Tiến sĩ ĐH Harvard Lê Anh Vinh hiến kế chống “chảy máu chất xám"

Dân trí Là một người đã học tập ở môi trường giáo dục hàng đầu phương Tây, sau đó trở về cống hiến cho đất nước, PGS. TS. Lê Anh Vinh đưa ra nhiều giải pháp thu hút tài nguyên trí tuệ về Việt Nam từ kinh nghiệm của chính mình.
>>Tài năng trẻ Việt Nam sống trách nhiệm, nghị lực và cống hiến
>>Đỗ Nhật Nam: Muốn chứng tỏ Việt Nam với năm châu

Về PGS. TS Lê Anh Vinh:

Sinh ngày 29/7/1983, con đường đến với khoa học của Lê Anh Vinh gắn bó mật thiết với Đại học Quốc gia Hà Nội - cái nôi đào tạo tài năng uy tín của cả nước.

Ngay từ nhỏ, tài năng toán học của Lê Anh Vinh đã được các thầy trường THPT chuyên Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội phát hiện và chăm bón. Năm 2001, Lê Anh Vinh đã giành Huy chương Bạc Toán quốc tế và Huy chương Vàng Toán châu Á TBD năm lớp 12. Sau đó, anh nhận học bổng toàn phần của chính phủ Australia theo học tại trường ĐH New South Wales.

Năm 2005, Lê Anh Vinh đã vượt lên sinh viên nhiều nước khác, tốt nghiệp thủ khoa ĐH chuyên ngành Toán - Tin của Australia và vinh dự trở thành Nghiên cứu sinh tại ngôi trường danh giá nhất thế giới: trường ĐH Harvard (Hoa Kỳ) từ 2006 - 2010. Tháng 5/2010, Lê Anh Vinh nhận bằng tiến sĩ của ĐH Harvard khi mới 27 tuổi.

Năm 2013, anh Vinh trở thành người trẻ nhất được phong tặng Phó Giáo sư tại Việt Nam khi  anh30 tuổi, là giảng viên trường Đại học Giáo dục, ĐH Quốc gia Hà Nội.

PGS. TS. Lê Anh Vinh – người được vinh danh là Phó Giáo sư trẻ nhất Việt Nam đang thực hiện dự án truyền lửa đam mê Toán học cho thế hệ trẻ.
PGS. TS. Lê Anh Vinh – người được vinh danh là Phó Giáo sư trẻ nhất Việt Nam đang thực hiện dự án truyền lửa đam mê Toán học cho thế hệ trẻ.

PGS. TS. Lê Anh Vinh là một trong 364 đại biểu tham dự Đại hội Tài năng trẻ Việt Nam lần thứ 2 tại Hà Nội (11-13/12).

PGS. Lê Anh Vinh hiện là Phó chủ nhiệm khoa Sư phạm, Giám đốc TT Nghiên cứu và ứng dụng Khoa học giáo dục, ĐH Giáo dục, ĐH Quốc gia Hà Nội. Anh vừa là nhà nghiên cứu, vừa là người đào tạo nên những giáo viên tài năng cho đất nước nên rất thấu hiểu lĩnh vực đào tạo, quản lý và sử dụng nhân tài.

Bản thân Tiến sĩ Lê Anh Vinh cũng đã trải qua quá trình tự vấn và quyết định về nước làm việc, nên anh đồng cảm với những tâm tư, nguyện vọng của những người con đất Việt học tập xa quê hương. Anh cho rằng, những người Việt Nam sống và học tập ở nước ngoài đều mong muốn trở về nước, vấn đề riêng của mỗi người chỉ là khi nào và như thế nào. Điều băn khoăn của các nhân tài khi trở về nước chính là môi trường nghiên cứu, môi trường làm việc ra sao.

“Khi nói đến môi trường làm việc của một nhà khoa học, tôi muốn nói đến theo một nghĩa rộng, bao gồm từ cơ sở vật chất, điều kiện tài chính, đến hoạt động học thuật và cộng đồng nghiên cứu. Trong những trao đổi gần đây về hiện tượng chảy máu chất xám. Chúng ta có thể thấy rằng lợi ích vật chất không phải là lý do cơ bản.

Nếu nhìn lý do chính mà số lượng lớn các nhà khoa học hàng đầu không chỉ từ các nước đang phát triển mà từ cả các nước phương Tây sang Mỹ làm việc, có thể thấy họ đến với nước Mỹ vì ở đó, họ có các đồng nghiệp, những người có cùng mối quan tâm, cùng hợp tác nghiên cứu. Ở đó họ được bao bọc bởi môi trường làm việc học thuật, phát huy được tối đa khả năng sáng tạo, năng lực nghiên cứu của mình”, anh Vinh nói.

Nhân diễn đàn Đại hội Tài năng trẻ, Phó Giáo sư từng tốt nghiệp ĐH Harvard (Mỹ) đóng góp một số giải pháp thu hút, trọng dụng và phát huy tài nguyên trí tuệ của các nhà khoa học trẻ.

PGS. TS Lê Anh Vinh hiến kế cho Đại hội Tài năng trẻ và các cơ quan quản lý giải pháp thu hút, trọng dụng nhân tài
PGS. TS Lê Anh Vinh hiến kế cho Đại hội Tài năng trẻ và các cơ quan quản lý giải pháp thu hút, trọng dụng nhân tài

Phó Giáo sư trẻ nhất Việt Nam trình bày:

Thứ nhất, chúng ta cần có các chính sách sử dụng và trọng dụng cán bộ KH&CN hiệu quả để phát huy năng lực của nguồn nhân lực KH&CN trong nước và thu hút, trọng dụng cán bộ khoa học giỏi là người Việt Nam ở nước ngoài, nghiên cứu sinh Việt Nam học tập ở nước ngoài về nước làm việc. Luật KH&CN năm 2013 đã lần đầu tiên dành riêng một chế định quy định về chính sách đối với các nhà khoa học, theo đó nhấn mạnh trách nhiệm của Nhà nước trong đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài KH&CN.

Tuy nhiên, việc thực thi các chính sách thu hút, phát triển nguồn nhân lực trình độ cao ở các tổ chức KH&CN cũng gặp nhiều khó khăn trong thực tiễn với nguồn lực tài chính có hạn, cơ sở hạ tầng và trang thiết bị nghiên cứu hạn chế, môi trường làm việc và giao lưu học thuật chưa năng động... Nhiều nhà khoa học trẻ chưa được sắp xếp, bố trí đúng vị trí công việc; chưa có chế độ làm việc thích đáng; và chưa nhận được những cơ chế khuyến khích sáng tạo để họ có thể toàn tâm toàn ý cho khoa học.

Nếu đã thực sự coi các nhà khoa học trẻ là nguồn lực quan trọng, thì nhà nước cần xem xét có những lộ trình cụ thể để triển khai hiệu quả các chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lực cao; tạo điều kiện làm việc tốt, môi trường làm việc phù hợp và có cơ chế sử dụng cán bộ tương xứng với năng lực. Hiện nay, tại ĐHQGHN đã có mô hình Câu lạc bộ Nhà khoa học là nơi kết nối và tạo cơ hội tiếp cận các chương trình nghiên cứu trọng điểm cho nhà khoa học trẻ tại ĐHQGHN. Để nhân rộng mô hình này một cách hiệu quả, TW Đoàn có thể xem xét việc xây dựng một cơ quan chuyên trách cấp trung ương, quản lý và hỗ trợ thông tin, giúp định hướng cho các nhà khoa học trẻ trên cả nước.

Thứ hai, chúng ta cần có sự đầu tư đúng mức và đúng trọng điểm về nguồn lực tài chính và hạ tầng kỹ thuật cho KH&CN. Ở Việt Nam hiện nay, nghiên cứu chủ yếu được tài trợ bởi chính phủ. Mặc dù tỷ lệ đầu tư của các tổ chức tư nhân cho nghiên cứu khoa học ngày càng tăng, đặc biệt là tài trợ cho các dự án nghiên cứu ứng dụng. Thêm vào đó, các hoạt động nghiên cứu và phát triển tại các trường đại học tại Việt Nam chưa được đầu tư đúng mức. Tổng đầu tư của toàn xã hội cho KH&CN của Việt Nam hiện nay ước tính chỉ đạt dưới 1% GDP so với mức trung bình thế giới là 2,1%.

Với mức đầu tư này, chúng ta chưa phát huy được vai trò của các tổ chức xã hội trong các hoạt động khoa học công nghệ. Điều này, dẫn đến tình trạng sử dụng kém hiệu quả và gây lãng phí nguồn lực cho hoạt động khoa học công nghệ. Việc đầu tư một cách dàn trải, không có trọng điểm dẫn đến các sản phẩm khoa học công nghệ bị trùng lặp, thiếu tính sáng tạo, có giá trị kinh tế thấp, không tạo được sự đột phá về mặt kinh tế – xã hội.

Để khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải cần nâng cao năng lực nghiên cứu của các trường đại học và các Viện nghiên cứu trọng điểm và những lĩnh vực nghiên cứu được ưu tiên. Nếu việc điều chỉnh pháp luật và cơ chế tài chính không áp dụng được đại trà, ít nhất cũng cần được thí điểm có trọng tâm, trọng điểm đối với số ít tổ chức Khoa học và công nghệ mới theo mô hình xuất sắc. Đi kèm theo quyền lợi đặc biệt là những cam kết đầu ra về những sản phẩm đặt hàng của nhà nước và doanh nghiệp. Bên cạnh đó, nhà nước cũng cần khuyến khích, tạo cơ chế và có những hỗ trợ cụ thể để doanh nghiệp tích cực tham gia hoạt động triển khai ứng dụng khoa học công nghệ.

Thứ ba, là một số bất cập về cơ chế quản lý tài chính. Cơ chế xét duyệt, nghiệm thu đề tài các cấp ở nhiều nơi vẫn còn tương đối phức tạp và trở thành một rào cản thực sự đối với các nhà khoa học. Các nhà khoa học vẫn thường cho rằng các cơ quản quan lý không hiểu hay chưa tin các nhà khoa học nên đưa ra những cơ chế không phù hợp với thực tiễn. Vấn đề này chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến chất lượng của các đề tài nghiên cứu, sự nhiệt huyết của nhà khoa học trẻ trong việc thực hiện các nhiệm vụ khoa học công nghệ.

Vì vậy, các bộ, ban ngành liên quan cần phối hợp chặt chẽ để có một quy trình quản lý các hoạt động khoa học và công nghệ tinh giản nhưng hiệu quả. Hiện nay các quy trình xét duyệt và nghiệm thu đề tài đã được chuyển dần sang cơ chế khoán sản phẩm, trong đó chất lượng sản phẩm cuối cùng của một đề tài nghiên cứu khoa học sẽ là thước đo quan trọng nhất. Với những thay đổi tích cực này, các nhà khoa học trẻ sẽ mạnh dạn hơn trong việc thực hiện các nhiệm vụ khoa học công nghệ các cấp.

Để thu hút, trọng dụng và phát huy tài nguyên trí tuệ trong đội ngũ các nhà khoa học trẻ Việt Nam, chúng ta cần triển khai đồng bộ các giải pháp đầu tư tài chính, hạ tầng kỹ thuật, phát triển nguồn nhân lực cùng với một cơ chế pháp lý thông thoáng, khả thi và có hiệu lực thực sự”.

Mai Châm

MỚI NHẤT
Hà Nội: Chuyện khó hiểu về xét tuyển viên chức quận Ba Đình
Hà Nội: Chuyện khó hiểu về xét tuyển viên chức quận Ba Đình

(Dân trí) - Tất cả những thông báo trước đó thì điểm học tập và điểm tốt nghiệp của ứng viên B.T.T.H. đều được công khai nhưng kết quả xét tuyển cuối cùng lại là một điểm số hoàn toàn khác. Câu chuyện khó hiểu này xảy ra ở Hội đồng tuyển dụng viên chức giáo viên năm 2015 của quận Ba Đình.

Thứ ba, 15/12/2015 - 01:00

GS Ngô Bảo Châu tâm sự chuyện thi trượt... chuyên Toán với SV Nghệ An
GS Ngô Bảo Châu tâm sự chuyện thi trượt... chuyên Toán với SV Nghệ An

(Dân trí) - Giáo sư Ngô Bảo Châu đã chia sẻ cởi mở, trả lời những câu hỏi của học sinh, sinh viên hai tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh bằng tình cảm thân mật, gần gũi.

Thứ hai, 14/12/2015 - 09:27

2 học sinh bị đình chỉ học vì mua bán shisha trong trường
2 học sinh bị đình chỉ học vì mua bán shisha trong trường

(Dân trí) - Ngày 14/12, thầy Đinh Văn Liễu - Hiệu trưởng Trường THCS thị trấn Phú Hòa (xã Phú Hòa, huyện Chư Păh, Gia Lai) cho biết, sáng cùng ngày nhà trường đã có quyết định đình chỉ học 1 tuần đối với 2 học sinh lôi kéo các em lớp dưới mua shisha để kiếm lời.

Thứ hai, 14/12/2015 - 07:00

Tăng cường giáo dục đạo đức, lối sống văn hóa cho HS-SV
Tăng cường giáo dục đạo đức, lối sống văn hóa cho HS-SV

(Dân trí) - UBND tỉnh Cà Mau yêu cầu Sở GD-ĐT chủ trì đẩy mạnh công tác giáo dục đạo đức, lối sống văn hóa trong thanh, thiếu niên, nhi đồng trên địa bàn tỉnh.

Thứ hai, 14/12/2015 - 05:00

Trẻ bắt đầu đi học từ năm 7 tuổi sẽ tốt hơn
Trẻ bắt đầu đi học từ năm 7 tuổi sẽ tốt hơn

(Dân trí) - Một nghiên cứu khoa học mới đây đã chỉ ra rằng những trẻ bắt đầu đi học từ tuổi lên 7 sẽ có khă năng tập trung và thành tích học tập tốt hơn so với những trẻ bắt đầu học ở độ tuổi sớm hơn.

Thứ hai, 14/12/2015 - 04:44

Giám đốc ĐH Thái Nguyên “trần tình” về kết luận thanh tra
Giám đốc ĐH Thái Nguyên “trần tình” về kết luận thanh tra

(Dân trí) - Những sai phạm của ĐH Thái Nguyên sau kết quả thanh tra của Bộ GD-ĐT được công bố gần đây đã gây xôn xao dư luận. GS.TS Đặng Kim Vui – Giám đốc ĐH Thái Nguyên đã trả lời Dân trí về vấn đề này.

Thứ hai, 14/12/2015 - 03:51

Cách giải toán độc đáo của cậu bé 6 tuổi
Cách giải toán độc đáo của cậu bé 6 tuổi

(Dân trí) - Một cậu bé 6 tuổi ở Anh đã dùng hình vẽ mặt đăm chiêu để trả lời cho một câu hỏi toán. Cô giáo rất ấn tượng trước câu trả lời này và đã cho cậu điểm thưởng tuyệt đối.

Thứ hai, 14/12/2015 - 02:54

Thực hiện xã hội hóa giáo dục của trường mầm non song ngữ
Thực hiện xã hội hóa giáo dục của trường mầm non song ngữ

(Dân trí) - Khẳng định được vị trí của mình trong công tác chăm sóc, nuôi dạy trẻ, xây dựng môi trường học tập thân thiện và sáng tạo, Trường mầm non song ngữ Hoa Trà My được quận Thanh Xuân – Hà Nội đánh giá là một trong những mô hình xã hội hóa giáo dục tốt của quận.

Thứ hai, 14/12/2015 - 01:00

Bất cập Nghị định 29: Hàng loạt ứng viên dự thi viên chức lên tiếng
Bất cập Nghị định 29: Hàng loạt ứng viên dự thi viên chức lên tiếng

(Dân trí) - Chính thức có hiệu lực từ ngày 1/6/2012 nhưng Nghị định 29/2012/NĐ-CP đang có nhiều bất cập khiến cho công tác tuyển dụng viên chức của nhiều địa phương liên tục “lùm xùm”. Cùng một Nghị định nhưng mỗi địa phương lại có cách thực hiện khác nhau.

Thứ hai, 14/12/2015 - 12:37

Năm 2016, sẽ thanh tra nhiều đơn vị lớn
Năm 2016, sẽ thanh tra nhiều đơn vị lớn

(Dân trí) - Thanh tra Chính phủ vừa phê duyệt kế hoạch thanh tra, kiểm tra năm 2016. Kế hoạch thanh tra, kiểm tra này đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Theo đó, sẽ thanh tra một số đơn vị lớn trong cả nước.

Thứ hai, 14/12/2015 - 12:34

GS Ngô Bảo Châu bị mạo danh trên facebook
GS Ngô Bảo Châu bị mạo danh trên facebook

(Dân trí) - Theo khuyến cáo của GS Ngô Bảo Châu, ông không dạy tiếng Anh trên facebook và cũng không sáng tác thơ lục bát để dạy tiếng Anh nhưng nhiều trang đã mạo danh ông và phát ngôn bừa bãi.

Thứ hai, 14/12/2015 - 11:29

Giao lưu văn nghệ gây quỹ từ thiện giúp sinh viên nghèo vượt khó
Giao lưu văn nghệ gây quỹ từ thiện giúp sinh viên nghèo vượt khó

(Dân trí) - Tối ngày 13/12, tại Hội trường B, Trường ĐH Quy Nhơn, Đội thanh niên xung kích - Đoàn trường ĐH Quy Nhơn đã thực hiện chương trình từ thiện - Khúc hát quê hương lần 2 nhằm gây quỹ hỗ trợ cho sinh viên nghèo vượt khó của trường.

Thứ hai, 14/12/2015 - 11:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Tố chất cần thiết của sinh viên y khoa
Tố chất cần thiết của sinh viên y khoa

Ai cũng hiểu được rằng, đã thi vào trường Y phần lớn đều có mơ ước thánh thiện là làm thầy thuốc trị bệnh cứu người, nhưng cần phải hiểu thêm rằng quá trình hiện thực hóa nó không hề đơn giản, đòi hỏi người sinh viên Y khoa cần có nhiều tố chất khác.

Thứ hai, 14/12/2015 - 08:23

ĐH Thái Nguyên: Bổ nhiệm thạc sĩ làm trưởng khoa
ĐH Thái Nguyên: Bổ nhiệm thạc sĩ làm trưởng khoa

(Dân trí) - Bổ nhiệm thạc sĩ làm trưởng khoa; tuyển vượt chỉ tiêu, liên kết đào tạo sai quy định…Đây là một số sai phạm của 5 đơn vị thành viên ĐH Thái Nguyên mà thanh tra Bộ GD-ĐT đã kết luận sau khi thanh tra.

Thứ hai, 14/12/2015 - 08:00

Hoa mắt với bài toán bậc tiểu học: Ảo ảnh thị giác
Hoa mắt với bài toán bậc tiểu học: Ảo ảnh thị giác

(Dân trí) - Bài toán "Ảo ảnh thị giác" là kiến thức dành cho học sinh lớp 4 và 5. Tuy nhiên, để giải được bài toán này, không ít phụ huynh đã phải hoa mắt và tính toán rất lâu mới ra được kết quả.

Thứ hai, 14/12/2015 - 07:42

Ứa nước mắt về sự khổ luyện của trẻ em điếc
Ứa nước mắt về sự khổ luyện của trẻ em điếc

(Dân trí) - “Lần đầu tiên biết con bị điếc, gia đình tôi chết lặng. Nhiều lần tôi đã bật khóc vì bất lực. Làm sao để con ra đường và có thể trả lời được với tất cả mọi người? Làm sao một đứa bé điếc như con có thể học được những thứ tưởng chừng như đơn giản nhất”?

Thứ hai, 14/12/2015 - 03:38

Ông chủ Facebook đọc sách vật lý cho con khi mới 2 tuần tuổi
Ông chủ Facebook đọc sách vật lý cho con khi mới 2 tuần tuổi

(Dân trí) - Những ngày qua, cư dân mạng đã truyền tay nhau hình ảnh ngọt ngào của gia đình ông chủ Facebook, Mark Zuckerberg, trong đó vị CEO trẻ tuổi đang đọc một cuốn sách vật lý lượng tử cho con gái đầu lòng 2 tuần tuổi.

Thứ hai, 14/12/2015 - 02:47

Những câu chuyện xây dựng điển hình đổi mới dạy và học ngoại ngữ
Những câu chuyện xây dựng điển hình đổi mới dạy và học ngoại ngữ

Đề án Ngoại ngữ Quốc gia 2020 được triển khai từ năm 2011 đến nay, và đã đạt được những thành tựu nhất định. Đặc biệt, việc xây dựng các điển hình đã làm lan tỏa những cách làm hay, mới mẻ, hiệu quả trong việc dạy và học ngoại ngữ.

Thứ hai, 14/12/2015 - 02:00

Trao 35 suất học bổng “Đồng hành cùng học sinh nghèo”
Trao 35 suất học bổng “Đồng hành cùng học sinh nghèo”

(Dân trí) - Mới đây, tại SVĐ xã Lăng Thành, huyện Yên Thành (Nghệ An) diễn ra đêm nhạc từ thiện với chủ đề: “Đồng hành cùng học sinh nghèo Yên Thành” do Hội đồng hương cộng đồng người Yên Thành tổ chức.

Thứ hai, 14/12/2015 - 01:00

Tài năng trẻ Việt Nam sống trách nhiệm, nghị lực và cống hiến
Tài năng trẻ Việt Nam sống trách nhiệm, nghị lực và cống hiến

(Dân trí) - Sáng nay (13/12), Đại hội Tài năng trẻ Việt Nam diễn ra phiên chính thức tại Hội trường Bộ Quốc phòng. 364 đại biểu trẻ, tài năng đang học tập, nghiên cứu, lao động từ mọi miền Tổ quốc đã về Hà Nội dự Đại hội.

Chủ nhật, 13/12/2015 - 11:04

Thung lũng Silicon: Trường học không sử dụng thiết bị điện tử hiện đại
Thung lũng Silicon: Trường học không sử dụng thiết bị điện tử hiện đại

(Dân trí) - Một trường học tại Mỹ mới đây đã gây chú ý cho dư luận khi hoàn toàn không có sự hiện diện của những thiết bị điện tử hiện đại. Và đặc biệt hơn nữa, trường học này còn nằm giữa trung tâm khoa học công nghệ của nước Mỹ, thung lũng Silicon.

Chủ nhật, 13/12/2015 - 09:12

GS Đào Trọng Thi: “Chúng ta nên mừng nếu du học sinh ở lại mà thành công”!
GS Đào Trọng Thi: “Chúng ta nên mừng nếu du học sinh ở lại mà thành công”!

(Dân trí) - GS Đào Trọng Thi cũng cho rằng, hiện nay du học sinh đi du học phần lớn là tự túc hoặc xin học bổng ngoài ngân sách vì thế họ không có trách nhiệm phải quay trở về. Việc du học sinh dạng này mong muốn được ở lại nước sở tại làm việc để bù lại những khoản đầu tư tốn kém của gia đình là hoàn toàn chính đáng và có thể hiểu được.

Chủ nhật, 13/12/2015 - 09:12

Đỗ Nhật Nam: Muốn chứng tỏ Việt Nam với năm châu
Đỗ Nhật Nam: Muốn chứng tỏ Việt Nam với năm châu

(Dân trí) - Trở về từ Mỹ tham dự Đại hội Tài năng trẻ Việt Nam với tư cách đại biểu, cậu bé “thần đồng” 14 tuổi Đỗ Nhật Nam chia sẻ nhiều trải nghiệm và ước muốn trong tương lai.

Chủ nhật, 13/12/2015 - 08:11

Khi giáo viên được trao quyền “lãnh đạo“
Khi giáo viên được trao quyền “lãnh đạo“

Đã đến lúc các giáo viên được trao quyền lãnh đạo trong phạm vi công việc của mình… Họ cần là những người trước hết là làm chủ công việc của mình, sau đó là truyền cảm hứng cho những người khác, dẫn dắt tập thể học sinh và đóng góp vào việc cải thiện nhà trường.

Chủ nhật, 13/12/2015 - 07:25