Tại sao Việt Nam “vắng bóng” trong top 300 trường ĐH tốt nhất châu Á?

Dân trí Giáo sư Vũ Ngọc Hải (Khoa công nghệ thông tin và truyền thông - ĐH Myongji, Hàn Quốc) nhận định, lý do các trường đại học Việt Nam gần như không có tên trong các bảng xếp hạng khu vực và thế giới rất đơn giản “cuộc chạy thi sẽ không có thứ hạng cho người… không muốn chạy”.
>>Việt Nam không có đại học nào lọt top 300 đại học tốt nhất châu Á

Các trường thế giới đầu tư hàng núi tiền để lọt và duy trì vị trí

Mới đây, tạo chí Times Higher Education công bố bảng xếp hạng 300 trường đại học hàng đầu châu Á và điều đáng buồn nhưng không ngạc nhiên đó là việc vắng bóng hoàn toàn các trường đại học Việt Nam. Điều làm tôi ngạc nhiên nhất là sự góp mặt của 7 trường đại học Pakistan, một nước nghèo và lạc hậu hơn Việt Nam rất nhiều.

Trước tiên chúng ta hãy đi tìm câu trả lời cho việc tại sao Việt Nam thường vắng bóng trong các bảng xếp hạng đại học khu vực lẫn như thế giới? Là một người làm việc nhiều năm trong lĩnh vực giáo dục đại học tại Việt Nam, Mỹ và Hàn Quốc tôi không khó để nhận ra lý do duy nhất của vấn đề đó là: các trường đại học Việt Nam không có nhu cầu, mục đích và mục tiêu lọt vào các bảng xếp hạng.


Đại học Quốc gia Singapore (NUS) chiếm vị trí số 1 trong bảng xếp hạng đại học châu Á năm 2017 của tạp chí Times Higher Education (Ảnh: Reuters).

Đại học Quốc gia Singapore (NUS) chiếm vị trí số 1 trong bảng xếp hạng đại học châu Á năm 2017 của tạp chí Times Higher Education (Ảnh: Reuters).

Tại sao tôi lại nói như vậy?

Thứ nhất, chúng ta phải làm rõ lý do các bảng xếp hạng đại học ra đời và tại sao các trường đại học trên thế giới đầu tư hàng núi tiền để lọt vào danh sách các bảng xếp hạng này?

Điều đương nhiên là tất cả các trường đại học trên thế giới không đầu tư tiền bạc để lọt vào bảng xếp hạng chỉ với mục đích đạt được sự tự hào niềm vinh dự hay nói nôm na họ không vào để “tự sướng với nhau”. Tất cả đều gắn liền với mục đích kinh tế.

Trong mỗi trường đại học có 2 nguồn thu chính đó là nguồn từ học phí sinh viên và nguồn từ các dự án nghiên cứu. Vị trí trong bảng xếp hạng ảnh hưởng thế nào đến nguồn thu từ học phí sinh viên thì tất cả chúng ta đều có thể thấy ngay được.

Lấy ví dụ ở Singapore, giả sử một ngày nào đó Đại học Quốc gia Singapore (NUS) “tự nhiên” lọt ra khỏi top 10 ngay lập tức sinh viên nội địa và sinh viên Quốc tế sẽ chuyển sang trường đối thủ Nanyang, chính vì thế bằng bất cứ giá nào Đại học Quốc gia Singapore cũng phải đầu tư để duy trì vị trí của họ trong bảng xếp hạng.

Tăng thứ hạng là cách dễ dàng nhất để các trường tối đa hóa lợi nhuận

Tuy nhiên, lợi nhuận từ học phí sinh viên thường bị Chính phủ các nước giới hạn để tránh tình trạng các trường đại học vì lợi nhuận tận thu và không đảm bảo mục tiêu của giáo dục và đào tạo. Còn nguồn thu từ các dự án nghiên cứu thì có một điểm khác biệt so với Việt Nam đó là các trường đại học nước ngoài cho phép thu lợi nhuận từ các dự án nghiên cứu.

Luật pháp các nước, đơn cử như Hàn Quốc nơi tôi đang giảng dạy cho phép các trường thu tới 40% tổng kinh phí của một dự án nghiên cứu, rõ ràng đây là con số khổng lồ bởi các dự án của nước ngoài tài trợ thường rất lớn. Nguồn thu này cũng dễ dàng đạt được hơn so với nguồn thu từ học phí.

Các quỹ nghiên cứu thường ưu tiên cho các trường có vị trí xếp hạng cao và có nhiều giáo sư giỏi. Việc trường đại học chỉ cần tuyển được một ông giáo sư giỏi có khả năng xin được dự án nghiên cứu lớn là họ có thể thu được lợi nhuận tương đương với việc tuyển sinh hàng trăm sinh viên mới.

Rõ ràng việc đầu tư cho nghiên cứu phát triển để tăng thứ hạng là cách dễ dàng nhất để các trường tối đa hóa lợi nhuận.


Dù bị đánh giá là nước nghèo hơn Việt Nam nhưng Pakistan có tới 7 trường ĐH lọt top 300 này.

Dù bị đánh giá là nước nghèo hơn Việt Nam nhưng Pakistan có tới 7 trường ĐH lọt top 300 này.

Câu chuyện của Việt Nam thì sao?

Ở Việt Nam thì hoàn toàn ngược lại, thứ hạng chẳng ảnh hưởng gì tới “nồi cơm” của các trường đại học nên về cơ bản các trường không có lý do gì để “chạy đua” vào các bảng xếp hạng đại học.

Về mặt tuyển sinh, các trường đại học nước ngoài thường là trường đa ngành, mỗi ngành học đều bị cạnh tranh bởi rất nhiều trường khác do đó thứ hạng là phương án hiệu quả nhất trong cạnh tranh.

Còn ở Việt Nam, các trường đại học đa số là các trường chuyên ngành, chúng ta không thấy lý do gì để ĐH Giao thông đi cạnh tranh với ĐH Thủy lợi, hay Học viện Ngân hàng đi cạnh tranh với ĐH Ngoại thương…

Có 3 trường đại học quốc gia lớn là Đại học quốc gia Hà Nội, TP. HCM và ĐH Đà Nẵng thì họ chẳng có lý gì để cạnh tranh lẫn nhau vì 3 trường nằm ở 3 vùng khác nhau, việc tuyển sinh sinh viên địa phương đã là quá đủ. May chăng sự cạnh tranh đến từ các đại học dân lập nhưng các đại học này thường quá yếu để chạy đua vào các bảng xếp hạng quốc tế.

Tuy nhiên, một số điểm sáng như ĐH Nguyễn Tất Thành, ĐH FPT tham gia vào xếp hạng QS hay ĐH Duy Tân đầu tư rất mạnh vào giảng viên chất lượng cao và nghiên cứu khoa học đã đạt được chỗ đứng vững chắc trong thị trường giáo dục đại học cho thấy tính tất yếu của việc tham gia vào các bảng xếp hạng đại học trong tương lai.

Nguồn thu từ nghiên cứu của các trường đại học Việt Nam hầu như không có bởi vì chính sách và luật pháp gần như không cho phép các trường thu lợi nhuận từ nghiên cứu. Chính vì lẽ đó các trường không có lý do gì để thúc đẩy nghiên cứu cũng như đầu tư cơ sở vật chất cho các hoạt động nghiên cứu.

Là một người đã từng làm quản lý khoa học tại một trường đại học ở Việt Nam, tôi thấy rằng đây là một vấn đề bất cập và dễ nảy sinh tiêu cực do đó trong tương lai tôi hi vọng chính sách khoa học công nghệ của Việt Nam sẽ thay đổi và cho phép các trường được hưởng lợi nhuận trực tiếp từ các đề tài nghiên cứu. Từ đó kích thích các trường nâng cao chất lượng giảng viên và hướng đến mục tiêu cạnh tranh thứ hạng đại học.

Bài học từ đất nước Pakistan…

Chúng ta hãy quay trở lại bài học từ đất nước Pakistan, nơi còn lạc hậu và nghèo hơn chúng ta rất nhiều. Tuy nhiên, quốc gia này có tới 7 trường lọt vào bảng xếp hạng của Times Higher Education cho thấy họ đang có những chính sách đúng đắn và theo đúng quy luật của giáo dục đại học thế giới.

Là giáo sư tại một đại học Hàn Quốc tôi thấy có một sự gia tăng đột biến về số lượng nghiên cứu sinh người Pakistan, và các sinh viên này khi về nước thường trở thành giáo sư các trường đại học với nhiều ưu đãi về lương bổng và điều kiện nghiên cứu.

Trong khi các sinh viên Việt Nam thường không có ý định về nước hoặc không có ý định làm trong lĩnh vực giáo dục đào tạo dù rằng họ là những nhân tài đã được đào tạo ở các nước phát triển. Rõ ràng, các trường đại học Việt Nam đang có một sự khác biệt lớn về chính sách so với thế giới.

Chúng ta sẽ không bao giờ có thứ hạng dù là thấp bởi trong một cuộc chạy thi sẽ không có thứ hạng cho người không muốn chạy.

TS. Vũ Ngọc Hải

(Giáo sư khoa công nghệ thông tin và truyền thông - ĐH Myongji, Hàn Quốc)

MỚI NHẤT
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc làm Chủ tịch Hội đồng quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc làm Chủ tịch Hội đồng quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực

(Dân trí) - Thủ tướng Chính phủ vừa quyết định thành lập Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực nhiệm kỳ 2016 - 2021 gồm 26 thành viên. Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc làm Chủ tịch Hội đồng. Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam làm Phó Chủ tịch Hội đồng.

Thứ ba, 21/03/2017 - 04:00

Arena Multimedia đưa Digital Design vào chương trình đào tạo mới – AMSP 2017
Arena Multimedia đưa Digital Design vào chương trình đào tạo mới – AMSP 2017

Thường xuyên cập nhật toàn diện xu hướng công nghệ thế giới, chương trình đào tạo Mỹ thuật Đa phương tiện phiên bản 2017 tại Arena Multimedia đã chính thức triển khai trên toàn quốc.

Thứ ba, 21/03/2017 - 03:54

Vòng 3 English Champion 2017: Lạ lẫm, hồi hộp và cảm xúc
Vòng 3 English Champion 2017: Lạ lẫm, hồi hộp và cảm xúc

Tối ngày 19/3/2017, 10 gương mặt xuất sắc toàn quốc trong số 500 thí sinh tham dự Vòng 3 English Champion 2017 đã xuất sắc tiến vào Vòng chung kết, diễn ra tại TPHCM trong tháng 4/2017. Dấu ấn lớn nhất của vòng 3 cuộc thi, là đã mang tới cho các thí sinh và phụ huynh những trải nghiệm vô cùng đáng nhớ: Từ bất ngờ, hồi hộp, lo lắng… tới khi hạnh phúc vỡ òa.

Thứ ba, 21/03/2017 - 03:50

Đăng ký nguyện vọng 1: Chọn trường, chọn ngành thông minh
Đăng ký nguyện vọng 1: Chọn trường, chọn ngành thông minh

Từ ngày 01/04 đến ngày 20/04, các bạn học sinh lớp 12 sẽ chính thức nộp hồ sơ Đăng ký dự thi THPT quốc gia và Xét tuyển Đại học năm 2017. Đây cũng chính là khoảng thời gian mà các bạn phải suy nghĩ thật cẩn thận để có thể chọn trường, chọn ngành đúng đắn, phù hợp với khả năng và nguyện vọng của bản thân.

Thứ ba, 21/03/2017 - 03:30

14h chiều nay, tư vấn: Chọn việc làm hay chọn bằng cấp?
14h chiều nay, tư vấn: Chọn việc làm hay chọn bằng cấp?

Nhằm giúp các phụ huynh và các bạn trẻ đang đứng trước băn khoăn chọn lựa nghề nghiệp và nơi học tập có một cái nhìn đầy đủ, đa chiều, FPT Polytechnic phối hợp báo Dân trí sẽ tổ chức chương trình tư vấn với chủ đề "Chọn việc làm hay chọn bằng cấp" vào 14-16h ngày 21/3.

Thứ ba, 21/03/2017 - 03:05

Bộ GD&ĐT thăm hỏi nạn nhân trong vụ tai nạn nghiêm trọng tại Gia Lai
Bộ GD&ĐT thăm hỏi nạn nhân trong vụ tai nạn nghiêm trọng tại Gia Lai

(Dân trí) - Chiều 19/3, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ đã cử đoàn công tác của Bộ trực tiếp vào thăm hỏi, động viên các học sinh bị tai nạn ở Gia Lai.

Thứ hai, 20/03/2017 - 03:12

Đề khảo sát Ngữ Văn lớp 12 của Hà Nội: 5 điểm chưa ấn tượng
Đề khảo sát Ngữ Văn lớp 12 của Hà Nội: 5 điểm chưa ấn tượng

(Dân trí) - Đề khảo sát Ngữ Văn lớp 12 của Hà Nội là một đề không gây nhiều ấn tượng về độ khó/dễ, hay/chưa hay... Với cấu trúc bám sát mô hình đề minh họa cho kì thi THPT quốc gia của Bộ GD& ĐT, đề sẽ không làm khó học trò từ kiến thức tới kĩ năng, TS Trịnh Thu Tuyết, nguyên giáo viên Trường THPT chuyên Chu Văn An, Hà Nội nhận xét.

Thứ hai, 20/03/2017 - 03:08

Khiển trách giám thị “ăn cắp chất xám” của thí sinh
Khiển trách giám thị “ăn cắp chất xám” của thí sinh

(Dân trí) - Kết quả xác minh của tổ xác minh của Sở GD-ĐT Nghệ An cho thấy phản ánh của thí sinh Lê Thị Phương Anh là có cơ sở. Với việc vi phạm quy chế xem thi, cô giáo N.T.L.H. bị Hội đồng kỷ luật Trường THPT Nguyễn Sỹ Sách (huyện Thanh Chương, Nghệ An) kỷ luật hình thức khiển trách.

Thứ hai, 20/03/2017 - 02:57

Hà Nội: Nam sinh túm tóc, đánh bạn trong giờ ra chơi
Hà Nội: Nam sinh túm tóc, đánh bạn trong giờ ra chơi

(Dân trí) - Sáng 20/3, một video chưa đầy 1 phút, ghi lại cảnh nam sinh cao lớn, túm tóc, đánh bạn nữ ngay trong giờ ra chơi được đăng tải trên mạng xã hội. Sự việc được xác định xảy ra tại Trường THCS Trần Đăng Ninh, Hà Đông, Hà Nội.

Thứ hai, 20/03/2017 - 02:10

Đại học trực tuyến - mối đe dọa lớn nhất đối với Đại học truyền thống
Đại học trực tuyến - mối đe dọa lớn nhất đối với Đại học truyền thống

(Dân trí) - Mô hình Đại học trực tuyến ngày càng lớn mạnh theo thờì gian và phát triển song hành với cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 đang thu hút số lượng lớn học sinh tốt nghiệp phổ thông. Đại học trực tuyến được xem là mối đe dọa lớn nhất đối với Đại học truyền thống.

Thứ hai, 20/03/2017 - 01:56

Học sinh Hà Nội đang khảo sát như thi THPT quốc gia 2017
Học sinh Hà Nội đang khảo sát như thi THPT quốc gia 2017

(Dân trí) - Sáng nay 20/3, hàng chục nghìn học sinh lớp 12 của TP Hà Nội bắt đầu bước vào đợt kiểm tra khảo sát 3 môn thi bắt buộc trong kỳ thi THPT Quốc gia năm 2017. Đợt kiểm tra được thực hiện như thi THPT quốc gia 2017.

Thứ hai, 20/03/2017 - 12:58

Những điểm mới trong tuyển sinh đại học 2017 của Đại học Quốc gia Hà Nội
Những điểm mới trong tuyển sinh đại học 2017 của Đại học Quốc gia Hà Nội

(Dân trí) - Năm 2017, ĐHQGHN quyết định không tổ chức kì thi đánh giá năng lực như 2 năm trước, mà sử dụng kết quả các bài thi THPT quốc gia phục vụ công tác xét tuyển bậc đại học. Có những điểm mới nào trong kỳ thi tuyển sinh ĐH chính quy năm 2017 của ĐHQGHN?

Thứ hai, 20/03/2017 - 12:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Ngưỡng mộ cô giáo trẻ năng động, tâm huyết ở bãi bồi ven bờ sông Hậu
Ngưỡng mộ cô giáo trẻ năng động, tâm huyết ở bãi bồi ven bờ sông Hậu

(Dân trí) - Hơn 10 năm gắn bó với ngôi trường THCS Nhơn Mỹ, huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng thì có 8 năm kiêm nhiệm công tác Đội, cô giáo Nguyễn Thị Hồng Vinh đã phát động nhiều phong trào có tính lan tỏa, kết nối để hỗ trợ và tạo sân chơi cho các em học sinh.

Thứ hai, 20/03/2017 - 08:22

Liên Hiệp Quốc lo ngại về tình trạng xâm hại tình dục trẻ em tại Việt Nam
Liên Hiệp Quốc lo ngại về tình trạng xâm hại tình dục trẻ em tại Việt Nam

(Dân trí) - Văn phòng Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF) tại Việt Nam đã phát đi thông cáo thể hiện lo ngại đối với tình trạng xâm hại tình dục trẻ em ở Việt Nam.

Thứ hai, 20/03/2017 - 07:20

Đố bạn: Đuổi hình bắt chữ bằng… tiếng Anh
Đố bạn: Đuổi hình bắt chữ bằng… tiếng Anh

(Dân trí) - Bạn đã biết trò “Đuổi hình bắt chữ” rồi đúng không? Hôm nay chúng tôi mời bạn thử chơi trò Đuổi hình bắt chữ nhưng thay vì trả lời bằng tiếng Việt, bạn phải nêu đáp án bằng… tiếng Anh.

Thứ hai, 20/03/2017 - 04:03

Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Pháp kỷ niệm 55 năm thành lập
Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Pháp kỷ niệm 55 năm thành lập

(Dân trí) - Nhân dịp 55 năm thành lập (1962 - 2017) và ngày Quốc tế Pháp ngữ 20/3, khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Pháp (ĐH Ngoại ngữ - ĐHQG Hà Nội) tưng bừng tổ chức lễ kỷ niệm và ngày hội “Sắc màu văn hóa” trong 2 ngày 17 - 18/3/2017.

Thứ hai, 20/03/2017 - 02:00

Nghi án bé gái 7 tuổi bị xâm hại tại trường: Cơ quan CSĐT, Công an TPHCM vào cuộc
Nghi án bé gái 7 tuổi bị xâm hại tại trường: Cơ quan CSĐT, Công an TPHCM vào cuộc

(Dân trí) - Vụ việc vẫn được Công an quận Thủ Đức, TPHCM thụ lý, tuy nhiên Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (PC45) Công an TPHCM sẽ hỗ trợ đơn vị này.

Chủ nhật, 19/03/2017 - 05:34

Không để tình trạng học sinh do khó khăn mà không dự thi được
Không để tình trạng học sinh do khó khăn mà không dự thi được

(Dân trí) - Kỳ thi THPT quốc gia năm 2017 tại Thanh Hóa dự kiến sẽ có 63 điểm thi. Sở GD-ĐT Thanh Hóa yêu cầu các đơn vị có kế hoạch đi lại và bố trí nơi ăn, ở trong những ngày thi cho học sinh, giúp đỡ những học sinh neo đơn, không có phương tiện đi thi; không để xảy ra tình trạng học sinh do khó khăn mà không dự thi được.

Chủ nhật, 19/03/2017 - 05:30

Tặng Huân chương lao động hạng Ba cho trường đào tạo giáo viên lâu nhất miền Trung
Tặng Huân chương lao động hạng Ba cho trường đào tạo giáo viên lâu nhất miền Trung

(Dân trí) - Sáng 19/3 tại trường Đại học Sư phạm Huế (Đại học Huế) đã long trọng diễn ra lễ kỷ niệm 60 năm thành lập trường. Đây là ngôi trường có tuổi đời lâu nhất tại miền Trung và Tây Nguyên trong công tác đào tạo giáo viên từ năm 1957 đến nay.

Chủ nhật, 19/03/2017 - 05:00

Doanh nghiệp “khát” nhân lực, SV tốt nghiệp vẫn không thể “chen chân”
Doanh nghiệp “khát” nhân lực, SV tốt nghiệp vẫn không thể “chen chân”

(Dân trí) - Điều quan trọng nhất mà các diễn giả muốn gửi gắm trong buổi hội thảo hướng nghiệp “Trang bị hôm nay để thành công ngày mai” vừa qua là trước khi nghĩ đến lương bổng, các bạn sinh viên cần hiểu mình thực sự đam mê điều gì. Đó chính là chìa khóa thành công.

Chủ nhật, 19/03/2017 - 02:26

Học sinh sẽ đối thoại với lãnh đạo về văn hóa ứng xử giữa thầy và trò
Học sinh sẽ đối thoại với lãnh đạo về văn hóa ứng xử giữa thầy và trò

(Dân trí) - Lãnh đạo ngành giáo dục TPHCM khuyến khích học sinh bày tỏ suy nghĩ của mình về văn hóa ứng xử hiện nay với thầy cô giáo, cán bộ nhân viên trong trường học, bạn bè và mọi người xung quanh trong chương trình gặp gỡ 2017.

Chủ nhật, 19/03/2017 - 12:12

Thí sinh tố giám thị "ăn cắp chất xám", “bảo mẫu” đánh đập trẻ lúc cho ăn
Thí sinh tố giám thị "ăn cắp chất xám", “bảo mẫu” đánh đập trẻ lúc cho ăn

(Dân trí) - Trong tuần qua xảy ra nhiều vụ bạo hành học sinh như vụ 23 học trò lớp 4 bị giáo viên phạt bằng thước; bảo mẫu ở TPHCM đánh đập trẻ dã man trong lúc cho ăn... Đông đảo bạn đọc hoan nghênh nữ sinh lên tiếng tố cáo giám thị “ăn cắp chất xám” trong kỳ thi học sinh giỏi ở Nghệ An.

Chủ nhật, 19/03/2017 - 12:07

Trường đại học là “cái nôi” tạo ra cơ hội khởi nghiệp cho sinh viên
Trường đại học là “cái nôi” tạo ra cơ hội khởi nghiệp cho sinh viên

(Dân trí) - Các bạn trẻ đang tìm kiếm cơ hội, nguồn vốn để khởi nghiệp ở khắp nơi mà chưa nắm chắc lấy cơ hội từ chính “cái nôi khởi nghiệp” là trường đại học của mình. Đây là chia sẻ của các chuyên gia, nhà đầu tư mạo hiểm tại buổi tọa đàm về sinh viên khởi nghiệp.

Chủ nhật, 19/03/2017 - 10:40

Kĩ năng quyết định việc làm
Kĩ năng quyết định việc làm

(Dân trí) - Chiều ngày 18/03, Khoa Quốc tế - Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức hội thảo việc làm 2017, với chủ đề “The Ride to Multinational Companies” , nhằm đem đến cơ hội việc làm, thực tập thiết thực tại công ty đa quốc gia cho các bạn sinh viên đã, đang và sẽ tốt nghiệp.

Chủ nhật, 19/03/2017 - 10:00