Đề thi lại môn tiếng Anh ở chuyên Tuyên Quang có độ phân hóa rõ

Độ phân hóa cao ở phần đọc hiểu

Theo cô Trần Thị Hà, Tổ trưởng chuyên môn Ngoại ngữ, Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong, tỉnh Ninh Bình, đề thi môn tiếng Anh thi lại tại Trường THPT chuyên Tuyên Quang bám sát chương trình, có tính thực tiễn cao. Đề thể hiện sự chuyển trọng tâm từ kiểm tra những kiến thức ngữ pháp rời rạc sang đánh giá khả năng sử dụng ngôn ngữ trong ngữ cảnh, năng lực đọc hiểu và xử lý thông tin của học sinh.

Kiến thức ngữ pháp trong đề không quá nặng nhưng tương đối đa dạng. Về từ vựng, đề chủ yếu ở mức độ B1 đến B2+, có một số từ vựng ở mức C1, C2 nhưng không quá nặng về những từ mang tính học thuật hoặc có tính đánh đố.

Xét về các mức độ nhận thức, câu hỏi nhận biết chiếm khoảng 15-20%, thông hiểu khoảng 30-35%, vận dụng khoảng 30-35% và vận dụng cao khoảng 15-20%. Độ khó của đề chủ yếu đến từ ngữ liệu, mật độ thông tin và yêu cầu xử lí các mối quan hệ logic, chứ không phải từ việc sử dụng những cấu trúc ngữ pháp quá hàn lâm.

Đề thi có độ phân hóa cao, đặc biệt ở bài đọc hiểu 10 câu và các câu hỏi về từ vựng như thành ngữ, cụm từ cố định, từ đồng nghĩa, trái nghĩa. Những câu hỏi này đòi hỏi học sinh phải có khả năng đọc, phân tích, tổng hợp, đánh giá và hiểu được các lớp nghĩa của câu.

Để làm tốt những câu hỏi có tính phân hóa, đặc biệt là các câu đọc hiểu ở mức độ vận dụng và vận dụng cao, học sinh cần đọc nhiều, tích lũy vốn từ vựng và kiến thức. Năng lực đọc là một trong những năng lực được kiểm tra chủ yếu; bên cạnh đó, học sinh cần có khả năng phân tích, tổng hợp, đánh giá và hiểu các lớp nghĩa trong từng tình huống.

Đặt trong cùng yêu cầu của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và mục tiêu của kỳ thi tốt nghiệp THPT, so với đề thi tháng 6, đề thi lần này tương đồng về cấu trúc, phạm vi kiến thức, mức độ và khả năng phân hóa. Điểm khác biệt chủ yếu nằm ở chủ đề của bài đọc. Chủ đề lần này tương đối quen thuộc với học sinh.

Đề thi phù hợp định hướng phát triển năng lực

Cô Hồ Thị Thanh Huyền, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cũng cho rằng, đề thi có cấu trúc thống nhất với cấu trúc định dạng môn tiếng Anh đã được công bố của kỳ thi tốt nghiệp THPT theo Chương trình GDPT 2018.

Cấu trúc này cho phép đánh giá kiến thức ngôn ngữ trong ngữ cảnh và năng lực đọc hiểu ở nhiều cấp độ. Ngữ pháp và từ vựng được hỏi không hoàn toàn tách rời mà được đặt trong các văn bản quen thuộc mà các thí sinh tiếp xúc hàng ngày như các mục quảng cáo, thông báo, tờ rơi hoặc những đoạn văn có mục đích giao tiếp cụ thể. Đây là điểm phù hợp với định hướng phát triển năng lực của Chương trình GDPT 2018.

Phạm vi chủ đề tương đối đa dạng và gần với những lĩnh vực học sinh đã được tiếp cận trong chương trình phổ thông như sức khoẻ và lối sống; môi trường và phát triển bền vững; công nghệ và đời sống xã hội; kinh tế và tài chính; giáo dục, nghề nghiệp và quan hệ xã hội; đời sống cộng đồng…

​Những chủ đề này không đòi hỏi kiến thức chuyên ngành để trả lời. Các thông tin cần thiết đều được cung cấp trong ngữ liệu; kiến thức nền chủ yếu giúp thí sinh tiếp cận văn bản thuận lợi hơn chứ không quyết định đáp án.

Điểm đáng chú ý là đề không chỉ kiểm tra khả năng nhớ từ hoặc nhận biết cấu trúc ngữ pháp. ​Các câu sắp xếp yêu cầu học sinh nhận ra trình tự thời gian, quan hệ nguyên nhân - kết quả, các biểu thức quy chiếu và chức năng của từng lượt lời. Dạng điền câu vào đoạn văn đòi hỏi kết hợp ngữ pháp, ngữ nghĩa và mạch lập luận. Hai bài đọc kiểm tra từ việc tìm thông tin trực tiếp đến diễn đạt tương đương, xác định từ quy chiếu, tóm tắt đoạn, chèn câu, suy luận và lựa chọn tiêu đề.

​Trong phạm vi những thành tố có thể đánh giá bằng bài thi trắc nghiệm 40 câu trên giấy, đề thi bám sát yêu cầu cần đạt và phù hợp với mục tiêu xác định mức độ hoàn thành chương trình THPT.

​Đề có độ khó tổng thể ở mức vừa phải nhưng vẫn có sự phân hoá tương đối rõ. Học sinh nắm chắc kiến thức cơ bản, có vốn từ phổ thông và kỹ năng đọc trực tiếp có thể hoàn thành được một phần đáng kể. Để đạt điểm cao, thí sinh phải đọc chính xác, xử lý nhanh và hiểu được mối quan hệ giữa các câu trong toàn bộ văn bản.

Các câu phân hoá rõ tập trung ở những đoạn sắp xếp gồm năm câu; phần hoàn thành văn bản ở mức độ đơn vị ngôn ngữ trên từ; câu diễn đạt tương đương và câu NOT trong bài mạng xã hội; các câu tóm tắt, chèn câu, suy luận và lựa chọn tiêu đề trong bài đọc về tài nguyên chung.

​Đặt trong cùng yêu cầu của Chương trình GDPT 2018 và mục tiêu của kỳ thi tốt nghiệp THPT, đề lần này có mức độ tương đương với đề thi tháng 6 về: cấu trúc và thời gian làm bài; phạm vi kiến thức và kỹ năng; tổng tải đọc; loại hình và cấp độ câu hỏi; mục tiêu đánh giá; mặt bằng khó - dễ và khả năng phân hoá trên tổng thể.

​Tương đương không có nghĩa là từng câu hỏi phải khó bằng nhau hoặc hai đề phải có cùng chủ đề. Sự khác nhau cục bộ giữa các câu là bình thường đối với hai đề thi độc lập. Điều quan trọng là toàn bộ đề duy trì cùng chuẩn đánh giá và cùng mức yêu cầu năng lực. Xét trên phương diện nội dung và thiết kế đề, đề thi lần này đáp ứng yêu cầu đó và không làm thay đổi chuẩn đánh giá đối với thí sinh.