Năm 2026 tăng tốc thu gọn đầu mối đơn vị sự nghiệp hưởng ngân sách

(Dân trí) - Việc sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập đang được triển khai đồng loạt từ trung ương đến địa phương, gắn với cải cách tổ chức bộ máy và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Chủ trương sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập được đặt trong tổng thể chương trình cải cách hành chính giai đoạn 2021-2030 và các kế hoạch tiếp theo của Chính phủ.

Thủ tướng yêu cầu việc sắp xếp phải bám sát định hướng của Đảng, “tiếp tục tinh gọn, nâng cao hiệu quả, tăng tự chủ và trách nhiệm của đơn vị sự nghiệp công lập”.

Bộ Nội vụ được giao chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan rà soát toàn diện, đồng thời trực tiếp hướng dẫn địa phương triển khai.

Trong năm 2025, Bộ trưởng Nội vụ nhấn mạnh nhiệm vụ sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập sẽ được “triển khai đồng bộ, quyết liệt, dứt điểm”, tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Cuối năm 2025, Bộ Nội vụ ban hành văn bản hướng dẫn các bộ, ngành và địa phương rà soát, tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập theo cơ cấu tổ chức mới, bảo đảm không chồng chéo chức năng và không ảnh hưởng việc cung ứng dịch vụ công thiết yếu.

Mới đây, Bộ Nội vụ yêu cầu việc sắp xếp bộ máy cơ quan hành chính phải thực hiện trong phạm vi biên chế được giao, không bổ sung biên chế ngoài chỉ tiêu đến hết năm 2026. Song song, việc sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập được thực hiện gắn với cơ cấu lại đội ngũ viên chức theo vị trí việc làm.

Cùng với đó, quy định mới cũng mở rộng thẩm quyền quyết định chuyển giao đơn vị sự nghiệp công lập giữa bộ, ngành và địa phương; đồng thời đặt ra nguyên tắc chỉ thành lập mới khi bảo đảm tự chủ chi thường xuyên và đầu tư, các đơn vị hoạt động không hiệu quả phải được tổ chức lại hoặc giải thể.

Bộ Tài chính được yêu cầu tăng cường kiểm tra việc xử lý trụ sở, tài sản công sau sắp xếp, đồng thời công khai tiến độ thực hiện của từng địa phương.

Các hướng dẫn mới cũng yêu cầu việc xếp hạng đơn vị sự nghiệp phải bảo đảm công khai, minh bạch, phù hợp với đặc thù từng ngành và địa phương.

Năm 2026 tăng tốc thu gọn đầu mối đơn vị sự nghiệp hưởng ngân sách  - 1

Việc sắp xếp bộ máy và đơn vị sự nghiệp phải thực hiện trong phạm vi biên chế được giao, không làm tăng biên chế (Ảnh: Hoàng Lê).

Địa phương đồng loạt xây dựng kế hoạch, đặt mốc thời gian cụ thể

Tại Hà Nội, kế hoạch cải cách hành chính năm 2026 đặt mục tiêu hoàn thành sắp xếp cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp công lập trong năm. Thành phố đồng thời đặt mục tiêu giảm tối thiểu 20% biên chế hưởng lương ngân sách theo lộ trình Trung ương và yêu cầu sắp xếp bộ máy, cán bộ và đơn vị sự nghiệp phù hợp với mô hình tổ chức mới.

Ở Ninh Bình, UBND tỉnh giao Sở Nội vụ chủ trì xây dựng và trình đề án sắp xếp, kiện toàn tổ chức các đơn vị sự nghiệp trên địa bàn. Địa phương này đặt mốc trình đề án sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ dân phố vào tháng 4, đồng thời khẩn trương rà soát phương án bố trí nhân sự gắn với hệ thống đơn vị sự nghiệp cấp cơ sở.

Tại Lào Cai, kế hoạch cải cách hành chính năm 2026 xác định tiếp tục sắp xếp đơn vị sự nghiệp, kiện toàn tổ chức bộ máy gắn với lộ trình cắt giảm biên chế công chức, viên chức. Việc rà soát được triển khai đồng thời với các nhiệm vụ cải cách hành chính và tinh gọn bộ máy.

Nghệ An cũng đã yêu cầu các cơ quan, địa phương chủ động xây dựng phương án sắp xếp các đơn vị sự nghiệp, gắn với việc chuẩn bị sắp xếp thôn, xóm, bản, tổ dân phố khi Trung ương ban hành quy định. Việc rà soát được đặt trong tổng thể nhiệm vụ cải cách hành chính giai đoạn 2026-2030.

Tại Quảng Ninh, việc sắp xếp đơn vị sự nghiệp tiếp tục được gắn với chương trình cải cách hành chính và tinh giản biên chế của tỉnh. Các cơ quan chuyên môn được yêu cầu rà soát lại chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của các đơn vị sự nghiệp để xây dựng phương án kiện toàn phù hợp.

Ở Khánh Hòa, kế hoạch cải cách hành chính năm 2026 cũng đặt nhiệm vụ tiếp tục sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy các cơ quan, đơn vị sự nghiệp, gắn với cơ cấu lại đội ngũ viên chức và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Tại Phú Thọ, địa phương yêu cầu rà soát, sắp xếp đơn vị sự nghiệp theo hướng tinh gọn, nâng cao hiệu quả, đồng thời xây dựng phương án bố trí, sử dụng viên chức phù hợp sau khi sắp xếp.

Một số tỉnh, thành khác cũng đang triển khai rà soát tổng thể mạng lưới đơn vị sự nghiệp, kiểm kê quy mô, phạm vi hoạt động và khả năng quản lý để xây dựng phương án sắp xếp trong năm 2026.

Kết quả sơ bộ từ năm 2025 cho thấy việc sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập đã đạt được những bước tiến quan trọng. Tại cấp Trung ương, số lượng đơn vị sự nghiệp công lập trong cơ cấu tổ chức các bộ, ngành giảm 82/224 đơn vị, tương ứng 36,6%. Việc này góp phần tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động và tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn 2026-2030.

Các bộ, ngành tiếp tục thực hiện sắp xếp các đơn vị sự nghiệp khác trực thuộc theo chủ trương của Nghị quyết số 19-NQ/TW và định hướng tổng kết Nghị quyết 18-NQ/TW.