Vòng lặp kỳ lạ: AI viết hộ CV, doanh nghiệp lại dùng AI để loại ứng viên

Chỉ vài giờ sau khi đăng tuyển, nhiều doanh nghiệp Mỹ nhận về hàng trăm CV được viết trơn tru với đầy đủ từ khóa và gần như không có lỗi. Nhưng càng đọc kỹ, nhà tuyển dụng càng thấy mọi hồ sơ bắt đầu giống nhau đến kỳ lạ.

Theo Yahoo Finance, trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra một “vòng lặp” mới trên thị trường việc làm. Ứng viên dùng AI để viết CV và nộp hồ sơ hàng loạt, còn doanh nghiệp lại dùng AI để lọc ứng viên giữa “núi hồ sơ” ngày càng phình to.

Daniel Chait, CEO nền tảng tuyển dụng Greenhouse, gọi đây là một “vòng lặp diệt vong”, nơi cả doanh nghiệp lẫn người lao động đều dùng AI để cố giành lợi thế cho mình.

CV ngày càng hoàn hảo, nhưng cá tính biến mất

Theo dữ liệu từ Greenhouse, lượng hồ sơ mà mỗi nhà tuyển dụng nhận được hiện cao hơn khoảng 400% so với vài năm trước. Trong bối cảnh tỷ lệ tuyển dụng thấp và số người cạnh tranh cho mỗi vị trí ngày càng lớn, AI trở thành công cụ giúp ứng viên tiết kiệm thời gian và tăng cơ hội xuất hiện trước nhà tuyển dụng.

Chỉ cần vài dòng mô tả công việc, các chatbot AI có thể tự động viết lại CV, chỉnh sửa thư xin việc, thêm từ khóa phù hợp và tạo nhiều phiên bản hồ sơ khác nhau cho từng vị trí. Điều này khiến quy trình ứng tuyển trở nên nhanh chưa từng có. Một ứng viên có thể gửi hàng chục hồ sơ chỉ trong một buổi tối.

Tuy nhiên, David Hack, nhà sáng lập chuỗi bar và lounge pickleball Crush Yard với khoảng 250 nhân viên, cho biết ông ngày càng dễ nhận ra các hồ sơ do AI tạo ra. Theo ông, nhiều email và thư xin việc có cấu trúc gần giống nhau, dùng các cụm từ tương tự và thiếu dấu ấn cá nhân.

Điều khiến doanh nghiệp băn khoăn không còn là lỗi chính tả hay trình bày cẩu thả, mà là cảm giác “quá hoàn hảo nhưng thiếu con người”. Ông Hack cho rằng một số ứng viên trẻ đang quá phụ thuộc vào AI đến mức bỏ qua công đoạn thể hiện cá tính thật. Với nhiều nhà tuyển dụng, điều đó tạo ra ấn tượng không tích cực ngay từ vòng đầu tiên.

Không chỉ CV, các nền tảng tuyển dụng cũng phải đối mặt với tình trạng hồ sơ giả mạo tăng lên. Theo Yahoo Finance, đây là một trong những lý do khiến doanh nghiệp buộc phải đẩy mạnh công cụ tự động để lọc ứng viên ngay từ đầu vào.

Doanh nghiệp cũng dùng AI để “dọn núi hồ sơ”

Ở chiều ngược lại, nhiều người tìm việc đang tin rằng AI chính là lý do khiến họ bị loại khỏi cuộc chơi quá sớm.

Ông Johnny C. Taylor Jr., CEO SHRM - hiệp hội dành cho các chuyên gia nhân sự tại Mỹ - cho biết tổ chức này đã dùng AI để sàng lọc CV nhằm xác định ứng viên có đáp ứng yêu cầu tối thiểu hay không. Một vị trí tuyển dụng gần đây của SHRM nhận tới 150 hồ sơ chỉ trong ngày đầu tiên.

Theo ông, nhiều doanh nghiệp nhỏ không đủ nhân sự để đọc thủ công từng CV khi lượng hồ sơ tăng đột biến. AI vì vậy trở thành công cụ hỗ trợ bắt buộc. Ông Taylor Jr. thừa nhận rằng nếu hệ thống AI loại một ứng viên, khả năng rất cao nhà tuyển dụng sẽ không bao giờ nhìn thấy hồ sơ đó. Chính chi tiết này khiến nỗi lo về “AI chặn cửa việc làm” lan rộng trong cộng đồng lao động.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia tuyển dụng cho rằng thực tế chưa hoàn toàn như những gì người tìm việc tưởng tượng.

Chia sẻ trên Yahoo Finance, Elias Cobb, giám đốc công ty tuyển dụng Quantix tại Denver, cho biết rằng có quá nhiều thông tin sai lệch xoay quanh việc AI tuyển dụng. Theo ông, không phải công ty nào cũng triển khai AI sâu trong quy trình nhân sự. Một số hệ thống quản lý tuyển dụng có tích hợp tính năng AI, nhưng tỷ lệ doanh nghiệp dùng toàn diện vẫn còn hạn chế. Ông Cobb nhấn mạnh chưa có AI nào hoàn toàn tự động từ chối ứng viên mà không có con người tham gia quyết định cuối cùng.

Quan điểm này cũng được nhiều doanh nghiệp đồng tình. Jim Riney, quản lý thu hút nhân tài tại công ty kỹ thuật Freese and Nichols, cho biết doanh nghiệp của ông từng thử nghiệm các công cụ AI để phân loại hồ sơ, nhưng vẫn giữ nguyên nguyên tắc con người là bên đưa ra quyết định cuối cùng.

Nicole Lawlor, đồng sáng lập cộng đồng công nghệ TechYeet với gần 9.000 thành viên, cho rằng nhiều doanh nghiệp hiện vẫn tìm đến các công ty tuyển dụng vì họ cần “yếu tố con người” trong quá trình chọn ứng viên.

Nỗi lo mất việc vì AI đang lan rộng

Câu chuyện AI trong tuyển dụng diễn ra cùng lúc với làn sóng lo âu mới trên thị trường lao động Mỹ. Theo Fox Business, nhiều lao động đang đối mặt với “nỗi lo tự động hóa” khi doanh nghiệp tăng tốc ứng dụng AI và các đợt cắt giảm nhân sự công nghệ liên tiếp xuất hiện.

Chỉ riêng tuần qua, Meta bắt đầu cắt giảm thêm khoảng 8.000 nhân viên, tương đương 10% lực lượng lao động. Trong khi đó, Intuit - công ty sở hữu TurboTax - cũng thông báo cắt giảm khoảng 3.000 việc làm toàn cầu để đẩy nhanh tích hợp AI.

Dữ liệu từ Challenger, Gray & Christmas cho thấy ngành công nghệ Mỹ đã cắt giảm hơn 85.000 việc làm tính đến hết tháng 4/2026, tăng 33% so với cùng kỳ năm trước.

Nỗi lo đặc biệt lớn với lao động trẻ và sinh viên mới ra trường. Dario Amodei, CEO Anthropic, từng cảnh báo AI có thể xóa sổ tới một nửa số việc làm văn phòng cấp đầu vào trong vòng 1 đến 5 năm tới. Theo số liệu của Federal Reserve Bank of New York, tỷ lệ thất nghiệp của sinh viên mới tốt nghiệp đại học tại Mỹ hiện ở mức 5,6%, cao hơn đáng kể mức trung bình 35 năm.

Dù vậy, ở góc nhìn lạc quan hơn, những tỷ phú như Jeff Bezos tin rằng AI sẽ nâng tầm năng suất con người thay vì thay thế hoàn toàn. "Công nghệ này sẽ dẫn tới tình trạng thiếu hụt lao động vì chúng ta sẽ cần nhiều người hơn để vận hành các hệ thống hiệu quả hơn", nhà sáng lập Amazon nhận định.

Theo Bộ Lao động Mỹ, nền kinh tế nước này vẫn tạo thêm khoảng 304.000 việc làm từ đầu năm 2026 đến nay, còn tỷ lệ thất nghiệp duy trì quanh mức 4,3%.

Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp bắt đầu nhìn AI theo hướng khác tích cực hơn, đó là tìm ra những "viên ngọc thô" bị bỏ sót trong đống hồ sơ khổng lồ. "Làm thế nào để cho ứng viên cơ hội thể hiện nhiều hơn những gì nằm trên một bản CV chung chung hay hồ sơ LinkedIn na ná nhau? Đó mới là bài toán của tương lai", Daniel Chait của Greenhouse cho biết.