Lạm dụng truyền dịch: Coi chừng mất mạng!

Truyền dịch chỉ được thực hiện khi có chỉ định của bác sĩ và tại cơ sở y tế chuyên môn nhưng nhiều người lạm dụng, tự ý truyền dịch khi “mệt”, “không khỏe”.

Ngày 25/9, ThS. BS Hoàng Ngọc Ánh, Phó khoa Hồi sức tích cực-Chống độc BV Thống Nhất (TP.HCM), cho biết ngày 19/9, khoa Cấp cứu của BV tiếp nhận bệnh nhân VTTT (42 tuổi, ngụ quận Tân Bình) nhập viện trong tình trạng hôn mê.

Tử vong sau khi truyền dịch tại nhà

Tại BV, bệnh nhân được can thiệp đặt nội khí quản cho thở máy, adrenalin, bù bicarbonat và chuyển khoa Hồi sức tích cực.

Khai thác bệnh sử, bác sĩ được biết bệnh nhân có tiền sử hẹp van hai lá, rung nhĩ, đái tháo đường, tai biến mạch máu não, phải sinh hoạt tại chỗ ba năm nay. Ba ngày trước, bệnh nhân bị đau bụng, tiêu chảy, nôn ói nên mời bác sĩ về truyền dịch tại nhà. Trưa cùng ngày, bệnh nhân lên nhiều cơn khó thở nên được người nhà đưa đến BV cấp cứu.

Tại khoa Hồi sức tích cực, kết quả chẩn đoán cho thấy bệnh nhân bị hẹp khít van hai lá, huyết khối buồng nhĩ trái, suy tim, di chứng tai biến mạch máu não. Sau bốn ngày điều trị tích cực, tình trạng bệnh nhân vẫn hôn mê sâu và không cải thiện, người nhà xin về lo hậu sự.

Các bác sĩ nhận định nguyên nhân do tốc độ truyền dịch vào cơ thể bệnh nhân có bệnh lý nền suy tim, quả tim bóp yếu nên không bóp được dẫn đến ứ nước trong phổi, làm phù phổi, suy tim, suy hô hấp.

BS Ánh thông tin ngoài ca gặp biến chứng sau khi truyền dịch như trên, tại khoa thỉnh thoảng cũng tiếp nhận những trường hợp bệnh nhân bị sốc phản vệ do dị ứng với một trong những thành phần của dịch truyền. Có bệnh nhân vào BV quá trễ nên đã bị tổn thương não nặng dẫn đến tử vong.

Truyền dịch chỉ nên được thực hiện tại cơ sở y tế chuyên môn. Ảnh: HL
Truyền dịch chỉ nên được thực hiện tại cơ sở y tế chuyên môn. Ảnh: HL

Nhiều tai biến trầm trọng

Theo BS Hoàng Ngọc Ánh, trong các dịch truyền thường có pha vitamin nhóm B (B1, B6, B12) dễ gây tình trạng sốc phản vệ dẫn đến tử vong nhanh chóng. Ngoài ra, các hội chứng Stevens-Johnson gây viêm loét da, hội chứng Lyell gây nhiễm độc da nặng tuy hiếm gặp nhưng cũng gây hậu quả dẫn đến tử vong. Nếu bệnh nhân được truyền dịch tại nhà hoặc phòng khám tư nhân, khi xảy ra sốc phản vệ hoặc biến chứng mà không cấp cứu kịp thời sẽ rất nguy hiểm tính mạng.

Theo PGS. TS Nguyễn Hữu Đức, ĐH Y Dược TP.HCM, việc truyền dịch chỉ an toàn khi có chỉ định của bác sĩ xác định cơ thể bệnh nhân đang trong tình trạng như thế nào và cần những loại dịch truyền gì.

Truyền dịch có nhiều loại tùy theo tác dụng, có thể chia làm bốn loại gồm: 1) Dịch truyền cung cấp nước, các chất điện giải cho cơ thể: Dùng trong trường hợp cơ thể bị mất nước, mất chất điện giải; 2) Dung dịch tái lập cân bằng kiềm toan trong cơ thể: Dùng trong trường hợp cơ thể bị bệnh hoặc thừa toan (tức dư chất acid hay còn gọi “toan huyết”) hoặc thừa kiềm (tức dư chất base); 3) Dịch truyền cung cấp năng lượng và chất dinh dưỡng, acid amin thiết yếu cho cơ thể: Dùng trong trường hợp bệnh nhân bị bệnh không thể ăn qua đường tiêm tĩnh mạch và đây là loại dịch truyền hay bị lạm dụng; 4) Dịch truyền thay thế máu dùng trong trường hợp người bệnh bị mất máu.

Ngoài bốn loại dịch truyền kể trên, người ta cần dùng dịch truyền có chứa thuốc như thuốc kháng sinh để tiêm truyền trong trường hợp bị nhiễm khuẩn nặng. Khi bị nhiễm khuẩn nặng, nếu dùng kháng sinh dạng uống sẽ không có hiệu quả.

Do có nhiều loại dịch truyền như vậy, dùng loại dịch truyền nào sẽ tùy vào từng trường hợp bệnh cụ thể với liều lượng truyền vào trong cơ thể sẽ được cân nhắc, tính toán cho từng người, có sự theo dõi của thầy thuốc chứ không phải loại nào cũng truyền được và truyền với bất cứ liều lượng nào. Cần tuân thủ tuyệt đối các quy định trong truyền dịch về tốc độ, thời gian, số lượng, dụng cụ phải đảm bảo vô khuẩn tuyệt đối.

Theo PGS-TS Nguyễn Hữu Đức, khi truyền dịch, với bất cứ dịch truyền nào đều có thể có các tai biến rất trầm trọng xảy ra. Trước hết là nguy cơ nhiễm trùng, xuất phát từ nơi đưa thuốc vào cơ thể. Các bệnh nhiễm như HIV/AIDS, viêm gan siêu vi B, C… đều có thể lây nhiễm qua con đường tiêm chích, đặc biệt qua truyền dịch, nếu việc truyền dịch bừa bãi không đúng quy cách, không được vô trùng. Thứ đến, do truyền dịch đưa vào cơ thể một số lượng nước lớn, các chất điện giải, các chất dinh dưỡng nên có thể gây rối loạn về chuyển hóa, gây các hiện tượng phù ở tim, thận…

Nài nỉ xin “vô” nước biển

Có một quan niệm khá phổ biến cho rằng dùng thuốc tiêm tốt hơn thuốc uống. Do đó, khi đến phòng khám, một số bệnh nhân cứ năn nỉ thầy thuốc cho dạng thuốc tiêm. Đặc biệt có sự hiểu sai về tác dụng của dạng thuốc tiêm truyền tĩnh mạch nhỏ giọt, gọi tắt là “truyền dịch”, mà một số người khi khám chữa bệnh cứ nằng nặc đòi truyền dịch. Thậm chí có sự lạm dụng đến độ có người không bệnh tật gì, chỉ thấy mệt một chút nhưng muốn cho khỏe hơn cứ nài nỉ thầy thuốc xin “vô” nước biển, “vô” đạm hay “vô” mỡ.

“Nước biển” là từ mà một số bà con ta quen dùng để gọi chung các loại dịch truyền, còn đạm là dịch truyền chứa chất bổ dưỡng là các acid amin và mỡ là dịch truyền chứa chất béo cung cấp năng lượng.

PGS-TS NGUYỄN HỮU ĐỨC, ĐH Y Dược TP.HCM

Nguy cơ bị sốc dịch truyền

Dịch truyền có thể gây phản ứng toàn thân khi cơ thể không “chịu” như hiện tượng sốt run hoặc gây sốc dịch truyền rất nguy hiểm. Khi thầy thuốc chỉ định cho dùng dịch truyền là đã có sự cân nhắc rất kỹ, thấy đó là việc rất cần thiết. Khi truyền dịch, thầy thuốc phải theo dõi chặt chẽ để có tai biến xảy ra sẽ có biện pháp xử lý kịp thời.

Theo Hoàng Lan

Pháp luật TPHCM

MỚI NHẤT
Làm thế nào để phòng ngừa bệnh tay chân miệng?
Làm thế nào để phòng ngừa bệnh tay chân miệng?

(Dân trí) - Bệnh tay chân miệng là một nhiễm trùng rất dễ lây. Bệnh do vi-rút thuộc giống Enterovirus gây ra, phổ biến nhất là coxsackievirus. Những vi-rút này có thể lây từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với tay chưa rửa hoặc bề mặt bị nhiễm phân. Bệnh cũng có thể lây qua tiếp xúc với nước bọt, phân, hoặc dịch tiết đường hô hấp của người bị bệnh.

Chủ nhật, 30/09/2018 - 04:21

Số ca mắc sốt xuất huyết tăng nhanh
Số ca mắc sốt xuất huyết tăng nhanh

(Dân trí) - Theo thông tin từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Hà Nam, từ ngày 15 đến 25/9, tỉnh này ghi nhận 25 trường hợp có biểu hiện lâm sàng bệnh sốt xuất huyết, trong khi từ đầu năm 2018 đến ngày 14/9, chỉ ghi nhận 3 trường hợp.

Thứ bảy, 29/09/2018 - 12:02

Người đầu tiên trên thế giới nhiễm viêm gan siêu vi E
Người đầu tiên trên thế giới nhiễm viêm gan siêu vi E

Một người đàn ông Hồng Kông vừa được chẩn đoán nhiễm loại viêm gan siêu vi E trước đây chưa từng thấy ở con người, nghi là lây nhiễm từ chuột.

Thứ bảy, 29/09/2018 - 10:25

10 lý do tại sao mỡ bụng nhất quyết không "tan"
10 lý do tại sao mỡ bụng nhất quyết không "tan"

(Dân trí) - Bụng của bạn mãi không nhỏ lại dù tích cực tập luyện. Hẳn là đám mỡ thừa rất "cứng đầu"! Cùng với đó là những vấn đề, thói quen khiến mỡ bụng của bạn nhất quyết không chịu "tan".

Thứ bảy, 29/09/2018 - 09:00

Nhịn ăn cách ngày có thể làm tăng nguy cơ đái tháo đường týp 2
Nhịn ăn cách ngày có thể làm tăng nguy cơ đái tháo đường týp 2

(Dân trí) - Cái gọi là chế độ ăn kiêng nhịn ăn cách ngày đã và đang ngày càng thu hút nhiều người muốn giảm cân nhanh chóng.

Thứ bảy, 29/09/2018 - 06:28

TPHCM: Khám bệnh miễn phí tại “Ngày hội sức khỏe cộng đồng”
TPHCM: Khám bệnh miễn phí tại “Ngày hội sức khỏe cộng đồng”

(Dân trí) - Người dân đến tham dự Ngày hội sức khỏe cộng đồng không chỉ được khám bệnh miễn phí mà còn được vui chơi, tặng quà. Đây là chường trình lần đầu tiên được tổ chức tại TPHCM với mục tiêu nâng cao nhận thức phòng chống bệnh tật cho người dân.

Thứ bảy, 29/09/2018 - 04:22

Vụ thai phụ cùng thai nhi tử vong: Bộ Y tế yêu cầu xử lý nếu có sai phạm
Vụ thai phụ cùng thai nhi tử vong: Bộ Y tế yêu cầu xử lý nếu có sai phạm

(Dân trí) - Ngày 28/9, Bộ Y Tế đã có công văn khẩn gửi Sở Y tế tỉnh Hà Nam đề nghị xử lý nghiêm tập thể và cá nhân nếu có sai phạm về chuyên môn.

Thứ sáu, 28/09/2018 - 08:49

Chuỗi hoạt động “Thay đổi vì trái tim” nhân Ngày Tim mạch Thế giới 29/09
Chuỗi hoạt động “Thay đổi vì trái tim” nhân Ngày Tim mạch Thế giới 29/09

(Dân trí) - Theo Báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới bệnh tim mạch là nguyên nhân gây tử vong số một trên toàn cầu, với hơn 17,5 triệu người tử vong mỗi năm. Trong độ tuổi từ 30 - 70, cứ 10 người sẽ có 1 người tử vong vì bệnh tim mạch (WHO).

Thứ sáu, 28/09/2018 - 07:09

Chủng vi rút nguy hiểm gây tăng đột biến dịch tay chân miệng
Chủng vi rút nguy hiểm gây tăng đột biến dịch tay chân miệng

(Dân trí) - Bất chấp nỗ lực chủ động phòng chống của ngành y tế, sự xuất hiện trở lại của vi rút Ev71 khiến dịch tay chân miệng lây lan trên diện rộng. Trước nguy cơ bùng phát dịch trong cộng đồng, ngành y tế đang gồng mình triển khai các phương án “chống đỡ”.

Thứ sáu, 28/09/2018 - 03:22

Thai phụ bất ngờ tử vong trong khi chuyển dạ
Thai phụ bất ngờ tử vong trong khi chuyển dạ

(Dân trí) - Một thai phụ (xã Thạch Định, huyện Thạch Thành, Thanh Hóa) đã tử vong khi theo dõi chuyển dạ tại bệnh viện Đa khoa huyện Thạch Thành. Nguyên nhân được cho là do thuyên tắc ối.

Thứ sáu, 28/09/2018 - 02:26

Cần phải làm gì để phòng chống dịch bệnh mùa Thu – Đông?
Cần phải làm gì để phòng chống dịch bệnh mùa Thu – Đông?

(Dân trí) - Làm thế nào để chủ động đối phó với nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm mùa thu đông? Diễn biến bệnh tay chân miệng, sởi có gì bất thường? Các bệnh nào có thể tiêm vắc xin phòng ngừa?... Hàng loạt câu hỏi của bạn đọc đã được khách mời của báo Dân trí giải đáp ở buổi giao lưu trực tuyến vào sáng nay (28/9).

Thứ sáu, 28/09/2018 - 01:23

Sau gây tê mổ đẻ, thai phụ cùng thai nhi tử vong
Sau gây tê mổ đẻ, thai phụ cùng thai nhi tử vong

(Dân trí) - Sau khi tiếp nhận thai phụ mang thai 40 tuần tuổi từ Trung tâm Y tế huyện Thanh Liêm trong tình trạng mất ý thức, mất nhịp tự thở, đồng tử giãn… Các bác sỹ Bệnh viện ĐK Hà Nam đã tiến hành cấp cứu trong 3 tiếng liên tục nhưng cả 2 mẹ con đều tử vong.

Thứ sáu, 28/09/2018 - 11:32

ĐÁNG QUAN TÂM
Nâng cao nhận thức giới trẻ về sức khỏe sinh sản và biện pháp ngừa thai
Nâng cao nhận thức giới trẻ về sức khỏe sinh sản và biện pháp ngừa thai

(Dân trí) - Thông điệp trên được khẳng định tại hội thảo nhân kỷ niệm Ngày Tránh thai Thế giới năm 2018 tổ chức tại Hà Nội.

Thứ sáu, 28/09/2018 - 10:00

Hy hữu trường hợp con lây nhiễm HIV từ cha
Hy hữu trường hợp con lây nhiễm HIV từ cha

(Dân trí) - Bé trai vài ngày tuổi có mẹ HIV (-) đã lây nhiễm vi rút sau khi tiếp xúc với chất dịch từ nốt mụn trên tay của người cha.

Thứ sáu, 28/09/2018 - 08:52

Trầm cảm sau sinh, BS ám ảnh câu chuyện 2 mẹ con quấn dây điện tự tử
Trầm cảm sau sinh, BS ám ảnh câu chuyện 2 mẹ con quấn dây điện tự tử

Những trường hợp trầm cảm sau sinh thường có suy nghĩ không muốn bố mẹ, con cái khổ nên thường tự tử cùng hoặc sát hại người thân trước khi tự sát.

Thứ sáu, 28/09/2018 - 06:47

Kinh hoàng bệnh nhân khạc đờm có sinh vật nhỏ ngọ ngoạy, giun lươn ngoằn ngoèo dưới da
Kinh hoàng bệnh nhân khạc đờm có sinh vật nhỏ ngọ ngoạy, giun lươn ngoằn ngoèo dưới da

(Dân trí) - Thời gian gần đây, nữ bệnh nhân người Lào hay ho khạc đờm có những sinh vật nhỏ ngọ ngoạy, trên da xuất hiện nhiều nốt sẩn ngoằn ngoèo. Bệnh nhân tá hỏa phát hiện nhiễm giun lươn, liên quan nhiều đến thói quen tự trồng, chăm cây cối ở mảnh vườn nhà.

Thứ sáu, 28/09/2018 - 05:56

Bia rượu và tổn thương gan: Trả giá vì nuông chiều bản thân
Bia rượu và tổn thương gan: Trả giá vì nuông chiều bản thân

(Dân trí) - Bạn đã nghe rất nhiều rằng uống rượu bia sẽ gây ung thư gan. Tuy nhiên bạn có thật sự hiễu rõ tác hại của rượu bia đối với gan như thế nào? Bác sĩ Wai Chun Tao, chuyên khoa tiêu hóa tại Bệnh viện Mount Elizabeth sẽ cung cấp thêm các thông tin hữu ích giúp bạn hiểu rõ hơn về điều này.

Thứ sáu, 28/09/2018 - 04:32

Hà Nội: Sản phụ đau bụng dữ dội và đẻ rơi bé trai trên taxi
Hà Nội: Sản phụ đau bụng dữ dội và đẻ rơi bé trai trên taxi

(Dân trí) - Sáng sớm ngày 27/9, khi có dấu hiệu chuyển dạ, sản phụ T.T.T. (Yên Thường, Gia Lâm, Hà Nội đã gọi taxi đến BV Trung ương quân đội 108 để sinh con. Tuy nhiên tới gần Nhà hát lớn (Hà Nội), sản phụ đau bụng dữ dội và sinh ngay trên ghế xe taxi.

Thứ năm, 27/09/2018 - 04:36

Chết đi sống lại: Những điều cần biết về hội chứng đột tử
Chết đi sống lại: Những điều cần biết về hội chứng đột tử

(Dân trí) - Karl Wiggins, một người đàn ông sống ở Texas, đã nhận được một chẩn đoán đáng ngạc nhiên, và cơ hội sống lại lần thứ hai, vào đầu năm nay sau khi ngã gục trên tay lái chiếc xe của mình. Trái tim của người đàn ông 54 tuổi đã ngừng đập, và một người dân đã gọi cấp cứu và thực hiện ép tim ngoài lồng ngực cho đến khi nhân viên cấp cứu đến.

Thứ năm, 27/09/2018 - 03:43

Xây nhà gần đường điện, thợ hồ bị bỏng nặng
Xây nhà gần đường điện, thợ hồ bị bỏng nặng

(Dân trí) - Sơ ý kéo cây sắt lại gần đường dây, người thợ hồ bị bỏng nặng vì điện phóng. Tại bệnh viện, bác sĩ xác định nạn nhân bị tia lửa điện gây bỏng 53% toàn thân.

Thứ năm, 27/09/2018 - 03:14

“Thủ phạm” gây mỡ thừa ở nữ giới và cách khắc phục
“Thủ phạm” gây mỡ thừa ở nữ giới và cách khắc phục

(Dân trí) - Thân hình xồ xề, không cân đối với nhiều mỡ thừa là nỗi “ám ảnh kinh hoàng” đối với nhiều chị em phụ nữ. Những biệt danh như “thùng phi di động”, “mẹ xề” hay “vòng eo bánh mỳ”… khiến chị em ngày đêm “mất ăn mất ngủ” để tìm kiếm giải pháp cải thiện vóc dáng.

Thứ năm, 27/09/2018 - 02:05

Vụ bé gái bị bỏng miệng: Gia đình trông trẻ nhận trách nhiệm
Vụ bé gái bị bỏng miệng: Gia đình trông trẻ nhận trách nhiệm

(Dân trí) - “Để bé bị bỏng là lỗi của gia đình tôi, chúng tôi không chối bỏ trách nhiệm. Mẹ tôi là giáo viên về hưu, thấy chị Lài đơn thân nuôi bé nên nhận giữ dùm, chúng tôi không phải điểm giữ trẻ dịch vụ”, chị Mỹ Nga cho hay.

Thứ năm, 27/09/2018 - 02:03

Quảng Bình: Trên 2.700 người dân được khám, tư vấn sức khỏe tim mạch miễn phí
Quảng Bình: Trên 2.700 người dân được khám, tư vấn sức khỏe tim mạch miễn phí

(Dân trí) - Nhằm hưởng ứng ngày Tim mạch thế giới, Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Quảng Bình đã triển khai chức chương trình khám bệnh miễn phí cho người dân trên địa bàn. Dự kiến sẽ có trên 2.700 người được khám sàng lọc, tư vấn sức khỏe tim mạch.

Thứ năm, 27/09/2018 - 01:59

Cả nước hơn 30 nghìn ca mắc tay chân miệng, gia tăng mạnh tại TP Hồ Chí Minh
Cả nước hơn 30 nghìn ca mắc tay chân miệng, gia tăng mạnh tại TP Hồ Chí Minh

(Dân trí) - Thống kê của Bộ Y tế từ đầu năm đến cuối tháng 8/2018, cả nước có hơn 30.000 ca bệnh tay chân miệng ghi nhận tại cả 63 tỉnh thành. Trong số đó có đến hơn nửa bệnh nhân (16.900 ca) mắc tay chân miệng phải nhập viện. Cùng với tay chân miệng, sốt xuất huyết ghi nhận 42.600 ca mắc, 9 ca tử vong.

Thứ năm, 27/09/2018 - 10:20