Có thể quan sát nhật thực toàn phần ngày 12/8 từ Việt Nam?
(Dân trí) - Nhật thực toàn phần sẽ xuất hiện vào ngày 12/8 tới. Vậy những người đang sống tại Việt Nam có thể quan sát được hiện tượng kỳ thú này hay không?
Ngày 12/8 tới sẽ là thời điểm đáng trông đợi của nhiều người yêu thích thiên văn, vì đây là thời điểm xảy ra hiện tượng nhật thực toàn phần, khi Mặt Trăng đi qua giữa Trái Đất và Mặt Trời, tạo thành một đường thẳng.

Nhật thực toàn phần là hiện tượng thiên văn thu hút nhiều người quan tâm (Ảnh: Peter Jurik).
Hiện tượng nhật thực toàn phần chỉ xảy ra trong khoảng vài giây đến tối đa 7,5 phút, nhưng thường ngắn hơn 5 phút. Hiện tượng nhật thực toàn phần vào ngày 12/8 dự kiến sẽ kéo dài trong 2 phút 18 giây.
Nhật thực sẽ xảy ra vào 0h46 ngày 13/8 (theo giờ Việt Nam) và những người đang sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam sẽ không thể quan sát hiện tượng này.
Chỉ những người sống tại miền bắc Tây Ban Nha, một góc nhỏ Bồ Đào Nha, Iceland, Greenland… sẽ được quan sát hiện tượng nhật thực toàn phần. Trong khi đó, những người sống tại khu vực Bắc bán cầu, bao gồm khu vực Bắc Âu, Canada, một số vùng phía bắc nước Mỹ… sẽ chỉ quan sát được hiện tượng nhật thực một phần.
Bao giờ người Việt Nam mới được quan sát hiện tượng nhật thực toàn phần?
Lần xảy ra hiện tượng nhật thực toàn phần mới nhất là vào ngày 8/4/2024. Vào thời điểm đó, những người sống tại Việt Nam cũng không quan sát được hiện tượng này, mà chỉ những ai sống tại Mexico, khu vực Trung và Đông Bắc nước Mỹ, phía Đông Canada mới có thể quan sát được hiện tượng này.

Người Việt quan sát hiện tượng nhật thực toàn phần vào ngày 24/10/1995 (Ảnh: TT).
Lần gần nhất người Việt quan sát được hiện tượng nhật thực là vào ngày 20/4/2023, khi dải nhật thực toàn phần bắt đầu từ Tây Úc, đi qua Timor-Leste, Indonesia và kết thúc ở Papua New Guinea. Tuy nhiên, tại Việt Nam vào thời điểm đó chỉ xảy ra nhật thực một phần, với mức độ Mặt Trăng che khuất Mặt Trời tối đa chỉ 5%.
Phải đến tận ngày 11/4/2070, những người sống và làm việc tại Việt Nam mới có cơ hội quan sát hiện tượng nhật thực toàn phần và đến ngày 27/1/2074, hiện tượng nhật thực một phần sẽ tiếp tục xuất hiện trên bầu trời Việt Nam.
Nhật thực toàn phần là hiện tượng thiên văn độc đáo, xảy ra khi Mặt Trăng đi qua giữa Trái Đất và Mặt Trời, tạo thành một đường thẳng.
Lúc này, Mặt Trăng sẽ che khuất hoàn toàn Mặt Trời, khiến những người đứng trên Trái Đất sẽ không còn nhìn thấy được Mặt Trời, thay vào đó họ sẽ thấy hiện tượng nhật thực, với một vùng tối xuất hiện trên bầu trời và nhìn thấy vầng hào quang của Mặt Trời xuất hiện phía sau Mặt Trăng.
Video mô tả về hiện tượng nhật thực toàn phần (Video: NASA).
Khi xảy ra hiện tượng nhật thực toàn phần sẽ xuất hiện vùng tối, là khu vực mà Mặt Trăng đã che khuất hoàn toàn ánh sáng của Mặt Trời chiếu xuống Trái Đất. Vùng tối này sẽ di chuyển trên bề mặt Trái Đất, tạo ra một dải nhật thực toàn phần. Những người sống trong vùng tối trên Trái Đất sẽ có cơ hội quan sát hiện tượng nhật thực toàn phần.
Nhật thực toàn phần thường chỉ quan sát được trong khoảng vài giây đến tối đa 7,5 phút, nhưng thường ngắn hơn 5 phút. Trong khi đó, hiện tượng nhật thực một phần hoặc nhật thực hình khuyên (Mặt Trăng không che khuất hết toàn bộ Mặt Trời) có thể kéo dài từ vài phút đến vài giờ.
Lần gần nhất Việt Nam quan sát được hiện tượng nhật thực toàn phần là vào ngày 24/10/1995, khi dải nhật thực toàn phần di chuyển qua Myanmar, Thái Lan, Campuchia, tiếp tục sang Philippines, Indonesia và Việt Nam.
Vào thời điểm đó, những người sống tại Phan Thiết (thuộc tỉnh Bình Thuận cũ, nay là tỉnh Lâm Đồng) đã quan sát được nhật thực toàn phần với thời gian lên đến gần 2 phút. Những người tại TPHCM quan sát được hiện tượng nhật thực một phần, với khoảng 98% Mặt Trời bị che khuất.





