5 đột phá y học kỳ diệu nhất năm 2017

Dân trí Công nghệ y tế đang biến những điều không thể trở thành có thể. Từ chỉnh sửa gen, kiểm soát trí óc đến những vi rút mang các bản sửa lỗi gen đã mang đến những tiến bộ đôi khi giống như trong một bộ phim khoa học viễn tưởng. Dưới đây là 5 tiến bộ y học khiến thế giới trở thành một nơi lành mạnh hơn, tốt hơn vào năm 2017.

1. Người mù có thể nhìn thấy lại

5 đột phá y học kỳ diệu nhất năm 2017 - 1

Một tuần trước Giáng sinh, FDA đã phê duyệt liệu pháp gen đầu tiên, mở đường cho việc sử dụng rộng rãi kỹ thuật này để giải quyết những căn bệnh tồi tệ nhất hiện nay do các đột biến di truyền. Luxturna đã nhận được sự ủng hộ nhiệt tình từ FDA cho những người bị bệnh mù lòa bẩm sinh Leber (LCA), khiến thị lực giảm dần tới mức mù hẳn đối với một số bệnh nhân. Luxturna nhắm vào protein RPE65 mà các bệnh nhân LCA không thể sản xuất bình thường bằng cách chèn ADN của protein này trực tiếp vào mắt nhờ một loại vi rút vô hại.

Các vi-rút sẽ tự đến võng mạc, vào tế bào, và tái lập trình bằng cách "nhiễm" vào chúng để bắt đầu sản sinh RPE65 thích hợp và điều chỉnh cơ chế bị lỗi của võng mạc. Tuy Luxturna không hoàn toàn chữa khỏi mù lòa, songnó cho phép bệnh nhân LCA phân biệt được hình dạng và ánh sáng, mang lại cảm giác độc lập và tự do khám phá thế giới thường được những người sáng mắt vui mừng đón nhận.

Liệu pháp này đem lại hy vọng cho những người như Christian Guardino, 17 tuổi, thí sinh cuộc thi America's Got Talent và đã phải điều trị bệnh ở tuổi 13. Guardino cho biết trước khi điều trị bằng Luxturna, cậu không thể nhìn thấy mặt trăng băng ngang qua bầu trời đêm. Bây giờ, "Tôi có thể nhìn thấy các ngôi sao."

2. Đắp vết bỏng bằng da cá

5 đột phá y học kỳ diệu nhất năm 2017 - 2

Các bác sĩ đắp da cá rô phi đã tiệt trùng lên da trẻ bị bỏng tại Viện Nghiên cứu Jose Frota ở thành phố duyên hải đông bắc Fortaleza, Brazil, ngày 03 tháng 5 năm 2017.

Bệnh nhân bỏng thường phải đối mặt với thời khắc sinh tử và cần được điều trị khẩn cấp khi da bị tuột ra: Nếu chúng không được che phủ để ngăn ngừa nhiễm trùng, bệnh nhân có thể chết.

Ở các nước đang phát triển như Braxin, các lựa chọn giống như ở Mỹ - da người, da lợn, và những loại da nhân tạo được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm – còn rất hạn chế. Tuy nhiên, ở một thị trấn nhỏ ven biển Fortazela, các bác sĩ đã tìm ra một giải pháp khéo léo, hiệu quả và rẻ tiền: da cá rô phi tiệt trùng.

Da cá rô phi có khả năng đặc biệt để bảo vệ và giữ gìn da bị bỏng nhờ lượng collagen dồi dào giúp thúc đẩy liền vết thương và giảm sẹo ở người. Nó cũng giúp cho da cá rô phi duy trì được độ ẩm và có khả năng chống chịu, cho phép chúng trở thành một lớp che phủ chắc chắn mà vẫn mềm mại đối với làn da mỏng manh của bệnh nhân bỏng.

Được đông lạnh và khử trùng, da cá rô phi vẫn tươi và có thể sử dụng trong một vài năm. Ngoài ra da cá rô phi còn làm tăng tốc độ liền vết thương, đòi hỏi ít thay đổi hơn, và làm cho quá trình liền vết thương trở nên ít đau đớn hơn, và da cá rô phi được xem như một phép màu.

Cách điều trị này sẽ không có mặt sớm ở Mỹ do có nhiều giải pháp thay thế khác và việc bảo quản da cá rô phi thực ra có thể còn tốn kém hơn - nhưng đối với các nước đang phát triển không tiếp cận được với các lựa chọn này, có thể khử trùng da cá, và ở những nơi có nguồn cá rô phi dồi dào, thì việc điều trị vết bỏng bằng da cá rô phi không phải là điều gì đó đáng sợ.

3. Thiết bị cấy vào não giúp người liệt tứ chi cử động nhờ ý nghĩ

5 đột phá y học kỳ diệu nhất năm 2017 - 3

Liệt thường là dấu chấm hết đối với những người bị chấn thương tủy sống: Tổn thương đường dẫn mong manh truyền thông tin từ não đến hệ thống thần kinh của cơ thể để cử động – đồng nghĩa với việc cả đời bệnh nhân sẽ không thể cử động được một cách độc lập. Hậu quả của chấn thương tủy sống và liệt đi từ không thể cử động được một chi đến liệt cả tứ chi, không thể cử động được bất kỳ phần cơ thể nào từ cổ trở xuống. Nhưng vào tháng 3 tại Trường Đại học Case Western Reserve, bệnh nhân liệt tứ chi Bill Kochevar đã có thể nghĩ về hành động và thực sự thực hiện được hành động đó lần đầu tiên sau tám năm.

Kết quả này có được là nhờ BrainGate2, một hệ thống gồm một cặp điện cực được cấy vào não của Kochevar liên lạc với một bộ điện cực khác cấy trong cơ cánh tay. Kochevar có thể duỗi cánh tay và cầm nắm đồ vật, một hành động tưởng chừng đơn giản nhưng đòi hỏi một bộ chỉ dẫn phức tạp từ não đến cánh tay – điều mà những bệnh nhân như anh sẽ không thể thực hiện được nếu không có BrainGate2.

Tôi nghĩ về việc cử động chuyển cánh tay của mình và đã làm được", Kochevar nói. "Tôi có thể duỗi ra và thu vào, đưa lên và hạ xuống". Đối với một người đàn ông mà vừa năm ngoái còn không thể nhúc nhích được cánh tay của mình, đó thực sự là điều tuyệt vời.

4. Liệu pháp tế bào T-cell CART có thể chữa khỏi bệnh ung thư vô phương cứu chữa

5 đột phá y học kỳ diệu nhất năm 2017 - 4

Vào giữa tháng 12, một khoảnh khắc trên truyền hình đã khiến nhiều người cảm động, cựu phó tổng thống Joe Biden nắm chặt tay Meghan McCain, con của Thượng nghị sĩ bang Arizona, John McCain, đang chiến đấu với ung thư não - căn bệnh từng giết chết con trai của ông Biden là Beau.

Ông Biden đã nhắc đến một nghiên cứu đột phá đang được tiến hành tại Đại học Pennsylvania mang lại hy vọng cho những người bj căn bệnh ung thư chết người này. Tế bào T thụ thể kháng nguyên thể khám (CAR) có thể tăng cường tuyến phòng ngự đầu tiên của đáp ứng miễn dịch tế bào đối với tác nhân xâm nhập, cho dù đó là ung thư hoặc cúm. Các nhà nghiên cứu tìm cách biến đổi gen những tế bào T này cùng với các phân tử CAR trên bề mặt của chúng sao cho có thể dùng một đội quân tế bào T CART tương tự để nhắm vào và phá hủy các tế bào ung thư.

Đối với bệnh nhân ung thư não, điều này ít nhất có thể kéo dài cuộc sống, và lạc quan hơn, có thể xóa sổ khối u ung thư não, thường rất hung hãn và hay di căn vào các cơ quan khác nên rất khó điều trị. FDA đã ủng hộ hai phương pháp điều trị bằng tế bào T-CAR: Kymriah, dành cho bệnh nhân dưới 25 tuổi bị bệnh bạch cầu nguyên bào lymphô cấp tính, và Yescarta, dành cho bệnh nhân u lympho không Hodgkin. Có thể mất một thời gian để đưa các phương pháp này vào điều trị bệnh nhân ung thư não, nhưng kết quả gần như là kỳ diệu.

5. Chỉnh sửa gen trực tiếp chỉnh trên người sống

5 đột phá y học kỳ diệu nhất năm 2017 - 5

Brian Madeux ngồi với bạn gái Marcie Humphrey trong khi chờ nhận liệu pháp chỉnh sửa gen người đầu tiên tại Bệnh viện Nhi Đồng UCSF Benioff ở Oakland, California. Madeux bị hội chứng Hunter, đã được điều trị hôm thứ Hai, ngày 13 tháng 11 năm 2017.

Công nghệ chỉnh sửa gen như CRISPR đã thu hút trí tưởng tượng của các nhà khoa học và những người theo thuyết tương lai, làm dấy lên những tranh cãi đạo đức về những đứa trẻ thiết kế sẵn và những câu hỏi về tính chính xác của việc “chặt nhỏ” các khối ADN hoặc nhào nặn nó để "hoàn thiện" bộ gen của con người. Nhưng từ trước đến nay, việc chỉnh sửa gen mới chỉ giới hạn trong ống nghiệm: Những gen riêng biệt được chỉnh sửa cẩn thận bằng các công cụ bên ngoài cơ thể người. Tuy nhiên, vào tháng 11 năm, lần đầu tiên điều này đã thay đổi.

Brian Madeaux, một bệnh nhân bị hội chứng Hunter (căn bệnh khiến Madeaux không thể tiêu hóa được chất bột đường do không có enzym), đã được tiêm một vi-rút không gây bệnh mang hai protein “ngón tay kẽm” vào người. Nói cách khác, việc chỉnh sửa gen được tiến hành ngay trong cơ thể anh, chứ không phải là bên ngoài, đã đẩy nghiên cứu tiến lên một bước mới.

Các protein của Madeux mang hướng dẫn cho các tế bào để khắc phục vấn đề enzym, sau đó được sao chép vào gan. Điều này sẽ mang lại kết quả vô cùng to lớn: Cơ chế mà Madeux phải chịu đựng trong suốt cuộc đời mình đã được sửa chữa tận gốc một cách chính xác.

Một bác sĩ giải thích: "Chúng tôi cắt ADN của bạn, tách nó ra, chèn một gen vào rồi đính nó lại”. Madeux vẫn đang được theo dõi thường xuyên nhưng anh “căng thẳng và phấn chấn” muốn xem liệu pháp gen này có thể làm được những gì, và nó có ý nghĩa gì đối với hàng triệu người đang mang trong mình những sai sót trong mã di truyền.

Cẩm Tú

Theo MSN

MỚI NHẤT
Kinh hoàng silicon nâng mũi chồi ra giữa 2 mắt
Kinh hoàng silicon nâng mũi chồi ra giữa 2 mắt

(Dân trí) - Một phụ nữ người Thái Lan đã dũng cảm chia sẻ hình ảnh miếng silicon nâng mũi chồi ra giữa 2 mắt sau ca phẫu thuật thẩm mỹ tại một phòng khám không phép.

Thứ sáu, 29/12/2017 - 02:16

Gần 100 công nhân ngộ độc ngất xỉu do ăn nui
Gần 100 công nhân ngộ độc ngất xỉu do ăn nui

(Dân trí) - Sau khi ăn nui nấu thịt được vài phút, gần 100 công nhân ở công ty Estilo 2 Vina, trong khu công nghiệp Tân Phú Trung, huyện Củ Chi, TPHCM đã có triệu chứng nôn mửa, thậm chí ngất xỉu phải nhập viện cấp cứu.

Thứ sáu, 29/12/2017 - 01:30

Sự kiện về "tẩy giun" thu hút hàng ngàn công nhân tham dự
Sự kiện về "tẩy giun" thu hút hàng ngàn công nhân tham dự

Ngày 22 và 23/12/2017 vừa qua, hàng ngàn công nhân tại các KCN Tân Thới Hiệp (quận 12, Tp.HCM) và KCN Vĩnh Lộc (quận Bình Tân, Tp.HCM) khi được tham gia giao lưu, tư vấn sức khỏe cùng chương trình “Tẩy giun cộng đồng”.

Thứ sáu, 29/12/2017 - 01:00

6 yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer
6 yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer

(Dân trí) - Bệnh Alzheimer là một bệnh lý thoái hóa thần kinh. Ở dạng nhẹ nhất, bệnh đặc trưng bởi các triệu chứng bao gồm mất trí nhớ, thường xuyên lạc đường, hỏi đi hỏi lại một câu hỏi, và để đồ vật không đúng chỗ - những hành vi nói chung nghiêm trọng dần theo thời gian.

Thứ sáu, 29/12/2017 - 11:35

Sốt: Khi nào nên lo lắng?
Sốt: Khi nào nên lo lắng?

(Dân trí) - Sốt là một trong những dấu hiệu của nhiều bệnh khác nhau. Và các chuyên gia đều đồng ý rằng, nhiệt độ miệng từ 37,7 độ trở lên, ở cả trẻ em và người lớn, là dấu hiệu của thân nhiệt bất thường.

Thứ sáu, 29/12/2017 - 10:16

Người đàn ông 55 tuổi ra viện với chẩn đoán… “sảy thai tự nhiên”
Người đàn ông 55 tuổi ra viện với chẩn đoán… “sảy thai tự nhiên”

(Dân trí) - Vào viện điều trị chấn thương vùng bụng, sau một tuần người đàn ông 55 tuổi ở Kim Sơn (Ninh Bình) được cho xuất viện. Điều nực cười xảy ra khi trong giấy ra viện của bệnh nhân này được chuẩn đoán là “sảy thai tự nhiên”.

Thứ sáu, 29/12/2017 - 09:49

Vừa thoát khỏi U xơ tử cung, nhận ngay tin vui làm mẹ
Vừa thoát khỏi U xơ tử cung, nhận ngay tin vui làm mẹ

Biết mình bị u xơ tử cung trong một lần cùng chồng ngoại quốc đi khám sức khỏe để chuẩn bị kế hoạch sinh bé thứ 2, chị Nguyễn Thị Thanh Thúy (Long Thành - Đồng Nai) không tránh khỏi lo lắng và bất an. Thay vì qua Singgapore điều trị như dự định ban đầu, chị Thúy đã quyết định lựa chọn một bệnh viện tư nhân của Việt Nam.

Thứ sáu, 29/12/2017 - 07:00

Chủ quan với ho kéo dài, trẻ suýt mất mạng
Chủ quan với ho kéo dài, trẻ suýt mất mạng

Bé Triệu Thị L. (45 ngày tuổi, dân tộc Dao, thường trú tại xã Đồng Lâm huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh) lên cơn ho kéo dài nhưng không được điều trị kịp thời. Chỉ khi bé ho nhiều kèm theo khó thở, tím tái mới được đưa đi cấp cứu.

Thứ sáu, 29/12/2017 - 04:04

Phát hiện 15 tấn nội tạng động vật hôi thối để nuôi cá trê lai
Phát hiện 15 tấn nội tạng động vật hôi thối để nuôi cá trê lai

(Dân trí) - Ngày 28/12, Chủ tịch UBND quận Cẩm Lệ (Đà Nẵng) đã ký quyết định xử phạt 4,5 triệu đồng đối với ông Đặng Thanh Phương (sinh năm 1972, trú phường Hòa Thọ Đông, quận Cẩm Lệ) - chủ kho chứa 15 tấn nội tạng động vật hôi thối được lực lượng chức năng phát hiện.

Thứ năm, 28/12/2017 - 04:42

Bé trai phải cắt phổi vì hóc bóng đèn led hơn năm trước
Bé trai phải cắt phổi vì hóc bóng đèn led hơn năm trước

(Dân trí) - Bệnh nhi liên tục bị viêm phổi nhưng điều trị không khỏi, qua hình ảnh X-quang bác sĩ phát hiện có dị vật cản quang nằm trong phổi. Nỗ lực nội soi bất thành, các bác sĩ phải mổ hở, cắt một phần phổi mới lấy được chiếc bóng đèn led đang gây nhiễm trùng.

Thứ năm, 28/12/2017 - 03:26

Những ca tai biến kinh hoàng vì làm đẹp
Những ca tai biến kinh hoàng vì làm đẹp

(Dân trí) - Làm đẹp là nhu cầu chính đáng của rất nhiều chị em phụ nữ, tuy nhiên làm đẹp cũng có thể có những tai biến khiến chị em giật mình. Cùng điểm lại những tai nạn khiến chị em “rùng mình” khi đi làm đẹp.

Thứ năm, 28/12/2017 - 02:37

Bắt quả tang bác sĩ "dỏm" lừa gạt ngay tại phòng bệnh
Bắt quả tang bác sĩ "dỏm" lừa gạt ngay tại phòng bệnh

(Dân trí) - Trang bị đầy đủ "đồ nghề" để tạo lòng tin với người dân, đối tượng Phan Đình Thắng (27 tuổi, xã Tịnh Hòa, TP. Quảng Ngãi) tự xưng là bác sĩ của bệnh viện Sản - Nhi Quảng Ngãi yêu cầu người dân đưa tiền để được ưu tiên trong việc khám, chữa bệnh.

Thứ năm, 28/12/2017 - 01:18

ĐÁNG QUAN TÂM
Ống thuốc chuột nhiều màu sắc gây nhiều ca ngộ độc nghiêm trọng
Ống thuốc chuột nhiều màu sắc gây nhiều ca ngộ độc nghiêm trọng

(Dân trí) - Loại thuốc chuột có ống nước màu trắng, màu đỏ hoặc hạt gạo màu hồng là loại cực độc và có thể để lại những biến chứng vô cùng nặng nề, gây rối loạn nhịp tim và tử vong rất nhanh.

Thứ năm, 28/12/2017 - 08:59

Tự chữa ung thư, 1 u nhỏ thành 2 bướu to
Tự chữa ung thư, 1 u nhỏ thành 2 bướu to

Hiện nay bình quân mỗi tuần BV Ung bướu TP.HCM tiếp nhận năm trường hợp đắp lá cây để chữa khối u và đa phần đều ở giai đoạn cuối.

Thứ năm, 28/12/2017 - 07:38

Cấp cứu bệnh nhân 26 tuổi bị “gãy súng”
Cấp cứu bệnh nhân 26 tuổi bị “gãy súng”

Bệnh nhân được đưa vào bệnh viện trong tình trạng dương vật sưng to, bầm tím, gập góc, cong quẹo sang một bên.

Thứ năm, 28/12/2017 - 06:14

Nhiều ca sốt xuất huyết chết oan vì bác sĩ yếu kém
Nhiều ca sốt xuất huyết chết oan vì bác sĩ yếu kém

(Dân trí) - Chẩn đoán không đúng bệnh, điều trị không tuân thủ phác đồ, không có giải pháp chống sốc… ở bệnh nhân mắc sốt xuất huyết là những sai sót chuyên môn thường gặp của các bệnh viện tuyến dưới. Đây là nguyên nhân chính khiến không ít bệnh nhân rơi vào nguy kịch, tử vong.

Thứ năm, 28/12/2017 - 05:25

Hà Nội: Phát hiện 4 tấn trà sữa trân châu không rõ nguồn gốc
Hà Nội: Phát hiện 4 tấn trà sữa trân châu không rõ nguồn gốc

(Dân trí) - Tối 26/12, Đội QLTT số 1, Chi cục quản lý thị trường Hà Nội (QLTT) cho biết, đơn vị này đang tạm giữ 4 tấn phụ gia gồm trà sữa, trân châu, siro… không rõ nguồn gốc, trị giá khoảng 600 - 700 triệu đồng đang chuẩn bị được lưu chuyển vào Đà Nẵng.

Thứ tư, 27/12/2017 - 05:05

Đau bụng âm ỉ cả tuần, phát hiện do xương cá đâm thủng ruột
Đau bụng âm ỉ cả tuần, phát hiện do xương cá đâm thủng ruột

(Dân trí) - Bà N.T.V. (72 tuổi, Hà Nội) gần một tuần qua bị đau bụng âm ỉ không rõ nguyên nhân. Đến gần trưa ngày 26/12/2017, bà bị đau dữ dội, được người thân đưa vào khoa cấp cứu Bệnh viện Xanh Pôn.

Thứ tư, 27/12/2017 - 04:10

Phòng viêm khớp dạng thấp mùa lạnh
Phòng viêm khớp dạng thấp mùa lạnh

Viêm khớp dạng thấp thường gặp ở lứa tuổi ngoài 30, bệnh xuất hiện quanh năm nhưng lạnh, rét bệnh thường xuất hiện nhiều hơn. Nếu không phát hiện và điều trị sớm, bệnh có thể để lại một số biến chứng.

Thứ tư, 27/12/2017 - 04:08

Bắt tạm giam y sĩ Hiền chữa bệnh khiến hơn 100 bệnh nhi bị sùi mào gà
Bắt tạm giam y sĩ Hiền chữa bệnh khiến hơn 100 bệnh nhi bị sùi mào gà

(Dân trí) - Cơ quan điều tra cáo buộc, y sĩ Hoàng Thị Hiền (48 tuổi) đã can thiệp vào bao quy đầu của hơn 100 trẻ nhỏ bằng dụng cụ y tế nhiễm vi rút HPV khiến các bệnh nhi mắc bệnh sùi mào gà.

Thứ tư, 27/12/2017 - 01:56

Bộ Y tế đề nghị truy trách nhiệm người hành hung nhân viên y tế
Bộ Y tế đề nghị truy trách nhiệm người hành hung nhân viên y tế

(Dân trí) - Ngày 27/12, Ông Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết đã yêu cầu ngành y tế Thái Bình phối hợp chặt chẽ với cơ quan công an điều tra, làm rõ, truy cứu trách nhiệm người hành hung nhân viên y tế.

Thứ tư, 27/12/2017 - 01:13

FDA cảnh báo: Biotin bổ sung cải thiện da và tóc có thể làm sai lệch kết quả xét nghiệm
FDA cảnh báo: Biotin bổ sung cải thiện da và tóc có thể làm sai lệch kết quả xét nghiệm

(Dân trí) - FDA cảnh báo rằng liều cao vitamin B7, hoặc biotin, trong các chế phẩm bổ sung ăn uống có thể can thiệp vào hàng trăm xét nghiệm phổ biến - bao gồm cả những xét nghiệm cấp cứu để chẩn đoán đau tim. Đã có ít nhất 1 trường hợp tử vong do vấn đề này.

Thứ tư, 27/12/2017 - 11:50

Tổn thương nặng vì xoa bóp trị bong gân không đúng cách
Tổn thương nặng vì xoa bóp trị bong gân không đúng cách

Nhiều người sơ ý bị trật chân, bong gân hay còn gọi là lật sơ mi do vận động nặng, chạy bộ, chơi thể thao. Việc xử lý bằng cách dân gian như bôi dầu nóng, bôi rượu thuốc, bóp, xoa không đúng cách sẽ làm dãn mạch vùng tổn thương, sưng phù, làm cho vùng tổn thương trở nên nặng hơn.

Thứ tư, 27/12/2017 - 10:35

Sốt nhẹ, mũi xanh đặc có cần dùng kháng sinh?
Sốt nhẹ, mũi xanh đặc có cần dùng kháng sinh?

(Dân trí) - Thưa bác sĩ, con tôi 10 tuổi, sốt tầm 38,5 độ C. Đi khám tại bệnh viện, bác sĩ nói mủ trong họng do từ mũi chảy xuống, chỉ kê hạ sốt, vệ sinh mũi và dặn tái khám sau 3 ngày nếu còn sốt. Tôi thì sốt ruột vì mũi con xanh lè, rồi đau họng nuốt nước bọt cũng nhăn nhó.

Thứ tư, 27/12/2017 - 08:00