Bộ trưởng Bộ Y tế: "Người ốm mới uống thuốc, nhưng ai cũng phải ăn"

Lĩnh vực "rất khó, rất nóng"

Tại buổi giám sát và đánh giá mô hình quản lý an toàn thực phẩm (ATTP) của TPHCM, diễn ra ngày 16/4, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, ATTP là một lĩnh vực "rất khó, rất nóng" và có phạm vi quản lý cực kỳ rộng lớn. Khác với thuốc có thể chỉ cần dùng với người ốm, thực phẩm là thứ mà ai cũng phải ăn.

Riêng TPHCM, hiện nay có hàng chục nghìn cơ sở sản xuất và khoảng 130.000 loại thực phẩm cần kiểm soát chất lượng. Khối lượng hàng hóa lớn, đa dạng chủng loại, cùng với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, truy xuất nguồn gốc… khiến áp lực đặt lên hệ thống quản lý ngày càng nặng nề.

Điều này đòi hỏi phải có cách tiếp cận toàn diện hơn, thay vì chỉ xử lý đơn lẻ từng vụ việc. Trong khi đó, các hành vi vi phạm cũng ngày càng tinh vi, nếu không có cơ chế theo dõi chặt chẽ và sự phối hợp hiệu quả giữa các lực lượng thì rất khó xử lý triệt để.

30.000 cơ sở sản xuất thực phẩm phục vụ 15 triệu dân

Bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở ATTP TPHCM cho biết, địa phương hiện có trên 30.000 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, phục vụ nhu cầu của 15 triệu người dân.

Từ những ngày đầu khi còn là Ban Quản lý ATTP đến nay, Sở ATTP luôn kiên trì với phương châm "xây thực phẩm sạch, chống thực phẩm bẩn", đẩy mạnh xây dựng chuỗi cung ứng an toàn. Sở cũng ưu tiên truyền thông giáo dục, nâng cao nhận thức cho người dân trong phòng ngừa ngộ độc thực phẩm.

Khi xảy ra sự cố, thông qua hệ thống giám sát, phản ứng nhanh, Sở ATTP chủ động phối hợp với địa phương và nhanh chóng kiểm tra, truy xuất nguồn gốc, khắc phục sự cố...

Về công tác thanh kiểm tra, hậu kiểm, từ khi thành lập, Sở ATTP TPHCM đã kiểm tra hơn 22.700 lượt cơ sở, phát hiện 188 cơ sở vi phạm, xử phạt số tiền hơn 2,8 tỷ đồng. Sở cũng tham mưu UBND TPHCM xử phạt vi phạm hành chính 16 cơ sở với tổng số tiền hơn 3,5 tỷ đồng, chuyển cơ quan điều tra 1 cơ sở có dấu hiệu vi phạm...

Theo báo cáo của UBND TPHCM, việc Sở ATTP được thành lập là kết quả của việc cụ thể hóa Chỉ thị số 17-CT/TW của Ban Bí thư, qua đó thống nhất một đầu mối quản lý, góp phần năng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Dù vậy, trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng thực phẩm đa dạng tại TPHCM, hoạt động của Sở ATTP đối mặt với nhiều thách thức đa chiều, xuất phát từ sự không đồng bộ giữa khung pháp lý, nguồn lực con người thiếu hụt và cơ sở vật chất hạn chế, cũng như sự phát triển của các hình thức kinh doanh mới.

Trong thời gian gần đây, một số vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại bếp ăn trong trường học và cơ sở kinh doanh bánh mì ở TPHCM gây xôn xao dư luận xã hội. Nguyên nhân chủ yếu khiến số vụ ngộ độc tăng cao so với năm liền trước là do sau sáp nhập, địa bàn quản lý mở rộng, phạm vi thống kê được bao quát đầy đủ hơn.

Trước thực tế trên, UBND TPHCM đề xuất, kiến nghị đến Bộ Y tế và các Bộ, ngành liên quan về việc tổ chức một cơ quan quản lý ATTP tại trung ương trực thuộc Bộ chuyên ngành và thành lập Sở ATTP tại địa phương.

Điều này nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước khi thực hiện việc kiểm tra và tăng cường thực thi pháp luật của các bộ ngành liên quan; đảm bảo tính nhất quán của hệ thống và tính thống nhất của các biện pháp kiểm soát ATTP trong toàn bộ chuỗi thực phẩm trong cả nước.

Song song đó là việc thực hiện quản lý ATTP theo chuỗi giá trị sản phẩm.

Kết luận buổi làm việc, Bộ trưởng Đào Hồng Lan ghi nhận các đề xuất, kiến nghị của TPHCM. Bà cũng đề nghị thành phố tiếp tục đóng góp ý kiến cho mô hình quản lý ATTP theo hướng thống nhất chỉ một đầu mối từ trung ương đến địa phương, để Bộ Y tế hoàn thiện đề án trình Chính phủ.