Thứ ba, 07/11/2006 - 15:35

Vi phạm bản quyền, phạt 100 triệu đồng

Dân trí

Đó là khung hình phạt tối đa đối với những hành vi vi phạm bản quyền phần mềm được nêu lên trong dự thảo mới do Bộ Văn hoá chủ trì.

Sáng nay 7/11, vài tiếng trước thời điểm Việt Nam gia nhập WTO, Cục Bản quyền tác giả - Bộ Văn hóa Thông tin, Thanh tra Bộ Văn hoá Thông tin và Liên minh Phần mềm Doanh nghiệp (BSA), đã tổ chức buổi họp báo xung quanh vấn đề bản quyền phần mềm. Theo thống kê của BSA, Việt Nam hiện là nước có tỉ lệ vi phạm bản quyền cao nhất thế giới

 

“Không có lộ trình nào trong công tác thanh tra”

 

Đánh giá của BSA cho rằng, năm 1994, tỷ lệ vi phạm bản quyền ở Việt Nam là…100%, năm 2005 là 95% và năm 2006, với những cố gắng nỗ lực của Chính phủ trong công tác, thanh tra, kiểm tra thì tỉ lệ này là 90%. Việt Nam sắp bước vào sân chơi WTO, ở một vị thế mới, nên đặc biệt trong năm nay, Chính phủ đã đẩy mạnh nhiều hoạt động thực thi pháp luật nhằm bảo vệ bản quyền cho phần mềm máy tính.

 

Thời gian qua, liên tiếp có những động thái từ phía cơ quan có trách nhiệm xung quanh vấn đề bản quyền. Chỉ tính trong tháng 10/2006, đội liên ngành gồm Thanh tra Bộ Văn hoá Thông tin, phòng Chống tội phạm công nghệ cao, Cục cảnh sát Điều tra tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ - Bộ Công An đã tiến hành thanh tra, phát hiện nhiều doanh nghiệp sử dụng, kinh doanh phần mềm vi phạm bản quyền, như Daewoo - Hanel, Công ty IDC, Công ty tin học SingPC.

 

Phát biểu trước báo giới, ông Vũ Xuân Thành, Chánh thanh tra Bộ Văn hóa Thông tin, nói: “Chính phủ và các Bộ ngành liên quan quyết tâm tiếp tục đẩy mạnh việc thực thi Luật Sở hữu Trí tuệ, trong đó có việc bảo vệ bản quyền phần mềm tại các công ty kinh doanh máy tính và những doanh nghiệp sử dụng phần mềm”.

 

Tình trạng vi phạm bản quyền ở Việt Nam diễn ra khá phổ biến, và không chỉ ở trong lĩnh vực phần mềm. Ở nhiều lĩnh vực khác như xuất bản, âm nhạc, truyền hình (ngày 6/11 VTV đã gửi đơn tới thanh tra Bộ VHTT khởi kiện VTC về vụ việc vi phạm bản quyền trong chương trình truyền hình trực tiếp đêm chung kết cuộc thi Hoa hậu Thế giới 2006).

 

 

Vi phạm bản quyền, phạt 100 triệu đồng - 1
 

Ông Vũ Xuân Thành -

Chánh Thanh tra bộ VHTT:

"Không có lộ tình nào trong việc

thanh tra xử lý vi phạm".

Hầu hết các doanh nghiệp phần mềm trong nước như Lạc Việt, Vietkey đều trong cảnh trầy trật vì tình trạng vi phạm bản quyền cũng đã gặp rất nhiều khó khăn vì nạn vi phạm bản quyền. Hiện trên toàn quốc, Bộ VHTT có khoảng 300 thanh tra viên. Mới đây Bộ VHTT đã tổ chức tập huấn cho các cán bộ thanh tra về phần mềm để đáp ứng yêu cầu của thanh tra, kiểm tra. Công tác kiểm tra mới chỉ được thực hiện tại Hà Nội (6 doanh nghiệp), TPHCM (4 DN). Qua những đợt kiểm tra này cho thấy các DN đều tương đối chấp hành tốt các yêu cầu của cơ quan thanh tra(?!)

 

Ông Thành nói: “Đã xuất hiện những đối phó. Một doanh nghiệp bán máy tính có thể để máy chưa cài chương trình tại cửa hàng và cho người theo về tận nhà riêng của khách để cài chương trình. Đã xảy ra những việc như thế này và điều này là ngoài tầm kiểm soát của lực lượng thanh tra”. 

 

Thực tế, trong bối cảnh Việt Nam hiện nay, thu nhập của người dân còn khá thấp thì việc bỏ ra hàng vài trăm USD để mua về một vài phần mềm chính hãng Microsoft hoặc 4.000 USD để cài đặt bộ phần mềm Autocad thì là điều kỳ khó. “Nhưng chúng ta không thể duy trì mãi đặc thù này, vì chúng ta đã tham gia một sân chơi toàn cầu, bắt buộc và dứt khoát phải theo”, ông Thành nói. “Một số nhà báo hỏi rằng thanh tra sẽ nhắm vào đối tượng nào, theo lộ trình nào thì tôi xin trả lời ngay là không có lộ trình nào cả. Luật là luật và chúng tôi chỉ là những người thừa hành để luật được thực thi. Bởi vậy, mọi đối tượng đều phải chấp hành luật và khi vi phạm thì xử lý như nhau”, ông nhấn mạnh.

 

Vi phạm bản quyền, mức phạt tối đa sẽ là 100 triệu?

 

Theo BSA, vi phạm bản quyền phần mềm có ảnh hưởng xấu về mặt kinh tế như cản trở sự phát triển của ngành công nghiệp phần mềm trong nước, thất thu thuế và các cơ hội việc làm của các nền kinh tế địa phương. Nếu từ nay đến 2009, vi phạm bản quyền phần mềm ở Việt Nam giảm được 10 điểm từ 92% đến 82%, thì kết quả đó sẽ trực tiếp đóng góp 1 tỷ USD vào GDP, tạo ra 4.097 việc làm trong lĩnh vực công nghệ cao cũng như đóng góp thêm 43 triệu USD tiền thuế vào ngân sách các chính quyền địa phương và 726 triệu USD doanh thu cho các công ty phần mềm trong nước.

 

Ông Tarun Sawney, Giám đốc phụ trách chống vi phạm bản quyền phần mềm BSA châu Á - Thái Bình Dương nói: “Chúng tôi rất ủng hộ và hoan nghênh các hoạt động cụ thể gần đây nhằm bảo vệ bản quyền phần mềm của chính phủ Việt Nam. Một trong những thách thức lớn đối với các tập đoàn viễn thông và công nghệ thông tin hàng đầu khi hoạt động tại Việt Nam là vấn đề vi phạm bản quyền. Nhưng Việt Nam sắp trở thành một thành viên của tổ chức Thương mại thế giới (WTO), nên mọi điều chắc chắn sẽ thay đổi. Chúng tôi sẵn sàng tiếp tục hợp tác chặt chẽ hơn nữa với Chính phủ Việt Nam để thực thi Luật Sở hữu Trí tuệ một cách mạnh mẽ”.

 

Năm 1994, tỉ lệ vi phạm bản quyền tại Đài Loan là 72%, và với các chương trình thiết thực nhằm bảo hộ bản quyền phần mềm, năm 2005 con số này đã giảm xuống chỉ còn 43%. “Tôi tin rằng trong tương lai không xa Việt Nam cũng sẽ đạt được những thành công như vậy”, ông Sawney nói.

 

Ông Vũ Mạnh Chu, Cục trưởng, Cục Bản quyền Tác giả, Bộ Văn hóa Thông tin cho biết: Thủ tướng Chính phủ đang chuẩn bị có một Chỉ thị về việc sử dụng phần mềm máy tính với các cơ quan, tổ chức. Theo đó, sẽ nâng cao trách nhiệm của đơn vị, tổ chức, các Bộ với việc sử dụng phần mềm máy tính. 

 

Tại Nghị định 56, hành vi sao chép bản quyền có thể bị phạt từ 20-30 triệu. Nhưng nghị định này đã tỏ ra không còn phù hợp. Dự thảo mới lần này do Bộ Văn hoá chủ trì sẽ xây dựng khung hình phạt nghiêm khắc hơn. Có những mức vi phạm trước đây chỉ phạt 30 triệu thì qui định mới sẽ là 100 triệu hoặc khi phát hiện có yếu tố thương mại sẽ xử phạt gấp từ 1-5 lần giá trị hàng hoá phát hiện vi phạm. Những hành vi vi phạm cũng được điều chỉnh lên tới khoảng 100 hành vi, trong đó có 40 hành vi là vi phạm trong lĩnh vực bản quyền phần mềm. “Chẳng hạn như một Cty vừa rồi vi phạm bản quyền phần mềm với giá trị là một tỉ đồng, nếu theo thông tư mới thì có thể bị phạt tới 5 tỉ và chắc chắn không thấp hơn 2,5 tỉ. Không thể để tồn tại tình trạng phạt xong đâu lại vào đó”, ông Chu nói.

 

Bảo Trung