Xem kỳ thủ khiếm thị đánh cờ vua trong bóng tối, "thuộc lòng" cả bàn cờ
(Dân trí) - Không nhìn thấy bàn cờ, không thể chạy trên sân hay giữ thăng bằng như người bình thường, nhưng nhiều người khuyết tật vẫn tìm được cách để chơi thể thao theo cách của riêng mình.
Xem kỳ thủ mù đánh cờ vua trong bóng tối, "thuộc lòng" cả bàn cờ (Video: Minh Nhật - Phạm Tiến).
Đến CLB Thể thao người khuyết tật Hà Nội, có thể tận mắt thấy cách người khuyết tật vượt qua giới hạn của cơ thể để chơi thể thao. Từ việc ghi nhớ bàn cờ bằng trí óc, chơi cầu lông trên xe lăn đến cảm nhận nhịp điệu thay cho ánh nhìn, mỗi bộ môn đều cho thấy một cách thích nghi khác biệt.
Minh Trường (áo cam bên trái) sinh năm 2001, vận động viên CLB cờ vua người khuyết tật Hà Nội đã hơn 10 năm chơi cờ trong bóng tối.
Bàn cờ trước mặt anh không giống những bàn cờ thông thường. Các quân đen được gắn một chốt nhỏ trên đỉnh để phân biệt với quân trắng.
Mỗi quân cờ đều có chốt phía dưới để cố định vào bàn, tránh xê dịch khi người chơi chạm vào. Đặc biệt, các ô đen được làm nổi cao hơn ô trắng, giúp người chơi nhận biết bằng xúc giác và định hướng đường chéo.
“Chúng tôi không nhìn thấy, nên phải ghi nhớ toàn bộ vị trí quân cờ trong đầu. Ví dụ đối thủ đi tốt lên b7 hay đưa tượng về b6, mình phải hình dung ngay các hướng tấn công”, Trường chia sẻ.
Theo anh, phần lớn thời gian người chơi không cần sờ bàn cờ mà mô phỏng thế trận trong đầu. Chỉ khi gặp tình huống phức tạp, họ mới kiểm tra lại bằng tay. Một ván cờ có thể kéo dài 50–70 nước, đòi hỏi khả năng tập trung và ghi nhớ rất cao.
Với người mới bắt đầu, thử thách còn lớn hơn. Việc vừa sờ xong lại quên vị trí quân cờ là điều thường xảy ra, buộc người chơi phải kiên trì luyện tập để hình thành “bản đồ” thế cờ trong trí nhớ.
Tại khu vực chơi cầu lông, hình ảnh những người chơi ngồi trên xe lăn liên tục xoay trở để đón cầu thu hút sự chú ý.
Không còn những bước chạy dài quen thuộc như cầu lông thông thường, thay vào đó là sự phối hợp nhịp nhàng giữa đôi tay điều khiển xe lăn và động tác ra vợt. Mỗi pha cầu đòi hỏi người chơi vừa giữ thăng bằng, vừa xoay hướng thật nhanh để tiếp cận điểm rơi của cầu.
Cầu lông xe lăn không làm giảm nhịp độ thi đấu, trái lại còn cho thấy khả năng thích nghi rất lớn của người chơi. Những cú đánh ngắn, nhanh, chính xác liên tiếp diễn ra trên sân nhỏ hơn, nhưng áp lực về phản xạ và thể lực gần như không hề giảm.
Ở một khu vực khác, những chiếc đĩa bay liên tục được ném đi, xoay tròn trong không trung trước khi rơi xuống rổ.
Đây là Flying Sports - hệ thống các môn thể thao với đĩa bay, gồm disc golf và ultimate. Nếu disc golf yêu cầu người chơi ném đĩa vào các mục tiêu cố định, thì ultimate lại thiên về phối hợp đồng đội để ghi điểm.
Điểm đáng chú ý là bộ môn này được thiết kế để phù hợp với nhiều dạng khuyết tật khác nhau, từ người khuyết tật vận động (dạng đứng hoặc ngồi xe lăn), đến người khiếm thính, khiếm thị.
Không có va chạm mạnh, không đòi hỏi thể lực quá cao, luật chơi linh hoạt… Flying Sports trở thành một trong những môn dễ tiếp cận nhất với người khuyết tật.
Thay vì bị giới hạn bởi thể trạng, người chơi có thể điều chỉnh cách ném, cách di chuyển hoặc phối hợp để phù hợp với khả năng của mình. Phần rổ được thiết kế với các dây sắt có thể tạo tiếng động giúp người khiếm thị xác định mục tiêu.
Trong một tiết mục khiêu vũ của CLB khiêu vũ dành cho người khiếm thị, không có những ánh mắt để căn chỉnh động tác. Thay vào đó là sự dẫn dắt, nhịp điệu và cảm nhận.
Chị Dương Hiền, chủ nhiệm CLB cho biết ngay cả sau nhiều năm tập luyện, mỗi buổi nhảy vẫn là một trải nghiệm mới.
“Chúng tôi không nhìn thấy nhau, nhưng vẫn có thể kết nối qua âm nhạc và chuyển động. Khiêu vũ giống như một điều kỳ diệu”, chị nói.
Theo chị Hiền, việc học nhảy với người khiếm thị khó hơn nhiều so với người bình thường. Mọi động tác đều phải ghi nhớ, cảm nhận bằng cơ thể và luyện tập lặp lại nhiều lần. Những bước chân ban đầu thường chậm và thiếu chính xác, nhưng dần dần, người học có thể hình thành phản xạ và sự tự tin.
Dưới sự hướng dẫn của huấn luyện viên, các thành viên trong câu lạc bộ từng bước làm chủ những điệu nhảy phức tạp, biến khiêu vũ thành cách để họ kết nối với người khác và với chính mình.
Với nhiều người khiếm thị, thể thao không chỉ là vận động, mà còn là cách để cảm nhận lại thế giới theo một cách khác. Không phải bằng ánh nhìn, mà bằng âm thanh, nhịp điệu và chuyển động của cơ thể.
Chị Dương Hiền chia sẻ, khiêu vũ đến với chị không chỉ như một môn thể thao, mà giống như một nguồn năng lượng mới trong cuộc sống.
“Âm nhạc giống như ánh sáng với người khiếm thị. Khi nghe nhạc và bước theo từng nhịp, chúng tôi cảm thấy mình đang được kết nối, được ‘nhìn thấy’ theo một cách khác”, người phụ nữ khiếm thị nói, giọng chất chứa niềm vui và sự tự hào.
