Từ vụ cháy nhà máy phích nước Rạng Đông: Nhiễm độc thủy ngân nguy hiểm thế nào?

Thủy ngân là một kim loại nặng có ánh bạc, một nguyên tố kim loại được biết có dạng lỏng ở nhiệt độ thường.

Thủy ngân được sử dụng trong các nhiệt kế, áp kế và các thiết bị khoa học khác. Thủy ngân nguyên tố lỏng ít độc, nhưng các hợp chất và muối của nó lại rất độc. Đây là nguyên nhân gây ra các tổn thương não và gan khi con người tiếp xúc, hít thở hay ăn phải.

Từ vụ cháy nhà máy phích nước Rạng Đông: Nhiễm độc thủy ngân nguy hiểm thế nào? - 1

Hít phải thủy ngân gây bệnh phổi nặng cấp tính.

Thủy ngân là chất độc tích lũy sinh học rất dễ dàng hấp thụ qua da, các cơ quan hô hấp và tiêu hóa. Các hợp chất vô cơ ít độc hơn so với hợp chất hữu cơ của thủy ngân. Cho dù ít độc hơn so với các hợp chất của nó nhưng thủy ngân vẫn tạo ra sự ô nhiễm đáng kể đối với môi trường vì nó tạo ra các hợp chất hữu cơ trong các cơ thể sinh vật. Một trong những hợp chất độc nhất của nó là đimêtyl thủy ngân, độc đến mức chỉ vài micrôlít rơi vào da có thể gây tử vong.

Chứng bệnh Minamata là một dạng ngộ độc thủy ngân. Thủy ngân tấn công hệ thần kinh trung ương và hệ nội tiết, đồng thời ảnh hưởng tới miệng, các cơ hàm mặt và răng. Sự phơi nhiễm kéo dài gây ra các tổn thương não và gây tử vong. Nó có thể gây ra các dị tật bẩm sinh ở thai nhi.

Nguồn lây nhiễm thủy ngân

Kim loại thủy ngân là một chất lỏng màu xám bạc, gây hại cho con người khi tiếp xúc với không khí và được hít vào phổi, có thể sinh ra từ hoạt động của các nhà máy điện đốt than đá, lò đốt rác và đám cháy rừng.

Methyl thủy ngân (MeHg) có thể ngấm vào cơ thể khi con người ăn một số loài cá nước mặn và nước ngọt, đặc biệt là loài cá lớn ở đỉnh chuỗi thức ăn như cá mập, cá kiếm, cá vược và cá chó.

Hợp chất thủy ngân vô cơ có thể được tìm thấy trong pin, thuốc uống, thuốc mỡ, thuốc xịt muỗi và một số loại thuốc có nguồn gốc thảo mộc. Hợp chất này có thể gây hại nếu con người hít hoặc nuốt vào cơ thể.

Dạng cuối cùng là thủy ngân phenyl (phenylmercury) thường có mặt trong các loại sơn sản xuất từ nhựa mủ, sơn ngoại thất, bả chống thấm, mỹ phẩm dành cho mắt và dụng cụ vệ sinh cá nhân. Phenylmercury xâm nhập vào cơ thể khi hít vào ở dạng hơi, ngấm qua da hoặc qua đường tiêu hóa.

Việc tiếp xúc với thủy ngân diễn ra phổ biến nhất qua đường thức ăn khi tiêu thụ hải sản hoặc thực vật nhiễm độc thủy ngân.

Một khi tiếp xúc với cơ thể, thủy ngân được hấp thụ gần như hoàn toàn vào máu và phân phối tới mọi mô bao gồm bộ não. Nó cũng truyền qua nhau thai đến thai nhi và não thai nhi. Dấu hiệu đầu tiên của việc nhiễm độc thủy ngân là hiện tượng tê và đau nhói ở môi, ngón tay và ngón chân, gọi là chứng dị cảm (paresthesia).

 

Việc tiếp xúc với thủy ngân trong thời gian dài dẫn đến run rẩy, mất khả năng điều hòa vận động, thay đổi tính cách, mất trí nhớ, mất ngủ, mệt mỏi, đau đầu, giảm cân, căng thẳng tâm lý và viêm lợi. Các triệu chứng này xảy ra khi một người tiếp xúc với nồng độ thủy ngân trong không khí trên 50 microgram/m3.

Triệu chứng lâm sàng

Tùy thuộc dạng thủy ngân (Hg) gây ngộ độc, khoảng thời gian, cường độ tiếp xúc và một vài điều kiện cơ thể mà biểu hiện lâm sàng ngộ độc khác nhau. Hít Hg nguyên tố và nuốt Hg vô cơ gây ngộ độc cấp, trong khi tiếp xúc với dạng hữu cơ như ăn phải cá chứa Hg thường gây ngộ độc mạn.

Hít phải thủy ngân gây bệnh phổi nặng cấp tính. Triệu chứng đầu tiên là sốt do khói kim loại gồm: sốt, ớn lạnh, thở khó. Những triệu chứng khác gồm: viêm miệng, lơ mơ, co giật, nôn ói và viêm ruột. Những triệu chứng này thường dịu đi trong vòng 1 tuần. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, diễn tiến nặng hơn phù phổi cấp, suy hô hấp và tử vong.

Ngộ độc mạn do hít thủy ngân gây tam chứng kinh điển: viêm lợi và chảy nước miếng, run giật tay và rối loạn tâm thần kinh. Trẻ thường mất ngủ, hay quên, tâm lý không ổn định, kém ăn, vẻ buồn bã.

Nuốt phải thủy ngân vô cơ (điển hình là pin) gây phỏng niêm mạc miệng, đau bụng, buồn nôn, nôn ra máu. Diễn tiến sau đó vài ngày hoại tử ống thận cấp, gây suy thận, rối loạn nước và điện giải có thể gây tử vong.

Ăn thức ăn chứa thủy ngân hữu cơ như cá biển gây ngộ độc mạn, xuất hiện sau nhiều ngày đến nhiều tuần.

Biểu hiện thần kinh là dị cảm, thất điều, suy nhược thần kinh, giảm thính giác, loạn vận ngôn, thu hẹp thị trường, rối loạn tâm thần, run cơ, rối loạn cử động và có thể tử vong. Đặc biệt, rất độc đối với thai nhi có mẹ thường xuyên ăn cá biển chứa nhiều thủy ngân gây sẩy thai, khuyết tật thần kinh, chậm phát triển tâm thần, bại não, biến dạng chi.

Điều trị thế nào?

Điều trị ban đầu ngộ độc Hg tương tự những ngộ độc khác, phải nhanh chóng đánh giá tình trạng hô hấp, tuần hoàn. Loại thải chất độc ở da bằng cách cởi bỏ quần áo bị nhiễm bẩn, rửa da, mắt nếu bị nhiễm. Ngộ độc do nuốt không gây nôn và cũng không rửa dạ dày, do nguy cơ thủng dạ dày và thủng thực quản. Không dùng than hoạt do không có tác dụng hấp phụ kim loại. Trường hợp ngộ độc Hg vô cơ cần được truyền dịch ngăn ngừa trụy tim mạch. Nếu tổn thương niêm mạc hầu họng gây phù nề nhiều, nên đặt nội khí quản để ngăn ngừa tắc nghẽn hô hấp. Khi có triệu chứng toàn thân là chỉ điểm có sự chuyển đổi Hg hữu cơ thành vô cơ trong cơ thể, phải được dùng thuốc giải độc đặc hiệu ngay.

Biện pháp phòng tránh

Vì các ảnh hưởng nguy hiểm tới sức khỏe do phơi nhiễm Hg, cần có những qui định giới hạn chất thải chứa Hg ra môi trường sống, kiểm soát ngưỡng cho phép tiếp xúc với các dạng khác nhau của Hg để phòng chống ngộ độc Hg trong môi trường. Những qui định hạn chế những sản phẩm chứa Hg dễ vỡ, các sản phẩm thuốc, phấn trong thành phần có chứa Hg để hạn chế nguy cơ trẻ tiếp xúc với Hg. Để phòng tránh trẻ nuốt phải Hg tại nhà, các bậc phụ huynh cẩn thận với nhiệt kế Hg: không đặt trên bàn, kệ trong tầm nhìn, tầm tay của trẻ. Không cho trẻ chơi nghịch với nhiệt kế. Khi đo nhiệt độ cho trẻ, luôn bên cạnh trẻ và quan sát trong suốt thời gian đo, cho đến khi có kết quả nhiệt độ. Cất giữ nhiệt kế trong tủ cao có khóa hoặc chốt cài cẩn thận.

Nếu phát hiện trẻ nuốt Hg trong nhiệt kế, các bậc phụ huynh tuyệt đối không móc họng, gây ói vì sẽ gây biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe của trẻ. Nếu không hít sặc, chỉ cần theo dõi phân của trẻ trong vài ngày để xác định và đánh giá lượng Hg đã nuốt được bài tiết ra ngoài. Lưu ý cho trẻ ăn uống đầy đủ để tránh táo bón.

Theo BS. Ngô Minh Hạnh - Bệnh viện 108

Sức khỏe & Đời sống

MỚI NHẤT
Uống gì trước khi ngủ để giảm cân?
Uống gì trước khi ngủ để giảm cân?

(Dân trí) - Bạn vẫn có thể giảm cân trong khi ngủ bằng cách uống một cốc sữa, một tách trà hoa cúc hoặc một ly nước ép nho trước khi lên giường.

Thứ bảy, 31/08/2019 - 01:59

11 người xét nghiệm thủy ngân sau vụ cháy nhà máy Rạng Đông đều âm tính
11 người xét nghiệm thủy ngân sau vụ cháy nhà máy Rạng Đông đều âm tính

(Dân trí) - Bệnh viện Bạch Mai cho biết, trong tổng 12 người đến khám, xét nghiệm thủy ngân sau vụ cháy nhà máy Rạng Đông, kết quả xét nghiệm cho thấy 11/12 người không nhiễm độc kim loại nặng này.

Thứ bảy, 31/08/2019 - 08:15

9 thực phẩm giúp kháng khuẩn
9 thực phẩm giúp kháng khuẩn

Kháng sinh được dùng để chữa các bệnh nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, việc phụ thuộc vào thuốc kháng sinh có thể ảnh hưởng tới hệ miễn dịch của cơ thể và gây ra một số vấn đề không thể khắc phục.

Thứ bảy, 31/08/2019 - 06:45

Đàn ông thường mắc sai lầm gì khi quan hệ tình dục?
Đàn ông thường mắc sai lầm gì khi quan hệ tình dục?

Các chuyên gia thuộc Hội đồng Sex Information and Education Council of Canada vừa tiến hành cuộc thí nghiệm, khảo sát ý kiến của 2.400 người, bao gồm cả nam lẫn nữ, về hành vi và cảm nhận của họ về việc quan hệ tình dục.

Thứ bảy, 31/08/2019 - 06:40

Đà Nẵng ra quân kiểm tra chất lượng bánh trung thu
Đà Nẵng ra quân kiểm tra chất lượng bánh trung thu

(Dân trí) - Ban quản lý an toàn thực phẩm TP Đà Nẵng sẽ tiến hành kiểm tra các cơ sở kinh doanh, bày bán bánh trung thu về nguồn gốc xuất xứ hàng hóa, nguồn nguyên liệu làm bánh, điều kiện vệ sinh của cơ sở…

Thứ bảy, 31/08/2019 - 06:12

Cảnh giác với biểu hiện đau bụng ở người cao tuổi
Cảnh giác với biểu hiện đau bụng ở người cao tuổi

(Dân trí) - Cụ bà 97 tuổi được chuyển đến bệnh viện trong tình trạng đau bụng vùng thượng vị và hạ sườn phải, sau đó sốt, vàng da vàng mắt. Các kết quả thăm khám của bác sĩ cho thấy bệnh nhân bị nhiễm trùng đường mật nặng do sỏi ống mật chủ.

Thứ bảy, 31/08/2019 - 06:11

Mẹ có biết tầm quan trọng của sự phát triển xương?
Mẹ có biết tầm quan trọng của sự phát triển xương?

(Dân trí) - Trong những năm tháng đầu đời, cha mẹ luôn quan tâm tới tăng trưởng của con mình. Nhưng các phụ huynh có biết, xương đóng vai trò rất quan trọng đối với quá trình này?

Thứ bảy, 31/08/2019 - 05:47

Vụ cháy tại nhà máy Rạng Đông: Ai nên đi xét nghiệm thuỷ ngân?
Vụ cháy tại nhà máy Rạng Đông: Ai nên đi xét nghiệm thuỷ ngân?

(Dân trí) - Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm chống độc (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết hậu vụ cháy tại nhà máy Rạng Đông khiến nhiều người dân lo ngại nguy cơ nhiễm độc thuỷ ngân. Vậy ai nên đi khám sàng lọc để phát hiện nguy cơ nhiễm độc thuỷ ngân sau vụ cháy?

Thứ sáu, 30/08/2019 - 03:13

Đầu gối sưng rộp vì đắp lá cây lạ
Đầu gối sưng rộp vì đắp lá cây lạ

(Dân trí) - Bị đau khớp gối phải, nghe theo chỉ dẫn, một phụ nữ dùng lá cây lạ đắp vào vùng đau nhức khiến đầu gối sưng rộp.

Thứ sáu, 30/08/2019 - 02:16

Nối lại cánh tay bị giang hồ chém đứt lìa trên phố
Nối lại cánh tay bị giang hồ chém đứt lìa trên phố

(Dân trí) - Đang tham gia giao thông trên đường phố, người đàn ông 47 tuổi bất ngờ bị nhóm giang hồ rượt đuổi chém lìa cánh tay. Các bác sĩ của Bệnh viện Bình Dân và Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình đã phối hợp nối thành công cánh tay cho nạn nhân.

Thứ sáu, 30/08/2019 - 02:15

Thủy ngân: tác hại và cách khử nhiễm
Thủy ngân: tác hại và cách khử nhiễm

(Dân trí) - Thủy ngân là một kim loại nặng ở dạng lỏng, sáng bóng, màu trắng bạc, di động ở nhiệt độ phòng.

Thứ sáu, 30/08/2019 - 01:22

Vụ cháy nhà máy Rạng Đông: Phóng viên tại hiện trường đau đầu, chếnh choáng đi khám bệnh
Vụ cháy nhà máy Rạng Đông: Phóng viên tại hiện trường đau đầu, chếnh choáng đi khám bệnh

(Dân trí) - Sáng 30/8, phòng khám tư vấn Trung tâm chống độc (Bệnh viện Bạch Mai) tiếp nhận nhiều bệnh nhân đến khám sau vụ cháy tại Công ty Cổ phần Bóng đèn phích nước Rạng Đông. Trong số này có nhiều phóng viên tác nghiệp tại hiện trường.

Thứ sáu, 30/08/2019 - 11:37

ĐÁNG QUAN TÂM
Cách đơn giản trị viêm mũi dị ứng
Cách đơn giản trị viêm mũi dị ứng

Viêm mũi dị ứng là một chứng bệnh khá phổ biến ở cộng đồng, mọi lứa tuổi đều có thể bị. Người bệnh có triệu chứng...

Thứ sáu, 30/08/2019 - 07:23

Vĩnh Long: Nam thanh niên bị tai nạn giao thông đứt rời gan
Vĩnh Long: Nam thanh niên bị tai nạn giao thông đứt rời gan

(Dân trí) - Chiều 29/8, ông Văn Công Minh, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Vĩnh Long cho biết, Bệnh viện đa khoa tỉnh này vừa cứu sống thành công nam thanh niên bị vỡ gan cùng túi mật đứt rời ra ngoài.

Thứ sáu, 30/08/2019 - 06:42

Vị đại tá 40 năm gắn bó với chuyên ngành giám định, xét nghiệm ADN: Tôi không bao giờ cho phép mình chủ quan
Vị đại tá 40 năm gắn bó với chuyên ngành giám định, xét nghiệm ADN: Tôi không bao giờ cho phép mình chủ quan

(Dân trí) - Để có kết quả xét nghiệm chính xác, bên cạnh yếu tố chất lượng máy móc, trang thiết bị thì quan trọng hơn cả là quy trình lấy mẫu, đặc biệt là trình độ chuyên môn của người làm xét nghiệm và người đọc kết quả”.

Thứ sáu, 30/08/2019 - 05:49

Màn hình Barco giúp nâng cao chất lượng chẩn đoán hình ảnh y khoa
Màn hình Barco giúp nâng cao chất lượng chẩn đoán hình ảnh y khoa

(Dân trí) - Tại Hội nghị Điện quang và Y học Hạt nhân Việt Nam lần thứ 21 vừa qua, những công nghệ hiển thị chuyên dụng tiên tiến nhất trên thế giới trong lĩnh vực y tế của hãng Barco, thương hiệu số 1 thế giới đã được trưng bày, giới thiệu và nhận được sự quan tâm đặc biệt.

Thứ sáu, 30/08/2019 - 03:30

Cô gái trải qua 23 lần phẫu thuật trở thành tân sinh viên Đại học Y Hà Nội
Cô gái trải qua 23 lần phẫu thuật trở thành tân sinh viên Đại học Y Hà Nội

(Dân trí) - Từ năm lớp 8, sau 2 năm bị tai nạn trong tình trạng nghiêm trọng, phải dùng vải che vùng nội tạng hở khi đưa đến viện, cô bé Nguyễn Anh Nhi (Cẩm Thuỷ, Thanh Hoá) đã có ước mơ mãnh liệt nhất định trở thành bác sĩ. Trải qua 23 lần phẫu thuật, thời gian ở viện nhiều hơn ở nhà, cô bé đã được cứu sống kì tích, trở thành tân sinh viên Đai học Y Hà Nội.

Thứ năm, 29/08/2019 - 09:24

Thợ hồ bị máy trộn vữa cuốn dập nát bàn tay
Thợ hồ bị máy trộn vữa cuốn dập nát bàn tay

(Dân trí) - Sơ ý trong lúc làm việc nam thanh niên bị cánh quạt máy trộn vữa cuốn bàn tay vào trong chém dập nát. Tại bệnh viện, các bác sĩ đã tiến hành cuộc phẫu thuật cấp cứu giữ lại chức năng cho bàn tay đã bị gãy dập phức tạp.

Thứ năm, 29/08/2019 - 07:31

Bị mất 4 ngón tay do... xay thịt
Bị mất 4 ngón tay do... xay thịt

(Dân trí) - Đang xay thịt, người phụ nữ bị máy xay cuốn vào dập nát 4 ngón tay của bàn tay trái.

Thứ năm, 29/08/2019 - 07:29

Giám đốc Sở nông nghiệp Thanh Hóa “đột kích” cơ sở giết mổ lợn giữa thành phố
Giám đốc Sở nông nghiệp Thanh Hóa “đột kích” cơ sở giết mổ lợn giữa thành phố

(Dân trí) - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Thanh Hóa đã kiểm tra đột xuất một điểm giết mổ, tập kết lợn “chui” trên địa bàn phường Đông Hải, thành phố Thanh Hóa.

Thứ năm, 29/08/2019 - 07:27

Chăm sóc rốn cho trẻ sơ sinh: Chuyện nhỏ nhưng không nhỏ!
Chăm sóc rốn cho trẻ sơ sinh: Chuyện nhỏ nhưng không nhỏ!

(Dân trí) - Tuy không phải là bộ phận mang đến những cơn đau trực tiếp cho trẻ, song nếu không được chăm sóc đúng cách và khoa học, những nguy cơ nhiễm trùng rốn sẽ gây nên hậu quả nghiêm trọng. Do vậy bố mẹ cần hiểu rõ về rốn trẻ sơ sinh, cũng như cách thức chăm sóc đúng đắn.

Thứ năm, 29/08/2019 - 05:06

Bé trai 7 tuổi phải khâu 70 mũi sau khi bị chó ngoạm lòi cơ chân
Bé trai 7 tuổi phải khâu 70 mũi sau khi bị chó ngoạm lòi cơ chân

(Dân trí) - Vừa bước chân sang nhà hàng xóm, cậu bé N.H.Đ (7 tuổi, Lâm Thao, Phú Thọ) bị con chó nhà hàng xóm lao ra tấn công. Sau vài cú ngoạm, cậu bé bị chằng chịt khoảng 30 vết thương trên cơ thể.

Thứ năm, 29/08/2019 - 01:15

Cứu sống nam thanh niên bị cây sắt đâm xuyên phổi
Cứu sống nam thanh niên bị cây sắt đâm xuyên phổi

(Dân trí) - Các bác sĩ ở Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ vừa phẫu thuật cấp cứu, cứu sống nam thanh niên bị cây sắt đâm xuyên phổi, chui vào ống sống ngực.

Thứ năm, 29/08/2019 - 12:56

16 trẻ bị hội chứng ‘người sói’ vì uống thuốc nhiễm độc
16 trẻ bị hội chứng ‘người sói’ vì uống thuốc nhiễm độc

(Dân trí) - Uống thuốc điều trị chứng trào ngược dạ dày và khó tiêu, song 16 trẻ ở Costa del Sol, Tây Ban Nha bỗng dưng mọc lông, tóc khắp người. Lý do vì thuốc bị nhiễm chất kích thích mọc tóc.

Thứ năm, 29/08/2019 - 10:17