Phương án giảm một nửa thôn, tổ dân phố sau sáp nhập ở nhiều tỉnh thành

(Dân trí) - Các tỉnh thành đang đẩy nhanh việc rà soát, sắp xếp thôn, tổ dân phố kịp tiến độ hoàn thành trước ngày 30/6. Trong đó, nhiều nơi dự kiến giảm một nửa số đơn vị ban đầu.

Trước 10/6 là thời điểm nhiều tỉnh, thành trên cả nước đã hoàn tất rà soát, xây dựng phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố, theo Chỉ thị số 21/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Đây cũng là tiền đề để UBND cấp xã hoàn thiện đề án sắp xếp thôn, tổ dân phố, lấy ý kiến nhân dân và trình HĐND cấp xã thông qua trước ngày 30/6. Sau thời điểm này, việc sắp xếp thôn, tổ dân phố trên cả nước hoàn tất theo quy định mới.

Nhiều tỉnh đang cho ý kiến về phương án tổng thể sắp xếp thôn, tổ dân phố trên địa bàn. Cụ thể, tỉnh Thái Nguyên sẽ hoàn thành phương án sắp xếp, tổ chức lại thôn, xóm, tổ dân phố trước ngày 10/6. Sở Nội vụ được giao chủ trì xây dựng, hoàn thiện phương án để trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Theo kế hoạch, toàn tỉnh có 3.145 thôn, tổ dân phố, trong đó 2.351 thôn, xóm và 794 tổ dân phố. Theo Nghị định số 185/2026/NĐ-CP, các thôn, xóm tại khu vực Trung du và miền núi phía Bắc phải có tối thiểu 150 hộ gia đình, còn tổ dân phố phải có tối thiểu 300 hộ gia đình. Qua rà soát, chỉ có 659 đơn vị đạt tiêu chuẩn, chiếm khoảng 20,1% tổng số thôn, tổ dân phố toàn tỉnh. Còn 2.444 đơn vị chưa đạt tiêu chuẩn và thuộc diện phải sắp xếp.

Từ thực tế trên, tỉnh Thái Nguyên dự kiến sắp xếp, tổ chức lại 2.926 thôn, tổ dân phố; giữ ổn định 177 đơn vị và tiếp tục xem xét đối với 42 đơn vị có yếu tố đặc thù. Đặc biệt, quá trình triển khai sẽ được thực hiện thận trọng, đặc biệt đối với các thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, địa bàn đặc biệt khó khăn và những khu vực nằm trong định hướng phát triển đô thị giai đoạn 2026-2030. 

Nếu phương án được thông qua, toàn tỉnh sẽ còn 1.416 thôn, tổ dân phố, giảm 1.729 đơn vị so với hiện nay, tương đương khoảng 55%.

Phương án giảm một nửa thôn, tổ dân phố sau sáp nhập ở nhiều tỉnh thành - 1

Các địa phương đẩy mạnh việc sắp xếp thôn, tổ dân phố (Ảnh minh họa: Sơn Nguyễn).

Tại cuộc họp cho ý kiến về phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, bản, khu phố trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, số lượng thôn, bản, khu phố hiện có là 1.452. Nhiều thôn, khu phố đã đáp ứng tiêu chí về quy mô số hộ gia đình theo quy định hiện hành.

Tuy nhiên, tỉnh này vẫn còn 168 thôn, bản, khu phố có quy mô dưới 450 hộ; 989 thôn có quy mô dưới 350 hộ; 51 thôn chưa đạt 50 hộ.

Trên cơ sở rà soát, các địa phương đề xuất sắp xếp 1.452 thôn, bản, khu phố thành 624 thôn, tổ dân phố mới, giảm 57% đơn vị so với hiện nay.

Bên cạnh đó, toàn tỉnh Phú Thọ có 5.049 thôn, xóm, tổ dân phố. Trong đó, có 4.444 thôn, xóm thuộc 133 xã và 605 tổ dân phố thuộc 15 phường. Qua rà soát, dự kiến sẽ thực hiện sắp xếp 3.606 thôn, tổ dân phố để thành lập 1.639 thôn, tổ dân phố mới.

Sau khi hoàn thành sắp xếp, toàn tỉnh sẽ giảm 1.967 thôn, tổ dân phố; tổng số thôn, tổ dân phố còn lại là 3.082 (giảm 38,96%).

Về phương án bố trí nhân sự dôi dư, tỉnh Phú Thọ có 13.492 người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố và 40.392 người trực tiếp tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố.

Tỉnh sẽ chủ động, linh hoạt triển khai theo lộ trình cụ thể nhằm ổn định tổ chức bộ máy ở cơ sở, đảm bảo quyền lợi chính đáng cho đội ngũ cán bộ, người lao động chịu tác động từ phương án sắp xếp.

Một trong những tiêu chí thực hiện sáp nhập thôn, tổ dân phố là quy mô số hộ gia đình. Quy mô này được nâng lên trên cả nước theo Nghị định 185/2026/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành.

Theo đó, ở Hà Nội và TPHCM thì thôn phải có từ 500 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố phải có từ 700 hộ gia đình trở lên. Tiếp đó, thôn ở Trung du và Miền núi phía Bắc phải có từ 150 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố phải có từ 300 hộ trở lên.

Còn ở vùng Đồng bằng sông Hồng, Đông Nam bộ, Đồng bằng sông Cửu Long thì thôn phải có từ 400 hộ gia đình trở lên và có từ 550 hộ gia đình trở lên với tổ dân phố.

Thôn phải có từ 350 hộ gia đình trở lên ở vùng Bắc Trung bộ và tổ dân phố phải có từ 450 hộ gia đình trở lên. Bên cạnh đó, ở vùng duyên hải Nam Trung bộ và Tây nguyên thì thôn phải có từ 300 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố phải có từ 450 hộ gia đình trở lên.

Bên cạnh tiêu chí về quy mô số hộ gia đình, Chính phủ cũng lưu ý việc sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố cần xem xét kỹ lưỡng các yếu tố về vị trí địa lý, địa hình, phong tục, tập quán, dân tộc, tôn giáo, đặc điểm dân cư, trình độ phát triển kinh tế - xã hội và nguyện vọng của nhân dân tại địa phương.

Việc sắp xếp này cần bảo đảm thực hiện tốt công tác quân sự, quốc phòng, ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo sự đồng thuận trong nhân dân, thuận lợi cho đời sống, sinh hoạt của người dân và nâng cao hiệu quả quản lý, phục vụ nhân dân của chính quyền cơ sở.

Đọc nhiều trong Nội vụ