Bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai hướng dẫn 2 bước xử lý viêm da do kiến ba khoang

Phân biệt viêm da do kiến ba khoang và zona thần kinh

TS.BS Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, vào mùa hè, số bệnh nhân đi khám vì viêm da do kiến ba khoang lại tăng lên.

Đáng nói, nhiều người nhầm lẫn tổn thương này với bệnh zona thần kinh, tự ý điều trị bằng các phương pháp dân gian như đắp lá cây, nhai gạo nếp hay dùng thuốc không phù hợp, khiến vết thương nặng hơn, thậm chí nhiễm trùng và để lại sẹo.

TS Trường cho biết, trong cơ thể kiến ba khoang có chứa pederin - một loại độc tố có khả năng gây viêm da kích ứng rất mạnh.

Vào mùa gặt hoặc sau mưa bão, khi môi trường sống bị xáo trộn, kiến ba khoang thường bay vào nhà theo ánh đèn điện và bám lên quần áo, khăn mặt hoặc chăn gối.

"Kiến ba khoang thực chất không cắn hay chích người. Tổn thương da thường xảy ra do dùng tay đập hoặc miết mạnh khi thấy côn trùng bò trên da; vô thức quệt vào kiến ba khoang khi đang ngủ... khiến độc tố pederin tiếp xúc trực tiếp với da.

Nguy hiểm hơn, độc tố có thể dính vào tay rồi lan sang mặt, cổ hoặc mắt khi người bệnh vô tình chạm vào”, TS Trường cho biết.

Biểu hiện của viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang gây ra là những nốt phỏng nước, đau rát ngoài da khiến nhiều người nhầm lẫn giữa viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang và zona thần kinh.

Khi bị viêm da tiếp xúc kích ứng do độc tố pederin, các tổn thương thường xuất hiện ở vùng da hở như mặt, cổ, tay hoặc chân. Các mụn nước thường xếp thành vệt dài hoặc từng đám nhỏ, có thể xuất hiện mủ trắng đục ở giữa. Cảm giác chủ yếu là nóng rát, bỏng rát và ngứa nhiều.

Trong khi đó, với bệnh zona thần kinh do virus Herpes zoster gây ra, tổn thương mụn nước mọc thành từng chùm và chỉ xuất hiện ở một bên cơ thể.

Người bệnh thường có cảm giác đau nhức sâu, như kim châm hoặc bỏng rát dọc theo đường đi của dây thần kinh. Có thể kèm sốt nhẹ, đau mỏi cơ thể và mệt mỏi.

"Khi nhầm lẫn viêm da tiếp xúc là zona, tự điều trị bằng thuốc kháng virus sẽ không có tác dụng đối với viêm da do kiến ba khoang", TS Trường thông tin.

Nguy hiểm hơn, nhiều người còn đắp lá cây, lá trầu không, lá phèn đen hoặc các nguyên liệu dân gian khác lên vùng da tổn thương. Khi lớp bảo vệ da đã bị phá vỡ, các biện pháp này có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, dẫn đến nhiễm trùng, hoại tử và để lại sẹo lâu dài.

Xử lý đúng cách viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang

TS Trường lưu ý, nếu thấy kiến ba khoang đang bò trên cơ thể, nên thổi nhẹ hoặc dùng giấy để gạt chúng ra ngoài. Tránh tuyệt đối việc đập hoặc chà xát kiến ba khoang.

Ngay khi phát hiện tổn thương viêm da tiếp xúc với kiến ba khoang, việc đầu tiên là rửa sạch vùng da nghi ngờ tiếp xúc. Có thể rửa vùng da này bằng nước sạch, xà phòng dịu nhẹ hoặc nước muối sinh lý để loại bỏ độc tố còn bám trên bề mặt da.

Càng rửa càng sớm thì nguy cơ tổn thương càng giảm.

Việc thứ 2 là làm dịu da đúng cách. Khi da mới đỏ và bỏng rát, có thể sử dụng các dung dịch sát khuẩn nhẹ hoặc sản phẩm phục hồi da chứa panthenol (vitamin B5), kẽm oxide theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Người dân không nên tự ý sử dụng các thuốc bôi chứa corticoid mạnh hoặc các bài thuốc dân gian chưa được kiểm chứng.

Trong trường hợp đã bôi các sản phẩm trên nhưng tổn thương lan rộng, xuất hiện mủ, đau rát kéo dài, sốt hoặc ảnh hưởng đến vùng mắt, người bệnh cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường, điều trị đúng ngay từ đầu không chỉ giúp kiểm soát tình trạng viêm da, ngăn ngừa nhiễm trùng mà còn hạn chế tối đa nguy cơ để lại sẹo và các di chứng thẩm mỹ lâu dài.