Tỷ phú Mark Cuban chỉ ra 5 nhóm nghề nguy cơ cao bị AI thay thế

(Dân trí) - Tỷ phú đầu tư Mark Cuban nhận định AI không tiêu diệt toàn bộ thị trường lao động, nhưng sẽ làm đảo lộn cơ hội việc làm của 5 nhóm ngành, đặc biệt là nhân sự mới.

Trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa đang chuyển mình mạnh mẽ, làm thay đổi sâu sắc cách vận hành của doanh nghiệp. Theo tỷ phú đầu tư Mark Cuban, AI nhìn chung là yếu tố tích cực cho thị trường lao động, nhưng sẽ tái cấu trúc bản chất của nhiều ngành nghề. Việc nhận diện sớm các vị trí dễ tổn thương giúp người lao động chủ động chuyển dịch, bảo vệ nguồn thu nhập và tài chính cá nhân.

Tỷ phú Mark Cuban chỉ ra 5 nhóm nghề nguy cơ cao bị AI thay thế - 1

Ông Mark Cuban cho rằng AI chưa nhất thiết khiến việc làm biến mất hàng loạt, nhưng có thể làm hẹp cửa vào nghề với những vị trí nhiều nhiệm vụ lặp lại (Ảnh: Incs).

Dưới đây là 5 nhóm nghề được Mark Cuban chỉ ra là có nguy cơ bị tác động mạnh nhất.

Công việc nhập liệu và xử lý tác vụ lặp lại

Các công việc đầu vào mang tính quy tắc, lặp đi lặp lại như nhập dữ liệu hay làm bảng tính đang được AI hỗ trợ xử lý với tốc độ vượt trội. Vì vậy, nhóm vị trí này đứng trước nguy cơ bị máy tính thay thế dần.

"Nếu tất cả những gì bạn làm chỉ là định dạng lại hoặc trả lời một câu hỏi theo kiểu có hoặc không, rất có khả năng bạn sẽ bị AI thay thế", Mark Cuban chia sẻ trên Big Technology Podcast. Dù vậy, ông nhấn mạnh thị trường sẽ luôn có nhu cầu lớn cho những người sở hữu tư duy phản biện và khả năng lý giải bản chất vấn đề.

Lập trình viên cấp thấp và công việc viết mã thường nhật

Các nhiệm vụ viết mã (code) cơ bản ngày càng được giao cho các công cụ tự động hóa. Khi một nhân sự giàu kinh nghiệm có thể kết hợp AI để tạo ra lượng mã lớn hơn và tối ưu quy trình, nhu cầu tuyển dụng lập trình viên mới vào nghề sẽ giảm đi đáng kể.

Theo bài đăng của Mark Cuban trên mạng xã hội X, sự khác biệt lớn nhất nằm ở khả năng hiểu hậu quả công việc. AI có thể đưa ra dự đoán nhưng chưa thực sự hiểu bối cảnh hay chịu trách nhiệm cho các quyết định, tương tự như những thực tập sinh thiếu kinh nghiệm. Do đó, người làm ngành phát triển phần mềm buộc phải thành thạo kỹ năng làm việc cùng AI để gia tăng giá trị cá nhân.

Nhân viên chăm sóc khách hàng và tổng đài

Tự động hóa trong lĩnh vực chăm sóc khách hàng đã có những bước tiến rất nhanh. Các tác nhân AI (AI agents) hiện đủ khả năng tự động xử lý phần lớn yêu cầu từ phía người dùng.

Trả lời trên Big Technology Podcast, Mark Cuban nhận định các công việc trước đây doanh nghiệp thường cân nhắc thuê ngoài hoặc giao cho thực tập sinh, như bộ phận chăm sóc khách hàng hay tổng đài, giờ đây rất phù hợp để AI đảm nhiệm. Đây cũng là giải pháp được nhiều công cụ và doanh nghiệp khởi nghiệp ưu tiên để tăng trưởng nhanh mà không làm phồng bộ máy.

Chuyên viên nghiên cứu và phân tích dữ liệu

Các mô hình ngôn ngữ lớn hoạt động như những công cụ tìm kiếm nâng cấp, giúp việc thu thập và tổng hợp lượng dữ liệu khổng lồ trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Điều này làm thay đổi căn bản vai trò của các chuyên viên nghiên cứu truyền thống.

Viết trên mạng xã hội X, Mark Cuban đưa ra quan điểm: "Kiến thức rất khác thông tin". AI có thể thu thập toàn bộ dữ liệu nội bộ và bên ngoài, nhưng con người vẫn phải là bên chịu trách nhiệm điều chỉnh, tổng hợp thông tin sao cho phù hợp với mục tiêu và bối cảnh thực tế của doanh nghiệp.

Nhân sự hỗ trợ tài chính và pháp lý

Các tác vụ rà soát tài liệu, kiểm tra tuân thủ quy định và thủ tục là những công việc đặc biệt phù hợp với quy trình tự động hóa. Làn sóng này buộc các công ty phải tái cấu trúc để duy trì năng lực cạnh tranh.

Tỷ phú Mark Cuban phân tích trên X rằng việc loại bỏ các tầng nấc trung gian sẽ là thực tế diễn ra rõ nét. Những doanh nghiệp bắt đầu bằng tư duy đột phá dựa trên AI sẽ tạo ra áp lực lớn lên các đơn vị duy trì mô hình vận hành cũ. Khi doanh nghiệp thiết kế lại bộ máy xoay quanh tự động hóa, các công việc rà soát và tuân thủ cơ bản sẽ do máy móc đảm nhận.

Cửa vào nghề hẹp lại: Người lao động cần làm gì?

Điểm chung của cả 5 nhóm nghề trên là đều chứa nhiều công việc mang tính lặp lại, dựa trên quy tắc cố định. AI hiện chưa tạo ra làn sóng sa thải hàng loạt ngay lập tức, nhưng đang khiến cánh cửa gia nhập thị trường lao động của các nhân sự mới thu hẹp đáng kể.

Theo báo cáo State of Tech Talent 2025 từ công ty đầu tư mạo hiểm SignalFire (theo dõi dữ liệu việc làm qua LinkedIn), sinh viên mới tốt nghiệp chỉ còn chiếm 7% số nhân sự được các tập đoàn công nghệ lớn tuyển dụng. Con số này đã giảm 25% so với một năm trước đó và chỉ bằng khoảng một nửa so với giai đoạn trước đại dịch.

Cảnh báo về xu hướng này, Mark Cuban cho rằng người lao động cần nhanh chóng học cách sử dụng thành thạo các công cụ AI thay vì cố gắng cạnh tranh trực tiếp với máy móc. Việc chủ động đưa kỹ năng AI vào quy trình làm việc không chỉ giúp nhân sự tạo ra năng suất khó thay thế, mà còn tạo lợi thế đàm phán mức thu nhập tốt hơn và tích lũy tài sản bền vững trong tương lai.

Theo Finance Buzz, The Hill