Fica
DTiNews
Nội vụ & Xã hộiNASA thử nghiệm thành công máy bay siêu thanh yên tĩnh đầu tiên
(Dân trí) - Dự án X-59 được xem là bước thử nghiệm quan trọng nhằm giải quyết rào cản tiếng ồn từng khiến hàng không siêu thanh thương mại bị đình trệ nhiều thập kỷ.
Đây là mẫu máy bay trình diễn công nghệ có phần mũi kéo dài đặc trưng, được phát triển nhằm hỗ trợ nghiên cứu công nghệ bay siêu thanh "êm" hơn trong tương lai.
Cột mốc này đạt được vào ngày 5/6, hơn 6 tháng sau khi chiếc máy bay thực hiện chuyến bay đầu tiên.
"Chuyến bay siêu thanh đầu tiên của X-59 là minh chứng cho vai trò dẫn đầu bền vững của nước Mỹ trong khoa học, kỹ thuật và đổi mới hàng không vũ trụ", ông Michael Kratsios, Trợ lý Tổng thống Mỹ phụ trách khoa học và công nghệ cho biết.
Chuyến bay diễn ra tại Căn cứ Không quân Edwards ở bang California. Phi công thử nghiệm của NASA, Jim "Clue" Less, điều khiển X-59 cất cánh lúc 14h08 theo giờ miền Đông nước Mỹ và hạ cánh sau 81 phút bay.
Hệ thống quan sát bên ngoài của máy bay X-59 ghi nhận vận tốc Mach 1.077 trong chuyến bay ngày 5/6/2026, đánh dấu lần đầu tiên mẫu máy bay thử nghiệm này vượt tốc độ âm thanh trong khuôn khổ chương trình Quesst (Ảnh: NASA).
Trong chuyến bay này, X-59 đạt độ cao tối đa 13.228m và tốc độ cực đại 1.147km/h. Theo NASA, vận tốc này tương đương khoảng Mach 1.1, tức nhanh hơn tốc độ âm thanh khoảng 10%.
Tốc độ âm thanh không cố định mà thay đổi theo nhiệt độ không khí. Sóng âm truyền nhanh hơn trong môi trường không khí ấm.
Ở mực nước biển, nơi nhiệt độ tương đối cao, Mach 1 tương đương khoảng 1.225km/h.
Tuy nhiên, nhóm phát triển X-59 chưa dừng lại ở cột mốc này. Chỉ trong vài ngày tới, nhóm nghiên cứu dự kiến thực hiện chuyến bay đầu tiên trong điều kiện nhiệm vụ thực tế, dự kiến máy bay sẽ đạt tốc độ Mach 1.4 và độ cao khoảng 16.764m.
NASA cho biết đây chính là các điều kiện hoạt động tiêu chuẩn của X-59 trong tương lai, khi máy bay bay qua nhiều cộng đồng dân cư tại Mỹ nhằm thu thập dữ liệu về cách con người cảm nhận tiếng nổ siêu thanh giảm thiểu mà nó tạo ra.
"Các dữ liệu này sẽ được NASA chia sẻ với các cơ quan quản lý của Mỹ và quốc tế nhằm xây dựng các tiêu chuẩn tiếng ồn mới dựa trên dữ liệu thực tế, qua đó mở đường cho thị trường hàng không thương mại siêu thanh trên đất liền trong tương lai", cơ quan này cho biết.
Mục tiêu đưa hàng không siêu thanh trở lại
Thị trường hàng không siêu thanh trên đất liền gần như biến mất từ năm 1973, khi Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) ban hành lệnh cấm các chuyến bay siêu thanh trên lãnh thổ nước này nhằm bảo vệ người dân và tài sản khỏi những tiếng nổ siêu thanh (sonic boom) quá lớn.
Là trung tâm của chương trình Quesst (Quiet Supersonic Technology - Công nghệ siêu thanh yên tĩnh) của NASA, X-59 được thiết kế để tạo ra những âm thanh trầm nhẹ giống tiếng "bụp" thay vì các tiếng nổ siêu thanh chói tai thường thấy ở máy bay siêu thanh truyền thống.
Toàn cảnh máy bay X-59 của NASA (Ảnh: NASA).
Nếu dự án thành công, những thử nghiệm hiện nay có thể đặt nền móng cho sự trở lại của các chuyến bay siêu thanh thương mại phổ biến tại Mỹ.
Chiếc X-59 được phát triển bởi bộ phận Skunk Works của hãng Lockheed Martin. Trong những tháng gần đây, chương trình thử nghiệm đã được đẩy nhanh đáng kể với số giờ bay ngày càng tăng.
"Kể từ chuyến bay đầu tiên vào ngày 28/10/2025, nhóm dự án đã đạt được những bước tiến rất lớn. Chúng tôi đã thực hiện 16 chuyến bay trong 90 ngày qua và đang xây dựng được nhịp độ thử nghiệm ổn định", Giám đốc NASA, ông Jared Isaacman, cho biết.
Giám đốc NASA bày tỏ hy vọng đây sẽ là khởi đầu cho nhiều chương trình hợp tác tiếp theo nhằm mở rộng danh mục các dòng máy bay X-plane của cơ quan này.
