Có thể chủ động ngừng đóng bảo hiểm thất nghiệp để nhận trợ cấp không?

(Dân trí) - Nhiều lao động có thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp hơn 12 năm có ý định ngừng đóng để nhận trợ cấp thất nghiệp, hưởng hết sẽ đi làm lại.

Có thể chủ động ngừng đóng bảo hiểm thất nghiệp để nhận trợ cấp không? - 1

Người lao động chỉ được nhận trợ cấp thất nghiệp khi mất việc làm (Ảnh minh họa: Sơn Nguyễn).

Chị Lan đã đóng bảo hiểm thất nghiệp hơn 13 năm. Gần đây, chị Lan được biết là người lao động khi nghỉ việc chỉ được nhận tối đa 12 tháng trợ cấp thất nghiệp, tương ứng thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp 12 năm (144 tháng). Sau khi nhận trợ cấp thất nghiệp ở mức tối đa, thời gian đã đóng bảo hiểm thất nghiệp vượt quá 144 tháng không được bảo lưu.

Do đó, chị Lan hỏi: "Bây giờ tôi có thể ngừng đóng bảo hiểm thất nghiệp để xin hưởng trợ cấp thất nghiệp được không?".

Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, nếu còn làm việc, chị Lan bắt buộc phải tham gia bảo hiểm thất nghiệp nếu thuộc đối tượng tham gia theo quy định của Luật Việc làm và không thể tự ngừng đóng bảo hiểm thất nghiệp để hưởng trợ cấp.

Theo Khoản 1 Điều 31 Luật Việc làm năm 2025, có 4 trường hợp mà người lao động bắt buộc tham gia bảo hiểm thất nghiệp.

Thứ nhất là người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên, kể cả trường hợp người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên.

Thứ hai là người lao động làm việc không trọn thời gian, có tiền lương trong tháng bằng, hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất.

Thứ ba là người làm việc theo hợp đồng làm việc.

Thứ tư là người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật; thành viên Hội đồng quản trị, tổng giám đốc, giám đốc, thành viên Ban kiểm soát, hoặc kiểm soát viên và các chức danh quản lý khác được bầu của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã theo quy định của Luật Hợp tác xã có hưởng tiền lương.

Về việc hưởng trợ cấp thất nghiệp, chị Lan có thể hưởng trợ cấp nếu đủ điều kiện hưởng theo quy định tại Điều 38 Luật Việc làm năm 2025.

Điều kiện để hưởng trợ cấp thất nghiệp được quy định tại Điều 38 Luật Việc làm năm 2025. Theo đó, người lao động đang đóng bảo hiểm thất nghiệp được hưởng trợ cấp thất nghiệp khi có đủ 4 điều kiện sau đây:

Thứ nhất là người lao động chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc, hoặc chấm dứt làm việc theo quy định của pháp luật (không thuộc trường hợp người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật; hoặc nghỉ việc khi đủ điều kiện hưởng lương hưu).

Thứ hai là người lao động đã đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc, hoặc chấm dứt làm việc theo quy định của pháp luật.

Trường hợp người lao động làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 1 tháng đến dưới 12 tháng thì phải đóng đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 36 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động.

Thứ ba là người lao động đã nộp đủ hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp trong thời hạn 3 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc, hoặc chấm dứt làm việc.

Thứ tư là trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nộp đủ hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp mà người lao động không thuộc một trong các trường hợp sau: Có việc làm và thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc; hoặc thực hiện nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tham gia công an nhân dân, dân quân thường trực; hoặc đi học tập có thời hạn trên 12 tháng; hoặc chấp hành quyết định áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc; hoặc bị tạm giam, chấp hành hình phạt tù; hoặc ra nước ngoài định cư; hoặc chết.