“Sửa chữa” gen phôi thai người nguy hiểm đến mức nào?

Dân trí Trước thông tin về việc các nhà khoa học Trung Quốc đang thử biến đổi bộ gen của phôi thai người, nhiều nhà khoa học đã kêu gọi chấm dứt ngay công nghệ này và cho rằng các kỹ thuật là quá nguy hiểm để sử dụng trên phôi thai của người.
>> Chấn động với biến đổi gien phôi thai người

“Sửa chữa” gen phôi thai người nguy hiểm đến mức nào?

Trong một nghiên cứu được công bố hôm 18/4 trên tạp chí Protein & Cell, các nhà khoa học Trung Quốc báo cáo họ đã sử dụng một kỹ thuật biến đổi gen có tên là CRISPR để cắt gen bị lỗi và thay nó bằng gen lành trong phôi thai của người. Tuy nhiên, đại đa số các phôi không nhận được sự sửa chữa di truyền cần thiết; mà thay vào đó, bộ gen của phôi bị cắt đứt ở nhiều vị trí khác ngoài dự định.

“Bài báo này hoàn toàn khẳng định vấn đề đã từng được nêu ra về mức độ sẵn sàng của CRISPR để áp dụng trong sửa chữa gen nhằm mục đích điều trị," Edward Lanphier, chủ tịch kiểm tổng giám đốc của Sangamo BioSciences, một công ty đang nghiên cứu về việc sửa chữa bộ gen ở tế bào người lớn, nhưng không ở tế bào phôi, phát biểu. Lanphier, cùng với nhiều nhà khoa học khác, đã đăng một bài bình luận trên tạp chí Nature, kêu gọi đình chỉ nghiên cứu này.

Thậm chí nhiều tác giả của nghiên cứu mới cũng cho rằng chưa đến lúc để áp dụng công nghệ này. Để sử dụng CRISPR trên phôi bình thường sẽ cần độ chính xác 100%, nhưng nghiên cứu mới cho thấy quá trình còn chưa tới gần đến đó. Junjiu Huang, một nhà nghiên cứu tại trường Đại học Sun Yat-sen ở Quảng Châu nói “Đó là lý do tại sao chúng tôi dừng lại. Chúng tôi vẫn cho rằng còn quá sớm cho công nghệ này".

“Sửa chữa” phôi

Trọng tâm của cuộc tranh luận là hệ thống “cắt dán” gen có tên là CRISPR/Cas 9, trong đó một chuỗi RNA tên là CRISPR sẽ nhắm vào những điểm cụ thể trên bộ gen, và một enzym hoạt động cùng với CRISPR có tên Cas 9 sẽ cắt đứt chúng, để lại một khoảng trống trên bộ gen. Khi đưa vào một đoạn ADN thay thế, bộ máy sửa chữa của tế bào sẽ “chèn” đoạn gen mới vào chỗ trống mà Cas9 để lại. Hệ thống mạnh đến mức đáng ngạc nhiên và hoạt động ở tế bào của gần như tất cả các động vật.

Huang và cộng sự đã sử dụng CRISPR để thay thế một gen trong bệnh Beta thalassemia, một bệnh máu, bằng gen lành, ở 86 phôi của người. Các phôi này được tạo ra ở một số cơ sở điều trị vô sinh cho những cặp vợ chồng thụ tinh ống nghiệm, nhưng phải bỏ đi do có hai tinh trùng đã thụ tinh cho chúng. Những phôi này đã qua giai đoạn phát triển ban đầu nhưng không thể trở thành những em bé hoàn thiện.

Nhóm nghiên cứu đã tiêm phức hợp CRISPR/Cas 9 vào phôi và sau đó đợi để xem liệu gen “có vấn đề” có bị thay thế hay không. Trong số 86 phôi, 71 đã phát triển thành phôi 8 tế bào. Kiểm tra 54 phôi trong số này về những biến đổi di truyền cho thấy chỉ có 28 phôi được cắt đúng chỗ yêu cầu trên bộ gen. Chỉ một số trong số này chứa gen thay thế. Ngoài ra, có nhiều điểm “ngoài đích” trên bộ gen mà CRISPR đã cắt sai.

Trượt đích

Theo Lanphier, ngoài những vấn đề đạo đức cố hữu về phôi người và biến đổi gen nói chung, thì công nghệ CRISPR chỉ đơn giản là quá nguy hiểm để sử dụng trên phôi thai.

Vấn đề là ở chỗ CRISPR phải dựa trên một đoạn RNA, gọi là RNA dẫn đường, phù hợp với gen đích - mà trong nghiên cứu gần đây thì đó là gen bệnh Beta thalassemia - và phải tìm được nó và “chốt chặt” nó vào gen đích. Nhưng đôi khi RNA dẫn đường này lại cũng gắn vào những điểm khác trên bộ gen, dẫn tới việc cắt trượt. Điều này có thể dẫn đến hình thành những đột biến di truyền nguy hại ở phôi. Một nguy cơ nữa của CRISPR là nó tạo ra những phôi khảm di truyền, nghĩa là các tế bào khác nhau sẽ có ADN khác nhau. Điều này có thế dẫn đến nhiều vấn đề nghiêm trọng với những người được sinh ra bằng kỹ thuật này.

Liệu có giảm được nguy cơ của CRISPR không?

Tuy nhiên, nghiên cứu mới đây chưa sử dụng công nghệ tốt nhất để đánh giá những nguy cơ cố hữu của CRISPR, George Church, một nhà sinh học tổng hợp tại Đại học Harvard, người không tham gia nghiên cứu trên cho biết.

"Đã có những cải tiến trong công nghệ Cas9 làm giảm mạnh các đột biến “trượt đích” mà các nhà nghiên cứu đã đề cập đến nhưng không sử dụng".

Ví dụ, một nghiên cứu năm 2014 đã cho thấy có thể sử dụng CRISPR mà không gây ra hiệu ứng “trượt đích”, ít nhất là trên một nhóm những tế bào nhân bản giống hệt nhau. Nếu có thể khẳng định rằng một dòng tế bào như vậy không bị đột biến, thì có thể sử dụng chúng để tạo ra tinh trùng.

Một điểm nữa là sẽ rất khó để kiểm soát việc sử dụng CRISPR, ngay cả với việc đình chỉ tự nguyện, vì công nghệ này quá dễ sử dụng. Đã có những lời đồn đại rằng có ít nhất gần một chục phòng thí nghiệm ở Trung Quốc đang nghiên cứu kỹ thuật này.

Cẩm Tú

Theo MSN

MỚI NHẤT
 Mồng tơi không chỉ ăn cho mát
Mồng tơi không chỉ ăn cho mát

Món ăn nấu từ mồng tơi với gà ác, đậu đen ninh nhừ sẽ giúp sản phụ nhiều sữa, mau hồi phục sức khỏe, cùng với làn da hồng hào và tóc mượt.

Chủ nhật, 03/05/2015 - 07:01

Thái cực quyền – bài tập hiệu quả cho người bị thoái hóa khớp gối
Thái cực quyền – bài tập hiệu quả cho người bị thoái hóa khớp gối

(Dân trí) - Thái cực quyền, một môn võ thuật cổ truyền của Trung Quốc, có thể giúp giảm đau và cải thiện chức năng cho người bị thoái hóa khớp gối.

Chủ nhật, 03/05/2015 - 04:51

25% dân số Việt Nam đang bị thừa cân, béo phì
25% dân số Việt Nam đang bị thừa cân, béo phì

Ở Việt Nam tỷ lệ người trưởng thành bị thừa cân, béo phì chiếm khoảng 25% dân số.

Chủ nhật, 03/05/2015 - 04:11

Bé trai 3 tuổi bị kim khâu dài 5cm đâm thủng phổi
Bé trai 3 tuổi bị kim khâu dài 5cm đâm thủng phổi

(Dân trí) - Tin từ Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cu Ba Đồng Hới (Quảng Bình) cho biết, bệnh viện đang điều trị tích cực cho bé trai Trần Chương S.C. (3 tuổi, ở xã Hoàn Trạch, huyện Bố Trạch) vì bị kim đâm thấu ngực gây thủng phổi.

Thứ bảy, 02/05/2015 - 06:11

Gặp lại những đứa trẻ thụ tinh trong ống nghiệm đầu tiên tại Việt Nam
Gặp lại những đứa trẻ thụ tinh trong ống nghiệm đầu tiên tại Việt Nam

Ngày 30/4/1998, tại Bệnh viên Từ Dũ, 3 đứa trẻ đầu tiên được sinh ra bằng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm đã cất tiếng khóc chào đời.

Thứ bảy, 02/05/2015 - 03:31

8 sai lầm thường gặp khi cho bé ăn
8 sai lầm thường gặp khi cho bé ăn

(Dân trí) - Bé khỏe mạnh thông minh là mong muốn của cha mẹ, tuy nhiên các bà mẹ lại gặp phải không ít khó khăn khi cho bé ăn:

Thứ bảy, 02/05/2015 - 01:03

Cúm chết người lây lan nhanh
Cúm chết người lây lan nhanh

Hiện cúm A/H5N6 vẫn được đánh giá là chủng nguy hiểm, có thể lây sang người với tỉ lệ tử vong cao, trong khi bản đồ virus cúm A/H5N6 tiếp tục mở rộng ở nhiều địa phương.

Thứ bảy, 02/05/2015 - 11:25

 Cứu sống chân, tay
Cứu sống chân, tay

Trong những chấn thương khiến mạch máu, dây thần kinh, gân, cơ… của các chi bị đứt rời, biện pháp xử lý ban đầu rất quan trọng và nhiều khi quyết định việc các bác sĩ có thể nối lại phần chi ấy hay không.

Thứ bảy, 02/05/2015 - 08:41

Những loại quả thực sự tốt cho trẻ
Những loại quả thực sự tốt cho trẻ

Những loại quả sau đây rất tốt và có ích cho trẻ em như: dưa hấu, đu đủ chín, hồng xiêm, vú sữa, na...

Thứ bảy, 02/05/2015 - 08:34

40% người bị trĩ không cần dùng thuốc
40% người bị trĩ không cần dùng thuốc

Căn bệnh phổ biến này ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, nhiều bệnh nhân vẫn khỏi mà không cần dùng thuốc bằng cách thay đổi chế độ ăn uống.

Thứ bảy, 02/05/2015 - 06:29

Những dấu hiệu tiềm ẩn nguy cơ bệnh tật
Những dấu hiệu tiềm ẩn nguy cơ bệnh tật

(Dân trí) - Cơ thể người là một mạng lưới phức tạp, gồm các hệ thống và cấu trúc liên kết với nhau nên đừng chủ quan bỏ qua những triệu chứng đáng ngờ nào. Chúng có thể là dấu hiệu cảnh báo tình trạng sức khỏe xấu ở một vị trí khác mà bạn không ngờ tới.

Thứ bảy, 02/05/2015 - 04:06

Ám ảnh tai nạn giao thông ngày lễ
Ám ảnh tai nạn giao thông ngày lễ

(Dân trí) - Những kỳ nghỉ lễ kéo dài, kéo theo đó là sự di chuyển nhiều luôn là nỗi lo ngại với các bác sĩ, khi mà số ca tai nạn giao thông luôn tăng hơn so với ngày thường.

Thứ sáu, 01/05/2015 - 05:27

ĐÁNG QUAN TÂM
 Hút mỡ làm đẹp, chị em có thể trả giá bằng tính mạng
Hút mỡ làm đẹp, chị em có thể trả giá bằng tính mạng

Thấy mình quá béo nhiều phụ nữ đã đi hút mỡ làm đẹp nhưng không biết loại phẫu thuật cũng ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng.

Thứ sáu, 01/05/2015 - 09:36

 Trẻ hiếu động hay… bệnh?
Trẻ hiếu động hay… bệnh?

Nhiều phụ huynh mừng thầm khi thấy con mình hiếu động hơn những đứa trẻ khác. Tuy nhiên, hãy coi chừng với biểu hiện hiếu động quá mức, thiếu kiềm chế, kém tập trung trong học tập

Thứ sáu, 01/05/2015 - 07:31

Hạnh phúc đến từ những điều nhỏ nhặt
Hạnh phúc đến từ những điều nhỏ nhặt

(Dân trí) - Một nghiên cứu gần đây đã chỉ ra chính những điều nhỏ nhặt trong cuộc sống như ánh mặt trời buổi sớm mai, hay bất chợt tìm thấy tiền trong túi quần jean lại là những điều khiến chúng ta cảm thấy hạnh phúc nhất.

Thứ sáu, 01/05/2015 - 06:44

Phạt tiền để ngừa sốt xuất huyết
Phạt tiền để ngừa sốt xuất huyết

“Nếu không có những giải pháp tích cực, khả năng bệnh sốt xuất huyết (SXH) trên địa bàn TP.HCM sẽ diễn biến hết sức phức tạp trong năm 2015”.

Thứ sáu, 01/05/2015 - 04:35

Khánh thành Trung tâm Ung bướu Chợ Rẫy “hạ hỏa” cho phía Nam
Khánh thành Trung tâm Ung bướu Chợ Rẫy “hạ hỏa” cho phía Nam

(Dân trí) - Sau 2 năm khẩn trương xây dựng, Trung tâm Ung Bướu bệnh viện Chợ Rẫy với tổng vốn đầu tư 492 tỷ đồng, quy mô 250 giường bệnh đã chính thức đi vào hoạt động. Ngành Y tế kỳ vọng đây sẽ là bước ngoặt, giải quyết tình trạng quá tải bệnh nhân ung thư.

Thứ năm, 30/04/2015 - 05:55

Viêm phổi làm suy giảm thể chất và tinh thần người lớn tuổi
Viêm phổi làm suy giảm thể chất và tinh thần người lớn tuổi

(Dân trí) - Theo một nghiên cứu mới, những người lớn tuổi mắc viêm phổi sẽ có nguy cơ cao đối mặt với những vấn đề lâu dài về thể chất và tinh thần, làm giảm khả năng tự chăm sóc bản thân.

Thứ năm, 30/04/2015 - 02:06

Cứu sống sản phụ bị nhau cài răng lược và băng huyết nặng
Cứu sống sản phụ bị nhau cài răng lược và băng huyết nặng

(Dân trí) - Ngày 30/4, bác sĩ Nguyễn Quang Hùng, Trưởng khoa Sản, Bệnh viện Đa khoa Thiện Hạnh (tỉnh Đắk Lắk), cho biết: Bệnh viện vừa phẫu thuật thành công và cứu sống được sản phụ mang thai 27 tuần bị băng huyết, nhau cài răng lược xuyên bàng quang rất nguy hiểm.

Thứ năm, 30/04/2015 - 12:01

Vụ thực phẩm bẩn vào trường học: Gần 50% bếp ăn không đủ điều kiện an toàn thực phẩm
Vụ thực phẩm bẩn vào trường học: Gần 50% bếp ăn không đủ điều kiện an toàn thực phẩm

(Dân trí) - Kết quả kiểm tra Công ty TNHH MTV Phú Nhật Hào (địa chỉ tại 12/3, tổ 1, KP Bình Khánh, phường Khánh Bình, thị xã Tân Uyên) - đơn vị cung cấp thực phẩm cho các trường học trên địa bàn tỉnh Bình Dương cho thấy nhiều yếu tố không đảm bảo an toàn thực phẩm.

Thứ năm, 30/04/2015 - 09:45

Hoạt chất trong súp lơ xanh có thể điều trị thoái hóa khớp
Hoạt chất trong súp lơ xanh có thể điều trị thoái hóa khớp

(Dân trí) - Nghiên cứu mới đây gợi ý rằng loại thuốc mới chứa một hoạt chất được tìm thấy trong súp lơ xanh có thể mang lại “tiềm năng to lớn” trong việc điều trị căn bệnh thoái hóa khớp.

Thứ năm, 30/04/2015 - 08:19

Thực phẩm nhiễm vi khuẩn tụ cầu khiến hơn 700 công nhân nhập viện
Thực phẩm nhiễm vi khuẩn tụ cầu khiến hơn 700 công nhân nhập viện

(Dân trí) - Cục An toàn thực phẩm ngày 30/4 cho biết, vụ ngộ độc thực phẩm khiến hơn 700 công nhân ở hai tỉnh Long An, Tiền Giang phải nhập viện, nghi ngờ do ăn phải thực phẩm nhiễm vi khuẩn tụ cầu.

Thứ năm, 30/04/2015 - 08:03

 Trị hen: Chớ tin lang vườn!
Trị hen: Chớ tin lang vườn!

Mặc dù bệnh hen gây ra những hậu quả nghiêm trọng nhưng sự hiểu biết của người bệnh về việc điều trị và kiểm soát cơn hen còn nhiều hạn chế.

Thứ năm, 30/04/2015 - 07:15

Ban Dân y miền Nam: Những hồi ức về một thời oanh liệt
Ban Dân y miền Nam: Những hồi ức về một thời oanh liệt

(Dân trí) - Chiến thắng lịch sử 30/4/1975 giải phòng miền Nam, thống nhất đất nước có sự đóng góp to lớn của những chiến sĩ “áo trắng”. Một thời oanh liệt nhưng cũng muôn vàn nguy hiểm, khó khăn đã được tái hiện qua hồi ức của chính các y bác sĩ trở về từ cuộc chiến.

Thứ năm, 30/04/2015 - 04:21