Người mua nhà, xe trở tay không kịp khi ngân hàng nâng biên độ lãi vay

Không chỉ mặt bằng lãi suất tăng cao, nhiều khoản vay được điều chỉnh biên độ tăng nhanh khiến người đi vay không khỏi bất ngờ.

Lãi suất vay mua xe lên mức 18%/năm

Chia sẻ với phóng viên Dân trí, anh Nguyễn Thành Khôi (ngụ tại TPHCM) cho biết lãi suất khoản vay mua xe vừa điều chỉnh lên 18%/năm, tăng hơn gấp đôi.

Anh kể mua chiếc xe theo hình thức trả góp, tổng giá trị hơn 500 triệu đồng, trả trước 30%, vay ngân hàng 70% (tương đương 353 triệu đồng). Khoản vay có hiệu lực từ tháng 6/2025 với kỳ hạn 7 năm, được ưu đãi lãi suất cố định trong năm đầu tiên, mức 8,2%/năm.

Ngay sau khi hết ưu đãi, khoản vay của anh Thành Khôi chuyển qua lãi suất thả nổi từ kỳ thanh toán tháng 7 với mức 18%/năm. Trong đó, đáng chú ý là biên độ lãi suất cũng tăng từ 3,6%/năm lên 6,6%/năm.

"Tôi đã vay trả góp nhiều chiếc ô tô rồi, lãi suất thả nổi thường dao động trong khoảng 12-14%/năm. Nếu có thay đổi cũng sẽ thay đổi từ từ, ví dụ tăng từ 11% lên 12%, rồi tăng lên 14%, 15%. Còn tăng từ 8,2% lên 18%/năm thì đây là lần đầu tiên tôi thấy", anh nói.

Chia sẻ trên hội nhóm mạng xã hội mới đây, một chủ xe khác cũng ngậm ngùi cho biết khoản vay mua ô tô của mình bị đẩy lãi suất từ 8,2%/năm lên 18%/năm chỉ sau một năm - tương đương mức nhảy vọt 9,8 điểm phần trăm. Hệ quả, nhiều người vay mua xe chạy dịch vụ buộc phải làm nhiều hơn để kiếm thêm thu nhập, hoặc phải bán lại xe. Thậm chí, không ít người chấp nhận bán xe nhưng không đủ tất toán khoản vay.

Tình cảnh tương tự cũng diễn ra với các khoản vay mua nhà. Một người vay mua nhà chia sẻ, mức lãi suất vay năm đầu 8,2% đã tăng lên 13,9% (biên độ 3,3%) vào ngày 4/3, rồi vọt lên 16,9%/năm (biên độ 6,3%) chỉ ít ngày sau đó. Hiện người này đang phải trả mức lãi suất 17,7%/năm. 

Khó kỳ vọng lãi suất sẽ giảm nhanh               

Theo ghi nhận, mặt bằng lãi suất vay mua nhà đã cao hơn đáng kể so với năm 2025. Các gói ưu đãi phổ biến khoảng 8,5-11%/năm trong 6-12 tháng đầu, tùy ngân hàng và chương trình. Sau thời gian ưu đãi, khoản vay thường chuyển sang lãi suất thả nổi, khiến chi phí vay thực tế có thể lên 13-15%/năm.

Khảo sát của Batdongsan.com.vn trong quý II cho thấy người tiêu dùng không kỳ vọng lãi suất sẽ giảm mạnh trong thời gian tới. Trong khi đó, mức lãi suất 5-7%/năm được đánh giá là phù hợp hơn để vay mua bất động sản. Khi lãi suất vượt 7%, tâm lý người mua bắt đầu thận trọng và trên 9%, nhiều người có xu hướng cân nhắc lại quyết định xuống tiền.

Lãi suất cho vay tăng mạnh đang là lý do khiến nhu cầu vay vốn của người dân chững lại. Một ngân hàng tư nhân thông tin phân khúc giải ngân cho vay mua nhà cá nhân bị chững lại và chỉ giữ ở mức ổn định trong quý II, với nguyên nhân chính do e ngại lãi vay cao. 

Ở góc độ nhà quản lý, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước), cho biết tính đến giữa tháng 6, tín dụng toàn hệ thống tăng 6,38%, trong khi huy động vốn chỉ tăng khoảng 4,3%. Sự lệch pha này khiến tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) tiếp tục duy trì ở mức cao.

“Dù thanh khoản toàn hệ thống vẫn được bảo đảm nhưng áp lực cân đối nguồn vốn rất lớn. Đây là nguyên nhân khiến mặt bằng lãi suất có xu hướng tăng thời gian qua”, ông Quang nhận định.

Nhóm phân tích từ Công ty chứng khoán VCBS mới đây cho rằng khi chênh lệch tín dụng - huy động ở mức cao và nhu cầu vốn với nền kinh tế vẫn lớn buộc các ngân hàng phải duy trì lãi suất đủ hấp dẫn để thu hút tiền gửi, nhất là các kỳ hạn dài nhằm bảo đảm nguồn vốn và kiểm soát rủi ro thanh khoản.