Nâng tầm kết nối, định hình tương lai quan hệ Việt - Trung
Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng Đoàn Đại biểu Cấp cao Việt Nam đến Trung Quốc từ ngày 14-17/4 đã thành công tốt đẹp. Diễn ra trong bối cảnh cả Việt Nam và Trung Quốc đều bước vào những chu kỳ phát triển mới - Việt Nam triển khai Nghị quyết Đại hội XIV, Trung Quốc khởi động Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 - chuyến thăm đặt nền móng quan trọng, góp phần định hình phương hướng hợp tác song phương trong dài hạn.
Việt Nam - Trung Quốc nâng tầm kết nối chiến lược trong giai đoạn phát triển mới
Về tổng thể, chuyến thăm thể hiện rõ sự coi trọng đặc biệt và ưu tiên hàng đầu của Việt Nam đối với quan hệ với Trung Quốc trong đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa. Nội dung, chương trình làm việc cùng các kết quả đạt được cho thấy định hướng nhất quán của Việt Nam trong việc củng cố và phát triển quan hệ ổn định, lâu dài với Trung Quốc trên cơ sở lợi ích chung và tôn trọng lẫn nhau. Ở chiều ngược lại, việc phía Trung Quốc đón tiếp đoàn với nghi thức cao nhất, trọng thị và nồng hậu, với nhiều biệt lệ, phản ánh mức độ tin cậy chính trị cao và sự coi trọng của Trung Quốc đối với vị trí của Việt Nam trong chính sách đối ngoại láng giềng.
Điểm nổi bật xuyên suốt trong chuyến thăm là các hoạt động đối ngoại dày đặc, thực chất và đa dạng. Từ các cuộc hội đàm, hội kiến cấp cao giữa lãnh đạo cao nhất hai Đảng, hai Nhà nước, đến các cuộc tiếp xúc giữa các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và giao lưu nhân dân, tất cả đều cho thấy mức độ gắn kết ngày càng chặt chẽ giữa hai bên. Trong bầu không khí thẳng thắn, chân thành và xây dựng, hai bên đã trao đổi sâu rộng về tình hình mỗi nước, tình hình khu vực và quốc tế, đồng thời đạt được nhiều nhận thức chung quan trọng, đề ra các phương hướng lớn nhằm thúc đẩy hợp tác toàn diện, thực chất.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình tại cuộc chứng kiến Lễ ký các văn kiện hợp tác giữa hai nước (Ảnh: Thống Nhất – TTXVN).
Một trong những kết quả nổi bật của chuyến thăm là việc hai bên ký kết tới 32 văn kiện hợp tác trên nhiều lĩnh vực, từ kênh Đảng, ngoại giao, quốc phòng - an ninh, đến kinh tế, thương mại, khoa học công nghệ, giao thông vận tải, chuỗi cung ứng, truyền thông và hợp tác địa phương. Sự đa dạng và bao trùm của các văn kiện này cho thấy hợp tác Việt Nam - Trung Quốc không chỉ dừng lại ở chiều rộng mà đang ngày càng đi vào chiều sâu, với trọng tâm là hiệu quả thực chất và lợi ích cụ thể.
Đặc biệt, hợp tác kết nối hạ tầng, nhất là trong lĩnh vực đường sắt, nổi lên như một điểm sáng chiến lược. Hai bên nhất trí đẩy nhanh các dự án kết nối đường sắt khổ tiêu chuẩn, trong đó có tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng và các tuyến Đồng Đăng - Hà Nội, Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng. Việc Trung Quốc sẵn sàng hỗ trợ về vốn, công nghệ và đào tạo nhân lực cho thấy mức độ sẵn sàng hợp tác sâu rộng trong lĩnh vực hạ tầng chiến lược. Đây vừa là bước tiến về kinh tế, vừa mang ý nghĩa tái cấu trúc không gian phát triển, thúc đẩy liên kết vùng và hội nhập chuỗi giá trị khu vực.
Một chi tiết mang tính biểu tượng nhưng hàm chứa ý nghĩa sâu sắc là việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sử dụng tàu cao tốc để di chuyển tại Trung Quốc và đi tàu hỏa qua biên giới về Việt Nam. Điều này không chỉ phản ánh sự quan tâm đến phát triển hạ tầng hiện đại, mà còn là minh chứng sinh động cho mức độ tin cậy chính trị và một biên giới hòa bình, ổn định, hợp tác cùng phát triển giữa hai nước.
Bên cạnh hợp tác kinh tế, chuyến thăm còn tạo xung lực mạnh mẽ cho giao lưu nhân dân và hợp tác văn hóa - xã hội. Việc hai bên chính thức khởi động “Năm hợp tác du lịch Việt Nam - Trung Quốc 2026-2027” cho thấy quyết tâm thúc đẩy giao lưu nhân dân, củng cố nền tảng xã hội cho quan hệ song phương. Các hoạt động gặp gỡ thanh niên, giao lưu học thuật, thăm các di tích lịch sử như Trường Dục Tài Nam Ninh đã góp phần làm sâu sắc thêm nhận thức về truyền thống “vừa là đồng chí, vừa là anh em” giữa hai dân tộc.
Cầu nối chiến lược đưa quan hệ Việt - Trung đi vào chiều sâu, thực chất
Kết quả của chuyến thăm đã tạo dựng những nền tảng quan trọng để đưa quan hệ Việt Nam - Trung Quốc chuyển từ giai đoạn củng cố tin cậy chính trị sang giai đoạn đẩy mạnh kết nối chiến lược toàn diện. Đây là bước chuyển có ý nghĩa bản lề, phản ánh sự trưởng thành của quan hệ song phương trong bối cảnh mới.
Ý nghĩa quan trọng của chuyến thăm nằm ở việc góp phần củng cố và nâng cao tin cậy chính trị, yếu tố vốn được xem có vai trò cốt lõi định hướng toàn bộ quan hệ hai nước. Thông qua các cuộc tiếp xúc cấp cao, hai bên tiếp tục khẳng định sự ủng hộ lẫn nhau trên con đường phát triển xã hội chủ nghĩa, đồng thời duy trì cơ chế trao đổi thường xuyên giữa các kênh Đảng, Chính phủ, Quốc hội và các tổ chức chính trị - xã hội. Điều này không chỉ tạo sự ổn định về mặt chính trị, mà còn giúp hai bên kiểm soát tốt bất đồng, duy trì môi trường hợp tác thuận lợi.
Bên cạnh đó, chuyến thăm thúc đẩy mạnh mẽ kết nối chiến lược giữa hai nền kinh tế. Điểm mới nổi bật là sự chuyển dịch từ “mở rộng quy mô” sang “nâng cao chất lượng” hợp tác, với trọng tâm là liên kết chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng và kết nối hạ tầng. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, việc tăng cường liên kết chiến lược giúp hai nước nâng cao khả năng chống chịu, đồng thời tận dụng tốt hơn lợi thế bổ sung lẫn nhau. Hợp tác trong các lĩnh vực mới như khoa học công nghệ, chuyển đổi số, năng lượng và đào tạo nguồn nhân lực được đẩy mạnh, mở ra không gian phát triển mới cho quan hệ song phương. Đáng chú ý, cơ chế đối thoại chiến lược “3+3” giữa các bộ ngoại giao, quốc phòng và công an được đánh giá là bước tiến mang tính đột phá, góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp trong xử lý các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống.
Giao lưu nhân dân tiếp tục được xác định là nền tảng bền vững của quan hệ hai nước. Việc chú trọng thế hệ trẻ, thông qua các chương trình như “Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập”, góp phần tăng cường hiểu biết lẫn nhau, bảo đảm sự kế thừa liên tục của tình hữu nghị truyền thống giữa hai dân tộc. Thanh niên hai nước được kỳ vọng sẽ trở thành lực lượng nòng cốt, là cầu nối quan trọng đưa quan hệ Việt - Trung phát triển lâu dài.
Ở tầm khu vực và quốc tế, chuyến thăm phát đi thông điệp tích cực về việc hai nước kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đồng thời thúc đẩy hợp tác, duy trì ổn định trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng. Việc hai bên tăng cường phối hợp tại các cơ chế đa phương như ASEAN, Mekong - Lan Thương hay APEC không chỉ mang lại lợi ích song phương mà còn đóng góp vào hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực.
Có thể khẳng định, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đạt được những kết quả toàn diện, thực chất và mang tầm chiến lược sâu sắc. Quan trọng hơn, chuyến thăm đã tạo ra một khuôn khổ định hướng rõ ràng cho quan hệ Việt Nam - Trung Quốc trong giai đoạn phát triển mới, với ba trụ cột chính: củng cố tin cậy chính trị, đẩy mạnh kết nối chiến lược và nâng cao hiệu quả hợp tác thực chất.
Trong thời gian tới, triển vọng quan hệ hai nước được đánh giá là tích cực, với nhiều cơ hội phát triển. Tuy nhiên, để hiện thực hóa các tiềm năng đó, hai bên cần tiếp tục cụ thể hóa các thỏa thuận cấp cao, ưu tiên triển khai các dự án trọng điểm như hạ tầng giao thông, logistics, cửa khẩu thông minh; đồng thời, duy trì đối thoại, kiểm soát tốt bất đồng, bảo đảm cân bằng lợi ích.
Với những nền tảng đã được củng cố và những định hướng đã được xác lập, quan hệ Việt Nam - Trung Quốc đang đứng trước cơ hội bước vào một giai đoạn phát triển mới, ổn định hơn, thực chất hơn và hiệu quả hơn. Chuyến thăm lần này vì thế không chỉ là một sự kiện ngoại giao thành công, mà còn là “nền tảng chiến lược” mở ra không gian phát triển mới, góp phần đưa quan hệ hai nước vững bước tiến vào tương lai, vì lợi ích của nhân dân hai nước, cũng như vì hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực và thế giới.
Tác giả: TS Phạm Ngọc Hùng công tác tại Ban Xây dựng Đảng, Tạp chí Cộng sản.
Chuyên mục TÂM ĐIỂM mong nhận được ý kiến của bạn đọc về nội dung bài viết. Hãy vào phần Bình luận và chia sẻ suy nghĩ của mình. Xin cảm ơn!









