Bất ngờ tìm thấy hai loài thú tuyệt chủng từ 6.000 năm trước tại Đông Nam Á

Khả năng tìm thấy một loài động vật có vú bị cho là đã tuyệt chủng gần như bằng không, nhưng các nhà khoa học đã làm được điều chưa từng có tiền lệ: tìm thấy hai loài thú có túi được ghi nhận tuyệt chủng từ hàng ngàn năm trước.

Theo đó, nhóm nghiên cứu được dẫn dắt bởi nhà sinh vật học người Úc Tim Flannery đã phát hiện ra sự tồn tại của hai loài thú có túi, bị cho là tuyệt chủng từ 6.000 năm trước, vẫn đang sống trong rừng mưa nhiệt đới của vùng hẻo lánh tỉnh Tây Papua (Indonesia), thuộc đảo New Guinea.

Loài thú đầu tiên vừa được phát hiện là thú có túi ngón dài tí hon (tên khoa học Dactylonax kambuayai), với đặc điểm nổi bật là một ngón tay trên mỗi bàn tay dài gấp đôi các ngón tay còn lại.

Thú có túi ngón dài tí hon sở hữu đôi tai rất thính, có khả năng nghe được âm thanh tần số thấp, giúp chúng phát hiện tiếng động của ấu trùng các loài bọ cánh cứng đục gỗ. Sau đó, chúng sử dụng ngón tay dài đặc biệt của mình để móc và ăn ấu trùng bên trong thân cây.

Các nghiên cứu về hóa thạch cho thấy loài thú có túi này đã từng sống ở vùng Queensland (Úc) từ 300.000 năm trước, nhưng dường như đã biến mất trong Kỷ băng hà cuối cùng (cách đây khoảng 11.700 năm). Loài này được ghi nhận lần cuối ở vùng phía tây đảo New Guinea cách đây khoảng 6.000 năm.

Loài còn lại là sóc bay đuôi vòng (tên khoa học Tous ayamaruensis), có quan hệ gần với loài sóc bay lớn sống tại Úc, nhưng loài này sở hữu đôi tai không có lông và chiếc đuôi dài có thể cuộn chặt, được sử dụng như một chi thứ 5 khi leo trèo.

Sóc bay đuôi vòng là loài kết đôi suốt đời và chỉ nuôi một con mỗi năm. Chúng làm tổ trong các hốc cây, khiến loài động vật này rất dễ bị tổn thương bởi tình trạng khai thác gỗ.

Cũng như thú có túi ngón dài tí hon, loài sóc bay đuôi vòng cũng được xác định đã tuyệt chủng từ ít nhất 6.000 năm trước, cho đến khi được tìm thấy trở lại.

Những phát hiện này không đến một cách nhanh chóng. Những manh mối đầu tiên về các loài thú có túi này được phát hiện từ năm 1999, nhưng các nhà khoa học vẫn cần có đủ bằng chứng để xác thực.

Sau 27 năm tìm kiếm và nghiên cứu, dựa vào những bằng chứng được cung cấp bởi người dân bản địa và hình ảnh thu thập được từ bẫy ảnh, các nhà khoa học đã có thể khẳng định rằng thú có túi ngón dài tí hon và sóc bay đuôi vòng vẫn đang sống trong những khu rừng mưa hẻo lánh trên bán đảo Vogelkop, thuộc tỉnh Tây Papua (Indonesia). Đây là khu vực dân cư thưa thớt nên vẫn còn nhiều bí ẩn về hệ sinh thái.

Phát hiện mới này là những ví dụ hiếm có của “nhóm sinh vật Lazarus”, để chỉ những sinh vật được cho là đã tuyệt chủng nhưng sau đó bất ngờ xuất hiện trở lại hoặc vẫn đang sống sót trong tự nhiên.

“Vogelkop là một mảnh đất cổ đại của lục địa Úc, được sáp nhập vào hòn đảo New Guinea. Những khu rừng trên bán đảo này còn che giấu nhiều di vật của nước Úc trong quá khứ. Việc tìm thấy hai loài sinh vật Lazarus là điều chưa từng có tiền lệ và mang tính đột phá”, Tim Flannery, giáo sư sinh vật học và cổ sinh vật học, người đứng đầu nhóm nghiên cứu, cho biết.

Thú có túi ngón dài tí hon và sóc bay đuôi vòng đều là thú có túi, là những động vật có vú với chiếc túi đặc trưng để ôm ấp và nuôi dưỡng con non cho đến khi chúng trưởng thành. Hai loài động vật này trước đây chỉ được các nhà khoa học biết đến qua các hóa thạch được tìm thấy ở Úc, có niên đại từ Kỷ băng hà cuối cùng đến đầu thế Holocene, giai đoạn địa chất hiện tại.

Phát hiện lần này của các nhà khoa học có được nhờ sự giúp đỡ rất nhiều từ cộng đồng người bản địa tại Indonesia.

Các nhà nghiên cứu đã thường xuyên đi thực địa và hợp tác với các trưởng lão địa phương để thu thập mẫu vật. Một số nhóm người dân bản địa xem sóc bay đuôi vòng là loài linh thiêng và xứng đáng được bảo vệ ở mức cao nhất, điều này lý giải vì sao thông tin về loài động vật này được người bản địa giấu kín.

“Những phát hiện này cho thấy sự đa dạng sinh học trong những cánh rừng rậm tại Đông Nam Á và nhấn mạnh tầm quan trọng thiết yếu của việc bảo tồn các vùng sinh thái độc đáo này, giúp khám phá thêm nhiều điều bí ẩn và bảo vệ sự đa dạng sinh học đang ẩn giấu”, giáo sư Flannery chia sẻ.