Chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương nhìn từ Australia:

Cần kỳ vọng thực tế với chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương

Không nên quá kỳ vọng vào chiến lược “Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và rộng mở” do các bên hiện vẫn đang còn nhiều khác biệt.
>>“Giải mã” chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Tổng thống Trump
>>Tầm nhìn Ấn Độ - Thái Bình Dương của Mỹ ở triển lãm hàng không lớn nhất châu Á

Tiến sỹ Euan Graham, Giám đốc Chương trình an ninh quốc tế, Viện nghiên cứu Lowy, Australia cho biết, bốn nước trong “Tứ giác kim cương” là Mỹ, Australia, Nhật Bản và Ấn Độ thống nhất quan điểm chung về “tự do” và “rộng mở”, song chi tiết của chiến lược “Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và rộng mở” vẫn còn nhiều khác biệt, vì thế cần có kỳ vọng thực tế đối với chiến lược này.


Tiến sỹ Euan Graham, Giám đốc Chương trình an ninh quốc tế, Viện nghiên cứu Lowy, Australia.

Tiến sỹ Euan Graham, Giám đốc Chương trình an ninh quốc tế, Viện nghiên cứu Lowy, Australia.

PV: Chiến lược“Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và rộng mở” được Thủ tướng Nhật Bản đề cập đầu tiên và nó thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ủng hộ ý tưởng này trong bài phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh APEC tại Việt Nam vào năm 2017.

Gần đây quan chức của Nhật Bản và Mỹ cũng đều giải thích rõ hơn về chiến lược “Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và rộng mở”. Vậy Australia có quan điểm như thế nào về chiến lược này?

Tiến sỹ Euan Graham: “Giải thích về hai từ khóa là “tự do” và “rộng mở”, Australia ủng hộ việc khu vực kinh tế mở mà ở đó thương mại và đầu tư được thực hiện một cách tự do mà không bị hạn chế.

Về khái niệm tự do, ở đây đề cập sự tự do tiếp cận và đi lại, bao gồm cả các máy bay quân sự, các tàu thuyền, tự do hàng hải xuyên suốt các vùng biển ở Châu Á, theo quy định của luật pháp quốc tế dựa trên Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển (UNCLOS) 1982.

Tôi cho rằng, khái niệm “tự do” khá là bao quát bởi vì nó không chỉ là một tổ chức được xây dựng nhằm cân bằng quyền lực mà nó còn có sự chia sẻ về các mối quan tâm cũng như các giá trị chung.

Vì vậy, đối với Mỹ, Nhật Bản và Australia, khái niệm “tự do và rộng mở” liên quan chủ yếu đến thương mại, tự do hàng hải trong khu vực. Tôi cho rằng, Ấn Độ là một trong những đối tác quan trọng của khu vực, giờ đây khi tham gia “Tứ giác kim cương” khiến cho khu vực này kéo dài ở phía Bắc là Ấn Độ, phía Tây là Australia, phía Nam là Mỹ, ở tận phía bên kia của Thái Bình Dương nhưng nước Mỹ vẫn là đối tác quan trọng về an ninh”.

PV: Quan điểm của Australia có gì khác biệt so với các thành viên khác? Và nhóm “Tứ giác kim cương” đã thống nhất điều gì về “Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và rộng mở”?

Tiến sỹ Euan Graham: “Tôi cho rằng bốn nước đều thống nhất về tầm quan trọng của “tự do và rộng mở”. Đây là khái niệm chung. Tất nhiên, mỗi quốc gia lại có mối quan tâm riêng, nhận thức riêng, trong đó bao gồm cả nhận thức về mối đe dọa.

Tất nhiên là nhận thức về mối đe dọa không giống nhau bởi vì vị trí địa lý và mối quan tâm về kinh tế và lo ngại về vấn đề an ninh đều rất khác nhau, phụ thuộc vào vị trí của từng quốc gia.

Australia trải dài về phía Nam vì vậy không có mối đe dọa trực tiếp nào đến lãnh thổ của Australia nhưng Australia cùng có chung mối quan tâm trong việc xây dựng một hệ thống thương mại mở toàn cầu. Chúng tôi có đối tác đầu tư ở tận Châu Âu xa xôi, còn nước Mỹ là đồng minh chính của Australia.

Nhật Bản tuy không phải là đồng minh của Australia nhưng lại là đối tác gần gũi về thương mại, đầu tư và bây giờ là mối quan hệ về quốc phòng, an ninh. Chúng tôi (Tứ giác kim cương) đều nhất trí về tầm quan trọng của “tự do và rộng mở”, về việc tôn trọng các quy định, luật lệ song trên thực tế, nhận thức về thách thức lại khác nhau giữa các nước thành viên Australia, Ấn Độ, Nhật Bản và Mỹ.

Vì vậy chúng ta cần có những kỳ vọng thực tế đối với những việc mà “Tứ giác kim cương” có thể làm. Đây không phải là liên minh và sẽ không trở thành đồng minh. Nhưng giữa các nước này đều có chung mối quan tâm và là khu vực có tầm địa chiến lược”.

PV: Điều gì khiến Australia ủng hộ chiến lược“Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và rộng mở”, Chiến lược này mang lại lợi ích gì cho Australia”?

Tiến sỹ Euan Graham: “Chúng ta đang nói đến Ấn Độ-Thái Bình Dương, là khu vực được hình thành từ hai đại dương lớn là Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, khu vực có hơn nửa dân số thế giới sinh sống và trong tương lai sẽ là trung tâm kinh tế của thế giới.

Tình huống này được ví như “nửa cốc nước đầy”, rất có lợi đối với Australia. Ngoài lĩnh vực kinh tế, đây không chỉ là nơi mang đến các cơ hội cho Australia mà còn là trung tâm quân sự lớn nhất trong tương lai.

Nơi đây có những tranh chấp lãnh thổ chưa được giải quyết đồng thời còn có các vấn đề về dân tộc, như là tranh chấp về lịch sử ví dụ như tranh chấp giữa Trung Quốc và Nhật Bản. Thực tế này mang đến nhiều cơ hội lẫn mối đe dọa, nhiều lợi ích nhưng cũng lắm rủi ro.

Điều quan trọng là các quốc gia như Australia có thể làm, đó là duy trì khu vực rộng mở và an toàn nhất có thể, dựa trên sự sắp đặt đã được định ra từ Chiến tranh Thế giới thứ 2.

Đây là một thách thức lớn bởi sự cân bằng quyền lực đã thay đổi, chủ yếu là do Trung Quốc đã phát triển rất nhanh và sẽ tiếp tục phát triển trong khi Trung Quốc lại không chia sẻ mục tiêu chung là duy trì hiện trạng quyền lực đã được sắp đặt. Song cũng không rõ ràng là Trung Quốc muốn gì.

Tuy nhiên, tôi cho rằng, nếu Trung Quốc nhìn vào quá khứ, nếu muốn thiết lập trật tự khu vực mà ở đó Trung Quốc là quốc gia chi phối, thống trị thì sẽ tạo ra những thách thức rất lớn đối với các quốc gia khác như Australia.

Một mặt, Mỹ là quốc gia đảm bảo an ninh cho Australia thông qua quan hệ liên minh, mặt khác, trong lĩnh vực kinh tế, Australia gắn kết rất chặt chẽ với Châu Á và điều này gần như không thể đảo ngược.

Thực tế này khiến Australia phải xây dựng chính sách ngoại giao hài hòa để vừa đón nhận các cơ hội hợp tác kinh tế với Châu Á trong khi vẫn tiếp tục duy trì vai trò của Mỹ cùng với việc tìm cách làm thế nào để ngăn cản Trung Quốc phá vỡ trật tự khu vực, tạo ra sự bất ổn và tranh chấp trong khu vực.

Sách Trắng Ngoại giao mà Australia công bố năm 2017 đã nói về về Thái Bình Dương tự do và rộng mở. Theo đó, Australia mong muốn xây dựng một khu vực thương mại mở và ổn định ở Châu Á, là nơi mà các quốc gia nhỏ và vừa được tôn trọng và bình đẳng như các nước lớn, không có chuyện quyền lực được các nước lớn sắp đặt.

Sách Trắng Ngoại giao của Australia dự đoán về việc Trung Quốc sẽ trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới. Và cho dù không phải là nền kinh tế lớn nhất thế giới thì tại Châu Á, Trung Quốc vẫn là nền kinh tế vượt trội.

Lịch sử đã chứng minh rằng, quyền lực có nguồn gốc từ sức mạnh kinh tế. Nếu Trung Quốc tiếp tục phát triển, nhiều khả năng sẽ là như thế, thì tôi cho rằng, hiện trạng có thể sẽ bị thách thức.

Chúng ta không biết rằng liệu nó sẽ bị thách thức ở góc độ quân sự hay ở góc độ khác. Nhưng tôi cho rằng nó sẽ không giống với chiến tranh thế giới thứ hai. Điều quan trọng là khu vực phải cùng có tiếng nói chung bởi vì nếu chúng ta hành động riêng lẻ thì chúng ta sẽ yếu hơn”.

PV: Ông có thể nói rõ hơn về “Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và rộng mở”, liệu nó sẽ thiên về kinh tế hay hay an ninh hoặc đây sẽ là một kế hoạch mang tính chiến lược trong đó bao gồm nhiều lĩnh vực hợp tác?

Tiến sỹ Euan Graham: Tại Châu Á rất khó phân tách giữa kinh tế và an ninh. Chúng ta thấy điều này qua phản ứng đối với Sáng kiến “Vành đai Con đường” của Trung Quốc. Một mặt, đây là sáng kiến về xây dựng cơ sở hạ tầng, nhưng đồng thời nó cũng là vấn đề mang tính địa chiến lược. Điều đó khiến cho chúng ta khó tách bạch giữa kinh tế và an ninh. Luôn có khía cạnh kinh tế trong vấn đề an ninh.

Tôi cho rằng chúng ta đã bắt đầu thấy điều này khi bốn nước thuộc Tứ giác kim cương đã bày tỏ sự hứng thú với việc xây dựng cơ sở hạ tầng trong khu vực nên đã làm việc với nhau, hợp tác với nhau. Rõ ràng đây là một sự lựa chọn tích cực bên cạnh sáng kiến “Vành đai, con đường”.

Chúng ta đều thống nhất rằng “Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và rộng mở” là một ý tưởng tốt, tuy nhiên, vào lúc này Mỹ lại không thể hiện vai trò nhà lãnh đạo kinh tế tích cực mà nước này hiện nay vẫn đang bị chi phối bởi các mục tiêu chính trị trong nước mà gần đây bắt đầu thực hiện chính sách thương mại cứng rắn không chỉ đối với Trung Quốc mà với cả các đồng minh như Hàn Quốc, Nhật Bản và có thể là đối với cả Australia. Nếu giữa các đồng minh và đối tác xảy ra chiến tranh thương mại thì sẽ rất khó để thuyết phục mọi người về sự hợp tác chiến lược trong lĩnh vực an ninh”.

Đón đọc bài 2: Biển Đông có trong Chiến lược “Ấn Độ-Thái Bình Dương?

Theo Việt Nga

VOV

MỚI NHẤT
Tàu sân bay Mỹ phô diễn sức mạnh trên Biển Đông
Tàu sân bay Mỹ phô diễn sức mạnh trên Biển Đông

(Dân trí) - 20 máy bay chiến đấu F-18 đã thực hiện các màn cất và hạ cánh xuống tàu sân bay USS Theodore Roosevelt ở Biển Đông trong một màn trình diễn ấn tượng về sự chính xác và hiệu quả, khi một hạm đội của hải quân Mỹ di chuyển trên vùng biển này ngày 10/4.

Thứ tư, 11/04/2018 - 12:14

Cướp ngục ở Brazil, 20 người thiệt mạng
Cướp ngục ở Brazil, 20 người thiệt mạng

(Dân trí) - Ít nhất 20 người chết và 4 người bị thương sau khi những kẻ có vũ trang tấn công vào một nhà tù ở miền bắc Brazil với mục đích cướp ngục.

Thứ tư, 11/04/2018 - 12:00

Bí quyết sống thọ nhất thế giới của cụ ông Nhật Bản 112 tuổi
Bí quyết sống thọ nhất thế giới của cụ ông Nhật Bản 112 tuổi

(Dân trí) - Cụ Masazo Nonaka, công dân Nhật Bản, đã được tổ chức Kỷ lục Guinness công nhận là người đàn ông cao tuổi nhất thế giới hiện nay ở tuổi 112.

Thứ tư, 11/04/2018 - 11:45

Ông Trump có quyền sa thải công tố viên đặc biệt
Ông Trump có quyền sa thải công tố viên đặc biệt

(Dân trí) - Nhà Trắng tin rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump có quyền sa thải Công tố viên đặc biệt Robert Mueller, người đứng đầu cuộc điều tra nghi vấn Nga can thiệp bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016.

Thứ tư, 11/04/2018 - 11:04

“Sát thủ” do thám P-8A Mỹ áp sát căn cứ Nga tại Syria
“Sát thủ” do thám P-8A Mỹ áp sát căn cứ Nga tại Syria

(Dân trí) - Máy bay trinh sát hàng đầu của Mỹ được cho là đã bay áp sát các căn cứ không quân của Nga tại Syria, trong bối cảnh Washington vừa phát đi cảnh báo cứng rắn với chính quyền Damascus.

Thứ tư, 11/04/2018 - 10:57

Ông Trump, bà May không được mời dự đám cưới Hoàng tử Harry
Ông Trump, bà May không được mời dự đám cưới Hoàng tử Harry

Ngoài Thủ tướng Anh Theresa May, Tổng thống Mỹ Donald Trump và người tiền nhiệm Barack Obama cũng không nằm trong danh sách khách mời đám cưới của Hoàng tử Anh Harry vào ngày 19-5 tới.

Thứ tư, 11/04/2018 - 10:22

Mỹ và phương Tây có thể tấn công các mục tiêu nào tại Syria?
Mỹ và phương Tây có thể tấn công các mục tiêu nào tại Syria?

(Dân trí) - Nhiều căn cứ tại Syria có thể trở thành mục tiêu cho cuộc tấn công của Mỹ và các đồng minh phương Tây, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump liên tiếp đưa ra những cảnh báo cứng rắn với chính quyền Damascus sau nghi vấn tấn công hóa học khiến hàng chục người thiệt mạng.

Thứ tư, 11/04/2018 - 10:13

Gần 80 người Indonesia thiệt mạng vì uống rượu giả
Gần 80 người Indonesia thiệt mạng vì uống rượu giả

(Dân trí) - Cảnh sát Indonesia đã bắt giữ một số đối tượng tình nghi có liên quan tới đường dây sản xuất rượu giả khiến hàng trăm người ngộ độc và gần 80 người thiệt mạng.

Thứ tư, 11/04/2018 - 09:47

Bức ảnh gây chú ý của ông Trump giữa lúc Syria "căng như dây đàn"
Bức ảnh gây chú ý của ông Trump giữa lúc Syria "căng như dây đàn"

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 10/4 đăng tải trên tài khoản Twitter bức ảnh ông chụp cùng với hàng loạt tướng lĩnh quân đội cấp cao tại Nhà Trắng. Bức ảnh gây sự chú ý giữa lúc chính quyền của ông để ngỏ tấn công quân sự vào Syria.

Thứ tư, 11/04/2018 - 09:31

Mỹ điều tàu sân bay tới cửa ngõ Trung Đông giữa căng thẳng tại Syria
Mỹ điều tàu sân bay tới cửa ngõ Trung Đông giữa căng thẳng tại Syria

(Dân trí) - Mỹ đã công bố quyết định điều nhóm tác chiến tàu sân bay USS Harry S. Truman tới làm nhiệm vụ tại Trung Đông, trong bối cảnh tình hình khu vực nóng lên từng ngày do các diễn biến mới tại Syria.

Thứ tư, 11/04/2018 - 09:19

Nga “lên dây cót” đối phó nguy cơ Mỹ tấn công Syria
Nga “lên dây cót” đối phó nguy cơ Mỹ tấn công Syria

(Dân trí) - Các lực lượng quân sự của Nga được cho là đã đặt trong tình trạng báo động cao để sẵn sàng ứng phó với khả năng Mỹ tiến hành cuộc tấn công quân sự nhằm vào Syria.

Thứ tư, 11/04/2018 - 08:41

Nga phản pháo việc phương Tây định "đổi đời" cho cha con cựu điệp viên
Nga phản pháo việc phương Tây định "đổi đời" cho cha con cựu điệp viên

(Dân trí) - Nga nói rằng bất cứ hành động nào nhằm thay đổi thân phận, tìm nơi ở mới cho cha con cựu điệp viên hai mang Sergei Skripal sẽ bị coi là "bắt cóc".

Thứ tư, 11/04/2018 - 08:02

ĐÁNG QUAN TÂM
Đại sứ Thụy Điển tham gia thách thức 7 ngày "sống xanh" vì môi trường
Đại sứ Thụy Điển tham gia thách thức 7 ngày "sống xanh" vì môi trường

(Dân trí) - Đại sứ Thụy Điển Pereric Högberg, nữ ca sỹ Mỹ Linh cùng quan chức Liên Hợp Quốc đã tham gia sự kiện phát động chiến dịch mang tên “7 ngày thách thức”, và cùng cam kết duy trì lối sống xanh, tiết kiệm nhằm bảo vệ môi trường, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Thứ tư, 11/04/2018 - 07:36

Cơ quan không lưu châu Âu cảnh báo khả năng NATO không kích Syria trong 72 giờ
Cơ quan không lưu châu Âu cảnh báo khả năng NATO không kích Syria trong 72 giờ

(Dân trí) - Cơ quan kiểm soát không lưu của châu Âu đã cảnh báo các hãng hàng không về khả năng xảy ra tấn công quân sự ở Syria trong bối cảnh căng thẳng đang leo thang.

Thứ tư, 11/04/2018 - 06:47

Nga, Mỹ đối đầu nảy lửa về vấn đề Syria ở Liên Hợp Quốc
Nga, Mỹ đối đầu nảy lửa về vấn đề Syria ở Liên Hợp Quốc

(Dân trí) - Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc ngày 10/4 đã không thể thông qua nghị quyết về vụ tấn công bằng vũ khí hóa học ở Syria sau khi cả nghị quyết do Nga và Mỹ đề xuất đều bị phủ quyết.

Thứ tư, 11/04/2018 - 06:43

Tổng thống Trump để ngỏ phương án tấn công quân sự Syria
Tổng thống Trump để ngỏ phương án tấn công quân sự Syria

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump đã hủy cuộc họp thượng đỉnh với các nước Mỹ Latinh để ở lại Mỹ nhằm chuẩn bị cho các phương án đối phó với Syria, bao gồm cả khả năng sử dụng vũ lực quân sự.

Thứ tư, 11/04/2018 - 06:23

Hé lộ hành trình cha con cựu điệp viên Nga thoát “cửa tử”
Hé lộ hành trình cha con cựu điệp viên Nga thoát “cửa tử”

(Dân trí) - Các bác sĩ đã tiết lộ quá trình cứu cha con cựu điệp viên Sergei Skripal khỏi ảnh hưởng của chất độc thần kinh sau khi họ được phát hiện bất tỉnh bên ngoài trung tâm mua sắm ở Anh hồi tháng trước.

Thứ ba, 10/04/2018 - 09:11

Những điều ít biết về vụ bắt giữ tỷ phú bí ẩn nhất nước Nga có khối tài sản 1,4 tỷ USD
Những điều ít biết về vụ bắt giữ tỷ phú bí ẩn nhất nước Nga có khối tài sản 1,4 tỷ USD

Tỷ phú Ziyavudin Magomedov, chủ sở hữu Tập đoàn Summa đã bị bắt tại Matxcơva, Nga. Ngoài ra, Magomed Magomedov, anh trai của ông Ziyavudin và Artur Maksidov, cựu Giám đốc Công ty Intex, thành viên của Summa cũng đã bị bắt. Họ bị cáo buộc chiếm đoạt tổng số tiền hơn 2,5 triệu rúp. Tỷ phú Ziyavudin còn được coi là “ông vua” các đơn đặt hàng của Nhà nước.

Thứ ba, 10/04/2018 - 09:09

Thượng nghị sĩ Mỹ đầu tiên sinh con khi đang tại chức
Thượng nghị sĩ Mỹ đầu tiên sinh con khi đang tại chức

(Dân trí) - Nghị sĩ thuộc đảng Dân chủ Tammy Duckworth là thành viên đầu tiên của Thượng viện Mỹ sinh con khi vẫn đang giữ chức vụ, truyền thông Mỹ ngày 10/4 đưa tin.

Thứ ba, 10/04/2018 - 09:06

Nga đào tạo binh sĩ vận hành "rồng lửa" S-400 thế nào?
Nga đào tạo binh sĩ vận hành "rồng lửa" S-400 thế nào?

(Dân trí) - Chỉ những người ưu tú nhất trong những người ưu tú, những người phải trải qua hàng năm trời rèn luyện khắc nghiệt trong quân đội Nga, mới được giao nhiệm vụ điều khiển và vận hành những hệ thống phòng không hàng đầu thế giới S-300 và S-400.

Thứ ba, 10/04/2018 - 08:45

Thực hư việc Trung Quốc xây căn cứ quân sự ở Nam Thái Bình Dương
Thực hư việc Trung Quốc xây căn cứ quân sự ở Nam Thái Bình Dương

(Dân trí) - Trung Quốc và Vanuatu hôm nay đã lên tiếng phản hồi về tin truyền thông nói rằng Bắc Kinh có ý định xây dựng căn cứ quân sự lâu dài tại Vanuatu ở Nam Thái Bình Dương.

Thứ ba, 10/04/2018 - 05:08

Syria trở thành đấu trường để các cường quốc “dàn xếp tỷ số”?
Syria trở thành đấu trường để các cường quốc “dàn xếp tỷ số”?

Hơn bao giờ hết, Syria đang đứng trước nguy cơ trở thành một đấu trường để các cường quốc “dàn xếp tỷ số”.

Thứ ba, 10/04/2018 - 04:08

Tổng thống Trump có thể “vượt mặt” Quốc hội ra lệnh tấn công Syria?
Tổng thống Trump có thể “vượt mặt” Quốc hội ra lệnh tấn công Syria?

(Dân trí) - Việc Tổng thống Donald Trump đưa ra những cảnh báo cứng rắn sau khi cáo buộc chính quyền Syria đứng sau vụ tấn công hóa học khiến hàng chục người thiệt mạng, nhiều người hoài nghi liệu nhà lãnh đạo Mỹ có thể phát lệnh tấn công Syria mà không cần thông qua Quốc hội như cách ông từng làm cách đây 1 năm hay không.

Thứ ba, 10/04/2018 - 03:34

Bồi thường 6,5 triệu USD vì phát tán ảnh nóng của bạn gái cũ
Bồi thường 6,5 triệu USD vì phát tán ảnh nóng của bạn gái cũ

(Dân trí) - Một tòa án quận tại California, Mỹ đã tuyên phạt một người đàn ông hơn 6 triệu USD vì tội cố ý phát tán ảnh và clip khỏa thân của bạn gái cũ lên mạng Internet.

Thứ ba, 10/04/2018 - 03:05