Một thành phố lún gần 30cm mỗi năm, đe dọa cuộc sống của hàng triệu người

(Dân trí) - Thành phố Mexico được cho là đang chìm xuống với tốc độ nhanh đến mức có thể quan sát rõ sự sụt lún từ trên cao.

Một thành phố lún gần 30cm mỗi năm, đe dọa cuộc sống của hàng triệu người - 1
Ảnh vệ tinh của NASA cho thấy Thành phố Mexico đang lún xuống gần 25 cm mỗi năm, trở thành thành phố lún nhanh nhất trên Trái Đất (ảnh: AP).

Điều này có thể đe dọa nền móng của thành phố, theo hãng tin AP.

“Đây là một vấn đề rất lớn”, Enrique Cabral, một nhà nghiên cứu địa vật lý tại Đại học Tự trị Quốc gia Mexico, cho biết. “Nó gây thiệt hại cho một phần cơ sở hạ tầng quan trọng của Thành phố Mexico, chẳng hạn như tàu điện ngầm, hệ thống thoát nước, hệ thống cấp nước, hệ thống nước sinh hoạt, nhà ở và đường phố".

Một thành phố lún gần 30cm mỗi năm, đe dọa cuộc sống của hàng triệu người - 2
Hai người đứng bên ngoài một tòa nhà đang chìm dần ở Thành phố Mexico (ảnh: AP).

Thành phố Mexico, nơi sinh sống của hơn 22 triệu người và trải rộng trên diện tích 3.000 dặm vuông, ban đầu được xây dựng trên nền một hồ nước cổ đại, bằng chứng là nhiều con phố của thành phố trước đây vốn là kênh đào.

Do sự kết hợp giữa việc bơm nước ngầm và quá trình đô thị hóa mạnh mẽ, tầng chứa nước ngầm đã bị khai thác đến mức gần cạn kiệt, khiến thành phố bị suy thoái nghiêm trọng trong hơn một thế kỷ. Thành phố sụt lún khoảng 5cm mỗi năm vào cuối những năm 1800; đến năm 1950, con số đó đã tăng lên 46cm.

Tổng cộng, một số khu vực đã sụt lún hàng trăm feet, trong khi đó, các công trình lịch sử như Nhà thờ Chính tòa Metropolitan, được bắt đầu xây dựng vào năm 1573, cũng bị nghiêng đáng kể.

Một thành phố lún gần 30cm mỗi năm, đe dọa cuộc sống của hàng triệu người - 3

Dữ liệu mới từ NISAR cho thấy khu vực Thành phố Mexico và vùng lân cận đã bị sụt lún tới vài centimet mỗi tháng (được thể hiện bằng màu xanh) trong khoảng thời gian từ ngày 25/10/2025 đến ngày 17/1 (Ảnh: NASA/JPL-Caltech/David Bekaert).

Mặc dù từ lâu người ta đã biết Thành phố Mexico là một trong những thành phố lún nhanh nhất, nhưng các nhà nghiên cứu không thể liên tục theo dõi mức độ lún của nó cho đến nay.

Để đánh giá tốc độ sụt lún, các nhà nghiên cứu đã dựa vào các phép đo được thực hiện bởi vệ tinh NISAR mạnh mẽ của NASA từ tháng 10/2025 đến tháng 1 năm nay.

Tần suất thu thập dữ liệu này cho phép các nhà nghiên cứu ghi lại những thay đổi về chuyển động của mặt đất từ ​​không gian cứ sau 12 ngày, về cơ bản cho phép các nhà khoa học thấy được những gì đang diễn ra bên dưới gần như theo thời gian thực.

Họ phát hiện ra rằng một số khu vực của thành phố, bao gồm cả sân bay trung tâm và tượng đài Thiên thần Độc lập, đang bị sụt lún với tốc độ 2 cm mỗi tháng.

Điều này tương đương với tốc độ 24cm mỗi năm, có nghĩa là trong chưa đầy một trăm năm, những khu vực này đã sụt lún hơn 99cm. Ở một số khu vực, sự thay đổi độ cao lên tới 322,5m.

“Về cơ bản, đó là tài liệu ghi lại tất cả những thay đổi này trong một thành phố", Nhà khoa học Paul Rosen ở NISAR cho biết khi mô tả hiệu quả của việc trinh sát từ không gian. “Bạn có thể thấy toàn bộ mức độ nghiêm trọng của vấn đề".

Mức độ tàn phá thể hiện rõ ở vùng Iztapalapa, một trong những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

“Những ngôi nhà được xây dựng trên đá núi lửa thì ổn định, nhưng những ngôi nhà nằm giữa đá và đồng bằng hồ đã bị hư hại, hầu hết đều vậy", chuyên gia về sụt lún của Thành phố Mexico, ông Carreón-Freyre, cho biết. “Năm 2017, một chiếc taxi đã rơi xuống một vết nứt".

Sụt lún không phải là vấn đề duy nhất. Các chuyên gia lo ngại rằng mực nước ngầm giảm có thể dẫn đến tình trạng thiếu nước nghiêm trọng.

Trong tương lai, nhóm nghiên cứu hy vọng sẽ thu thập được thông tin về tốc độ sụt lún của từng tòa nhà, từ đó cung cấp dữ liệu quan trọng để giảm thiểu thiệt hại.

Theo nypost.com