Dự án AI của nam sinh 17 tuổi được Elon Musk khen “ấn tượng”

Thay vì chỉ tuyển sinh viên đại học hoặc người đã tốt nghiệp, nhiều doanh nghiệp tại Trung Quốc đã chủ động tìm kiếm và đào tạo nhân tài từ sớm để đáp ứng nguồn nhân lực tiềm năng cho lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và công nghệ cao.

Trường hợp thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng gần đây là Chen Guangyu, học sinh 17 tuổi, đồng tác giả một báo cáo kỹ thuật về mô hình ngôn ngữ lớn của Moonshot AI, công ty công nghệ có trụ sở tại Bắc Kinh.

Báo cáo của Chen được công bố trên GitHub ngày 16/3 được Elon Musk khen “ấn tượng” trên nền tảng xã hội X, tạo nên làn sóng bàn luận trên mạng xã hội Trung Quốc.

Theo truyền thông trong nước, Chen gia nhập nhóm phát triển chatbot Kimi của Moonshot AI từ tháng 11/2025 với vai trò thực tập sinh học máy.

Em dự kiến tốt nghiệp vào tháng 6 tại một trường trung học quốc tế ở Thâm Quyến. Trong báo cáo kỹ thuật của Kimi, Chen được xếp cùng hai nhà nghiên cứu khác ở vị trí đồng tác giả chính.

Không chỉ Moonshot AI, nhiều doanh nghiệp lớn khác cũng đang mở rộng việc tuyển chọn học sinh trung học.

Đầu tháng 3, Tencent công bố chương trình mùa hè dành cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông, tuyển 10 người tham gia các dự án về AI và công nghệ tài chính sau nhiều vòng kiểm tra, phỏng vấn.

Tencent cho biết chương trình nhằm vượt qua giới hạn về tuổi tác và kinh nghiệm, đồng thời tạo cơ hội để học sinh rèn luyện năng lực đổi mới thông qua các bài toán thực tế.

Ngày 12/3, Geely cũng triển khai chương trình thực tập cho học sinh năm cuối trung học phổ thông, với sự hướng dẫn từ các lãnh đạo công nghệ trong hệ sinh thái của tập đoàn.

Tại lễ công bố, Chủ tịch Geely Holding Group, ông Lý Thư Phúc, nhận định trong thời đại AI đang tồn tại khoảng cách giữa nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp và nguồn cung từ các trường đại học.

Thực tế, xu hướng này đã xuất hiện từ vài năm trước. Năm 2019, Tencent khởi động chương trình Spark để lựa chọn học sinh trung học có tiềm năng cao cho các kỳ thực tập.

Cùng năm 2019, Huawei giới thiệu chương trình Genius Youth với định hướng tuyển nhân tài không đặt nặng bằng cấp.

Năm 2025, nhà sáng lập ByteDance, Trương Nhất Minh, cũng đồng sáng lập một tổ chức phi lợi nhuận, tuyển 30 nhà nghiên cứu dự bị toàn thời gian ở độ tuổi 16 đến 18 mỗi năm để đào tạo về khoa học máy tính và AI.

Theo chia sẻ của một nhân sự giấu tên trong ngành AI, nhiều vị trí hiện nay, đặc biệt là quản lý sản phẩm, ngày càng coi trọng sự sáng tạo. Ứng viên trẻ đôi khi được đánh giá cao vì có xu hướng nghĩ ra những ý tưởng mới, ít bị giới hạn bởi lối tư duy cũ.

Xu hướng này không chỉ xuất hiện ở Trung Quốc. Năm 2025, Palantir Technologies (công ty phần mềm Hoa Kỳ) tuyển 22 học sinh tốt nghiệp trung học không học đại học nhưng có thành tích học tập xuất sắc vào các vị trí thực tập hưởng lương.

Cuối năm ngoái, Sergey Brin, đồng sáng lập Google, cũng nói rằng công ty tuyển nhiều người không có bằng cử nhân, miễn là họ có khả năng tự học và tự tìm cách giải quyết vấn đề.

Sự dịch chuyển này cho thấy cuộc cạnh tranh nhân lực công nghệ ngày càng diễn ra sớm hơn. Khi doanh nghiệp không còn chỉ trông chờ vào đại học, bậc trung học đang dần trở thành nơi bắt đầu của quá trình phát triển và nuôi dưỡng nguồn lực.