PGS, TS Phạm Bích San:

Việt Nam đang thừa... nhà khoa học

PGS.TS Phạm Bích San, Phó Tổng thư ký Liên hiệp các hội khoa học kỹ thuật Việt Nam, trao đổi với PV bằng một cái nhìn mới về giới khoa học trẻ Việt Nam.

Ông từng cho rằng xã hội đang dư thừa những người làm khoa học? Tại sao ông lại có nhận định này?

Tôi là người nghiên cứu khoa học xã hội nhiều năm nay. Tôi nhìn thấy khắp nơi làm khoa học. Viện, trung tâm nghiên cứu mọc lên như nấm. Nhưng vô cùng khó khăn cho nhà khoa học trẻ. Có bao nhiêu người ra trường làm đúng ngành nghề của mình? Khi tốt nghiệp xong, không có các cơ sở khoa học đủ chuẩn để tiếp nhận nhà khoa học trẻ. Hoặc nếu có cơ sở đủ chuẩn thì bản thân nhà khoa học lại không đủ chuẩn.

Ví dụ ngày xưa hãng Intel tuyển cán bộ khoa học có trình độ ở Việt Nam nhưng không thể tuyển đủ. Xã hội có nhu cầu, nhưng chỉ cho một số lượng nhất định những nhà khoa học giỏi, có các nghiên cứu, ứng dụng đi vào đời sống; và không nuôi nổi số còn lại. Nếu thực sự chuyên tâm làm khoa học, viễn cảnh trước mắt là không đủ ăn. Nói dư thừa là như vậy. Nền kinh tế chúng ta phần nhiều chưa cần đến các chuyên gia kiểu hàn lâm như đang đào tạo hiện nay.

Vì sao, thưa ông?

Xưa nay chúng ta có một sự ngộ nhận lớn và chỉ toàn đào tạo hàn lâm. Gần đây xã hội mới đổi hướng vì nhận ra khoa học cơ bản không đủ sống. Bản thân nhà khoa học cũng chưa được chuẩn bị cả kiến thức lẫn tay nghề. Bằng chứng là số lượng TS của chúng ta nhiều nhất khu vực Đông Nam Á nhưng công trình khoa học đăng trên các tạp chí tên tuổi thì gần như không đáng kể.

Theo tiêu chuẩn thế giới, các ý tưởng trong khoa học tự nhiên và công nghệ thường không xuất hiện sau độ tuổi 30, trong khoa học xã hội thì thường không xuất hiện sau độ tuổi 35. Chúng ta còn độ lượng khi đánh giá độ tuổi của nhà khoa học trẻ.
 
PGS.TS Phạm Bích San, Phó Tổng thư ký Liên hiệp các hội khoa học kỹ thuật Việt Nam.

Với tình trạng đó, nền kinh tế xã hội nước ta có thể bị ảnh hưởng gì?

Chưa thiệt hại gì. Lý do vì sao? Điều kiện của một nước còn nghèo như Việt Nam không cho phép chúng ta xài sang thế! Chẳng hạn những cái như 600 tỷ đồng cho viện toán cao cấp,… Nếu nói đặt nền móng cho tương lai thì tôi cho rằng không phải. Chúng ta cần cân đối và xem ta có quyền như vậy không.

Ai cũng có muốn có một viện như vậy. Ta đã đặt nền móng cho ngành toán từ 50 năm trước, thời ông Tạ Quang Bửu. Nhưng rồi những người học toán, nghiên cứu toán có mấy ai tiếp tục con đường đó? Những người theo đuổi thì phần lớn sống và học tập ở nước ngoài, và thường quay về khi đã rất già.

Nói vậy, khác nào ta đang đẩy giới trẻ xa dần con đường nghiên cứu khoa học?

Nếu cần đội ngũ làm khoa học kế cận, xã hội sẽ điều chỉnh. Vì xã hội ta đang phát triển theo bản năng tự điều chỉnh theo những gì nó cần. Trong điều kiện xã hội ta hiện nay, nên thuận theo tự nhiên. Một đất nước sẽ lâm nguy nếu có quá nhiều người làm khoa học.

Trong bối cảnh nước ta đang đẩy mạnh tái cơ cấu nền kinh tế, theo ông, những cải cách nào có thể đặt ra để hoạt động nghiên cứu khoa học hiệu quả hơn và thu hút được người tài?

Tôi cho rằng cần đẩy mạnh vai trò thị trường trong hoạt động KHCN. Cần phải nhấn mạnh rằng chỉ có thị trường công nghệ chứ không có thị trường khoa học. Nhưng việc hình thành thị trường KHCN sẽ giúp đánh giá hiệu quả của nghiên cứu khoa học. Để làm được việc này, phải có đủ ý chí chính trị để thực hiện Nghị quyết 115 của Chính phủ về giao quyền tự chủ cho các viện nghiên cứu. Nhà nước không nuôi các viện nữa.

Cảm ơn ông.

Theo Mỹ Hằng
Tiền Phong
Tag :
MỚI NHẤT
Cơ hội việc làm của ngành Kinh tế đối ngoại?
Cơ hội việc làm của ngành Kinh tế đối ngoại?

(Dân trí) - Lực học đạt 7.0, nên thi vào trường đại học nào? Độ tuổi thi vào ngành Công an? Trường nào trong TPHCM đào tạo ngành Vật lý hạt nhân? Cơ hội việc làm của ngành Kinh tế đối ngoại, Tài chính quốc tế, Thương mại quốc tế?

Thứ tư, 08/02/2012 - 06:05

Hà Nội: Trường học “lao đao” vì sự cố mất nguồn nước
Hà Nội: Trường học “lao đao” vì sự cố mất nguồn nước

(Dân trí) - Sự cố đường ống nước bị vỡ đã làm cho nhiều trường học ở địa bàn quận Thanh Xuân (Hà Nội) rơi vào cảnh “lao đao”. Trường nào có bể ngầm thì phải sử dụng nước tiết kiệm tối đa, còn không thì đành phải “đóng cửa”.

Thứ ba, 07/02/2012 - 06:34

Khai giảng khóa đào tạo nghiệp vụ sư phạm nghề đầu tiên tại VN
Khai giảng khóa đào tạo nghiệp vụ sư phạm nghề đầu tiên tại VN

(Dân trí) - Sáng nay 7/2, tại Trường CĐ nghề công nghiệp Hà Nội, Tổng Cục dạy nghề, Công ty cổ phần tiến bộ quốc tế AIC phối hợp cùng Tập đoàn giáo dục SEGI - Malaysia khai giảng khóa đào tạo nghiệp vụ sư phạm nghề VTO - Malaysia đầu tiên tại Việt Nam.

Thứ ba, 07/02/2012 - 03:56

Cởi áo khoác trước cổng trường
Cởi áo khoác trước cổng trường

Buổi sáng ngồi uống cà phê trước cổng một trường THPT, nhìn các em học sinh tấp nập đến trường, tôi bỗng hết sức ngạc nhiên khi thấy tất cả các em đến trước cổng trường đều nhất loạt dừng xe, cởi các loại áo khoác, áo len, áo gió… cầm tay trước khi dắt xe vào cổng.

Thứ ba, 07/02/2012 - 02:36

Hà Tĩnh: Các cấp học thừa gần 1.000 GV
Hà Tĩnh: Các cấp học thừa gần 1.000 GV

(Dân trí) - Sở GD-ĐT Hà Tĩnh vừa cho biết, hiện các cấp học ở tỉnh này dư thừa gần 1.000 giáo viên. Việc dư thừa giáo viên nói trên gây lãng phí lớn khi tỉnh phải trích ngân sách hàng chục tỷ đồng trả lương cho giáo viên dư thừa.

Thứ ba, 07/02/2012 - 02:04

Nhà trọ không “sốt”, SV vẫn “chới với” vì giá
Nhà trọ không “sốt”, SV vẫn “chới với” vì giá

(Dân trí) - Nhà trọ tại TPHCM đầu năm không khan hiếm và cũng không “sốt” giá như các năm trước. Nhưng điều này vẫn không giúp SV xa nhà giảm được áp lực khi mà quá nhiều thứ khác lại “nhảy” giá.

Thứ ba, 07/02/2012 - 01:06

Nhóm ngành Kinh doanh được thí sinh “chuộng”
Nhóm ngành Kinh doanh được thí sinh “chuộng”

(Dân trí)- Theo thống kê của TS.Lê Thị Thanh Mai, Phó Trưởng ban ĐH và sau ĐH ĐHQG TPHCM, năm 2011 cả nước có gần 300 ngành học tổ chức tuyển sinh tại 475 cơ sở giáo dục ĐH, CĐ. Trong đó, nhóm ngành Kinh doanh có tỷ lệ thí sinh dự thi cao nhất.

Thứ ba, 07/02/2012 - 09:10

Để thành công khi du học
Để thành công khi du học

Du học ở các nước tiên tiến là ước mơ của phần lớn học sinh - sinh viên. Trên thực tế, đây là bước khởi đầu của một chặng đường hết sức gian nan và nhiều thử thách nên nếu không chuẩn bị kỹ càng, nhiều người sẽ phải bỏ cuộc.

Thứ ba, 07/02/2012 - 06:55

Hà Nội: Thay đổi giờ học không ảnh hưởng tới SV
Hà Nội: Thay đổi giờ học không ảnh hưởng tới SV

(Dân trí) - Gần 1 tuần qua, việc thay đổi giờ học ở Hà Nội đã gây nhiều xáo trộn trong các trường học từ mầm non tới THPT. Tuy nhiên, đối với sinh viên, việc thay đổi giờ học này không làm ảnh hưởng và các trường vẫn duy trì nếp học cũ.

Thứ hai, 06/02/2012 - 02:41

Kính thầy yên nghỉ
Kính thầy yên nghỉ

(Dân trí) -Biết rằng sinh lão bệnh tử là quy luật không tránh được của đời người nhưng hàng ngàn người là đồng nghiệp, bạn hữu các thế hệ học trò và cả người dân chưa một lần gặp mặt thầy… đều không thể cầm lòng trong lễ tang Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân Lê Trí Viễn.

Thứ hai, 06/02/2012 - 10:49

SV khốn khó thời bão giá hậu Tết
SV khốn khó thời bão giá hậu Tết

(Dân trí) - Sau Tết nguyên đán, giá phòng tăng, điện nước cũng ồ ạt lên giá đã làm cho cảnh sống của không ít sinh viên rơi vào tình trạng khó khăn nhiều bề…

Thứ hai, 06/02/2012 - 10:22

Trí khôn còn mãi
Trí khôn còn mãi

Cách đây vài năm, đó là lần cuối thầy đến Trường Đại học Sư phạm TPHCM. Hôm đó chúng tôi mời thầy phát biểu trên hội trường. Thầy bảo nếu có cuộc đời khác, thầy vẫn chọn nghề giáo. Và thầy giải thích vì sao thầy thích nghề dạy học….

Thứ hai, 06/02/2012 - 08:26

ĐÁNG QUAN TÂM
Hà Nội: Phổ biến kỹ năng làm bài thi trắc nghiệm cho HS
Hà Nội: Phổ biến kỹ năng làm bài thi trắc nghiệm cho HS

(Dân trí) - Chuẩn bị cho kì thi tốt nghiệp THPT năm 2012, Sở GD-ĐT Hà Nội vừa có công văn yêu cầu các trường tổ chức bồi dưỡng, phụ đạo HS có học lực yếu, kém. Đặc biệt phổ biến kỹ năng cho HS khi làm bài kiểm tra theo hình thức trắc nghiệm khách quan.

Chủ nhật, 05/02/2012 - 03:51

Sở GD-ĐT Hà Nội sẽ kiến nghị đổi giờ ca chiều phù hợp
Sở GD-ĐT Hà Nội sẽ kiến nghị đổi giờ ca chiều phù hợp

(Dân trí) - “Trong quá trình kiểm tra cơ sở, những bất cập trong việc đổi giờ học cũng đã được các trường phản ánh nhưng trước mắt cần thực hiện nghiêm túc quy định. Chúng tôi sẽ có đánh giá để từ đó kiến nghị UBND thành phố đưa ra hướng giải quyết phù hợp”.

Chủ nhật, 05/02/2012 - 03:30

Lực học trung bình khá, thi trường nào phù hợp?
Lực học trung bình khá, thi trường nào phù hợp?

(Dân trí) - Tuyển sinh năm nay có gì thay đổi? Học ngành Xây dựng có dễ xin việc làm? ĐH Ngoại thương có tuyển sinh hệ ngoài ngân sách? Có được đăng ký 2 khối thi trong cùng một trường? Muốn học ngành Hải quan thì thi vào trường ĐH nào?

Chủ nhật, 05/02/2012 - 09:47

Khánh Hòa:  Ra Tết, gần 600 HS bỏ học
Khánh Hòa: Ra Tết, gần 600 HS bỏ học

(Dân trí) - Sau kỳ nghỉ Tết nguyên đán vừa qua, Sở GD-ĐT tỉnh Khánh Hòa cho biết, thống kê có gần 600 em học sinh các cấp bỏ học.

Chủ nhật, 05/02/2012 - 09:01

Sôi nổi ngày hội bóng đá của LHS Việt Nam tại Matxcova
Sôi nổi ngày hội bóng đá của LHS Việt Nam tại Matxcova

(Dân trí) - Giải bóng đá sinh viên mở rộng năm 2012 là hoạt động thể thao đầu tiên trong năm mới của Hội lưu học sinh Việt Nam tại Matxcơva. Đây cũng là hoạt động nhằm kỷ niệm, chào mừng ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam 3/2 và tết Nguyên Đán Nhâm Thìn.

Thứ bảy, 04/02/2012 - 10:40

GS-NGND, nhà văn Lê Trí Viễn: Một đời nặng chữ văn
GS-NGND, nhà văn Lê Trí Viễn: Một đời nặng chữ văn

Theo thầy: Dạy văn lấy cảm làm đầu/ Một đời tôi chỉ một câu dặn mình/ Dạy văn dạy nghĩa dạy tình/ Dạy văn mà cũng dạy mình dạy ta...

Thứ bảy, 04/02/2012 - 09:05

Gìn giữ tiếng Việt nơi xứ người
Gìn giữ tiếng Việt nơi xứ người

Thành lập từ năm 2007, ban đầu chỉ có mỗi một lớp với vài cháu tham gia học tập, sau 5 năm, trường Sao Mai đã thường xuyên duy trì và liên tục mở các lớp chuyên dạy tiếng Việt cho con em người Việt thuộc thế hệ sinh ra và lớn lên ở CHLB Đức…

Thứ bảy, 04/02/2012 - 08:54

Năm 2012, các trường ĐH mở nhiều ngành học “nóng”
Năm 2012, các trường ĐH mở nhiều ngành học “nóng”

(Dân trí) - Năm 2012, nhiều trường đại học dự kiến mở thêm nhiều ngành học, chuyên ngành mới nhằm đáp ứng nhu cầu xã hội. Những ngành dự kiến mở dự kiến sẽ rất “nóng” là ngành Dược, Bác sĩ đa khoa, Vật lý hạt nhân, Luật, Quản trị khách sạn, nhà hàng…

Thứ bảy, 04/02/2012 - 01:05

  Sao bắt con trẻ phải đi sớm về khuya?
Sao bắt con trẻ phải đi sớm về khuya?

(Dân trí) - Con tôi 16 tuổi học lớp 11, phải ra khỏi nhà lúc 6 giờ sáng, mà lúc này là 21h30' vẫn chưa thấy về. Tất cả các cháu ở lứa tuổi con tôi đều phải vất vả như vậy. Sao chúng ta nỡ bắt con trẻ phải đi sớm về khuya?

Thứ bảy, 04/02/2012 - 09:48

Khởi động chương trình tư vấn hướng nghiệp - tuyển sinh 2012
Khởi động chương trình tư vấn hướng nghiệp - tuyển sinh 2012

(Dân trí) - Ngày 4/2, báo điện tử Dân trí khởi động chương trình tư vấn hướng nghiệp - tuyển sinh ĐH,CĐ 2012. Chương trình nhằm cung cấp tới các thí sinh những thông tin thiết thực và bổ ích nhất trong việc chọn ngành, chọn nghề và giải đáp những thắc mắc trong tuyển sinh 2012.

Thứ bảy, 04/02/2012 - 09:26

Thầy cô vất vả “năn nỉ” HS trở lại lớp sau Tết
Thầy cô vất vả “năn nỉ” HS trở lại lớp sau Tết

(Dân trí) - Năm nào cũng vậy, sau những ngày nghỉ Tết nguyên đán, những giáo viên của Trường THCS Lơ Pang (xã Lơ Pang, Mang Yang, Gia Lai) lại phải đi vận động, “năn nỉ” những học trò của mình quay lại trường lớp.

Thứ bảy, 04/02/2012 - 08:45

Vĩnh biệt thầy của những bậc thầy
Vĩnh biệt thầy của những bậc thầy

Gần trưa 3/2, mấy đồng nghiệp đã liên tiếp gọi điện thoại bằng một giọng thảng thốt, buồn thương, báo cho tôi biết tin giáo sư - nhà giáo nhân dân Lê Trí Viễn vừa mới từ trần.

Thứ bảy, 04/02/2012 - 08:23