Gần hay xa? Khoảng cách xã hội

Dân trí Từ thập niên 1960, nhiều nghiên cứu đã tìm hiểu ta cần bao nhiêu "người trung gian" để có thể gặp một người khác trong xã hội. Đề tài này được đặc biệt khai thác bởi các nhà xã hội học, nhất là trong bối cảnh của cuộc sống thành thị.

Các xã hội học gia dùng nhiều phương pháp khác nhau để nghiên cứu và nghiên cứu những cộng đồng khác nhau. Thế nhưng các kết quả trùng hợp nhau một cách kỳ lạ: trong bất cứ xã hội nào, trung bình, mỗi một trong chúng ta khi gặp một người lạ hoàn toàn chỉ cần hỏi ông hay bà ấy, lần lượt tối đa 5 hay 6 người trong vòng quen biết của họ thì thế nào ta cũng tìm ra một người quen chung.

"Luật" này có thể ứng dụng trong các hội hè ở Việt Nam, Chúng ta có thể đã gặp những người "nổi tiếng" là đi tới đâu cũng tìm ra được người quen. Cái kiểu "à, chị ở làng X, làng chị có ông Y, làm nghề bốc thuốc, thế nào bố mẹ chị cũng biết, con gái ông ấy được gả cho Z ở làng tôi ấy mà. Z với tôi là anh em họ xa". Rốt cuộc, hai người trong thí dụ này, mới phút trước còn hoàn toàn xa lạ, phút sau bắt đầu kể chuyện với nhau về con gái ông lang, về cái ao làng ở gần nhà ông lang, về thằng rể của ông lang... Giữa hai người xa lạ, đếm kỹ ta thấy là họ chỉ cần có 4 trung gian là thành quen (ông lang Y, bố mẹ của người lạ thứ nhất, con gái ông lang, Z chồng của con gái ông lang và là anh họ của đối diện trong câu chuyện).

Gần đây, với sự xuất hiện của các mạng xã hội, với Internet làm trung gian ta có thể quen với người "xa lạ" hơn? Cả toàn thế giới thành như sống cùng một làng?

Năm 2010, nhà xã hội học Michel Forsé, nghiên cứu 5,2 tỉ tin nhắn nhỏ trên Twitter đã cho thấy là 85% những người dùng Twitter chỉ cách nhau tối đa là 5trung gian giữa người này với người khác dù là họ ở cách xa nhau muôn ngàn dặm!

Internet và các mạng xã hội đã thu hẹp thế giới lại và làm cho mọi người gần nhau?

Một nghiên cứu khác phân tích 69 tỉ tin nhắn của 721 triệu thành viên của Facebook đã cho những kết quả tương tự: Khoảng cách xã hội trung bình giữa hai người khi họ liên hệ với nhau là 4,7 người - chỉ cần dò tìm ra chưa tới năm người trung gian, hai cá nhân lạ trên Facebook quen nhau.

Dĩ nhiên khái niệm "quen" ở đây không có nghĩa là "tay bắt mặt mừng", gặp nhau thật sự. Nhưng quen có nghĩa là có ít nhất là một điểm nào đó, một chi tiết nào đó, chung.

Nguyễn Huỳnh Mai
Liège, Bỉ

Tài liệu tham khảo:

Michel Forsé, «Les réseaux sociaux aujourd’hui: un monde décidément bien petit», Revue de l’OFCE, Notes et études, 2012.

___________________________

*Mọi liên hệ về bài tin với chuyên mục Khoa học, xin gửi đến email: thaolam@dantri.com.vn

Tag :
MỚI NHẤT
Biến đổi khí hậu có thể làm thay đổi quá trình tiến hóa ở các loài động vật lưỡng cư
Biến đổi khí hậu có thể làm thay đổi quá trình tiến hóa ở các loài động vật lưỡng cư

Hầu hết 6.000 loài ếch trên thế giới đẻ trứng dưới nước. Tuy nhiên, nhiều loài sống ở vùng nhiệt đới lại đẻ trứng trên cạn. Điều này giúp bảo vệ trứng tránh khỏi các loài động vật ăn thịt khác như cá và nòng nọc, tuy nhiên, nó cũng khiến những quả trứng khô nhanh hơn.

Thứ bảy, 03/11/2012 - 09:33

Kinh ngạc chú voi biết "nói" tiếng Hàn
Kinh ngạc chú voi biết "nói" tiếng Hàn

(Dân trí) - Một chú voi châu Á có tên gọi Koshik đã làm kinh ngạc giới khoa học về khả năng phát âm tiếng Hàn Quốc của mình.

Thứ sáu, 02/11/2012 - 09:54

Tảo cát biển cổ đại có thể được sử dụng để sản xuất nhiên liệu sinh học
Tảo cát biển cổ đại có thể được sử dụng để sản xuất nhiên liệu sinh học

Tảo cát là dạng sinh vật biển sống từ thời khủng long. Nhóm nghiên cứu trường ĐH Oregon tin rằng có thể sử dụng tảo cát để sản xuất nhiên liệu sinh học chi phí thấp, chất bán dẫn, sản phẩm y sinh học và thậm chí cả thực phẩm tự nhiên.

Thứ sáu, 02/11/2012 - 08:50

Siêu máy tính mới mạnh nhất thế giới
Siêu máy tính mới mạnh nhất thế giới

Phòng thí nghiệm quốc gia Oak Ridge (ORNL)- Mỹ vừa giới thiệu siêu máy tínhTitan mạnh nhất thế giới tính đến thời điểm hiện tại.

Thứ sáu, 02/11/2012 - 08:46

'Nhà máy' sản xuất thuốc ngay trong cơ thể
'Nhà máy' sản xuất thuốc ngay trong cơ thể

Các nhà y học Nga đưa ra một ý tưởng khá lạ về việc lợi dụng những vi khuẩn trong ruột để biến chúng trở thành một nhà máy sản xuất thuốc ngay bên trong cơ thể, báo RBC Daily (LB Nga) cho hay.

Thứ sáu, 02/11/2012 - 08:44

Hội nghị Quốc tế về công nghệ cao nano lần thứ 6
Hội nghị Quốc tế về công nghệ cao nano lần thứ 6

Trong 3 ngày (từ 31/10-2/11), tại Quảng Ninh, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH-CN) phối hợp với Viện KH-CN Việt Nam, Viện Khoa học Vật liệu quốc gia Nhật Bản tổ chức Hội nghị quốc tế “Khoa học vật liệu tiên tiến và công nghệ nanô – IWAMSN” lần thứ 6.

Thứ sáu, 02/11/2012 - 08:42

Đối phó với chứng mất ngủ
Đối phó với chứng mất ngủ

“Tôi sẽ chết vào ngày mai?”, “Cái chết đau đớn nhất có thể xảy ra là gì?”… Có nhiều nỗi lo lắng khiến chúng ta mất ngủ vào ban đêm.

Thứ sáu, 02/11/2012 - 08:39

 “Ngôi nhà thông minh” của ĐH Bách khoa TPHCM đoạt giải Nhất
“Ngôi nhà thông minh” của ĐH Bách khoa TPHCM đoạt giải Nhất

(Dân trí) - Ngày 1/11, vòng chung kết cuộc thi “Thiết kế với TIMCU 2012” toàn quốc đã diễn ra tại ĐH Bách khoa Đà Nẵng. Giải nhất chung cuộc thuộc về đề tài “Smart Home” (ngôi nhà thông minh dựa trên vi điều khiển) của nhóm tác giả đến từ ĐH Bách khoa TPHCM.

Thứ năm, 01/11/2012 - 09:47

Phát hiện thị trấn tiền sử cổ nhất châu Âu
Phát hiện thị trấn tiền sử cổ nhất châu Âu

(Dân trí) - Các nhà khảo cổ ở Bulgaria cho biết đã phát hiện được thị trấn tiền sử lâu đời nhất từng được thấy ở châu Âu.

Thứ năm, 01/11/2012 - 09:09

Vết nứt băng ở Nam Cực tiếp tục nở rộng
Vết nứt băng ở Nam Cực tiếp tục nở rộng

(Dân trí) - Vết nứt khổng lồ được phát hiện vào năm ngoái ở Sông băng Pine Island tại Nam Cực đã trở nên dài và rộng hơn trong những tháng gần đây, theo những hình ảnh mới nhất từ vệ tinh của NASA.

Thứ năm, 01/11/2012 - 08:37

Tua bin gió di động, có thể điều chỉnh đặt trong công ten nơ vận chuyển
Tua bin gió di động, có thể điều chỉnh đặt trong công ten nơ vận chuyển

Lắp đặt một tua bin gió là nhiệm vụ phức tạp và một khi đã xác định được vị trí lắp đặt, sẽ phải sử dụng một nhóm người để lắp đặt nó và kết nối với lưới điện, tức là tạo ra một cấu trúc cố định qui mô lớn không thể điều chỉnh hơn nữa.

Thứ năm, 01/11/2012 - 08:35

Phát hiện đất sao Hỏa giống ở... Hawaii
Phát hiện đất sao Hỏa giống ở... Hawaii

Trong khám phá đầu tiên về các khoáng chất trên một hành tinh ngoài Trái đất, tàu thăm dò sao Hỏa Curiosity của Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) đã phát hiện mẫu đất có nhiều đặc điểm giống cát núi lửa bị mưa gió bào mòn ở Hawaii.

Thứ năm, 01/11/2012 - 08:31

ĐÁNG QUAN TÂM
Giải mã hiện tượng người uống bạc thành da xanh
Giải mã hiện tượng người uống bạc thành da xanh

Trong số các phương pháp chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe chưa có căn cứ khoa học chứng minh, có lẽ kỳ lạ nhất là việc uống keo bạc.

Thứ năm, 01/11/2012 - 08:26

Viết tin nhắn bằng cách chạm vào găng tay
Viết tin nhắn bằng cách chạm vào găng tay

(Dân trí) - Loại găng tay mới này cho phép viết tin nhắn bằng cách vẫy hoặc chạm vào ngón tay. Điều này có nghĩa là những người nghiện sử dụng mạng xã hội có thể tweet, gửi tin nhắn Facebook hay cập nhật thông tin mà không cần phải gõ bàn phím hay chạm vào màn hình.

Thứ tư, 31/10/2012 - 09:19

Ung thư có thể lây từ người sang người?
Ung thư có thể lây từ người sang người?

Các tế bào ung thư có thể lây truyền từ người này sang người khác thông qua con đường tiếp xúc với máu như hiến máu hoặc dùng chung kim tiêm, thậm chí từ mẹ sang con trong thời kỳ mang thai.

Thứ tư, 31/10/2012 - 09:15

Phụ nữ và khoa học
Phụ nữ và khoa học

(Dân trí) - Trong bài báo “Phụ nữ Việt Nam - Niềm tự hào của dân tộc”, TS Nguyễn danh Bình - báo Giáo dục và Thời Đại điện tử, 3/3/2012 có đưa vài con số thống kê đáng chú ý .

Thứ tư, 31/10/2012 - 09:14

Chim phân biệt được nhiều màu sắc hơn người
Chim phân biệt được nhiều màu sắc hơn người

Các nhà khoa học Anh cho biết mắt chim phân biệt được nhiều màu sắc hơn mắt người. Chính ánh sáng tử ngoại mà người không trông thấy được mới giữ vai trò chủ yếu trong đời sống các loài chim.

Thứ tư, 31/10/2012 - 09:10

Đưa cá lên không gian phục vụ thí nghiệm đặc biệt
Đưa cá lên không gian phục vụ thí nghiệm đặc biệt

Ba phi hành gia, gồm 2 người Nga và 1 người Mỹ, đã cập cảng Trạm vũ trụ Quốc tế (ISS) hôm 25/10, mang theo 32 con cá medaka của Nhật Bản để phục vụ những thí nghiệm đặc biệt.

Thứ tư, 31/10/2012 - 09:07

Nhiều lựa chọn công nghệ cho điện hạt nhân Việt Nam
Nhiều lựa chọn công nghệ cho điện hạt nhân Việt Nam

Tại Triển lãm quốc tế Điện hạt nhân lần thứ 5 được tổ chức tại Hà Nội, các công ty điện hạt nhân đến từ các nước Canada, Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Nga, Nhật Bản, Pháp đã giới thiệu những công nghệ sản xuất điện hạt nhân tiên tiến, phòng chống thiên tai, ứng phó sự cố...

Thứ ba, 30/10/2012 - 09:08

Kỹ thuật mới biến vàng thành màu xanh, đỏ
Kỹ thuật mới biến vàng thành màu xanh, đỏ

Mặc dù hầu hết chúng ta đều thích màu vàng tự nhiên của các đồ trang sức bằng vàng tuy nhiên các nhà khoa học tại ĐH Southampton mới đây đã phát minh một kỹ thuật mới cho phép biến vàng hay bất kỳ kim loại nào thành các màu xanh, đỏ…

Thứ ba, 30/10/2012 - 09:04

Cọ Madagascar có nguy cơ tuyệt chủng
Cọ Madagascar có nguy cơ tuyệt chủng

(Dân trí) - Diện tích rừng Madagascar đang ngày càng bị thu hẹp nhanh chóng. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên và Tài nguyên thiên nhiên Quốc tế (International Union for Conservation of Nature and Natural Resources- IUCN) đã thông báo rằng 83% số cọ trên đảo có thể sẽ tuyệt chủng.

Thứ ba, 30/10/2012 - 09:02

Cảm biến phát hiện virus HIV bằng mắt thường
Cảm biến phát hiện virus HIV bằng mắt thường

Các nhà khoa học Anh mới đây vừa phát triển thành công cảm biến siêu nhạy cho phép phát hiện nhiều bệnh và virus bằng mắt thường ở giai đoạn sớm nhất.

Thứ ba, 30/10/2012 - 08:59

Tự hủy hoại thân thể từ góc nhìn của tâm thần học
Tự hủy hoại thân thể từ góc nhìn của tâm thần học

(Dân trí) - Tự hoại thân thể như đập đầu vào tường, nhịn ăn, tự cắt cổ tay hay tự tử... trước những "nghịch cảnh không lối thoát", theo cách nhìn của đương sự, là những hiện tượng không lạ, dễ giải thích, đối với các bác sĩ tâm thần.

Thứ ba, 30/10/2012 - 08:57

Nữ nghiên cứu sinh trong nước: Khó khăn chất chồng khó khăn!
Nữ nghiên cứu sinh trong nước: Khó khăn chất chồng khó khăn!

(Dân trí) - Các chị phải cùng lúc giành được hai tấm bằng: bằng tiến sĩ do Nhà nước cấp và “bằng hạnh phúc” do gia đình cấp!

Thứ ba, 30/10/2012 - 06:38