11 sự thật thú vị về hệ thống xương của người

Dân trí Hệ thống xương của một người trưởng thành bao gồm 206 cái xương, 32 chiếc răng và một mạng lưới các cấu trúc khác kết nối xương lại với nhau.

Hệ thống này thực hiện một số chức năng rất quan trọng, ví dụ như tạo nên hình hài cơ thể, hỗ trợ các chuyển động cơ thể và tạo ra tế bào máu mới.

Dưới đây là 11 sự thật đáng ngạc nhiên về xương của chúng ta.

Dưới đây là 11 sự thật đáng ngạc nhiên về xương của chúng ta.

1. Trẻ nhỏ có nhiều xương hơn người lớn

Người lớn có 206 chiếc xương trong cơ thể, nhưng điều này không đúng với trẻ sơ sinh.

Bộ xương của một đứa bé mới sinh có xấp xỉ khoảng 300 thành phần khác nhau, tạo nên một hỗn hợp xương và sụn. Phần sụn cuối cùng thì cứng lên để trở thành xương trong một quá trình được gọi là sự hóa xương. Ví dụ, xương bánh chè của trẻ sơ sinh thực chất là sụn, phải mất đến vài năm để chúng biến thành xương.

Theo thời gian, số xương "thừa" trong trẻ sơ sinh hợp nhất lại thể tạo ra những chiếc xương lớn hơn, giảm thiểu số lượng xương tổng thể xuống còn 206 khi đến tuổi trưởng thành.

2. Bàn chân và bàn tay chứa hơn một nửa số xương trong cơ thể

Xương có rất nhiều hình dáng và kích cỡ, thêm vào đó, chúng không được phân bố đồng đều trải khắp cơ thể, vì vậy, một vài khu vực có nhiều xương hơn các khu vực khác rất nhiều. Chứa nhiều xương nhất trong số đó là bàn tay và bàn chân.

Mỗi bàn tay có 27 cái xương và mỗi bàn chân có 26 cái, có nghĩa là một cơ thể với hai bàn tay và hai bàn chân thì đã có 106 chiếc xương nằm ở đó. Hay nói cách khác, bàn tay và bàn chân chứa hơn nửa số xương trong cơ thể bạn.

3. Một vài người có một cái xương sườn thừa

Hầu hết người trưởng thành có 24 xương sườn (12 cặp), nhưng cứ trong khoảng 500 người thì một người có một cái xương sườn phụ, gọi là xương sườn cổ. Chiếc xương này mọc ngay trên phần cổ trên xương đòn, nó thường không thành hình hoàn chỉnh, nhiều khi nó chỉ là một sợi mô rất mỏng.

Cổ người bị sưng do ảnh hưởng của xương phụ.
Cổ người bị sưng do ảnh hưởng của xương phụ.

Tuy nhiên, bất kể hình dạng có như thế nào thì chiếc xương phụ này đều có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe nếu nó chèn vào các mạch máu hay dây thần kinh gần kề. Điều này thường dẫn đến một tình trạng được gọi là hội chứng tắc nghẽn ổ cắm ngực, thường được biểu hiện bằng những cơn đau cổ, đau vai, mất cảm giác tay hoặc chân, đông máu và những vấn đề khác.

4. Mỗi chiếc xương đều được nối với một chiếc xương khác- trừ một ngoại lệ

Xương móng là một chiếc xương có hình móng ngựa trong cổ họng, nằm giữa cằm và sụn tuyến giáp. Nó cũng là chiếc xương duy nhất trong cơ thể không kết nối với bất kì một chiếc xương nào khác.

Xương móng trong cổ họng người.
Xương móng trong cổ họng người.

Xương móng thường được coi là nền tảng căn bản trong việc hình thành giọng nói, bởi vì nó có thể làm việc với thanh quản và lưỡi để tạo ra giao độ âm thanh trong tiếng nói của con người. Người Neanderthal là họ người duy nhất có xương móng như người hiện đại, và những nghiên cứu về các chủng người đã khiến các nhà khoa học suy đoán rằng người Neanderthal có thể có các mô hình âm thanh phức tạp như người hiện đại.

5. Những người Ai Cập cổ đại là những người đầu tiên chế tạo ra chân, tay giả

Bộ phận giả thường được dùng để thay thế những nơi có bộ phận cơ thể bị mất hoặc bị thương. Một vài bộ phận giả chỉ đơn thuần dùng để thẩm mỹ - ví dụ như mắt nhân tạo- nhưng những bộ phận thay thế xương, điển hình như chân, tay giả hoặc khớp giả, đều phục vụ những mục đích chức năng.

Vào khoảng 3.000 năm trước đây, người Ai Cập cổ đại đã tạo ra bộ phận thay thế chức năng đầu tiên: một chiếc ngón chân cái nhân tạo. Nghiên cứu vào năm 2011 chỉ ra rằng những người Ai Cập với ngón chân giả có thể đi lại bằng sandal dễ dàng hơn với những người mất ngón chân mà không có bộ phận thay thế.

6. Loài người đã phải đối mặt với u xương trong hơn 120.000 năm

Xương được tạo thành từ những tế bào sống đang hoạt động, và như mọi tế bào khác trong cơ thể bạn, tế bào xương dễ bị tổn thương bởi u lành tính và thậm chí cả ung thư. Nhưng điều này không có gì mới cả, người hiện đại và họ hàng của chúng ta đã gặp phải u xương trong hàng nghìn năm.

Hình ảnh một khối u xương cổ tay.
Hình ảnh một khối u xương cổ tay.

Vào năm 2013, các nhà khoa học đã tìm ra một khối u trong xương sườn của người Neanderthal có niên đại lên đến 120.000- 130.000 năm. Đây là khối u trong người cổ xưa nhất từng được phát hiện.

7. Động vật có xương sống chiếm phần nhỏ trong thế giới động vật

Hệ thống xương cứng của con người nằm dưới các lớp da và cơ, tương tự như ở các loài động vật có xương sống khác, bao gồm cả các loài lưỡng cư, chim, bò sát và cá. Nhưng động vật có xương sống chỉ chiếm 2% trong tổng số các loài động vật có trên hành tinh, 98% còn lại là động vật không xương sống, gồm có côn trùng, nhện và động vật thân mềm.

Điều này có nghĩa là đại đa số các loài động vật trên hành tinh không có xương trong hoặc xương ngoài. Một vài loài động vật không xương sống có khung xương được làm từ một chất dạng sợi được gọi là kitin, trong khi các loài khác thì có cấu trúc xương chứa đầy dịch, điển hình như ở sứa và sâu.

8. Cá mập thay đến hàng ngàn cái răng trong đời

Răng thì không được tính là xương, nhưng chúng vẫn là một phần của hệ thống xương. Hầu hết con người có 52 răng trong cuộc đời, 20 răng sữa được thay từ khi còn nhỏ và 32 cái răng vĩnh viễn.

Cận cảnh các hàng rặng của cá mập.
Cận cảnh các hàng rặng của cá mập.

Cá mập thì lại khác, chúng có răng cửa hình cưa và rất nhiều các hàng răng thay thế. Những hàng răng này dịch chuyển đều đặn, ổn định về phía trước khi răng cửa rụng đi. Nhiều khi, cá mập thay răng thường xuyên đến nỗi khoảng thời gian giữa hai đợt thay răng chỉ tầm 8 đến 10 ngày. Tốc độ thay răng như vậy cũng có nghĩa là một con cá mập thay khoảng 30.000 cái răng trong đời.

9. Xương không phải cấu trúc chắc nhất trong cơ thể người

Xương rất chắc và khỏe, được cấu tạo để nâng đỡ một lực rất lớn, chúng còn cứng hơn cả thép. Nhưng, đáng ngạc nhiên là xương không phải cấu trúc chắc nhất trong cơ thể chúng ta.

Danh hiệu này được đặt cho một bộ phận khác của hệ thống xương: men răng. Chất này bảo vệ chân răng và độ cứng của nó có được là do nồng độ chất khoáng cao (chủ yếu là muốn canxi), theo như nghiên cứu của Viên Y tế Quốc gia Hoa Kỳ.

10. Con người không trực tiếp điều khiển xương

Một trong những mặt hàng trang phục bán rất chạy trong dịp lễ Halloween và trong các bộ phim kinh dị là những bộ xương biết đi. Tất nhiên, một sinh vật như thế hoàn toàn là do tưởng tượng mà có vì chúng không có não hay hệ thống thần kinh để điều khiển chuyển động. Nhưng kể cả nếu chúng có những bộ phận quan trọng trên, chúng vẫn không thể đi lại được.

Khi con người di chuyển tay, chân hay bất kì một bộ phận nào khác của cơ thể, đó không phải là chúng ta đang ra lệnh cho xương chuyển động, mà là chúng ta đang ra lệnh cho các cơ - được gắn vào xương - chuyển động.

11. Con người đã biết cách điều trị gãy xương trong hàng ngàn năm

Trong cuốn sách Edwin Smith Papyrus của Ai Cập cổ đại, xuất hiện vào khoảng năm 1600 trước Công nguyên, tác giả cuốn sách có diễn tả cách làm thế nào để điều trị gãy xương, ví dụ là một cánh tay bị gãy. Cuốn sách ghi rằng chúng ta cần sắp xếp lại các mảnh xương cho đúng vị trí rồi băng bó vết thương với vải lanh.

Trong tuyển tập Hippocratic, một tài liệu y học Hy Lạp có niên đại vào khoảng tầm 440- 330 trước Công nguyên, các tác giả đã mô tả một cách chi tiết kĩ thuật xếp xương của họ, bao gồm việc tẩm ước vải lanh trong dầu và sáp.

Hồng Ngọc
Theo LiveScience

___________________________________

*Mọi liên hệ về viết bài tin cho Chuyên mục Khoa học xin gửi đến E.mail: thaolam@dantri.com.vn
MỚI NHẤT
Xác ướp Ai Cập 1.700 tuổi còn nguyên não
Xác ướp Ai Cập 1.700 tuổi còn nguyên não

(Dân trí) - Một xác ướp Ai Cập cổ được tìm thấy với một bộ não nguyên vẹn, nhưng không có trái tim, một miếng phù điêu được đặt trên bụng có thể được dùng trong nghi lễ chữa lành vết thương.

Thứ sáu, 11/04/2014 - 08:46

Dùng nước súc miệng sai cách dễ mắc ung thư
Dùng nước súc miệng sai cách dễ mắc ung thư

Các chuyên gia cảnh báo, sử dụng nước súc miệng nhiều và thường xuyên có thể khiến bạn dễ bị mắc bệnh ung thư miệng.

Thứ sáu, 11/04/2014 - 08:43

Đệm mút có thể khiến trẻ nhiễm độc
Đệm mút có thể khiến trẻ nhiễm độc

Trẻ em có thể vô tình đang phải tiếp xúc với lượng lớn hóa chất gây hại phát tỏa từ đệm mút dùng để ngủ, theo một nghiên cứu mới.

Thứ sáu, 11/04/2014 - 08:42

Chùm ảnh thú vị của rùa bạch tạng
Chùm ảnh thú vị của rùa bạch tạng

(Dân trí) - Cô rùa nhỏ này tên là Alba, thuộc giống rùa đầu to, hiện đang sống tại thủy cung Marineland ở Antibes, miền Nam nước Pháp.

Thứ sáu, 11/04/2014 - 08:40

Áo “tàng hình” theo cảm xúc
Áo “tàng hình” theo cảm xúc

(Dân trí) - Nếu bạn là người dễ dàng đỏ mặt thì bạn không nên mặc chiếc áo này. Chiếc áo sẽ chuyển thành trong suốt theo cảm xúc của bạn.

Thứ sáu, 11/04/2014 - 08:37

Tuyệt chiêu đơn giản biến tóc mỏng thành dày
Tuyệt chiêu đơn giản biến tóc mỏng thành dày

Một cây bút của chuyên mục đời sống, báo Daily Mail (Anh) đã vô cùng phấn khích với kết quả thử nghiệm một mẹo đơn giản, nhưng vô cùng hiệu quả trong việc giúp mái tóc mỏng, bết dính của cô trở nên dày đẹp, hoàn hảo hơn.

Thứ năm, 10/04/2014 - 11:10

Trà xanh giúp tăng năng lượng não bộ
Trà xanh giúp tăng năng lượng não bộ

(Dân trí) - Có nhiều giả định tác động tích cực của trà xanh đến sức khỏe. Và giờ, các nhà khoa học thuộc Đại học Basel (Thụy Sĩ) đã có bằng chứng đầu tiên rằng chiết xuất trà xanh giúp tăng cường nhận thức, đặc biệt là bộ nhớ.

Thứ năm, 10/04/2014 - 11:10

Tài nguyên sông Mekong đang suy giảm nghiêm trọng
Tài nguyên sông Mekong đang suy giảm nghiêm trọng

Hội nghị Ủy hội sông Mekong Quốc tế (MRC) vừa thông qua tuyên bố chung TPHCM.

Thứ năm, 10/04/2014 - 11:03

Người và hổ răng kiếm “gặp nhau” 300 nghìn năm trước
Người và hổ răng kiếm “gặp nhau” 300 nghìn năm trước

(Dân trí) - Khai quật tại mỏ lộ thiên than nâu Schöningen ở miền bắc nước Đức, các nhà khoa học phát hiện một phần cơ thể của hổ răng kiếm khoảng 300.000 năm tuổi được bảo quản trong cùng lớp địa tầng tìm thấy những ngọn giáo bằng gỗ.

Thứ năm, 10/04/2014 - 10:55

Cuộc chiến khốc liệt chống virus nguy hiểm nhất hành tinh
Cuộc chiến khốc liệt chống virus nguy hiểm nhất hành tinh

Dịch Ebola vừa bùng phát ở Tây Phi đang gây rúng động dư luận thế giới, do virus gây bệnh rất dễ lây lan, khả năng gây tử vong cao, trong khi chúng ta hiện vẫn chưa có cách chữa trị hay vắc-xin phòng ngừa.

Thứ năm, 10/04/2014 - 10:51

Hà Tĩnh: Học sinh đạt giải cao tại Kỳ thi Olympic Toán Hà Nội mở rộng lần thứ XI- 2014
Hà Tĩnh: Học sinh đạt giải cao tại Kỳ thi Olympic Toán Hà Nội mở rộng lần thứ XI- 2014

(Dân trí) - Đây là kỳ thi giải Toán bằng tiếng Anh hàng năm ở Việt Nam dành cho học sinh THCS (lớp 8) và THPT (lớp 10).

Thứ năm, 10/04/2014 - 07:27

Chàng sinh viên có 3 bài báo trên các tạp chí quốc tế ISI
Chàng sinh viên có 3 bài báo trên các tạp chí quốc tế ISI

Phạm Toàn Thắng không chỉ là niềm tự hào của các thầy cô mà còn là tấm gương đối với các sinh viên ĐH Quốc gia Hà Nội.

Thứ tư, 09/04/2014 - 07:30

ĐÁNG QUAN TÂM
Robot phẫu thuật chui qua rốn bệnh nhân
Robot phẫu thuật chui qua rốn bệnh nhân

Các robot y tế tí hon, có khả năng hoạt động bên trong cơ thể của phi hành gia, một ngày nào đó có thể giúp tiến hành phẫu thuật khẩn cấp cứu mạng người trong không gian.

Thứ ba, 08/04/2014 - 09:58

Thịt ướp bia làm giảm tác hại của chất gây ung thư khi nướng
Thịt ướp bia làm giảm tác hại của chất gây ung thư khi nướng

(Dân trí) - Thịt nướng là món ăn không thể thiếu trong các bữa tiệc ngoài trời vào mùa hè. Tuy nhiên, các chất có hại trong thịt nướng có thể là nguy cơ gây ung thư.

Thứ ba, 08/04/2014 - 09:57

Sếu đầu đỏ cũng bỏ Việt Nam sang Campuchia
Sếu đầu đỏ cũng bỏ Việt Nam sang Campuchia

"Riêng năm nay, tỉ lệ sếu giảm đột biến, thấp nhất trong 14 năm qua. Năm nay, phần lớn đàn sếu ở lại Campuchia chứ không về Việt Nam"

Thứ ba, 08/04/2014 - 09:55

Dưa hấu giúp giảm huyết áp, tránh nguy cơ đau tim?
Dưa hấu giúp giảm huyết áp, tránh nguy cơ đau tim?

(Dân trí) - Một nghiên cứu mới cho thấy dưa hấu làm giảm huyết áp cao ở những người thừa cân và có thể làm giảm nguy cơ bị đau tim.

Thứ ba, 08/04/2014 - 09:50

Vào “sào huyệt” của những công nghệ điều khiển bằng mắt
Vào “sào huyệt” của những công nghệ điều khiển bằng mắt

(Dân trí) - Khi công nghệ cảm ứng đang làm mưa làm gió trên thế giới bằng những ứng dụng trên điện thoại, máy tính, công nghệ điều khiển bằng mắt và theo dõi mắt lại phát triển theo hướng ít ồn ào hơn, nhưng cũng không kém phần hiệu quả và thiết thực đối với cuộc sống của hàng triệu người trên thế giới.

Thứ hai, 07/04/2014 - 05:52

Quạ thông minh bằng trẻ 7 tuổi
Quạ thông minh bằng trẻ 7 tuổi

Quạ là loài sinh vật thông minh hơn phỏng đoán của chúng ta lâu nay, với khả năng suy luận tương đương một đứa trẻ 7 tuổi.

Thứ hai, 07/04/2014 - 09:10

Phát hiện cách biến than chì thành kim cương
Phát hiện cách biến than chì thành kim cương

Các nhà nghiên cứu Mỹ vừa phát hiện một cơ chế tiềm năng mới, giúp biến than chì thành kim cương.

Thứ hai, 07/04/2014 - 09:08

Miếng dán điện tử theo dõi sức khỏe
Miếng dán điện tử theo dõi sức khỏe

(Dân trí) - Đeo thiết bị trên cổ tay hoặc gắn vào thắt lưng theo dõi khi tập thể dục rất phổ biến năm 2013. Gần đây, các kỹ sư đã thiết kế miếng dán mỏng, mềm dẻo kết hợp với thiết bị điện tử theo dõi sức khỏe không dây tinh xảo có thể dán trên da.

Thứ hai, 07/04/2014 - 09:06

Chén Thánh huyền thoại xuất hiện ở Tây Ban Nha
Chén Thánh huyền thoại xuất hiện ở Tây Ban Nha

Hàng đoàn khách kéo về bảo tàng thuộc nhà thờ ở San Isidoro (Tây Ban Nha) khi cuốn sách "King of the Grail" mới xuất bản tuần qua tiết lộ chiếc chén cổ ở đây là Chén Thánh mà chúa Giê-su đã dùng trong Bữa tối cuối cùng.

Thứ hai, 07/04/2014 - 08:55

Gần 200 sinh viên tham gia thi Olympic Hóa học toàn quốc năm 2014
Gần 200 sinh viên tham gia thi Olympic Hóa học toàn quốc năm 2014

(Dân trí) - Sáng ngày 6/4, Hội thi Olympic Hóa học sinh viên toàn quốc lần 8 - năm 2014 chính thức khai mạc tại Trường ĐH Cần Thơ.

Chủ nhật, 06/04/2014 - 06:13

Muốn thành công, hãy sáng tạo
Muốn thành công, hãy sáng tạo

Học tiến sỹ ở Mỹ chuyên ngành khoa học Nano, được nhiều công ty tại Mỹ mời về đầu quân nhưng Nguyễn Hữu Phước Nguyên (sinh năm 1983) từ chối để về nước với mong muốn phát triển ứng dụng công nghệ Nano ở Việt Nam.

Chủ nhật, 06/04/2014 - 01:12

Vương quốc rắn
Vương quốc rắn

(Dân trí) - Khu quản lý động vật hoang dã Narcisse cách 6km về phía bắc tỉnh Manitoba, Canada, là nơi tập trung số lượng loại rắn Garter sọc đỏ lớn nhất thế giới.

Thứ bảy, 05/04/2014 - 09:12