Bí ẩn chưa lời giải đáp 1 năm sau đảo chính bất thành ở Thổ Nhĩ Kỳ

Dân trí Ngày 15/7, hàng chục nghìn người ở Thổ Nhĩ Kỳ đã xuống đường tuần hành kỷ niệm tròn 1 năm kể từ vụ đảo chính bất thành nhằm lật đổ Tổng thống Recep Erdogan. Một năm sau cuộc đảo chính, nhiều bí ẩn đến nay vẫn chưa được giải đáp.
>>Thổ Nhĩ Kỳ đối mặt với những biến đổi lịch sử hậu đảo chính
>>Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ cảnh báo nguy cơ đảo chính lần 2
>>Nga đã cảnh báo cho Thổ Nhĩ Kỳ vài giờ trước khi xảy ra đảo chính


Hàng chục nghìn người Thổ Nhĩ Kỳ ngày 15/7 đã xuống đường tuần hành kỷ niệm 1 năm sau vụ đảo chính bất thành. (Ảnh: Reuters)

Hàng chục nghìn người Thổ Nhĩ Kỳ ngày 15/7 đã xuống đường tuần hành kỷ niệm 1 năm sau vụ đảo chính bất thành. (Ảnh: Reuters)

Tại Istanbul, thành phố lớn thứ hai của Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 15/7, những người tuần hành đã diễu qua các tuyến đường hướng về cầu Bosporus, nơi một năm trước đó đã diễn ra cuộc đối đầu căng thẳng giữa những binh sĩ nổi loạn với những người ủng hộ Tổng thống Erdogan. Hàng nghìn người được nhìn thấy vẫy quốc kỳ, nhiều người thậm chí hô vang: "Chúng tôi là chiến binh của Tổng thống Erdogan".

Về phần mình, Tổng thống Erdogan đã biểu dương những người dân đã dám đứng lên đối đầu với binh sĩ nổi loạn trong cuộc đảo chính năm ngoái. Ông cũng tuyên bố sẽ trừng trị thích đáng những kẻ có liên quan đến âm mưu đảo chính.

Một năm đã trôi qua, 50.000 người bị bắt giữ, 150.000 công chức, cảnh sát, binh sĩ bị sa thải, nhưng đến nay cuộc đảo chính bất thành ở Thổ Nhĩ Kỳ vẫn còn nhiều bí ẩn chưa lời giải đáp.

Ai cầm đầu âm mưu đảo chính?


Binh sĩ đảo chính bị khống chế trên cầu Bosporus vào ngày đảo chính. (Ảnh: AA)

Binh sĩ đảo chính bị khống chế trên cầu Bosporus vào ngày đảo chính. (Ảnh: AA)

Vài ngày sau vụ đảo chính bất thành, báo Al Jazeera đã nhận được một loạt tin nhắn rò rỉ qua ứng dụng WhatsApp về kế hoạch đảo chính ở Thổ Nhĩ Kỳ cũng như những nhân vật đứng sau âm mưu này.

Tin nhắn tiết lộ danh sách hơn 80 người gồm các sĩ quan, bộ trưởng, thẩm phán, công tố viên và thống đốc, được cho là sẽ điều hành đất nước sau khi lực lượng đảo chính ban bố tình trạng khẩn cấp dự định vào 6h sáng ngày 16/7.

Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng, giáo sĩ lưu vong Fethullah Gulen có thể đã đứng sau giật dây cuộc đảo chính. Tuy nhiên, Ankara không đưa ra được bằng chứng nào cho cáo buộc này.

Trong khi đó, giáo sĩ Gulen đã lên tiếng bác bỏ cáo buộc, đồng thời “tố” ngược chính phủ của Tổng thống Erdogan “dàn dựng” đảo chính.

Đến nay, câu hỏi ai đứng sau cuộc đảo chính bất thành ở Thổ Nhĩ Kỳ vẫn là một bí ẩn lớn.

Những giờ trước đảo chính


Tổng thống Erdogan nói rằng ông đã nhận được tin tình báo về âm mưu đảo chính và đã kịp rời đi trước khi binh sĩ đảo chính đột kích. (Ảnh: Reuters)

Tổng thống Erdogan nói rằng ông đã nhận được tin tình báo về âm mưu đảo chính và đã kịp rời đi trước khi binh sĩ đảo chính đột kích. (Ảnh: Reuters)

Vào ngày diễn ra cuộc đảo chính, Tổng thống Erdogan đang nghỉ tại một khách sạn ở thành phố Marmaris, ven Địa Trung Hải. Tuy nhiên, ông đã kịp rời đi khoảng 1 giờ trước khi binh sĩ nổi loạn đột kích vào đây. Ông Erdogan sau đó cho biết, ông kịp rời đi do nhận được thông tin tình báo.

Các nguồn tin nói rằng, cơ quan tình báo Thổ Nhĩ Kỳ MIT nhận được thông tin tình báo về cuộc đảo chính lúc 14h45 từ một phi công. Theo tin tình báo, những kẻ đảo chính âm mưu bắt cóc Giám đốc MIT Hakan Fidan bắt đầu từ 3 giờ sáng ngày hôm sau.

MIT lập tức chia sẻ thông tin này cho quân đội. Những kẻ âm mưu đảo chính biết kế hoạch bị bại lộ đã quyết định triển khai sớm hơn dự kiến. Tuy nhiên, phải đến 18h30 cùng ngày quân đội Thổ Nhĩ Kỳ mới bắt đầu hành động để ngăn chặn đảo chính, binh sĩ được đề nghị ở nguyên trong doanh trại, đóng cửa không phận.

Câu hỏi được đặt ra là, tại sao quân đội nước này phải chờ vài tiếng đồng hồ mới hành động.

Tranh cãi trong giới tình báo


Quân đội và cơ quan tình báo Thổ Nhĩ Kỳ đẩy trách nhiệm cho nhau về việc chậm phát hiện âm mưu đảo chính. (Ảnh: Reuters)

Quân đội và cơ quan tình báo Thổ Nhĩ Kỳ đẩy trách nhiệm cho nhau về việc chậm phát hiện âm mưu đảo chính. (Ảnh: Reuters)

Sau cuộc đảo chính bất thành, một cuộc tranh luận sôi nổi đã diễn ra liên quan đến sự thất bại của cộng đồng tình báo trong việc phát hiện âm mưu đảo chính.

Nhiều nhà quan sát đặt ra câu hỏi, tại sao quân đội và cơ quan tình báo Thổ Nhĩ Kỳ không hề có manh mối về âm mưu đảo chính cho đến phút chót.

MIT thanh minh rằng, họ chỉ có quyền hạn nhất định khi thu thập thông tin tình báo về các sĩ quan quân đội, đó là lý do họ không thể phát hiện sớm âm mưu đảo chính từ các sĩ quan nổi loạn.

Trong khi đó, quân đội Thổ Nhĩ Kỳ nói rằng, họ không thể giám sát các binh sĩ ngoài doanh trại. Họ nói rằng, khi những sĩ quan này rời doanh trại, họ thuộc thẩm quyền giám sát của MIT.

Miễn trừ điều trần

Sau cuộc đảo chính bất thành, quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ đã lập một ủy ban điều tra. Ủy ban này đã yêu cầu thông tin điều trần từ 141 nhân chứng, trong đó bao gồm cựu lãnh đạo quân đội và cơ quan tình báo.

Tuy nhiên, một câu hỏi đặt ra là, vì sao trong danh sách điều trần trước ủy ban quốc hội lại không bao gồm những nhân chứng quan trọng nhất như Giám đốc MIT Hakan Fidan, Tham mưu trưởng quân đội Hulusi Akar. Thay vào đó, họ chỉ tường trình bằng văn bản. Tổng thống Erdogan và Thủ tướng Binali Yildirim thậm chí không thuộc diện phải điều trần.

Minh Phương

Tổng hợp

MỚI NHẤT
Ấn Độ, Pakistan nổ súng ở biên giới, 4 binh sĩ thiệt mạng
Ấn Độ, Pakistan nổ súng ở biên giới, 4 binh sĩ thiệt mạng

(Dân trí) - Quân đội Pakistan cáo buộc, binh sĩ Ấn Độ đã tấn công làm tử vong 4 binh sĩ Pakistan khi họ đang di chuyển trên một xe tại biên giới khu vực Kashmir, Reuters cho biết.

Thứ hai, 17/07/2017 - 08:37

Hàn Quốc đề nghị đàm phán khẩn cấp với Triều Tiên trong tuần này
Hàn Quốc đề nghị đàm phán khẩn cấp với Triều Tiên trong tuần này

(Dân trí) - Chính phủ Hàn Quốc đề nghị đàm phán quân sự với Triều Tiên trong tuần này, cuộc đàm phán cấp chính phủ đầu tiên kể từ cuối năm 2015 sau hàng loạt vụ thử tên lửa của Bình Nhưỡng gần đây, Reuters cho biết.

Thứ hai, 17/07/2017 - 08:21

Tấn công bằng dao tại siêu thị ở Trung Quốc, 2 người chết, 9 người bị thương
Tấn công bằng dao tại siêu thị ở Trung Quốc, 2 người chết, 9 người bị thương

(Dân trí) - Một người đàn ông đã dùng dao tấn công mọi người trong một siêu thị Wal-Mart ở thành phố Thâm Quyến, miền nam Trung Quốc, vào tối ngày 16/7, làm 2 người thiệt mạng và 9 người khác bị thương.

Thứ hai, 17/07/2017 - 07:48

Tổng thống Trump lên tiếng về tỷ lệ ủng hộ thấp kỷ lục sau 6 tháng
Tổng thống Trump lên tiếng về tỷ lệ ủng hộ thấp kỷ lục sau 6 tháng

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump khẳng định tỷ lệ ủng hộ của công chúng dành cho ông sau 6 tháng cầm quyền trong cuộc thăm dò dư luận mới nhất “không tệ” mặc dù đây là con số thấp nhất trong số tất cả các nhà lãnh đạo Mỹ kể từ khi cuộc khảo sát này ra đời từ những năm 1940.

Thứ hai, 17/07/2017 - 07:22

Chuyên gia cảnh báo kết cục thảm khốc nếu chiến tranh với Triều Tiên
Chuyên gia cảnh báo kết cục thảm khốc nếu chiến tranh với Triều Tiên

(Dân trí) - Nguy cơ xung đột quân sự giữa Mỹ và Triều Tiên có xu hướng tăng khi cả hai bên liên tục đe dọa dùng biện pháp quân sự. Giới chuyên gia đã lên tiếng cảnh báo kết cục thảm khốc nếu một cuộc xung đột quân sự như vậy xảy ra.

Thứ hai, 17/07/2017 - 07:09

Đại sứ quán Nga tại Syria trúng đạn pháo
Đại sứ quán Nga tại Syria trúng đạn pháo

(Dân trí) - Truyền thông nhà nước Syria cho biết đại sứ quán Nga tại thủ đô Damascus đã bị trúng đạn pháo ngày 16/7 và bị thiệt hại sau vụ pháo kích này.

Thứ hai, 17/07/2017 - 06:51

Thượng viện Mỹ hoãn bỏ phiếu về dự luật sức khỏe chờ ông McCain phẫu thuật
Thượng viện Mỹ hoãn bỏ phiếu về dự luật sức khỏe chờ ông McCain phẫu thuật

Lãnh đạo đảng Cộng hòa tại Thượng viện Mỹ Mitch McConnell thông báo Thượng viện sẽ hoãn việc xem xét dự luật y tế để chờ Thượng nghị sỹ bang Arizona John McCain hồi phục sau một ca phẫu thuật.

Chủ nhật, 16/07/2017 - 07:52

Patriot bao phủ châu Âu: Con dao hai lưỡi?
Patriot bao phủ châu Âu: Con dao hai lưỡi?

NATO tích cực trang bị các hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ và sự xuất hiện của quân đội Mỹ đẩy NATO vào cuộc chạy đua nguy hiểm với Nga.

Chủ nhật, 16/07/2017 - 04:39

Ngoại trưởng Australia chỉ trích ông Trump khen hình thể Đệ nhất phu nhân Pháp
Ngoại trưởng Australia chỉ trích ông Trump khen hình thể Đệ nhất phu nhân Pháp

(Dân trí) - Ngoại trưởng Australia Julie Bishop đã lên tiếng chỉ trích việc Tổng thống Mỹ Donald Trump khen Đệ nhất phu nhân Pháp Brigitte Macron có thân hình đẹp trong chuyến công du Pháp tuần qua.

Chủ nhật, 16/07/2017 - 04:19

Cháy nhà ở Trung Quốc, ít nhất 22 người chết
Cháy nhà ở Trung Quốc, ít nhất 22 người chết

(Dân trí) - Ít nhất 22 người thiệt mạng và 3 người bị thương trong vụ hỏa hoạn tại một nhà trọ hai tầng ở tỉnh Giang Tô, Trung Quốc hôm nay 16/7, theo Tân Hoa xã.

Chủ nhật, 16/07/2017 - 02:52

Máy bay chiến đấu bốc cháy, phi công thoát chết trong gang tấc
Máy bay chiến đấu bốc cháy, phi công thoát chết trong gang tấc

(Dân trí) - Máy bay chiến đấu MiG-29 trị giá khoảng 22 triệu USD đột ngột bốc cháy dữ dội khi đang cất cánh tại một sân bay ở Belarus. Rất may, phi công đã nhảy dù thoát chết trong tích tắc.

Chủ nhật, 16/07/2017 - 12:24

Vợ phiến quân IS hé lộ cuộc sống hãi hùng tại "Vương quốc Hồi giáo" tự xưng
Vợ phiến quân IS hé lộ cuộc sống hãi hùng tại "Vương quốc Hồi giáo" tự xưng

(Dân trí) - Những phụ nữ từng cố gắng thoát khỏi sự kìm kẹp của các phần tử khủng bố IS đã kể lại những cảnh tượng hãi hùng mà họ phải trải qua, hé lộ nhiều câu chuyện về tình trạng bạo lực tràn lan, việc mua bán nô lệ tình dục và cuộc sống địa ngục tại nơi được gọi là “Vương quốc Hồi giáo”.

Chủ nhật, 16/07/2017 - 11:57

ĐÁNG QUAN TÂM
Lộ diện kẻ có thể kế nhiệm thủ lĩnh tối cao IS vừa bị tiêu diệt
Lộ diện kẻ có thể kế nhiệm thủ lĩnh tối cao IS vừa bị tiêu diệt

(Dân trí) - Sau những tin tức về cái chết của thủ lĩnh tối cao Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) Abu Bakr al-Baghdadi, tổ chức này được cho là sẽ sớm bầu ra một thủ lĩnh mới.

Chủ nhật, 16/07/2017 - 09:13

Học giả Ấn Độ cảnh báo ASEAN về đầu tư từ Trung Quốc
Học giả Ấn Độ cảnh báo ASEAN về đầu tư từ Trung Quốc

Cựu đại sứ Ấn Độ tại Liên Hợp quốc (LHQ), đồng thời là một học giả có tiếng vừa lên tiếng cảnh báo các nước ASEAN, đặc biệt là Philippines, cẩn trọng khi ký kết các thỏa thuận đầu tư lớn với Trung Quốc vì cái giá phải trả có thể sẽ lớn hơn nhiều so với mức mặc cả ban đầu.

Chủ nhật, 16/07/2017 - 09:05

Vụ lừa đảo đa cấp hơn 4 tỷ USD chấn động Trung Quốc
Vụ lừa đảo đa cấp hơn 4 tỷ USD chấn động Trung Quốc

(Dân trí) - Khoảng 400.000 người ở Trung Quốc đã trở thành nạn nhân của vụ lừa đảo kinh doanh đa cấp sau khi bị vợ chồng trùm lừa đảo “cuỗm” mất gần 4,5 tỷ USD và chạy trốn.

Chủ nhật, 16/07/2017 - 07:32

Đặc nhiệm Pháp tung video tuyển quân như phim hành động Hollywood
Đặc nhiệm Pháp tung video tuyển quân như phim hành động Hollywood

(Dân trí) - Lực lượng đặc nhiệm Pháp mới đây đã đăng tải một đoạn video tuyển quân với phong cách giống phim hành động Hollywood nhằm thu hút ứng viên.

Chủ nhật, 16/07/2017 - 06:41

Cuộc sống vất vả của nghìn người Triều Tiên ở Nga
Cuộc sống vất vả của nghìn người Triều Tiên ở Nga

(Dân trí) - Hàng năm có hàng nghìn người Triều Tiên được đưa tới Nga để làm các công việc chân tay nặng nhọc. Phần lớn lương của họ sẽ được gửi về cho chính phủ Triều Tiên, một tổ chức nhân quyền có trụ sở tại Hàn Quốc cho biết.

Thứ bảy, 15/07/2017 - 11:18

NATO tức giận vì sức mạnh của quân đội Nga
NATO tức giận vì sức mạnh của quân đội Nga

Sức mạnh quân sự không ngừng tăng lên của Nga khiến họ vô cùng lo lắng. Tờ báo Politico dẫn lời người đứng đầu Ủy ban quân sự NATO, tướng Pavel Petr cho biết.

Thứ bảy, 15/07/2017 - 04:53

Các nước và chiến lược lấy lòng ông Trump
Các nước và chiến lược lấy lòng ông Trump

Lãnh đạo các nước nỗ lực lấy lòng ông Trump để nhận lại các thuận lợi trong quan hệ với Mỹ.

Thứ bảy, 15/07/2017 - 04:48

Đệ nhất phu nhân Pháp - Mỹ đọ vẻ thanh lịch
Đệ nhất phu nhân Pháp - Mỹ đọ vẻ thanh lịch

(Dân trí) - Phong cách thời trang của đệ nhất phu nhân Pháp Brigitte Macron và bà chủ Nhà Trắng Melania Trump cũng thu hút sự quan tâm của công chúng, ngoài chương trình nghị sự giữa hai nhà lãnh đạo Pháp và Mỹ.

Thứ bảy, 15/07/2017 - 04:40

Tay súng bắn tỉa khét tiếng của IS bị tiêu diệt
Tay súng bắn tỉa khét tiếng của IS bị tiêu diệt

(Dân trí) - Abu Moussa al-Muhajer, tay súng bắn tỉa khét tiếng của Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) mới đây đã bị tiêu diệt ở Iraq, trang Iraq News dẫn nguồn thạo tin cho biết ngày 13/7.

Thứ bảy, 15/07/2017 - 03:42

“Ngôi sao đang lên” trên chính trường Trung Quốc làm bí thư Trùng Khánh
“Ngôi sao đang lên” trên chính trường Trung Quốc làm bí thư Trùng Khánh

(Dân trí) - Trung Quốc hôm nay đã bổ nhiệm ông Chen Miner, nhân vật được coi là “ngôi sao đang lên” trên chính trường, làm bí thư thành phố Trùng Khánh, Tân Hoa xã cho biết.

Thứ bảy, 15/07/2017 - 03:12

Cháy chung cư cao tầng ở Mỹ, ít nhất 3 người thiệt mạng
Cháy chung cư cao tầng ở Mỹ, ít nhất 3 người thiệt mạng

(Dân trí) - Vụ hỏa hoạn xảy ra tại tòa chung cư ở bang Hawaii, Mỹ đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 3 người, 16 người bị thương, cùng nhiều người mắc kẹt trong ngọn lửa.

Thứ bảy, 15/07/2017 - 03:10

Nga: Nhiều điệp viên Mỹ hoạt động dưới vỏ bọc ngoại giao ở Moscow
Nga: Nhiều điệp viên Mỹ hoạt động dưới vỏ bọc ngoại giao ở Moscow

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova vừa lên tiếng phàn nàn về việc có quá nhiều điệp viên Mỹ đang hoạt động tại Moscow dưới vỏ bọc là một nhà ngoại giao, đồng thời khẳng định rằng, Nga có thể trục xuất một số người.

Thứ bảy, 15/07/2017 - 12:31