Lý do khiến người trẻ dù tập luyện nhiều nhưng vẫn dễ rơi vào stress

Những buổi tối làm việc kéo dài, thói quen ngủ muộn hay việc luôn trong trạng thái “online” đang dần trở thành một phần quen thuộc của cuộc sống hiện đại.

Chính áp lực này khiến việc tìm đến tập luyện dần trở thành một cách “đối phó tích cực” của người trẻ, khi ngày càng nhiều người duy trì thói quen tập gym, chạy bộ sau giờ làm hoặc tìm đến các bộ môn vận động để giải tỏa căng thẳng.

Nhìn từ bên ngoài, đây là một lối sống tích cực với nhiều lợi ích rõ rệt cho cả thể chất lẫn tinh thần.

Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, hiệu quả chỉ thực sự đạt được khi cơ thể có đủ thời gian phục hồi. Việc tập luyện cường độ cao kéo dài trong khi thiếu ngủ hoặc không theo dõi trạng thái cơ thể có thể khiến áp lực tích lũy ngược trở lại, khiến vận động không còn đồng nghĩa với khỏe mạnh.

“Khi tập luyện, cơ thể thực chất đang chịu một dạng áp lực sinh lý nhằm kích thích khả năng thích nghi và phát triển. Tuy nhiên, lợi ích chỉ xảy ra khi cơ thể có đủ thời gian phục hồi thông qua giấc ngủ chất lượng, dinh dưỡng và trạng thái tinh thần ổn định”, BS. CKII Dương Minh Tuấn, Khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết.

Khi yếu tố phục hồi không được đảm bảo, cơ thể không có đủ thời gian tái tạo sau mỗi buổi tập. Hệ thần kinh và hormone stress duy trì ở mức cao, dẫn đến mệt mỏi kéo dài và giảm hiệu suất - những dấu hiệu mà nhiều người dần quen và xem như bình thường.

Tình trạng này không phải lúc nào cũng thể hiện rõ qua các lần khám sức khỏe định kỳ, khiến không ít người vẫn nhận kết quả bình thường dù cơ thể đã bắt đầu chịu áp lực kéo dài.

Theo Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, stress kéo dài thường không bộc lộ quá rõ ràng ngay từ đầu mà đi kèm với những dấu hiệu rải rác như mất ngủ, khó tập trung, đau đầu, căng cơ, nhịp tim nhanh hoặc suy giảm năng lượng, vì vậy dễ bị nhầm lẫn với mệt mỏi thông thường và bị xem nhẹ trong cuộc sống hiện đại.

BS. CKII Dương Minh Tuấn cũng chia sẻ: “Trong thực hành lâm sàng, chúng tôi gặp khá nhiều trường hợp stress kéo dài nhưng không được nhận diện đúng sớm, bởi người bệnh thường chỉ quy về áp lực công việc hay mệt mỏi thông thường.

Thực tế, stress mãn tính có thể tác động đáng kể lên trục thần kinh - nội tiết và trạng thái chuyển hóa của cơ thể, biểu hiện qua rối loạn giấc ngủ, nhịp tim kéo dài ở mức cao, giảm khả năng phục hồi, thay đổi phân bố mỡ cơ thể hoặc làm kiểm soát đường huyết trở nên khó khăn hơn”.

Theo bác sĩ, chìa khóa của sức khỏe bền vững không nằm ở việc tăng khối lượng tập luyện, mà ở việc nhận diện đúng các tín hiệu cơ thể để biết khi nào cần nghỉ ngơi và phục hồi trước khi stress tích lũy thành vấn đề dài hạn.

Bác sĩ Tuấn đưa ra lời khuyên: “Chúng ta không nên đợi đến khi cơ thể kiệt sức mới nhìn lại sức khỏe của mình. Về mặt y khoa, một lối sống bền vững luôn cần được xây dựng trên ba nền tảng gắn bó chặt chẽ với nhau là dinh dưỡng, phục hồi và vận động; thiếu cân bằng ở bất kỳ yếu tố nào cũng có thể làm suy giảm khả năng thích nghi và tự điều chỉnh của cơ thể”.

Tuy nhiên, việc nhận diện những thay đổi này không hề dễ nếu chỉ dựa vào cảm giác. Với người duy trì cường độ tập luyện cao, cảm giác “mình vẫn ổn” đôi khi lại khiến họ tiếp tục vượt quá giới hạn. Vì vậy, nhu cầu không còn là tập nhiều hơn, mà là hiểu cơ thể rõ hơn để kịp thời điều chỉnh.

Đây cũng là lý do đồng hồ thông minh theo dõi sức khỏe 24/7 ngày càng phổ biến, đơn cử như Garmin Venu Series Watch, Garmin vívoactive 5/6 Watch hay Garmin Lily 2 Active Watch.

Dữ liệu từ đồng hồ giúp người tập luyện hiểu rõ cơ thể đang vận hành ra sao, từ đó điều chỉnh lối sống và cường độ vận động sao cho phù hợp.

Nhờ theo dõi liên tục các chỉ số như mức độ stress, nhịp tim và trạng thái phục hồi, người dùng có thể nhận ra những ngày cơ thể chưa thực sự hồi lại, dù đã nghỉ sau buổi tập.

Thay vì tiếp tục tập nặng theo thói quen, họ có cơ sở để quyết định giảm cường độ hoặc nghỉ thêm một ngày, tránh để cơ thể rơi vào trạng thái quá tải kéo dài.

Khi phát hiện mức stress tăng cao, thiết bị sẽ đưa ra lời nhắc và có thể gợi ý các bài tập thở, hỗ trợ người dùng điều chỉnh trạng thái ngay trong ngày.

Về lâu dài, việc theo dõi liên tục cũng giúp người tập hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa cường độ vận động và khả năng phục hồi, từ đó xây dựng lịch tập phù hợp hơn với thể trạng của chính mình.

Từ những dữ liệu cá nhân được ghi nhận mỗi ngày, cách người trẻ nhìn về sức khỏe cũng sẽ thay đổi theo hướng khoa học hơn.

Tìm hiểu thêm về các giải pháp theo dõi sức khỏe để bắt đầu xây dựng lối sống cân bằng và bền vững hơn tại đây.