Xe điện ở Trung Quốc giảm một nửa tầm hoạt động sau khi cập nhật phần mềm?

Đài truyền hình nhà nước China Media Group vừa công bố một phóng sự chi tiết về hiện tượng được gọi là “khóa pin” trên xe năng lượng mới. Theo đó, một số chủ xe cho biết thời gian sạc nhanh DC tăng từ khoảng 40 phút lên tới 70 phút sau khi cập nhật phần mềm.

Tại Trung Quốc, khái niệm “khóa pin” dùng để chỉ việc các hãng xe điều chỉnh từ xa các thông số của hệ thống quản lý pin (BMS) thông qua cập nhật phần mềm từ xa (OTA) hoặc cài lại phần mềm tại đại lý.

Các chủ xe cho rằng những thay đổi này có thể làm giảm dung lượng pin khả dụng, giới hạn công suất sạc hoặc thu hẹp biên độ xả pin mà không được thông báo rõ ràng từ trước.

Nhà nghiên cứu ngành công nghiệp ô tô Zhang Xiang cho biết, các hãng có thể thực hiện điều này bằng cách thay đổi ngưỡng sạc và xả trong hệ thống quản lý pin. Ông nhận định việc giới hạn dòng sạc và giảm phạm vi dung lượng pin có thể làm giảm nguy cơ mất kiểm soát nhiệt và làm chậm quá trình chai pin, nhưng đánh đổi bằng việc tầm hoạt động và tốc độ sạc bị suy giảm.

Trả lời phỏng vấn của đài China Media Group, một chủ xe cho biết trước khi cập nhật OTA, xe của anh có thể sạc hơn 100kWh, nhưng sau đó chỉ nhận khoảng 80kWh, dù chỉ số sức khỏe pin vẫn hiển thị 95%. Người này cũng khẳng định rằng tầm hoạt động thực tế giảm từ khoảng 450-480km xuống dưới 400km sau khi cập nhật phần mềm.

Quy định về OTA được siết chặt

Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc (MIIT) cùng Tổng cục Quản lý Thị trường Nhà nước đã ban hành các quy định mới về quản lý việc cập nhật phần mềm từ xa cho xe điện vào tháng 3.

Bộ quy định này bao gồm những điều mà truyền thông Trung Quốc gọi là “4 điều cấm OTA”, trong đó có việc cấm “khóa pin” không công khai, cấm cập nhật âm thầm bắt buộc và cấm sử dụng OTA để né tránh các đợt triệu hồi xe.

Bản tin cũng đề cập đến các tin đồn lan truyền gần đây trên mạng cho rằng 8 hãng xe đã bị cơ quan quản lý triệu tập vì vấn đề “khóa pin”; trong đó 3 công ty bị điều tra chính thức.

Tuy nhiên, Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc (CAAM) đã bác bỏ thông tin này, khẳng định các báo cáo không có nguồn chính thức và không phù hợp với thực tế.

Một số hãng xe, như BYD, Tesla và Zeekr, cũng phủ nhận các cáo buộc trên mạng. Trước đó, BYD từng dọa kiện những tài khoản phát tán tin đồn liên quan.

Cuộc tranh luận này diễn ra trong bối cảnh các lo ngại về độ an toàn pin và áp lực nhiệt khi sạc siêu nhanh ngày càng gia tăng trong ngành xe điện Trung Quốc.

Đầu tháng 5, một buổi thử nghiệm phát trực tiếp hệ thống sạc siêu nhanh megawatt của BYD ghi nhận nhiệt độ pin lên tới 76 độ C, làm dấy lên tranh cãi trên mạng về khả năng kiểm soát nhiệt khi sạc tốc độ cực cao.

Lo ngại về pháp lý và quyền lợi người tiêu dùng

Luật sư Zheng Fei cho rằng việc thay đổi thông số xe từ xa mà không có sự đồng ý của chủ sở hữu có thể làm phát sinh những vấn đề pháp lý liên quan đến luật tài sản, luật bảo vệ người tiêu dùng và quy định về dữ liệu cá nhân.

China Media Group lưu ý rằng các thay đổi tham số qua OTA thường được lưu trên hệ thống đám mây của hãng xe, khiến người dùng thông thường rất khó kiểm chứng độc lập.

Những người nghi ngờ xe bị thay đổi thông số trái phép được khuyến nghị tắt chế độ tự động cài đặt OTA, lưu lại lịch sử sạc và phiên bản phần mềm, đồng thời tìm đến các đơn vị kiểm định độc lập nếu có thể.

Khi được phỏng vấn, các chuyên gia pháp lý cũng cho biết người tiêu dùng có thể gửi khiếu nại thông qua nền tảng bảo vệ người tiêu dùng 12315 của Trung Quốc hoặc các kênh tiếp nhận phản ánh của MIIT.