Thiếu người, việc tăng nhưng lương và phụ cấp vẫn như cũ

Thiếu cả công chức chuyên môn lẫn lãnh đạo cấp phòng

Theo đánh giá của UBND tỉnh Nghệ An, sau gần 1 năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, các xã, phường trên địa bàn tỉnh đã đi vào vận hành đảm bảo thông suốt. Tổ chức bộ máy đã được kiện toàn, đảm bảo không gián đoạn hoạt động quản lý nhà nước và phục vụ nhân dân.

Các xã, phường của tỉnh phát huy tính chủ động, linh hoạt, sáng tạo trong tổ chức triển khai thực hiện nhiệm vụ theo thẩm quyền; khắc phục các khó khăn trước mắt về bố trí đội ngũ cán bộ, trụ sở, điều kiện làm việc, nhất là việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ mới.

Tuy nhiên, sau 10 tháng vận hành, đến nay khối chính quyền cấp xã trong toàn tỉnh đang thiếu 398 người so với biên chế được giao theo quy định (4.812 người/5.210 biên chế). Trong đó, 18 xã/phường thiếu từ 11 người đến 20 người, 67 địa phương thiếu từ 1 người đến 10 người.

Các lĩnh vực thiếu nhân sự gồm: kế toán, địa chính, tài chính, đầu tư, công nghệ thông tin, y tế, quản lý giáo dục, xây dựng, quy hoạch, thủy lợi, nông nghiệp, công thương, thú y,…

Không chỉ thiếu công chức mà trên thực tế đội ngũ lãnh đạo các phòng chuyên môn cấp xã và tương đương tại Nghệ An chưa đủ. Thống kê của Sở Nội vụ Nghệ An cho thấy có 17 vị trí Chánh Văn phòng HĐND-UBND xã, 18 Trưởng phòng Kinh tế và 15 Trưởng phòng Văn hoá - Xã hội cấp xã đang thiếu. Riêng vị trí Giám đốc Trung tâm phục vụ hành chính công xã thiếu 32 người.

Báo cáo cũng chỉ rõ, có 36 đơn vị hành chính cấp xã đang thừa biên chế so với định biên. Trong đó có 10 đơn vị thừa từ 7 đến 17 người (chủ yếu là các xã, phường thuộc thành phố Vinh cũ và các xã trung tâm huyện cũ), 26 đơn vị thừa từ 1 đến 4 người.

Một lý do được chỉ ra là sau khi thực hiện chính quyền 2 cấp, nhiều cán bộ, công chức cấp xã có trình độ chuyên môn chuyên sâu (quản lý đất đai, công nghệ thông tin, tài chính…) đã xin điều chuyển sang khối Đảng, Đoàn thể dẫn đến tình trạng thiếu người có trình độ, kinh nghiệm chuyên môn ở khối chính quyền.

Tỉnh Nghệ An đã có nhiều giải pháp, nỗ lực trong kiện toàn bộ máy cán bộ cấp xã. Đến nay, các cơ quan chức năng tỉnh Nghệ An đã điều động, biệt phái 90 người từ các sở, ngành và các xã, phường thừa công chức để bố trí về các xã còn thiếu.

Mặc dù vậy, việc kiện toàn bộ máy nhân sự cấp xã tại địa phương này vẫn rất khó khăn. Hầu hết các sở, ban, ngành cấp tỉnh đều đang thiếu cán bộ, công chức so với biên chế được giao; việc bố trí cán bộ tăng cường về cơ sở ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của đơn vị nên nhiều sở, ngành đề xuất chưa cử cán bộ, công chức để tăng cường về các xã còn thiếu.

Sở Nội vụ Nghệ An đã có 3 văn bản đôn đốc đề nghị các xã, phường đang thừa cán bộ công chức lập danh sách để thực hiện điều động đến các địa phương thiếu nhưng cơ bản các xã, phường đều đề xuất không cử vì khối lượng công việc lớn.

Áp lực tăng, lương và phụ cấp vẫn như cũ

Sau gần 1 năm vận hành, đến nay đội ngũ công chức cấp xã tại Nghệ An đã tương đối ổn định, cơ bản được bố trí đúng vị trí việc làm theo chuyên môn, nghiệp vụ và đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ đề ra.

Đặc biệt, đội ngũ cán bộ chủ chốt bao gồm những người từng giữ chức vụ chủ trì hoặc là Ủy viên Ban Thường vụ, Phó Chủ tịch HĐND, Phó Chủ tịch UBND, trưởng ban, phòng cấp huyện khi chuyển về cấp xã đều có khả năng thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ được giao.

Thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, UBND cấp xã đã tiếp nhận, triển khai nhiều nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền từ cấp trên. Việc phân định thẩm quyền giữa cấp tỉnh và cấp xã được quy định rõ ràng hơn, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước tại cơ sở.

Theo đánh giá của UBND tỉnh Nghệ An các nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền phù hợp với điều kiện thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước tại cơ sở, song vẫn cần tiếp tục được hoàn thiện về thể chế, nguồn lực và hướng dẫn để bảo đảm thực hiện đồng bộ, hiệu quả trong thời gian tới.

Tuy nhiên một thực tế được UBND các xã, phường chỉ ra là tính khả thi trong phân cấp, phân quyền trên thực tế bị ảnh hưởng bởi sự thiếu đồng bộ giữa "giao việc" và "giao nguồn lực".

Tình trạng quá tải công việc sau sáp nhập và tinh giản biên chế khiến công chức phải kiêm nhiệm nhiều mảng, dẫn đến lúng túng khi thực hiện các thẩm quyền mới đòi hỏi chuyên môn sâu. Trong khi đó, nhiều xã, phường trụ sở làm việc còn chật hẹp, trang thiết bị máy móc đã sử dụng nhiều năm và hệ thống phần mềm dùng chung thường xuyên lỗi, không ổn định làm ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết công việc.

Một vấn đề đang diễn ra cần được nhìn nhận, đánh giá và tháo gỡ đó là áp lực công việc của đội ngũ công chức cấp xã tăng cao nhưng tiền lương và phụ cấp vẫn theo khung cũ, chưa tương xứng. Điều này đã phần nào ảnh hưởng đến động lực làm việc của cán bộ cơ sở.