Trăn lớn xuất hiện trên đường ở Đà Nẵng là loài quý hiếm, có trong Sách đỏ
(Dân trí) - Nhiều người đi đường đã giật mình khi phát hiện một con trăn lớn đang trườn qua đường tại thành phố Đà Nẵng. Đây là một cá thể trăn có tên trong Sách đỏ Việt Nam.
Trăn cỡ lớn bò qua đường tại Đà Nẵng
Đoạn video do một nhân chứng ghi lại vào rạng sáng 22/12 trên đại lộ Phan Đăng Lưu, phường Hòa Cường (Đà Nẵng) cho thấy một con trăn dài hơn 2m trườn ngang qua đường.
Thời điểm này đã khuya, không có phương tiện lưu thông, nên con vật di chuyển sang đường an toàn. Sau đó, con trăn bò lên vỉa hè rồi biến mất vào bãi đất trống ven đường.
Trăn cỡ lớn bò qua đường tại Đà Nẵng khiến nhiều người xôn xao (Video: Trần Quốc Vinh).
Đoạn clip nhanh chóng thu hút sự chú ý và khiến nhiều người dùng mạng xã hội xôn xao. Một số ý kiến cho rằng con trăn có thể là cá thể nuôi bị sổng chuồng, song không ít người nhận định đây là trăn hoang dã ngoài tự nhiên do di chuyển nhanh, dứt khoát, không có biểu hiện rụt rè hay nhút nhát như những cá thể bị nuôi nhốt lâu ngày.
Dựa trên hình ảnh trong đoạn clip, có thể xác định đây là một cá thể trăn gấm, còn được gọi là trăn mắt lưới châu Á, trăn mắc võng hoặc trăn hoa, có tên khoa học Malayopython reticulatus.
Trăn gấm phân bố rộng tại Bangladesh, Ấn Độ và hầu hết các quốc gia thuộc khu vực Đông Nam Á. Tại Việt Nam, loài này xuất hiện ở nhiều vùng có rừng tự nhiên, trải dài từ Hà Tĩnh đến Cà Mau.
Loài trăn này thường sinh sống ở các khu vực rừng xanh, rừng ngập nước, đầm lầy, kênh rạch, ở độ cao dưới 1000m. Chúng cũng có thể xuất hiện gần khu dân cư, vì vậy tiềm ẩn nguy cơ chạm trán với con người.
Trăn gấm - Loài động vật có tên trong Sách đỏ Việt Nam
Trăn gấm là loài động vật có tên trong sách đỏ, nghiêm cấm các hành vi săn bắt, buôn bán… mà không có giấy phép (Ảnh: iNaturalist).
Trăn gấm là loài rắn có chiều dài lớn nhất thế giới, khi trưởng thành có thể đạt hơn 6,5m. Một số cá thể trong điều kiện nuôi nhốt từng được ghi nhận dài gần 10m.
Đây cũng là loài trăn nặng thứ ba thế giới, chỉ sau trăn anaconda và trăn đất. Trăn gấm trưởng thành có thể nặng tới 175kg, cá biệt có cá thể gần 250kg. Dù kích thước lớn, cơ thể trăn gấm tương đối thon gọn và cân đối; con cái thường có kích thước lớn hơn con đực.
Mặc dù có phạm vi phân bố rộng, sinh cảnh sống của trăn gấm đang bị chia cắt nghiêm trọng. Tại Việt Nam, số lượng trăn gấm ngoài tự nhiên suy giảm mạnh do mất môi trường sống bởi khai thác lâm sản và xâm lấn đất rừng.
Bên cạnh đó, nhờ hoa văn đẹp mắt, trăn gấm còn bị săn bắt làm thú nuôi hoặc giết hại để lấy thịt và da. Hoạt động buôn bán trăn gấm vẫn diễn ra khá phổ biến tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác.
Trăn gấm sở hữu kích thước to lớn và bản tính hung dữ (Ảnh: Eric Wachtel).
Theo Sách đỏ Việt Nam, quần thể trăn gấm trong tự nhiên tại nước ta đã suy giảm hơn 80% trong vòng 40 năm qua, tương đương ba thế hệ, và các yếu tố gây suy giảm vẫn tiếp tục tồn tại. Loài này lần đầu được đưa vào Sách đỏ Việt Nam năm 1992 và đến nay vẫn được xếp vào nhóm “cực kỳ nguy cấp”, có nguy cơ tuyệt chủng ngoài tự nhiên.
Theo Thông tư 27/2025/TT-BNNMT về quản lý loài nguy cấp, quý, hiếm, có hiệu lực từ ngày 1/7, trăn gấm được xếp vào Nhóm IIB, là nhóm động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm nhưng có mức độ đe dọa thấp hơn Nhóm IB.
Các loài thuộc Nhóm IIB có giá trị về khoa học, môi trường, sinh thái hoặc văn hóa và vẫn có khả năng phục hồi nếu được quản lý tốt. Việc khai thác, nuôi nhốt, vận chuyển hoặc buôn bán vì mục đích thương mại chỉ được phép khi có giấy phép của cơ quan có thẩm quyền. Mọi hành vi vi phạm đều bị xử phạt theo quy định, với mức phạt có thể lên tới hàng trăm triệu đồng.
Trăn gấm có gây nguy hiểm cho con người không?
Dù không có nọc độc, trăn vẫn được xem là loài động vật hoang dã đặc biệt nguy hiểm do kích thước lớn và lực siết rất mạnh, đủ khả năng gây tử vong cho người trưởng thành. Trong tự nhiên, đã ghi nhận một số trường hợp trăn tấn công con người, trong đó trăn gấm là loài liên quan đến nhiều vụ việc nhất.
Những cá thể trăn gấm ngoài tự nhiên có thể giết chết và nuốt chửng một người trưởng thành (Ảnh: Klaus Rudloff).
Các vụ tấn công hiếm gặp này chủ yếu được ghi nhận tại Indonesia, Philippines, Myanmar và Malaysia, những khu vực trăn gấm sinh sống trong điều kiện tự nhiên thuận lợi và có thể phát triển tới kích thước rất lớn.
Theo Harry Greene, Tiến sĩ nghiên cứu bò sát tại Đại học Cornell (Mỹ), một cá thể trăn gấm trưởng thành có lực siết đủ mạnh để gây tử vong cho người lớn chỉ trong vài phút.
Cơ chế tấn công của trăn gấm tương tự khi săn mồi trong tự nhiên: dùng cú cắn để giữ chặt, sau đó quấn cơ thể nhằm khống chế hoàn toàn khả năng hô hấp của nạn nhân. Chính lực siết này khiến trăn trở thành mối đe dọa nghiêm trọng nếu con người tiếp cận quá gần.
Các chuyên gia cũng cho biết, dù có thể khống chế con mồi trong thời gian ngắn, trăn gấm lại cần rất nhiều thời gian để nuốt con mồi do kích thước lớn. Nhờ cấu trúc hàm đặc biệt, loài trăn này có thể mở rộng miệng vượt xa kích thước bình thường.
