Tự chủ đại học: Cân nhắc kỹ bài toán tăng học phí

Dân trí Khi Dự thảo sửa đổi, bổ sung Luật Giáo dục đại học “cởi trói”, cho phép tự chủ tài chính đại học thì một băn khoăn lớn khi thực hiện quyền tự chủ, các trường đại học được quyền thu học phí với mức cao nhất có thể. Có băn khoăn rằng, liệu có làm mất cơ hội tiếp cận giáo dục tinh hoa của người nghèo…
>>Tự chủ học thuật là khâu yếu nhất của không ít trường đại học?

Quan tâm, đảm bảo cho đối tượng sinh viên nghèo

Trao đổi về vấn đề này tại buổi giao lưu trực tuyến chủ đề “Tự chủ đại học - Xu thế phát triển tất yếu” do báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam phối hợp với Bộ GD&ĐT tổ chức ngày 25/10, GS.TS Phạm Huy Dũng - Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Trường ĐH Thăng Long cho rằng: “Vấn đề ở đây là mối tương quan giữa công bằng và hiệu quả, cũng là một đòi hỏi, cân nhắc sự cân bằng. Cũng có vấn đề nữa là nếu cân bằng thì phổ cập đến đâu? Môi trường giáo dục thời Liên Xô (cũ) cũng không phổ cập tất cả, chỉ phổ cập đến phổ thông. Việc phổ cập đến đâu, công bằng đến đâu phải cân nhắc trong năng lực quốc gia đó”.

Ông dẫn chứng, trường Harvard - một trường đại học được coi như hàng đầu thế giới, không vì lợi nhuận, nhưng có nhiều tỷ đô la quỹ đầu tư cho giáo dục. Ngoài ra, sinh viên học ở trường này thì học phí trung bình là 50 nghìn đô la/năm. Ví dụ trên cho thấy rằng, để dạy học có chất lượng, có hiệu quả thì phải đầu tư kinh phí rất lớn.


GS.TS Phạm Huy Dũng - Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Trường Đại học Thăng Long.

GS.TS Phạm Huy Dũng - Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Trường Đại học Thăng Long.

“Vậy các trường đại học của ta được quyền tự chủ có tăng học phí lên mức cao nhất không? Tôi cho rằng, nếu tăng phí quá cao thì người ta không học. Như vậy, giữa học phí và người học phải có sự cân đối. Tôi lấy ví dụ, ở ĐH Thăng Long, đầu năm Hội đồng quản trị họp với nhau đều cho rằng, nếu không tăng thì không có tiền để nâng cấp trường, nhưng tăng đến đâu để các sinh viên có tiền học thì phải cân nhắc kỹ”, ông Dũng nêu quan điểm.

Còn bàn về giúp người nghèo như thế nào? Theo GS.TS Phạm Huy Dũng, nếu người nghèo thực sự là nhân tài, có năng lực thì Nhà nước sẽ đóng góp, ngay cả với các trường tư, những em học giỏi vào đó cũng được cấp học bổng, hay những công ty như Viettel đều nhận sinh viên khi còn đang học. Nói vậy để thấy, em nào có tài, có năng lực thì vẫn có cơ chế của Nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp giúp các em học tiếp.

“Tôi nghĩ, nếu cho tự chủ để thu phí muốn thế nào cũng được, thì đào tạo không có chất lượng mà thu phí thấp thì họ cũng không học; còn có chất lượng mà thu cao quá thì không có người giỏi học. Đây là sự tính toán, cân nhắc, dung hòa trong xã hội.

Đối với trường công, tự chủ cũng phải thế. Tôi nghĩ, đây cũng là điều lo lắng. Quy định trần học phí thế này, thế kia cũng khó, cho nên vấn đề quy định học phí tối đa là thế nào cũng nên cân nhắc một chút”, ông Dũng nói thêm.

Các nhà quản lý giáo dục, lãnh đạo đại học cùng trao đổi về các mặt của tự chủ đại học.
Các nhà quản lý giáo dục, lãnh đạo đại học cùng trao đổi về các mặt của tự chủ đại học.

PGS.TS Bùi Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường ĐH Ngoại thương Hà Nội nhận định: Việc tăng học phí là chuyện các trường phải cân nhắc nhiều, không phải là muốn tăng bao nhiêu thì tăng, mà phải cân đối giữa học phí với điều kiện để đảm bảo chất lượng và phản ứng của xã hội.

Theo ông Tuấn, chúng ta không nên băn khoăn nhiều vì các trường đều phải dựa vào thực tế để cân nhắc. Mặt khác, theo Nghị quyết số 77/NQ-CP của Chính phủ thì khi các trường điều chỉnh học phí vẫn phải đảm bảo cho những người có hoàn cảnh khó khăn, sinh viên nghèo tiếp tục học tập. Đây là một trong những quy định bắt buộc đối với nhà trường.

Trên thực tế, thời gian qua, việc triển khai Nghị quyết này có điểm sáng là Chính phủ cho phép các trường gửi tiền của mình vào ngân hàng thương mại, dùng lãi suất đó để đưa vào quỹ hỗ trợ sinh viên. Các trường dùng tiền này để hỗ trợ học phí, hoạt động phong trào của sinh viên… Theo ông Tuấn, đây là điểm cần nhân rộng, không chỉ trong 23 trường thực hiện Nghị quyết 77 mà các trường khác cũng có thể thực hiện.

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Văn Phúc.
Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Văn Phúc.

Về điểm này, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Văn Phúc cho hay: “Chúng tôi cũng luôn quan tâm để làm sao phải đảm bảo được những sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vẫn có thể đi học đại học. Chúng tôi có đưa vào trong luật quy định về việc Nhà nước phải có trách nhiệm liên quan đến vấn đề học bổng và chính sách cho những đối tượng này. Đồng thời, chúng tôi cũng quy định các trường đại học phải công bằng trong nguồn thu của mình để cấp học bổng cho các học sinh có hoàn cảnh khó khăn”.

Hiện nay, trong những quy định về vấn đề thu phí, đối với những trường công lập tự chủ, chi thường xuyên 100% mới được tự chủ thu phí theo mức cam kết về chất lượng để đảm bảo cung cấp chi phí về đầu vào. Đối với trường công lập tự chủ 100% có nghĩa là Nhà nước không cấp kinh phí nữa và nếu như các trường không có biện pháp sẽ không đảm bảo nguồn cung.

Sẽ có những trường, những ngành nếu mà tự chủ để thu phí theo mức cao sẽ không có người học. Nhà nước sẽ có trách nhiệm đối với những trường không có điều kiện ở vùng sâu, vùng xa và đối với những ngành mà người học khó lựa chọn. Nhà nước cũng sẽ có chính sách để làm sao đào tạo được nguồn nhân lực.

Trong dự thảo bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học đã tính đến điều này và về mặt lâu dài thì điều này rất quan trọng để đảm bảo các sinh viên, các em thuộc gia đình đối tượng khó khăn có thể tiếp cận được.

Trường không có nghiên cứu khoa học, giải bài toán học phí ra sao?

Hiện nay có nhiều trường đại học rất băn khoăn nếu thực hiện tự chủ vì không thể thu học phí quá cao, trong khi không phải trường nào cũng có thể làm các đề tài nghiên cứu khoa học, sản xuất để tăng nguồn thu. Vậy giải bài toán này thế nào?


PGS.TS Bùi Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường ĐH Ngoại thương Hà Nội.

PGS.TS Bùi Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường ĐH Ngoại thương Hà Nội.

Hiệu trưởng Bùi Anh Tuấn cho rằng, như đã trao đổi ở trên, tự chủ đại học là tự thân, là xu thế tất yếu. Mức độ tự chủ ở các đại học là khác nhau, phụ thuộc vào năng lực tự chủ, điều kiện của các cơ sở giáo dục đại học.

“Tôi muốn nhấn mạnh rằng, đa số các cơ sở giáo dục đại học đều có những ngành nghề đào tạo truyền thống. Trường nào cũng có ngành nghề truyền thống gắn liền với tên tuổi của cơ sở giáo dục đó. Tuy nhiên, trong xu thế mới - xu thế mở cửa, hội nhập thì bắt buộc chúng ta xem xét lại cơ cấu ngành nghề của mình cho phù hợp xu thế, còn nếu cứ cứng nhắc bám theo các ngành nghề truyền thống mà không có sự thay đổi thì chắc chắn có ngày không thành công. Ví dụ như ở trường tôi, có ngành truyền thống, rất nổi tiếng là chuyên ngành Kinh tế đối ngoại. Xu hướng vào ngành này rất lớn, điểm thi cao thuộc top đầu cả nước. Bên cạnh đó, những năm gần đây, chúng tôi cũng bắt đầu tính tới các ngành mới: Chuyên ngành Kinh doanh quốc tế theo mô hình tiên tiến Nhật Bản; Chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán định hướng nghề nghiệp ACCA… Tôi nghĩ các trường khác cũng cần như vậy, bên cạnh những ngành truyền thống phải có ngành mới”.

Về đặt hàng của Nhà nước, ông Tuấn cho rằng đây là xu hướng rất tốt: “Chúng tôi ủng hộ để nhiều trường đại học, nhất là những trường có ngành ít người học nhưng rất cần cho xã hội thì vẫn tồn tại và phát triển được”.

Lệ Thu (ghi)

MỚI NHẤT
Học tiếng Nhật: Luyện nghe chủ đề "Mùa đông ở xứ sở mặt trời mọc"
Học tiếng Nhật: Luyện nghe chủ đề "Mùa đông ở xứ sở mặt trời mọc"

(Dân trí) - Cùng luyện nghe và bổ sung từ vựng tiếng Nhật thông qua bài nghe “Mùa đông Nhật Bản” ngày hôm nay với thầy giáo Mochizuki nhé!

Thứ bảy, 27/10/2018 - 02:00

Lời xin lỗi của học trò trước ngày kiểm tra
Lời xin lỗi của học trò trước ngày kiểm tra

(Dân trí) - Trời đã vào đêm, tôi vẫn thao thức vì tin nhắn qua zalo của cô bé học trò lớp 9 mà tôi rất mực yêu thương. Em gửi lời xin lỗi cô giáo cùng với lời nhắc nhở khéo léo về tiết kiểm tra ngày mai ở lớp. Lòng tôi buồn vu vơ, niềm tin vào sự trung thực của học sinh có phần vụn vỡ.

Thứ bảy, 27/10/2018 - 01:41

Tiến sĩ giáo dục ĐH Mỹ: “Học cách học là kĩ năng quan trọng nhất trong cuộc đời”
Tiến sĩ giáo dục ĐH Mỹ: “Học cách học là kĩ năng quan trọng nhất trong cuộc đời”

(Dân trí) - Buổi nói chuyện “Giúp con học hiệu quả” với Tiến sĩ Giáo dục Kevin Mattingly - Giám đốc học thuật của trường Riverdale (New York, Mĩ), giảng viên Đại học Sư phạm, ĐH Tổng hợp Columbia được diễn ra mới đây tại Hà Nội.

Thứ bảy, 27/10/2018 - 11:26

Tiếng Anh trẻ em: Những từ chủ đề "Gia đình" bé không thể không biết
Tiếng Anh trẻ em: Những từ chủ đề "Gia đình" bé không thể không biết

(Dân trí) - Có thể bé chưa biết hết về các từ vựng tiếng Anh chủ đề gia đình, nhưng 5 từ tiếng Anh dưới đây nhất định con phải ghi nhớ và sử dụng hằng ngày để cuộc hội thoại trở nên tự nhiên và trôi chảy.

Thứ bảy, 27/10/2018 - 10:00

Quảng Ngãi: Học sinh thích thú với giờ ra chơi trải nghiệm
Quảng Ngãi: Học sinh thích thú với giờ ra chơi trải nghiệm

(Dân trí) - Vào giờ ra chơi, học sinh cùng giáo viên chơi những trò chơi dân gian, cùng chăm sóc vườn rau, bồn hoa... Đây là những hoạt động nằm trong mô hình "Giờ ra chơi trải nghiệm khoa học sáng tạo" đang được triển khai hiệu quả ở các trường Tiểu học, THCS trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.

Thứ bảy, 27/10/2018 - 09:03

Chính sách giáo dục miễn phí của Đan Mạch khiến nhiều SV "lười" tốt nghiệp
Chính sách giáo dục miễn phí của Đan Mạch khiến nhiều SV "lười" tốt nghiệp

(Dân trí) - Là một trong số ít các quốc gia miễn học phí cho sinh viên đại học, Đan Mạch đã giải phóng cho sinh viên khỏi áp lực tài chính nhưng lại gây ra tình trạng “sinh viên lười tốt nghiệp”.

Thứ bảy, 27/10/2018 - 07:48

Gặp thầy giáo Cơtu suýt bị dân làng “chôn sống”
Gặp thầy giáo Cơtu suýt bị dân làng “chôn sống”

(Dân trí) - Đã hơn 15 năm nhưng câu chuyện về một người từng bị dân làng đem đi “chôn sống” vẫn còn ám ảnh mãi trong tâm trí của người thầy giáo người Cơtu ở vùng cao Quảng Nam. May mắn thoát nạn, từ “cõi chết” trở về, thầy lại tiếp tục gắn bó với nghề giáo, rồi cùng chính quyền địa phương giúp đồng bào vượt qua hủ tục.

Thứ bảy, 27/10/2018 - 06:48

Hàng chục kế toán, văn thư đi học sư phạm để làm giáo viên
Hàng chục kế toán, văn thư đi học sư phạm để làm giáo viên

(Dân trí) - Trước tình trạng thiếu giáo viên và chưa được bổ sung biên chế, nhiều nhân viên trường học trên địa bàn tỉnh Đắk Nông tự nguyện đi học bồi dưỡng kiến thức sư phạm để trở thành giáo viên và giữ suất biên chế.

Thứ bảy, 27/10/2018 - 03:03

Gian lận thi cử vẫn là vấn đề “nóng” nhất trong giải trình của Bộ GD&ĐT
Gian lận thi cử vẫn là vấn đề “nóng” nhất trong giải trình của Bộ GD&ĐT

(Dân trí) - Trong các báo cáo giải trình của Bộ GD&ĐT gửi tới đại biểu Quốc hội trong kỳ họp lần này, gian lận thi THPT quốc gia 2018 vẫn là vấn đề “nóng” nhất khiến Bộ GD&ĐT phải báo cáo chi tiết.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 04:27

Đà Nẵng chi gần 75 tỷ đồng thí điểm nhận giữ trẻ từ 6 - 18 tháng tuổi
Đà Nẵng chi gần 75 tỷ đồng thí điểm nhận giữ trẻ từ 6 - 18 tháng tuổi

(Dân trí) - Ngày 26/10, lãnh đạo UBND TP. Đà Nẵng đã ký quyết định đầu tư gần 75 tỷ đồng thực hiện chủ trương xây dựng các trường mầm non thí điểm nhận giữ trẻ từ 6 - 18 tháng tuổi giai đoạn 2018 - 2019.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 04:25

Chương trình giáo dục phổ thông mới: Giảm hơn 300 giờ học mỗi năm
Chương trình giáo dục phổ thông mới: Giảm hơn 300 giờ học mỗi năm

(Dân trí) - Trong chương trình giáo dục phổ thông mới, ở bậc THPT, học sinh học 2.284 giờ, giảm 262 giờ so với chương trình Ban cơ bản hiện hành; giảm 315 giờ so với chương trình Ban A, Ban C hiện hành…

Thứ sáu, 26/10/2018 - 02:29

Toán tương tác: "Hình tròn lăn trên hình vuông" có thể làm khó bạn
Toán tương tác: "Hình tròn lăn trên hình vuông" có thể làm khó bạn

(Dân trí) - Với một chút tưởng tượng và thay vì được thao tác ngay trên hình như các kỳ trước, lần này, quý độc giả sẽ phải đưa ra lời giải trước khi nội dung tương tác được "kích hoạt"...

Thứ sáu, 26/10/2018 - 02:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Có kỹ năng mà thiếu giá trị sống: Nguy hại!
Có kỹ năng mà thiếu giá trị sống: Nguy hại!

(Dân trí) - Sinh viên ra trường thiếu kỹ năng mềm nên khó thích nghi với thực tiễn là thực trạng đã được các trường ĐH, CĐ đặc biệt quan tâm nhiều năm gần đây. Thế nhưng, việc chỉ tập trau dồi kỹ năng mà bỏ quên nền tảng cốt lõi là giá trị sống thì càng nguy hiểm và bất ổn.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 11:40

Học tiếng Anh: Bí kíp giới thiệu bản thân ghi điểm tuyệt đối!
Học tiếng Anh: Bí kíp giới thiệu bản thân ghi điểm tuyệt đối!

(Dân trí) - Giới thiệu bản thân trong tiếng Anh như thế nào để ghi điểm tuyệt đối? Cấu trúc một phần giới thiệu bản thân, bắt chuyện hoàn hảo là sẽ như thế nào? Khám phá ngay câu trả lời trong bài học ngày hôm nay nhé.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 10:00

Trường Tiểu học Ba Đình trả lại tiền thu sai quy định cho phụ huynh
Trường Tiểu học Ba Đình trả lại tiền thu sai quy định cho phụ huynh

(Dân trí) - Liên quan đến việc phụ huynh tố trường Tiểu học Ba Đình (TP. Thanh Hóa) thu nhiều khoản đầu năm sai quy định, lãnh đạo trường này cho biết đã rà soát và yêu cầu giáo viên chủ nhiệm trả lại cho phụ huynh.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 09:44

Một sinh viên Việt giành giải sinh viên quốc tế xuất sắc Nam Úc
Một sinh viên Việt giành giải sinh viên quốc tế xuất sắc Nam Úc

(Dân trí) - Trần Huỳnh Minh Tuấn, sinh viên K14 ngành Kỹ thuật Dầu khí – chương trình Liên kết Quốc tế, Trường ĐH Bách khoa ĐH Quốc gia TPHCM vừa đạt Giải thưởng sinh viên quốc tế xuất sắc nhất Nam Úc 2018 - hạng mục dành cho bậc ĐH.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 07:13

Tự chủ học thuật là khâu yếu nhất của không ít trường đại học?
Tự chủ học thuật là khâu yếu nhất của không ít trường đại học?

(Dân trí) - Dường như hiện nay, không ít trường đại học khi nói về tự chủ đại học đang quá đặt nặng về tài chính, nhân sự mà chưa chú trọng tới tổ chức, quản trị, hoạt động đào tạo, khoa học công nghệ...

Thứ sáu, 26/10/2018 - 06:19

Không chép bài, bé lớp 1 bị cô giáo đánh bầm lưng
Không chép bài, bé lớp 1 bị cô giáo đánh bầm lưng

(Dân trí) - Cho rằng học sinh lười học, không chép bài, hay tẩy xóa trong sách vở, cô giáo chủ nhiệm ở Hà Tĩnh đã đánh bầm lưng một nữ học sinh lớp 1.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 06:13

CFVG chào đón 477 tân học viên Thạc sỹ & Tiến sỹ quốc tế
CFVG chào đón 477 tân học viên Thạc sỹ & Tiến sỹ quốc tế

(Dân trí) - Trong tháng 10/2018, Trung tâm Pháp Việt Đào tạo về Quản lý (CFVG) đã khai giảng chào đón 477 học viên tham gia các chương trình Thạc sỹ và Tiến sỹ, tiếp tục giữ vị thế là thành tổ chức đào tạo có số lượng học viên lớn nhất theo học các chương trình sau đại học cấp bằng quốc tế.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 12:29

Ngăn nhóm nữ sinh đánh nhau, một nữ sinh bị đâm bằng dao
Ngăn nhóm nữ sinh đánh nhau, một nữ sinh bị đâm bằng dao

(Dân trí) - Do một số xích mích nhỏ trên mạng xã hội, các nữ sinh xảy ra mâu thuẫn với nhau và hẹn nhau ra hoa viên giải quyết. Khi lời qua tiếng lại, một nữ sinh đã dùng dao đâm một nữ sinh khác đang vào can ngăn khiến bị thương phải nhập viện.

Thứ năm, 25/10/2018 - 05:40

Học sinh THCS làm bài kiểm tra 1 tiết bằng đề chung
Học sinh THCS làm bài kiểm tra 1 tiết bằng đề chung

(Dân trí) - Ngành Giáo dục TP. Quảng Ngãi đã chính thức thí điểm cho học sinh THCS làm bài kiểm tra 1 tiết bằng đề chung đối với 5 môn Toán, Ngữ văn, tiếng Anh, Vật lý và Hóa. Đây là biện pháp nhằm hạn chế tiêu cực có thể phát sinh từ hoạt động dạy thêm, học thêm. Tuy nhiên, cách làm này vẫn còn một số khó khăn nhất định.

Thứ năm, 25/10/2018 - 05:34

Tạm đình chỉ công tác thầy giáo xông vào trường học hành hung cả vợ lẫn đồng nghiệp
Tạm đình chỉ công tác thầy giáo xông vào trường học hành hung cả vợ lẫn đồng nghiệp

(Dân trí) - Liên quan đến vụ việc một nam giáo viên xông vào trường học nơi vợ mình đang công tác hành hung cả vợ lẫn đồng nghiệp của vợ, UBND huyện Quảng Trạch (Quảng Bình) đã ra quyết định tạm đình chỉ công tác với thầy giáo nói trên.

Thứ năm, 25/10/2018 - 04:55

Xếp hạng đại học của Việt Nam: Kết quả cập nhật
Xếp hạng đại học của Việt Nam: Kết quả cập nhật

(Dân trí) - Tổ chức giáo dục Quacquarelli Symonds (QS) của Anh vừa công bố kết quả Bảng xếp hạng QS unversity Rankings 2019, trong đó Việt Nam lần đầu tiên có 2 đại học lọt top 1.000 đại học hàng đầu thế giới và 7 đại học “lọt” top các đại học hàng đầu châu Á. Đây là những thành tích nổi bật của giáo dục đại học của Việt Nam sau 5 năm triển khai thực hiện Nghị quyết Số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương.

Thứ năm, 25/10/2018 - 04:01

Xóa bỏ cơ quan chủ quản: Trường đại học sẽ "sống" ra sao?
Xóa bỏ cơ quan chủ quản: Trường đại học sẽ "sống" ra sao?

(Dân trí) - 3 trường đại học đã trình Bộ GD&ĐT đề án thực hiện tự chủ khi không còn cơ quan chủ quản. Sắp tới, 36 trường đại học sẽ tiếp tục được thực hiện theo cơ chế này. Vậy, các trường đại học sẽ “sống” sao khi không còn cơ quan chủ quản?

Thứ năm, 25/10/2018 - 03:38