhĩ Kỳ - 4

MỚI NHẤT
Tướng Quách Bá Hùng và phe cánh đã chọc giận ông Tập?
Tướng Quách Bá Hùng và phe cánh đã chọc giận ông Tập?

(Dân trí) - Trong bước đường hoạn lộ thăng tiến không ngừng, tướng Quách Bá Hùng từng rất được lòng nguyên Chủ tịch Trung Quốc Giang Trạch Dân. Vậy nhưng vị nguyên phó chủ tịch Quân ủy trung ương cùng đồng nghiệp Từ Tài Hậu lại “chọc giận” ông Tập Cận Bình.

Chủ nhật, 02/08/2015 - 01:45

Các tội của “Quân trung Đệ nhất Hổ” Quách Bá Hùng
Các tội của “Quân trung Đệ nhất Hổ” Quách Bá Hùng

Lãnh đạo Trung Quốc vừa quyết định chuyển các vụ việc nhận hối lộ của cựu Phó chủ tịch thứ nhất Quân ủy T.Ư Quách Bá Hùng sang Viện Kiểm sát, khiến ông này “soán ngôi” của Từ Tài Hậu - một Phó Chủ tịch Quân ủy T.Ư khác, trở thành con hổ lớn nhất trong Quân đội bị trừng phạt trong chiến dịch “đả hổ, diệt ruồi”.

Chủ nhật, 02/08/2015 - 12:00

Nội bộ Mỹ vẫn tranh cãi về đối sách với Trung Quốc ở Biển Đông
Nội bộ Mỹ vẫn tranh cãi về đối sách với Trung Quốc ở Biển Đông

Theo giới quan sát, nội bộ Mỹ tồn tại bất đồng quan điểm giữa giới tướng lĩnh - vốn chủ trương phản ứng mạnh hơn để răn đe Trung Quốc, với giới chính trị và ngoại giao không muốn gây sứt mẻ quan hệ.

Chủ nhật, 02/08/2015 - 10:25

Rơi máy bay, tùy tùng ông Kim Jong-un thiệt mạng?
Rơi máy bay, tùy tùng ông Kim Jong-un thiệt mạng?

Một máy bay quân sự của Triều Tiên có thể đã rơi ở sân bay thuộc thành phố cảng Wonsan và trong số nạn nhân có các tùy tùng của nhà lãnh đạo Kim Jong-un.

Chủ nhật, 02/08/2015 - 09:30

"Phó tướng" Joe Biden cân nhắc tranh cử tổng thống Mỹ
"Phó tướng" Joe Biden cân nhắc tranh cử tổng thống Mỹ

(Dân trí) - Phó tổng thống Mỹ Joe Biden đã tổ chức các cuộc gặp tại nhà riêng ở thủ đô Washington để thảo luận khả năng tranh cử tổng thống Mỹ, như mong muốn của con trai Beau Biden, người qua đời gần đây vì bệnh ung thư não, tờ New York Times đưa tin.

Chủ nhật, 02/08/2015 - 08:21

Tiền lệ nguy hiểm
Tiền lệ nguy hiểm

Lần đầu tiên kể từ khi đơn phương áp đặt Vùng Nhận diện phòng không (ADIZ) trên biển Hoa Đông năm 2013, Trung Quốc (TQ) đã buộc một máy bay chở khách của Lào đang trên đường tới Vientiane hôm 25/7 phải quay về điểm xuất phát sau khi “không được TQ cho phép vào ADIZ”.

Chủ nhật, 02/08/2015 - 08:00

Đường băng Trung Quốc đủ để đưa máy bay ném bom ra Trường Sa
Đường băng Trung Quốc đủ để đưa máy bay ném bom ra Trường Sa

Phân tích của CSIS cho biết đường băng TQ xây ở Đá Chữ Thập thuộc quần đảo Trường Sa của VN đủ lớn cho máy bay ném bom chiến lược hoạt động.

Chủ nhật, 02/08/2015 - 07:50

Ông Kim Jong-un được trao giải lãnh đạo toàn cầu
Ông Kim Jong-un được trao giải lãnh đạo toàn cầu

(Dân trí) - Nhà lãnh đạo trẻ của Triều Tiên, ông Kim Jong-un, đã được vinh danh là chủ nhân của giải thưởng lãnh đạo toàn cầu, Trung tâm Sukarno tại Indonesia thông báo.

Chủ nhật, 02/08/2015 - 07:41

Khu trục hạm Aegis 27DD của Nhật sẽ mạnh nhất thế giới?
Khu trục hạm Aegis 27DD của Nhật sẽ mạnh nhất thế giới?

Theo thông tin mới nhất, khu trục hạm Aegis thế hệ mới của Nhật sẽ được trang bị cả pháo quỹ đạo điện từ và pháo laser.

Chủ nhật, 02/08/2015 - 03:00

Trò chơi quyền lực của Nga tại Bắc Cực
Trò chơi quyền lực của Nga tại Bắc Cực

Sáng 12/8/2000, một ngọn lửa đã bốc lên từ tàu ngầm Kursk của Nga – niềm kiêu hãnh của Hạm đội phương Bắc – khi đang tham gia một cuộc diễn tập dưới biển Barents.

Thứ bảy, 01/08/2015 - 11:00

Người dân thấy mảnh vỡ và bánh máy bay từ 2 tháng trước?
Người dân thấy mảnh vỡ và bánh máy bay từ 2 tháng trước?

(Dân trí) - Một người phụ nữ sống trên đảo Reunion của Pháp cho biết, bà đã thấy mảnh vỡ được tin là một phần cánh máy bay Boeing từ hơn hai tháng trước, nhưng không thể tiếp cận. Ngoài ra bà còn thấy cả những bánh xe giống bánh máy bay.

Thứ bảy, 01/08/2015 - 10:42

Thực hư cáo buộc đối với Hòa thượng Thiếu Lâm tự
Thực hư cáo buộc đối với Hòa thượng Thiếu Lâm tự

Ngày 29/7, tờ Want China Times đưa tin, Thiếu Lâm tự đã kịch liệt bác bỏ cáo buộc của tác giả bức thư ngỏ trên mạng hôm 25/7, một người tự xưng là đệ tử của chùa có tên gọi Thích Công Lý. Bởi đại diện Thiếu Lâm tự tuyên bố, nhà chùa không có ai là Thích Công Lý. Trong khi đó, người tự xưng là Thích Công Lý cho biết, ông đã rời Thiếu Lâm tự từ năm 2002, nhưng không tiết lộ nguyên nhân.

Thứ bảy, 01/08/2015 - 10:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Gia tộc trùm khủng bố bin Laden- thế lực đáng gờm tại Trung Đông
Gia tộc trùm khủng bố bin Laden- thế lực đáng gờm tại Trung Đông

Gia tộc của trùm khủng bố bin Laden thuộc hàng “trâm anh thế phiệt” và có mối quan hệ chặt chẽ với giới Hoàng gia Trung Đông.

Thứ bảy, 01/08/2015 - 06:24

Trung Quốc vẫn tăng cường bồi đắp trái phép tại bãi Xu Bi
Trung Quốc vẫn tăng cường bồi đắp trái phép tại bãi Xu Bi

(Dân trí) - Hình ảnh vệ tinh mới nhất được trang mạng the Diplomat đăng tải hôm thứ Sáu 31/7 cho thấy Trung Quốc vẫn đang tích cực công tác chuẩn bị để xây một đường băng lớn tại bãi Xu Bi thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

Thứ bảy, 01/08/2015 - 06:15

Tướng Trung Quốc giả gái đào tẩu ra nước ngoài bất thành
Tướng Trung Quốc giả gái đào tẩu ra nước ngoài bất thành

(Dân trí) - Thượng tướng Trung Quốc Quách Bá Hùng, nguyên phó chủ tịch Quân ủy trung ương, đã giả gái lên máy bay để đào tẩu ra nước ngoài khi hay tin bị điều tra tham nhũng. Tuy vậy ông Quách vẫn bị bắt và truy tố.

Thứ bảy, 01/08/2015 - 05:54

Kết thúc lệnh cấm đánh bắt, gần 9.000 tàu cá Trung Quốc tràn ra Biển Đông
Kết thúc lệnh cấm đánh bắt, gần 9.000 tàu cá Trung Quốc tràn ra Biển Đông

(Dân trí) - Đúng 12 giờ trưa ngày 1/8, khoảng 9.000 tàu cá Trung Quốc đã sẵn sàng từ tỉnh Hải Nam ra khơi sau khi lệnh cấm đánh bắt cá trên Biển Đông mà Bắc Kinh áp đặt đơn phương một cách trái phép từ 16/5 đến 1/8 kết thúc.

Thứ bảy, 01/08/2015 - 05:21

Vì sao TPP chưa về đích?
Vì sao TPP chưa về đích?

(Dân trí) - Bộ trưởng thương mại 12 quốc gia tham gia Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) đã họp lần thứ 5, từ 28/7 đến 31/7, tại Hawaii (Mỹ). Trả lời báo chí quốc tế về kết quả cuộc họp, các nhà đàm phán cho biết đã “đạt được những tiến triển đáng kể, nhưng vẫn chưa thể đi đến một thỏa thuận cuối cùng và hoàn chỉnh”. Mục tiêu cán đích như kỳ vọng đã không đạt được, khiến dư luận đặt câu hỏi vì sao?

Thứ bảy, 01/08/2015 - 05:11

Quân đội Trung Quốc cảnh báo nguy cơ “chiến tranh” biên giới
Quân đội Trung Quốc cảnh báo nguy cơ “chiến tranh” biên giới

(Dân trí) - Quân đội Trung Quốc ngày 1/8 đã cảnh về các nguy cơ đang gia tăng quanh biên giới của nước này, bao gồm cả các vùng biển tranh chấp tại Hoa Đông và Biển Đông.

Thứ bảy, 01/08/2015 - 02:35

Căng thẳng “cuộc chiến an ninh mạng” giữa Mỹ và Trung Quốc
Căng thẳng “cuộc chiến an ninh mạng” giữa Mỹ và Trung Quốc

Giới chức Mỹ mới đây đã cáo buộc một cựu quân nhân Trung Quốc đánh cắp dữ liệu mật từ một mạng máy tính quân sự của Washington.

Thứ bảy, 01/08/2015 - 02:00

Hải quân Mỹ quyết áp sát đảo nhân tạo Trung Quốc ở Biển Đông
Hải quân Mỹ quyết áp sát đảo nhân tạo Trung Quốc ở Biển Đông

Các quan chức Hải quân Mỹ tuyên bố bảo lưu quyền đi lại của tàu chiến, máy bay gần các đảo nhân tạo phi pháp của Trung Quốc.

Thứ bảy, 01/08/2015 - 01:00

Đàm phán TPP kết thúc bế tắc vì "2% bất đồng"
Đàm phán TPP kết thúc bế tắc vì "2% bất đồng"

(Dân trí) - Cuộc đàm phán của Bộ trưởng thương mại 12 quốc gia tham gia TPP tại Hawaii đã kết thúc sáng sớm 1/8, mà không đạt được thỏa thuận cuối cùng khi vẫn còn “2% bất đồng”.

Thứ bảy, 01/08/2015 - 12:21

Mảnh vỡ máy bay nghi của MH370 đã tới Pháp
Mảnh vỡ máy bay nghi của MH370 đã tới Pháp

(Dân trí) - Mảnh vỡ máy bay bị nghi của chuyến bay mất tích MH370 đã được vận chuyển bằng đường hàng không tới Toulouse, Pháp sáng nay 1/8 để phục vụ công tác xác minh.

Thứ bảy, 01/08/2015 - 12:20

Trung Quốc: Trừng trị con “Hổ” lớn nhất trong quân đội
Trung Quốc: Trừng trị con “Hổ” lớn nhất trong quân đội

22h đêm 30/7/2015, Tân Hoa xã phát đi bản tin: “Hội nghị Bộ Chính trị trung ương ĐCS Trung Quốc đã xem xét và thông qua “Báo cáo của Ủy ban Kiểm tra kỷ luật Quân ủy Trung ương về tình hình tổ chức điều tra và ý kiến xử lý đối với Quách Bá Hùng”...

Thứ bảy, 01/08/2015 - 12:00

Thủy quân Lục chiến Mỹ tuyên bố F-35 đã sẵn sàng cho chiến đấu
Thủy quân Lục chiến Mỹ tuyên bố F-35 đã sẵn sàng cho chiến đấu

(Dân trí) - Tướng Thủy quân Lục chiến Mỹ Joseph Dunford ngày 31/7 tuyên bố một phi đội đầu tiên gồm 10 máy bay chiến đấu F-35B đã sẵn sàng cho chiến đấu, đánh dấu một mốc quan trọng cho chương trình vũ khí lớn nhất của Lầu Năm Góc.

Thứ bảy, 01/08/2015 - 11:45