Thuốc lá điện tử khoác lớp vỏ hiện đại để nhắm vào người trẻ

Hơn 8 triệu ca tử vong mỗi năm liên quan đến sử dụng thuốc lá 

Sáng 24/5, tại thành phố Hải Phòng, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp với Bộ Y tế và Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá tổ chức Lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá (31/5) và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá năm 2026.

Sự kiện mang chủ đề “Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo - Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá”, thu hút hơn 1.500 đoàn viên, thanh niên cùng đại diện các bộ, ngành, tổ chức quốc tế, trường đại học, cao đẳng và các nghệ sĩ tham gia.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm chứa nicotine thế hệ mới đang đặt ra nhiều thách thức đối với công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá, đặc biệt trong nhóm thanh thiếu niên. 

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Minh Triết, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư thường trực Ban Chấp hành Trung ương Đoàn, cho biết các sản phẩm thuốc lá điện tử và thuốc lá thế hệ mới đang được “khoác lên vẻ ngoài hiện đại, thời thượng” nhằm đánh lừa nhận thức của giới trẻ, che giấu bản chất gây nghiện và những hệ lụy nghiêm trọng đối với sức khỏe. 

Theo ông Triết, thanh niên không chỉ là đối tượng cần được tuyên truyền, mà còn là lực lượng có vai trò tiên phong trong phòng, chống tác hại của thuốc lá. Đoàn viên cần nâng cao nhận thức, xây dựng lối sống lành mạnh, đồng thời tham gia lan tỏa thông điệp về môi trường học đường, công sở và không gian công cộng không khói thuốc. 

Từ góc độ y tế, TS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế, Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, cho biết sử dụng thuốc lá là yếu tố nguy cơ hàng đầu của nhiều bệnh không lây nhiễm nguy hiểm như ung thư, bệnh tim mạch, đột quỵ, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và nhiều vấn đề sức khỏe khác. 

Theo WHO, thuốc lá là nguyên nhân gây ra 28 nhóm bệnh. Mỗi năm, hơn 8 triệu ca tử vong trên toàn cầu liên quan đến sử dụng thuốc lá, trong đó khoảng 1,6 triệu ca tử vong do hút thuốc thụ động. 

Đưa thông điệp không khói thuốc đến gần hơn với người trẻ 

Tại Việt Nam, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá đã ghi nhận một số kết quả tích cực. Tỷ lệ sử dụng thuốc lá điếu thông thường trong nam giới trưởng thành giảm từ 47,4% năm 2010 xuống 38,9% năm 2023. Ở nhóm thanh thiếu niên từ 13 đến 17 tuổi, tỷ lệ sử dụng thuốc lá giảm từ 5,36% năm 2013 xuống 2,78% năm 2019. 

Tuy nhiên, sự gia tăng của thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng trong giới trẻ đang đặt ra yêu cầu phải hành động quyết liệt hơn. 

“Tôi mong muốn và tin tưởng rằng thế hệ trẻ sẽ tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, xung kích trong việc xây dựng lối sống lành mạnh, văn minh, nói không với thuốc lá và các sản phẩm chứa nicotine, đồng thời tích cực tham gia các hoạt động truyền thông, các sáng kiến và phong trào vì môi trường sống trong lành không khói thuốc”, TS Hà Anh Đức bày tỏ. 

Cùng chia sẻ tại chương trình, TS Angela Pratt, Trưởng Đại diện WHO tại Việt Nam, đề cập đến nguy cơ từ những hình thức quảng bá nhắm vào người trẻ.

“Các sản phẩm thuốc lá và nicotine được thiết kế để thu hút những người trẻ tuổi, khiến họ bị cuốn hút lệ thuộc nicotine. Trách nhiệm của chúng ta là phá bỏ vòng tròn nghiện nicotine này”, bà nhấn mạnh.

Đại diện WHO tại Việt Nam cũng đánh giá việc Việt Nam triển khai các biện pháp kiểm soát thuốc lá, đặc biệt là thực hiện Nghị quyết 173/2024/QH15 về cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp và vận chuyển thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, là bước đi quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và thế hệ trẻ.

Trong khuôn khổ chương trình, đoàn viên, thanh niên tham gia nhiều hoạt động như giao lưu với nghệ sĩ trẻ, tìm hiểu Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá qua nền tảng Kahoot, tuyên truyền về Nghị quyết 173/2024/QH15 và cập nhật kiến thức liên quan đến tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Các hoạt động được thiết kế theo hình thức gần gũi, sinh động, giúp thông điệp phòng, chống tác hại của thuốc lá tiếp cận người trẻ hiệu quả hơn. Qua đó, chương trình hướng tới nâng cao nhận thức, khuyến khích thanh niên chủ động lựa chọn lối sống lành mạnh và tham gia xây dựng môi trường không khói thuốc.