PGS.TS đề xuất “Tiếq Việt”: “Nếu tự dưng nhìn chữ cải tiến, tôi cũng thấy ngớ ngẩn!”

Dân trí Tác giả ý tưởng cải tiến “Tiếng Việt” thành “Tiếq Việt” khẳng định, ngôn ngữ nếu cải tiến sẽ dễ viết, dễ nhớ và tiết kiệm vật lực. Đơn cử, một nhà xuất bản dùng 100 tấn giấy trong 1 năm thì với phương án cải tiến này, họ rút giảm được 8 tấn giấy.
>>Xôn xao đề xuất cải tiến bảng chữ cái, "Tiếng Việt" thành "Tiếq Việt"

PV Dân trí vừa có cuộc trao đổi với PGS.TS Bùi Hiền (nguyên Hiệu phó trường ĐHSP Ngoại ngữ Hà Nội, nguyên phó Viện trưởng Viện Nội dung & Phương pháp dạy - học phổ thông) xoay quanh nghiên cứu cải tiến ngôn ngữ đang xôn xao dư luận của ông.

“Công trình nghiên cứu của tôi chưa hoàn chỉnh”

PV: Ngay khi xuất hiện trên truyền thông đại chúng và mạng xã hội, phương án cải tiến bảng chữ cái tiếng Việt của ông đã gặp rất nhiều tranh luận gay gắt, đa phần là phản đối. Ông có cảm xúc thế nào? Công trình này ông bắt tay nghiên cứu từ bao giờ và trong bao lâu?

PGS.TS Bùi Hiền: Trước tiên, phải nhấn mạnh công trình nghiên cứu này của tôi chưa hoàn chỉnh; mặt khác lại chưa có sự chuẩn bị nhưng báo chí đưa lên giới thiệu.

Bắt người chưa quen, chưa học, chưa hiểu… phải chấp nhận thì khó. Tôi đã nghiên cứu công trình này hơn 20 năm nay và gần đây, giới thiệu công trình ở một bài viết gửi kỉ yếu hội thảo khoa học ở Quy Nhơn về ngôn ngữ. Tuyệt nhiên, nó chưa phải đề án đem ra trưng cầu ở cấp nhà nước. Đến nay, tôi mới chỉ nghiên cứu xong một nửa (cải tiến các phụ âm).

Ngôn ngữ có lịch sử lâu đời, những cải tiến động chạm đến chữ quốc ngữ rất nhạy cảm, việc đưa ra không có chuẩn bị sẽ gây sốc. Nếu tôi là một người bình thường, tự dưng đọc qua loa về cải tiến này thì chính tôi cũng cảm thấy ngớ ngẩn!

Tại sao lại phải cải tiến bảng chữ cái tiếng Việt vốn đã hoàn thiện?

PGS.TS Bùi Hiền: Trải qua gần một thế kỷ, đến nay chữ quốc ngữ đã bộc lộ nhiều bất hợp lý. Chữ Việt lộn xộn ở chỗ 2-3 kí tự mới biểu hiện một âm gây phí tài nguyên, dài dòng phức tạp. Ví dụ một âm “ngh” phải ghép từ 3 kí tự (n, g, h). Hay với người bắt đầu học tiếng Việt, phân biệt ch – tr trong chữ chatrâu cũng mất nhiều thì giờ.

PGS.TS Bùi Hiền.
PGS.TS Bùi Hiền.

Xin PGS.TS cho biết, cơ sở để ông thực hiện cải tiến ngôn ngữ?

PGS.TS Bùi Hiền: Chữ quốc ngữ cải tiến của tôi dựa trên tiếng nói văn hóa của thủ đô Hà Nội cả về âm vị cơ bản lẫn 6 thanh điệu chuẩn, nguyên tắc mỗi chữ chỉ biểu đạt một âm vị, và mỗi âm vị chỉ có một chữ cái tương ứng biểu đạt.

Sẽ bỏ chữ Đ ra khỏi bảng chữ cái tiếng Việt hiện hành và bổ sung thêm một số chữ cái tiếng Latin như F, J, W, Z. Bên cạnh đó, thay đổi giá trị âm vị của 11 chữ cái hiện có trong bảng trên, cụ thể: C = Ch, Tr; D = Đ; G = G, Gh; F = Ph; K = C, Q, K; Q = Ng, Ngh; R = R; S = S; X = Kh; W =Th; Z = d, gi, r. Vì âm “nhờ” (nh) chưa có kí tự mới thay thế, nên trong văn bản trên tạm thời dùng kí tự ghép n’ để biểu đạt.

Dùng ngôn ngữ cải tiến tiết kiệm thời gian, vật tư, sức lực 8%

Việc cải tiến bảng chữ tiếng Việt có những lợi ích gì, thưa ông?

PGS.TS Bùi Hiền: Thử hình dung, âm (ngờ) có ngh – ng… Ta quen rồi thì tưởng dễ và không chú ý nhưng học sinh lớp 1, lớp 2 bắt đầu học thì rất khổ. Nếu chúng ta hợp lý hóa lại nguyên tắc dùng thống nhất bộ chữ Latinh để biểu hiện hơn 30 âm trên nguyên tắc mỗi âm được biểu hiện bằng 1 kí tự thì rất giản tiện.

Thử cho học sinh chưa biết chữ, chia 2 lớp học, một lớp cho học chữ cũ, một lớp cho học chữ cải tiến. Lớp học chữ cải tiến chắc chắn học rất nhanh. Lợi về thời gian, lợi về không gian... Tôi đã tính, nếu viết theo kiểu mới tiết kiệm thời gian, sức lực, vật tư 8%.

Như vậy, nếu một Nhà xuất bản 1 năm dùng 100 tấn giấy thì với phương án viết chữ cải tiến này, một năm rút giảm được 8 tấn giấy. Nếu tính tất cả nhà máy, công xưởng, cơ quan thì cứ rút lại 8% vật liệu giấy, rút lại thời gian viết 8%, thời gian đánh máy 8%. Lợi biết bao nhiêu!

Một ví dụ về chữ viết cải tiến theo đề xuất của PGS.TS Bùi Hiền.
Một ví dụ về chữ viết cải tiến theo đề xuất của PGS.TS Bùi Hiền.

Nhiều người chưa cần biết lợi – hại, họ chỉ thấy rằng, cải tiến của PGS.TS có phần rối rắm, na ná cách viết “teen code” của giới trẻ, tạo cảm giác khó chịu cho người đọc và làm mất sự trong sáng của Tiếng Việt?

PGS.TS Bùi Hiền: Đứng về mặt mỹ học, thẩm mỹ, nhìn chữ cải tiến so với chữ cũ thì dễ gây phản ứng khó chịu. Một đằng quen quá đi rồi, thấy chuẩn như xưa mới là đẹp. Đưa cái mới giới thiệu mà chưa được huấn luyện thế này thì gây ngỡ ngàng và người ta thấy nó kệch cỡm. Về tâm lí tôi hiểu.

Tuy nhiên nếu làm cho đến nơi đến chốn, giải thích cho rõ người ta hiểu chấp nhận nhiều hơn (Tôi biết chuyện dư luận chấp nhận 100% là không có)… Nếu được thực nghiệm cụ thể, đơn giản thôi, người ta sẽ sẽ chấp nhận phương án nhanh, gọn, tiết kiệm. So sánh giữa 2 bảng chữ cũ và mới thì thấy chữ mới ngắn gọn đơn giản, dễ viết, dễ nhớ.

Đến bây giờ các bạn làm biên tập đôi khi vẫn phải tra từ điển mới biên tập được vì không thể nhớ lúc nào s - x, tr – ch. Nhưng nếu cải tiến và biết tất cả mặt chữ thì yên ổn suốt đời, không phải tra.

Nếu bạn nghiêm túc đọc một bản cải tiến bảng chữ cái của tôi, chỉ trong 1 ngày là có thể đọc và viết văn bản mới đơn giản, dễ dàng, tiết kiệm thời gian, vật lực, công sức.

Xin cám ơn những trao đổi của ông!

Lệ Thu (thực hiện)

Thăm dò ý kiến PSG-TS Bùi Hiền đề xuất bỏ chữ Đ ra khỏi bảng chữ cái tiếng Việt hiện hành và bổ sung thêm một số chữ cái tiếng Latin như F, J, W, Z. Ý kiến của bạn về đề xuất này?
Hợp lý Không hợp lý Ý kiến khác

MỚI NHẤT
Trắc nghiệm: Bạn có biết tên tiếng Anh của các trái cây quen thuộc?
Trắc nghiệm: Bạn có biết tên tiếng Anh của các trái cây quen thuộc?

(Dân trí) - Bài trắc nghiệm dưới đây kiểm tra từ vựng tiếng Anh của bạn về một số trái cây. Thử xem bạn có biết tên tiếng Anh của một số trái cây quen thuộc không nhé.

Thứ hai, 27/11/2017 - 08:08

Tổng Thư kí Hội Ngôn ngữ học VN: “Khoan vội… ném đá đề xuất Tiếq Việt”
Tổng Thư kí Hội Ngôn ngữ học VN: “Khoan vội… ném đá đề xuất Tiếq Việt”

(Dân trí) - “Hình như mọi người đang quan trọng hóa vấn đề, thấy phương án PGS.TS. Bùi Hiền đưa ra là quá lạ, quá khó, nên ra sức chỉ trích” - Tổng Thư kí Hội Ngôn ngữ học Việt Nam, PSG.TS. Phạm Văn Tình cho rằng, dư luận nên tôn trọng tác giả - vốn là một nhà giáo, nhà khoa học tâm huyết.

Thứ hai, 27/11/2017 - 07:05

Vụ bảo mẫu bạo hành trẻ kinh hoàng: Đình chỉ hoạt động cơ sở mầm non
Vụ bảo mẫu bạo hành trẻ kinh hoàng: Đình chỉ hoạt động cơ sở mầm non

(Dân trí) - Sau khi phát hiện các bảo mẫu tại cơ sở mẫu giáo Mầm Xanh (khu phố 3, phường Hiệp Thành, quận 12, TPHCM) có hành vi bạo hành hàng chục trẻ em, chiều 26/11, Công an quận 12 cùng lực lượng chức năng đã kiểm tra, mời chủ cơ sở về trụ sở UBND làm việc, đồng thời đình chỉ hoạt động cơ sở này.

Thứ hai, 27/11/2017 - 12:35

Hiệu phó trường cao đẳng cầm đầu đường dây làm bằng giả
Hiệu phó trường cao đẳng cầm đầu đường dây làm bằng giả

Phó hiệu trưởng Trường CĐ Công nghiệp Hải Phòng bị Công an tỉnh Nam Định bắt tạm giam.

Chủ nhật, 26/11/2017 - 09:33

TPHCM: Bảo mẫu bạo hành trẻ kinh hoàng, phòng giáo dục nói gì?
TPHCM: Bảo mẫu bạo hành trẻ kinh hoàng, phòng giáo dục nói gì?

(Dân trí) - Bảo mẫu cầm vỏ chai nhựa đánh tới tấp vào mặt, vào người trẻ, lấy chân đá, tay tát vào mặt, đánh vào đầu hay có thể dùng bất cứ thứ gì đánh trẻ… Việc tra tấn trẻ khó tin này diễn ra tại Cơ sở mầm non tư thục Mầm Xanh, phường Hiệp Thành, Q.12, TPHCM.

Chủ nhật, 26/11/2017 - 05:03

Học tiếng Anh tiểu học: Đôi điều trăn trở
Học tiếng Anh tiểu học: Đôi điều trăn trở

(Dân trí) - Học tiếng Anh sớm không những giúp các em trở nên tự tin, mạnh dạn hơn mà còn nâng cao được rất nhiều kỹ năng giao tiếp trong đời sống hàng ngày. Tuy nhiên, phương pháp dạy học tiếng Anh bây giờ cũng gây ra nhiều tranh cãi đối với các bậc phụ huynh…

Chủ nhật, 26/11/2017 - 01:10

Trường ĐH Hà Nội mời doanh nghiệp góp ý chương trình đào tạo
Trường ĐH Hà Nội mời doanh nghiệp góp ý chương trình đào tạo

(Dân trí) - Trao đổi với báo chí, Phó Hiệu trưởng trường ĐH Hà Nội Phạm Ngọc Thạch cho biết, để sinh viên thích ứng ngay với việc làm của các doanh nghiệp khi ra trường, nhà trường đã mời doanh nghiệp góp ý chương trình đào tạo.

Chủ nhật, 26/11/2017 - 12:00

Chiếc máy nông nghiệp đa năng của "kĩ sư chân đất" Bắc Kạn
Chiếc máy nông nghiệp đa năng của "kĩ sư chân đất" Bắc Kạn

(Dân trí) - Xuất phát từ tình yêu quê hương, nỗi trăn trở với sự vất vả của bà con nông dân, anh Nguyễn Văn Tuấn (Bắc Kạn) đã sáng chế ra chiếc máy nông nghiệp đa năng với nhiều chức năng phù hợp với điều kiện canh tác, địa hình của địa phương. Nhờ chiếc máy này, anh Tuấn nhận giải Khuyến tài giải thưởng Nhân tài Đất Việt 2017.

Chủ nhật, 26/11/2017 - 10:00

Hiệu trưởng ĐH Quy Nhơn: Không có chuyện nhà trường tăng học phí
Hiệu trưởng ĐH Quy Nhơn: Không có chuyện nhà trường tăng học phí

(Dân trí) - Chiều ngày 25/11, PGS.TS Đỗ Ngọc Mỹ, Hiệu trưởng Trường ĐH Quy Nhơn khẳng định với PV Dân trí rằng không có chuyện nhà trường tăng học phí đối với sinh viên.

Chủ nhật, 26/11/2017 - 09:43

Lương giáo viên cao nhất trong hệ thống bậc lương: Chỉ là tín hiệu vui?
Lương giáo viên cao nhất trong hệ thống bậc lương: Chỉ là tín hiệu vui?

(Dân trí) - Bộ GD-ĐT đề xuất lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp theo dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục hiện hành. Không ít nhà giáo đón nhận thông tin này không mấy hồ hởi mà chỉ xem đó là một… tín hiệu.

Chủ nhật, 26/11/2017 - 08:38

Các trường công khai số liệu sai sự thật sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự
Các trường công khai số liệu sai sự thật sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự

(Dân trí) - Đó là một trong những nội dung của Dự thảo Quy chế thực hiện công khai đối với cơ sở giáo dục và đào tạo thuộc hệ thống giáo dục quốc dân mà Bộ GD&ĐT vừa công bố.

Chủ nhật, 26/11/2017 - 02:00

Thử tài tính toán với 4 câu đố không hề khó
Thử tài tính toán với 4 câu đố không hề khó

(Dân trí) - Với 4 câu đố dưới đây, bạn có dịp kiểm tra lại khả năng tính toán của mình. Bạn thử xem mình có làm đúng hết không nhé!

Chủ nhật, 26/11/2017 - 12:15

ĐÁNG QUAN TÂM
“Neo” chữ trên dãy Phà Ca Tủn
“Neo” chữ trên dãy Phà Ca Tủn

(Dân trí) - Thầy trò đang mải mải mê dạy học, một người phụ nữ lấp ló đứng trước cửa lớp, vẫy tay ra hiệu gọi con ra. Thắng bé lật đật đặt sách xuống, chạy ra bế em đưa vào lớp. Thầy giáo nhìn tôi cười: “Ở đây, thầy giáo vừa dạy học, vừa trông trẻ, nếu không trò về nhà trông em cho mẹ lên rẫy, thầy biết dạy ai”.

Thứ bảy, 25/11/2017 - 01:03

Bằng đại học sẽ không phân biệt chính quy hay tại chức
Bằng đại học sẽ không phân biệt chính quy hay tại chức

(Dân trí) - Trao đổi với báo chí về dự thảo Luật Giáo dục ĐH sửa đổi chiều ngày 24/11, bà Nguyễn Thị Kim Phụng, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học - Bộ GD&ĐT cho biết, sắp tới, các trường ĐH sẽ chỉ cấp một loại văn bằng cho các hình thức đào tạo hệ chính quy sẽ giống như hệ tại chức.

Thứ bảy, 25/11/2017 - 10:44

Từ chuyện thanh niên Mỹ to khỏe trông chờ cơm từ thiện, hành động hướng về quê hương
Từ chuyện thanh niên Mỹ to khỏe trông chờ cơm từ thiện, hành động hướng về quê hương

(Dân trí) - Cách trung tâm thành phố San Francisco (Mỹ) khoảng 1000m là Tenderloin – nơi được mệnh danh là khu tệ nạn xã hội...

Thứ bảy, 25/11/2017 - 08:21

Xôn xao đề xuất cải tiến bảng chữ cái, "Tiếng Việt" thành "Tiếq Việt"
Xôn xao đề xuất cải tiến bảng chữ cái, "Tiếng Việt" thành "Tiếq Việt"

(Dân trí) - "Luật giáo dục" phải viết là "luật záo zụk", "nhà nước" là "n'à nướk", "ngôn ngữ" là "qôn qữ"... Cách viết Tiếng Việt cải tiến mà PGS.TS. Bùi Hiển (nguyên Hiệu phó trường ĐHSP Ngoại ngữ Hà Nội) trong cuốn sách vừa xuất bản gần đây đang gây tranh cãi lớn trong dư luận.

Thứ bảy, 25/11/2017 - 07:09

Trắc nghiệm: Bạn biết gì về Vật lý lượng tử?
Trắc nghiệm: Bạn biết gì về Vật lý lượng tử?

(Dân trí) - Vật lý lượng tử là một trong những bước tiến trí tuệ quan trọng nhất trong lịch sử loài người. Hãy làm trắc nghiệm dưới đây để xem bạn biết nhiều đến đâu về lĩnh vực Vật lý lượng tử nhé!

Thứ bảy, 25/11/2017 - 07:04

Lũ cuốn bờ sông trước trường, học sinh phải đi “xuyên tường” hàng xóm
Lũ cuốn bờ sông trước trường, học sinh phải đi “xuyên tường” hàng xóm

(Dân trí) - Do đoạn sông trước mặt bất ngờ sạt lở nghiêm trọng vào chiều 23/11 nên toàn bộ cổng trường Tiểu học Hương Thọ 1 (xã Hương Thọ, Thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế) phải đóng cửa, gần 300 học sinh phải đi nhờ nhà hàng xóm.

Thứ bảy, 25/11/2017 - 12:05

Không có cầu, học sinh phải đi thuyền đến trường trong mưa gió
Không có cầu, học sinh phải đi thuyền đến trường trong mưa gió

(Dân trí) - Chiều 24/11, hàng chục học sinh Trường THCS Cao Thắng (xã Vĩnh Ngọc, TP Nha Trang, Khánh Hòa) vẫn tiếp tục qua sông Cái Nha Trang đi học bằng ghe, thuyền do không có cầu.

Thứ sáu, 24/11/2017 - 05:26

Quy định mới nhất về thủ tục công nhận tiêu chuẩn GS,PGS
Quy định mới nhất về thủ tục công nhận tiêu chuẩn GS,PGS

(Dân trí) - Dự thảo mới nhất về quy định tiêu chuẩn, thủ tục xét công nhận đạt tiêu chuẩn, bổ nhiệm, miễn nhiệm GS, PGS vừa được Văn phòng Chính phủ đưa ra lấy ý kiến. Theo đó, có nhiều điểm mới so với dự thảo trước đây.

Thứ sáu, 24/11/2017 - 04:21

Đáp án 5 câu đố không thể giải cực nhanh
Đáp án 5 câu đố không thể giải cực nhanh

(Dân trí) - Rất nhiều bạn đọc đã nhanh tay giải "5 câu đố không thể giải cực nhanh", tuy nhiên rất tiếc là không có bạn nào trả lời đúng cả 5 câu, trong đó câu đố số 5 được bạn đọc đưa ra nhiều đáp án nhất...

Thứ sáu, 24/11/2017 - 04:05

Hiệu trưởng mượn lương giáo viên để trả nợ công trình
Hiệu trưởng mượn lương giáo viên để trả nợ công trình

(Dân trí) - Dù điều kiện còn khó khăn, tuy nhiên hiệu trưởng Trường Mầm non thị trấn Cẩm Xuyên (huyện Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh) đã tự ý cho xây dựng những công trình nằm ngoài phê duyệt dự toán của địa phương. Do không có kinh phí thanh toán, vị hiệu trưởng này đã đẩy trường rơi vào cảnh nợ nần đầm đìa, buộc phải mượn đồng lương ít ỏi của giáo viên để trả nợ.

Thứ sáu, 24/11/2017 - 03:04

Đảm bảo cơ hội việc làm với mô hình đại học “3 trong 1” tại trường Đại học Hà Nội
Đảm bảo cơ hội việc làm với mô hình đại học “3 trong 1” tại trường Đại học Hà Nội

Mô hình đại học “3 trong 1” được trường Đại học Hà Nội đi tiên phong với chương trình Cử nhân Kế toán Ứng dụng (OBU) như một luồng gió mới mang đến những khởi sắc về cơ hội việc làm cho cử nhân sau khi tốt nghiệp.

Thứ sáu, 24/11/2017 - 03:00

Còn 130 trường học tại Thừa Thiên Huế nghỉ học do lũ lụt
Còn 130 trường học tại Thừa Thiên Huế nghỉ học do lũ lụt

(Dân trí) - Trưa 24/11, TS. Phạm Văn Hùng, Giám đốc Sở Giáo dục & Đào tạo tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết, qua thống kê mới nhất trong sáng cùng ngày, vẫn còn 130 trường học trong tỉnh chưa thể tiến hành dạy và học do lũ lụt kéo dài.

Thứ sáu, 24/11/2017 - 02:56