"Bóng hồng” Bạch Mai vượt 100km, hàng ngày qua 3 lần tàu xe đi làm

21h30, ánh đèn pha quét một vệt dài trên sân ngôi nhà cuối ngõ ở làng Dược Thượng (Sóc Sơn, Hà Nội), báo hiệu kết thúc một ngày dài của nữ điều dưỡng Đinh Thị Quyên, Viện Tiêu hóa, Bệnh viện Bạch Mai đang trong đợt luân chuyển tại cơ sở Ninh Bình.

Quyên bước xuống xe, gương mặt còn thấm mệt sau một chặng đường dài vượt hơn 100km trở về.

Vừa đón vợ về từ bến xe bus, anh Hoàng (chồng điều dưỡng Quyên), theo một thói quen lụi cụi vào bếp nấu hai bát mì. Từ ngày vợ về làm việc tại Ninh Bình, món ăn này xuất hiện nhiều hơn trong những bữa tối của hai người.

“Giờ này thì ông và 2 cháu đã cơm nước xong hết rồi. Còn mỗi 2 vợ chồng tự túc”, điều dưỡng Quyên chia sẻ.

Những bữa tối muộn màng, chóng vánh như vậy đã gắn liền với gia đình nhỏ này suốt 15 năm qua, kể từ ngày anh chị về chung một nhà.

Hai tô mì được bưng ra, đặt vội trên chiếc bàn sát mép cửa ngay lối ra vào. Nữ điều dưỡng vừa xì xụp húp nước mì nóng hổi, vừa tranh thủ lướt điện thoại để kiểm tra các nhóm trao đổi công việc trên mạng.

Giữa những câu chuyện vụn vặt, Quyên tranh thủ hỏi chồng về lớp học hè của con trai. Rồi không biết từ khi nào, câu chuyện lại quay về công việc ở Ninh Bình, lịch trực những ngày tới và chuyến tàu sáng hôm sau.

- Mai em lại trực. Chỉ sợ trời mưa bus lại trễ chuyến.

- Để xem thế nào, nếu không anh chở em sang ga cho kịp giờ tàu.

Bữa tối chỉ kéo dài chừng 15 phút.

Vừa lên phòng nghỉ, anh Hoàng lại lấy máy sấy tóc cho vợ. Tiếng máy sấy ù ù xen lẫn những tiếng thì thầm bàn bạc về một chuyến đi chơi ngắn ngày cho các con sau khoảng thời gian mẹ vắng nhà biền biệt.

100km, qua 3 lần tàu xe để đi làm

Giấc ngủ chưa tròn căng sau bữa cơm tối muộn đành gác lại khi tiếng chuông báo thức vang lên lúc 4h15 sáng hôm sau.

Sương sớm còn giăng kín, anh Hoàng đã chở vợ ra điểm xe bus cách nhà 1,5km. Chỉ 5 phút sau, chiếc xe mang số hiệu 56 quen thuộc đã xuất hiện từ phía xa. Trên xe, những người lao động vào nội thành làm việc sớm cũng đã phải đứng chen chân.

Để đến được ga Hà Nội, nếu thuận lợi, nữ điều dưỡng mất hơn 1 giờ đồng hồ, đổi 2 tuyến xe bus. Xe 56 sẽ đưa chị đến Công viên Hòa Bình. Từ đây, chị tiếp tục đi xe 32 lên Ga Hà Nội.

"Trước đây làm ở cơ sở Hà Nội, mình còn được ngủ nướng thêm khoảng 30 phút. Giờ đi Ninh Bình, lộ trình ngược đường nên phải dậy sớm hơn hẳn", Quyên chia sẻ khi đang đứng tựa lưng vào thành xe, một tay nắm chặt cọc inox giữ thăng bằng, tay kia tranh thủ bấm điện thoại xem lại danh sách bệnh nhân chuyển viện.

Đã có những buổi sáng xe đến muộn, chị phải cuống cuồng vẫy xe ôm cho kịp giờ để không ảnh hưởng đến ca trực đang chờ phía trước.

Từ thời con gái, Quyên đã quen bắt xe bus từ Gia Lâm sang viện mất gần một tiếng mỗi ngày. Lấy chồng và về Sóc Sơn ngay sau khi vào nghề được 6 tháng, quãng đường ấy càng dài thêm.

Trò chuyện với phóng viên trên chuyến tàu rầm rập chuyển bánh, nữ điều dưỡng bộc bạch: "Nhiều người trong khoa nhìn hành trình đi làm của tôi mà giật mình, nhưng đi nhiều thành quen. Từ năm 2010, khi mới gắn bó với Viện Tiêu hóa (Bệnh viện Bạch Mai), tôi đã quen ngồi xe bus cả tiếng để đi làm. Giờ luân chuyển về Cơ sở Ninh Bình, chặng đường có xa hơn, nhưng cũng may trời phú cho sức khỏe”.

Sức nóng trên tuyến cuối

8h10, tàu dừng bánh tại ga Ninh Bình, bước chân vội của các y bác sĩ Bạch Mai di chuyển ra xe lệch nhịp hẳn với sự thong dong của các vị khách lữ hành trên sân ga.

Vừa lồng vội hai cánh tay vào chiếc áo blouse trắng còn nếp gấp, nữ điều dưỡng lập tức đẩy cửa bước vào buồng bệnh 4C15.

Tiếng bước chân lướt vội trên hành lang, tiếng bánh xe cáng đẩy nghiến trên mặt sàn và tiếng "tít... tít" đều đều phát ra từ hệ thống monitor theo dõi nhịp tim hòa vào nhau, tạo thành một thứ âm thanh đặc trưng của khu điều trị nội trú tuyến cuối.

Một ngày trực 24 tiếng chính thức bắt đầu.

Dừng lại bên giường một bệnh nhân nặng, điều dưỡng Quyên liếc nhanh thông số trên bơm tiêm điện rồi cúi sát người, nheo mắt kiểm tra đường ven tĩnh mạch.

- Nga ơi, đặt lại, quấn lại dây cho chị! Dây monitor phải thít gọn lại để bệnh nhân không bị vướng.

Sang phòng 4C16, nữ điều dưỡng rà soát từng ngóc ngách, từ khu vực vệ sinh đến cách sắp đặt các thiết bị y tế. Tới buồng 09, thấy một cụ ông nằm thiêm thiếp trên giường, cô quay sang hỏi nhanh hai đồng nghiệp trẻ Phi và Phong:

"Đêm qua cụ có sốt không? Các em đã chăm sóc và theo dõi diễn biến của cụ thế nào?".

Sự sát sao này là cách người điều dưỡng 16 năm kinh nghiệm rèn giũa thế hệ kế cận.

Hoàn tất công tác đi buồng sau hơn một tiếng đồng hồ, 9h20, cô quay lại khu hành chính nhưng điện thoại trên tay vẫn rung liên hồi.

Kể từ ngày 26/6, khi nhận vai trò Phụ trách điều dưỡng, cuộc sống của Quyên gắn liền với hàng tá nhóm trao đổi công việc. Cô trở thành đầu mối xử lý các phát sinh, từ lỗi thanh toán đến việc điều phối lịch chụp chiếu cho bệnh nhân, khi số lượng ca nội soi có ngày lên tới hơn 300.

Phát hiện một chiếc xe cáng đẩy nằm sai vị trí quy định, Quyên rút máy chụp ảnh lại, gửi ngay vào nhóm điều dưỡng để nhắc nhở.

"Mình làm phụ trách nên nhiều việc không tên lắm, cứ thấy lỗi là phải trao đổi ngay để mọi người chú ý", nữ điều dưỡng lý giải.

9h27, Quyên lại dán mắt vào màn hình máy tính, ngón tay thoăn thoắt nhập liệu giấy tờ để kịp cho cuộc họp.

Guồng quay công việc tiếp tục cuốn người phụ nữ vào phòng họp trong phiên làm việc của các điều dưỡng trưởng. Buổi giao ban tập trung xoay quanh một bài toán cốt lõi: Làm thế nào để chuẩn hóa và nâng cao chất lượng đào tạo, chuyển giao chuyên môn cho cơ sở mới.

Về lại khoa, cô ngồi thừ ở khu hành chính, sau cuộc họp với nhiều đầu việc để sớm tối ưu hóa vận hành của cơ sở Ninh Bình. Vừa lấy hai tay xoa thái dương, Quyên vừa cố nhẩm nhớ lại số giấy tờ vẫn chưa kịp nhập liệu.

Chưa kịp ngơi tay, giữa trưa, cô lại chủ trì tiếp cuộc họp nội bộ khoa. Không có chỗ cho sự du di, giọng người phụ trách chấn chỉnh từng ly từng tí, từ thái độ ứng xử, cách xưng hô chuẩn mực với người nhà bệnh nhân cho đến từng chi tiết nhỏ nhất trên chiếc xe tiêm lưu động.

Phải mãi đến 13h, khi các buồng bệnh đã tạm yên ắng, nữ điều dưỡng bắt đầu bữa trưa vội vã. Vừa buông đũa, lượng bệnh nhân đổ về quầy thanh toán dồn dập lại kéo cô đứng dậy.

Quyên trực tiếp lấy quần áo, dẫn bệnh nhân mới vào phòng 38 của 4C. Vừa hướng dẫn người bệnh thay trang phục, cô vừa vỗ nhẹ vào vai, dịu dàng trấn an:

"Bác cứ yên tâm điều trị nhé, ở đây đội ngũ y bác sĩ chúng cháu sẽ lo liệu và chăm sóc các bác tốt nhất".

Thời gian cứ thế trôi đi trong guồng quay không có điểm dừng. Khi nắng chiều đã nhạt màu trên hành lang bệnh viện, chúng tôi lại bắt gặp bóng dáng nhỏ bé của nữ điều dưỡng lọt thỏm giữa những hồ sơ cần nhập liệu.

Công việc giấy tờ được làm cuốn chiếu trước giờ bước vào ca trực đêm với nhiệm vụ trực điều dưỡng trưởng toàn bệnh viện, dự kiến sẽ ken đặc các đầu việc.

Chúng tôi hỏi cô về áp lực, Quyên cười xòa, đưa tay xoa bả vai đang mỏi nhừ: "Cứ có việc là làm thôi, guồng quay cuốn đi nên nhiều khi tôi cũng chẳng để ý bây giờ là mấy giờ nữa".

Giữa ca trực 24 giờ, thời gian đôi khi chỉ được nhận diện qua những gì bên ngoài tấm cửa kính ở hành lang, còn nhịp chân của những blouse trắng thì vẫn như vậy, gấp gáp và bền bỉ.

Trước khi bắt đầu đợt phát thuốc cuối cùng trong ngày, Quyên cùng điều dưỡng Phạm Thị Thu đã tranh thủ sang khu vực chụp cộng hưởng từ (MRI) để đăng ký lịch cho bệnh nhân.

Trên hành lang bắt đầu thưa thớt bóng người qua lại, hai nữ điều dưỡng tất bật đối soát danh sách để đảm bảo hai bệnh nhân là bà Tuyến và bà Phượng có thể làm ngay trong đêm.

19h23, tiếng chuông điện thoại trực bất chợt vang lên dồn dập khép lại phút chùng xuống hiếm hoi của buổi chiều muộn.

Đầu dây bên kia là lời đề nghị hỗ trợ khẩn cấp từ khoa Đột quỵ khi vừa dồn dập tiếp nhận cùng lúc 4 bệnh nhân cao tuổi bị nhồi máu não.

Sau vài phút trao đổi, cô cùng một đồng nghiệp ở khoa Đột quỵ khẩn trương đẩy cáng đưa người phụ nữ đang chìm trong trạng thái lơ mơ với nửa người trái bị liệt hoàn toàn, đi thực hiện gấp các chỉ định cận lâm sàng.

Xen lẫn tiếng bánh xe lạch cạch, Quyên vừa dốc sức đẩy băng ca, vừa trấn an người nhà, đồng thời nhanh nhạy khai thác từng mốc thời gian phát bệnh để kịp thời bàn giao trọn vẹn thông tin cho bác sĩ.

“Anh nhấn thang máy giúp em”, nữ điều dưỡng nhoài đầu gọi với người đồng nghiệp ở phía cuối hành lang.

Tại tầng 5, BSCKI Bùi Phương Thảo – Phó trưởng khoa Nội tiết đã chờ sẵn để tiếp nhận bệnh nhân.

- Bà N. ơi, bà giơ tay lên cho cháu xem nào, bà há miệng to được không?

- Bệnh nhân tình trạng như thế nào ạ?

- Bà vừa nhập viện 10 phút trước. Người nhà nói bà đang đi thì quỵ xuống, nói khó. Lâu nay thuốc huyết áp không duy trì đều.

…..

BS Thảo cúi rạp người lay gọi, cùng lúc đó điều dưỡng Quyên vừa thoăn thoắt lấy thiết bị test chỉ số đường huyết của bệnh nhân, vừa trao đổi những thông tin về bệnh sử khai thác được từ người nhà trên đường vận chuyển.

Nhịp độ bất ngờ căng lên khi màn hình máy test đường huyết nháy sáng 1,6 mmol/l.

Thông số cho thấy bệnh nhân đang rơi vào tình trạng hạ đường huyết, nguy cơ tổn thương não bộ không thể phục hồi.

Không một giây chậm trễ, dưới y lệnh của BS Thảo, điều dưỡng Quyên thiết lập đường truyền tĩnh mạch để xử trí tình huống khẩn cấp.

Suốt 20 phút căng như dây đàn, sự phối hợp giữa đôi bàn tay người điều dưỡng và những y lệnh kịp thời của bác sĩ đã từng bước kéo cụ bà qua lằn ranh sinh tử, đưa các chỉ số sinh tồn trở lại vùng an toàn.

Bệnh nhân đã ổn, điều dưỡng Quyên mới khẽ thở phào, bàn giao lại hồ sơ cho ê-kíp trực khoa Nội tiết. Bóng dáng nhỏ bé ấy lại vội vã quay gót, trở về guồng quay còn đang dang dở ở khoa.

Trên đường trở về, bước chân của nữ điều dưỡng chợt chững lại bên ô cửa kính lớn dọc hành lang khi sực nhớ ra lời hứa sẽ gọi về cho con vì tối hôm trước đã lỡ thất hứa.

"Mẹ vừa tham gia cứu sống một bác bị đột quỵ đấy!", nữ điều dưỡng tự hào khoe.

Tiếng cười nói của con trẻ qua loa điện thoại như liều thuốc xoa dịu đôi chân đang mỏi nhừ sau một ngày dài.

Nhìn xuyên qua lớp kính, hàng chục bệnh phòng vẫn đang sáng đèn nổi bật giữa màn đêm đen kịt đã phủ kín không gian. Ở đó, vẫn thấp thoáng bóng dáng những “blouse trắng” đang tất bật, hối hả chạy đua với thời gian vì sứ mệnh cứu người.

Mải miết giữa những buồng bệnh và đống hồ sơ, phải đến hơn 21h, điều dưỡng Quyên mới có phút ngơi tay hiếm hoi để dùng bữa tối.

Hộp cơm đặt trong phòng trực nữ do đồng nghiệp mua hộ từ 4 tiếng trước giờ đã nguội ngắt được chị ăn ngon lành như thói quen. Bữa tối muộn dăm ba lần bị gián đoạn khi chuông điện thoại reo.

Ở đây đêm cũng như ngày

Khi kim đồng hồ nhích dần về phía cuối ngày, lúc 23h53, khoa tiếp nhận một bệnh nhân nam bị xương cá cắm sâu vào thành thực quản.

Tình huống tưởng đơn giản bỗng trở nên nguy hiểm khi kết quả chụp chiếu cho thấy mẩu xương nằm ở vị trí hiểm hóc. Một cuộc hội chẩn toàn viện ngay lập tức được tổ chức trong phòng trực khoa Tiêu hóa giữa đêm.

“Xương chỉ cách động mạch chủ một khoảng rất gần, tiềm ẩn nguy cơ gây chảy máu ồ ạt nếu không được xử lý chính xác”, BS Đặng Trung Hiếu nhíu mày, nêu về tình huống ngặt nghèo trong cuộc hội chẩn để cùng bàn bạc phương án với đồng nghiệp.

Chỉ 15 phút sau cuộc hội chẩn, điều dưỡng Quyên cùng hai đồng nghiệp Thu và Việt đã phối hợp nhịp nhàng, chuẩn bị xong xuôi phòng nội soi cấp cứu.

Phía ngoài hành lang, người vợ bệnh nhân ngồi lọt thỏm trên băng ghế chờ. Đôi bàn tay chị đan chặt vào nhau, ánh mắt đỏ hoe nhìn theo người chồng được đưa vào phòng.

Bên trong phòng nội soi lúc này, ánh đèn chuyên dụng soi rõ sự tập trung cao độ trên từng khuôn mặt.

BS Hiếu cùng ê-kíp thận trọng đưa camera tiếp cận vị trí dị vật. Trên màn hình monitor, chiếc xương cá to, sắc nhọn hiện ra rõ nét, găm sâu và chắn ngang thành thực quản.

Từng thao tác kẹp giữ, xoay trở mẩu xương của người thầy thuốc đều diễn ra trong sự nín thở của cả ê-kíp.

Ra rồi!

BS Hiếu thở phào khi 2 ngạnh của mảnh xương rời ra khỏi thành thực quản sau 20 phút nhích từng milimet để gắp dị vật ra ngoài, mà không làm tổn thương các mạch máu quan trọng.

Ca can thiệp kết thúc thành công. Màn hình kiểm tra lại xác nhận vết thương không chảy máu, cả phòng mới thực sự trút được gánh nặng. Từ phía xa người vợ bệnh nhân đặt tay lên ngực 2 vai buông lõng, nói lời cảm tạ trời đất khi thấy ê-kíp bước ra khỏi phòng can thiệp với nét mặt rạng rỡ.

Điều dưỡng Quyên tựa tay vào bục, bật cười với phóng viên: “Tiêu hóa của chúng tôi là như thế đấy!”.

5h30, trời tảng sáng.

Quyên mắt trũng sâu, gương mặt lộ rõ sự mệt mỏi sau ca trực đêm không mấy êm đềm, dấp thêm vài lần nước vào mắt khi đang rửa mặt để nhanh chóng lấy lại sự tỉnh táo.

15 phút sau cô đã có mặt tại khu vực đón tiếp tầng một để hỗ trợ lượt bệnh nhân đang xếp hàng chờ đăng ký khám sớm.

Công việc lại gián đoạn khi thông tin từ Cấp cứu báo về một ca viêm tụy cấp đang được chuyển lên khoa Tiêu hóa.

Bóng dáng nhỏ bé trong chiếc áo blouse trắng lại thoăn thoắt khuất sau dãy hành lang hẹp.

Đêm trắng nhọc nhằn đã qua, nhưng với điều dưỡng Quyên và những người đồng nghiệp nơi đây, ca trực bận rộn dường như chỉ vừa mới chuyển từ trạng thái này sang trạng thái khác. Vòng lặp của những nỗ lực cứu người lại tiếp tục, tất bật và đầy tự hào.

Niềm hạnh phúc bình dị

Trên chuyến xe cuối giờ chiều trở về từ Ninh Bình, nữ điều dưỡng tựa đầu vào cửa kính, đôi mắt mỏi mệt nhưng ánh lên niềm hạnh phúc khi nhắc về tổ ấm nhỏ ở Sóc Sơn.

"Tôi may mắn vì có ông xã tuyệt vời. Anh ấy luôn là hậu phương vững chắc, chu đáo quán xuyến việc chăm sóc hai con trai từ miếng ăn đến giấc ngủ, lại không quản nắng mưa đưa đón tôi ra điểm xe hàng ngày.

Không có sự thấu hiểu và đồng hành của anh, có lẽ tôi khó mà yên tâm cống hiến trọn vẹn cho những ca trực dài đến thế…”, Quyên dành nhiều thời gian nói về chồng trước khi ngủ thiếp đi.

Về đến nhà khi trời đã tối, người mẹ trẻ thấy lòng dịu lại khi nhìn ánh đèn từ phòng hai cậu con trai vẫn sáng đèn. Bọn trẻ chưa chịu ngủ, vẫn thao thức chờ mẹ.

Tiếng ồ vang lên trong căn phòng nhỏ khi cô thông báo tin vui: “Tuần tới mẹ có thể dành trọn 2 ngày thứ 7, Chủ nhật cho cả nhà”.

Cậu út nhảy cẫng, liến thoắng đòi về thăm bà ngoại. Đứng tựa cửa, anh Hoàng mỉm cười nhìn ba mẹ con tíu tít. Niềm hạnh phúc giản dị cứ thế sưởi ấm cả gia đình.

Ảnh: Thành Đông