Phân tầng, xếp hạng đại học: Đánh giá không minh bạch, hậu quả sẽ khó lường!

Dân trí “Nếu các tiêu chí đưa ra không thể hiện đầy đủ về chất lượng đào tạo và nghiên cứu của cơ sở giáo dục đại học đó, nếu việc tổ chức đánh giá không minh bạch sẽ dẫn đến hậu quả khó lường...”.

Trao đổi với PV Dân trí trí về dự thảo phân tầng, xếp hạng đại học mà Bộ GD-ĐT vừa đưa ra để trưng cầu ý kiến với 3 tầng và 5 hạng với nhiều tiêu chí đánh giá, PGS.TS. Lê Hữu Lập, nguyên Phó giám đốc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông cho biết: “Xếp hạng (xếp thứ tự từ cao đến thấp) các cơ sở giáo dục đại học (GDĐH) theo tầng (loại) là rất cần thiết, vì đây là nguồn thông tin chỉ dẫn quan trọng cho xã hội biết về chất lượng đào tạo, nghiên cứu của mỗi cơ sở GDĐH. Đồng thời với việc đánh giá và xếp hạng một cách minh bạch và chính xác, các cơ sở GDĐH sẽ biết mình đang ở đâu trong hệ thống GDĐH để có các giải pháp để nâng cao thứ hạng của mình.

Cho nên việc xếp hạng là cần thiết, nhưng việc này không đơn giản. Nếu các tiêu chí đưa ra không thể hiện đầy đủ về chất lượng đào tạo và nghiên cứu của cơ sở GDĐH đó, nếu việc tổ chức đánh giá không minh bạch sẽ dẫn đến hậu quả khó lường”.

Như ông nói, các tiêu chí đưa ra không thể hiện đầy đủ về chất lượng đào tạo và nghiên cứu của cơ sở GDĐH đó, nếu việc tổ chức đánh giá không minh bạch sẽ dẫn đến hậu quả khó lường. Vậy, cụ thể là như thế nào?

Tôi thấy, trong lúc nói về tiêu chí cơ sở GDĐH định hướng nghiên cứu thì dự thảo đưa ra con số về quy mô ngành nghề, trình độ đào tạo, chất lượng đào tạo, nghiên cứu quá cụ thể mà không rõ con số này lấy từ đâu ra và có cơ sở khoa học nào. Còn tiêu chí cơ sở GDĐH định hướng ứng dụng thì rất chung chung, các tiêu chí đều dùng thước đo là “chủ yếu”.   Ví dụ: Chương trình đào tạo chủ yếu theo hướng ứng dụng; Đào tạo trình độ đại học và thạc sỹ là chủ yếu; Cung cấp nguồn nhân lực chủ yếu cho CNH-HĐH.
 
PGS.TS. Lê Hữu Lập
PGS.TS. Lê Hữu Lập.

Khung xếp hạng cũng là những con số khô khan (%), thử hỏi cứ theo tiêu chí (có thể nói là rất cao) về cơ sở GDĐH định hướng nghiên cứu mà dự thảo đưa ra thì có bao nhiêu trường được xếp vào tầng này?

Bên cạnh đó, một số tiêu chuẩn đưa ra đánh giá chất lượng không có sở cứ khoa học. Tiêu chuẩn thiên về đánh giá số lượng, mà số lượng nhiều chưa hẳn đã tốt: Ví dụ: Tỷ số ngành đào tạo của trường so với ngành đào tạo trong danh mục cấp IV, rồi tỷ lệ chương trình đào tạo tiến sỹ so với chương trình đào tạo của trường… Quy mô lớn mà chất lượng kém còn nguy hiểm hơn nhiều.

Ngoài ra, một số tiêu chí đưa ra có thể chồng chéo, ví dụ quy mô đào tạo thạc sỹ, tiến sỹ có thể suy từ số giảng viên là tiến sỹ, phó giáo sư, giáo sư mà ra, nên đưa cả 2 tiêu chí này ra đánh giá là chồng lấn. Nhiều tiêu chí không có mốc để so sánh. Ví dụ: số phòng thí nghiệm hoặc số cơ sở thực tập phải so với số sinh viên; số bài báo, công trình nghiên cứu, sáng chế, giải thưởng… cần phải so với số giảng viên.

Nói tóm lại rất nhiều tiêu chí, tiêu chuẩn đưa ra cần phải thận trọng, không mâu thuẫn nhau, phải được thảo luận với các nhà quản lý giáo dục cũng như các tổ chức kiểm định, xếp hạng có uy tín, đặc biệt là các tổ chức quốc tế.

Về việc áp dụng mô hình của quốc tế vào việc đánh giá xếp hạng các trường đại học Việt Nam, lãnh đạo Bộ GD-ĐT cho biết trong điều kiện của Việt Nam hiện nay không thể áp dụng ngay chuẩn quốc tế?

Ta có thể không áp dụng hoàn toàn nhưng phải tham khảo, vì trong dự thảo có đề cập đến đánh giá của các tổ chức kiểm định quốc tế. Nếu các tiêu chí đưa ra khác biệt nhiều, chúng ta có đánh giá xếp hạng nhưng không biết mình đang ở đâu, các cơ sở GDĐH đang ở thứ hạng nào trong khu vực chưa nói đến thế giới.

Trên thế giới có rất nhiều tổ chức đưa ra các tiêu chí để xếp hạng các Trường đại học, nhưng đều có những tiêu chí cơ bản là giống nhau. Nhưng đa số họ đều có tiêu chí được công nhận rộng rãi về tầm quan trọng đối với sinh viên, như có có chỉ số “khảo sát sự hài lòng của sinh viên đối với cơ sở GDĐH”. Tuy nhiên, trong dự thảo của ta chưa đề cập vấn đề này.

Trở lại với các tiêu chí xếp hạng và phân tầng của dự thảo, với tiêu chí trong tầng cao nhất là đại học nghiên cứu quy định là ít nhất 80% các chương trình nghiên cứu, nhiệm vụ khoa học công nghệ, đề tài cấp Nhà nước, cấp Bộ hoặc tương đương có các nghiên cứu sinh tham gia; Có ít nhất một cơ sở nghiên cứu khoa học cơ bản chuyên sâu hoặc một trung tâm nghiên cứu phát triển các công nghệ nguồn... là người đã từng nhiều năm làm quản lý trường đại học thuộc lĩnh vực nghiên cứu, ông thấy tiêu chí quy định này thế nào?

Theo tôi, không nên dựa vào tiêu chí để phân tầng, mà phải dựa vào sứ mạng, chức năng nhiệm vụ của cơ sở GDĐH để phân tầng.

Có nghĩa là khi thành lập cơ sở GDĐH đó đã được xác định, hoặc bây giờ từ quy hoạch mạng lưới cơ sở GDĐH Việt Nam xác định lại cho rõ. Có cơ sở GDĐH theo định hướng Nghiên cứu chưa đạt được các tiêu chí đề ra, nhưng nó vẫn được quy hoạch và phải nằm trong nhóm này. Vậy phân tầng đại học là cho công việc của các nhà quản lý giáo dục.

Trong điều kiện Việt Nam hiện nay, nếu theo tiêu chí của dự thảo thì có rất ít các cơ sở GDĐH đạt là cơ sở GDĐH theo định hướng nghiên cứu. Vậy các cơ sở này phải được Nhà nước tập trung đầu tư về cơ sở vật chất, về con người… rất lớn. Có như vậy ta mới có các trường đại học lọt vào các top đầu trong châu lục và thế giới và các trường này sẽ cung cấp nguồn nhân lực trình độ cao, chất lượng tốt nhất cho các nghiên cứu cơ bản của các lĩnh vực khoa học và công nghệ nguồn.

Đầu tư của Nhà nước phải tập trung, nhưng phải xác định đầu tư vào đâu. Nếu cứ để các cơ sở GDĐH tự phát thì chắc chắn chúng ta không có các trường theo định hướng nghiên cứu tầm cỡ trong khu vực và thế giới.

Vậy để phân tầng, xếp hạng các cơ sở GDĐH Việt Nam hiện nay cho tốt, theo ông nên thực hiện như thế nào?

Cần có đề án nghiên cứu khảo sát hiện trạng về các cơ sở GDĐH Việt nam, vì thực chất ta làm quy hoạch chưa tốt. Sau đó các cơ quan quản lý mới làm bài toán phân tầng.

Bài toán phân tầng này dựa trên mục tiêu phát triển quốc gia về kinh tế xã hội, khoa học công nghệ và nguồn nhân lực cần thiết của đất nước trong từng giai đoạn. Từ đây, các trường xác định mục tiêu, xây dựng kế hoạch đầu tư phát triển, nâng cao năng lực phù hợp với các tiêu chí đặt ra.

Về việc xếp hạng,  như ở trên đã nói là phải thảo luận thật kỹ các tiêu chí có liên quan đến chất lượng của cơ sở GDĐH, cần tham khảo các tiêu chí do các tổ chức quốc tế đưa ra xếp hạng đối với từng loại trường đại học (đào tạo đại học hay đào tạo thạc sỹ, tiến sỹ là chính). Việc kiểm định đánh giá nên có yếu tố quốc tế, sao cho thật công bằng, khách quan và minh bạch.

Xin trân trọng cám ơn ông!

Hồng Hạnh (thực hiện)

  

Tag :
MỚI NHẤT
Vụ bản quyền tác giả văn, thơ trong SGK: Sắp có hồi kết
Vụ bản quyền tác giả văn, thơ trong SGK: Sắp có hồi kết

(Dân trí) -Cục Xuất bản, in và phát hành (Bộ Thông tin và Truyền thông) vừa có văn bản trả lời Trung tâm Quyền tác giả Văn học Việt Nam về mức chi trả nhuận bút tác phẩm được sử dụng trong hệ thống SGK. Đây có thể sẽ là lời kết cho những “lùm xùm” vừa qua.
 >>    “Tôi coi việc có thơ in trong sách giáo khoa là niềm hạnh phúc”
 >>    Công chúng sẽ thiệt nếu sách giáo khoa bị đội giá vì… tác quyền

Thứ ba, 14/10/2014 - 01:34

Phụ huynh tố hiệu trưởng ép học sinh ngoại tuyến đóng tiền xây dựng trường
Phụ huynh tố hiệu trưởng ép học sinh ngoại tuyến đóng tiền xây dựng trường

(Dân trí) - Vừa qua, 18 phụ huynh đã làm đơn đề nghị gửi UBND xã Phong Hiền, Phòng GD-ĐT huyện Phong Điền (Thừa Thiên - Huế) về việc ông Nguyễn Chí Linh, Hiệu trưởng Trường THCS Phong Hiền đã ép học sinh ngoại tuyến đóng tiền xây dựng trường.
 >>  Trường thu cao, phụ huynh xã nghèo kêu trời
 >>  Trường thu tiền bơm thuốc muỗi

Thứ ba, 14/10/2014 - 01:33

Cô gái 9X đam mê ngành Truyền thông
Cô gái 9X đam mê ngành Truyền thông

Tốt nghiệp loại giỏi sau khi giành được học bổng toàn phần tại Đại học RMIT Việt Nam, Trần Thanh Giang - cô cựu học sinh Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn (Đà Nẵng) bước đầu đã đạt được những thành công nhất định khi đầu quân cho một trong những công ty quảng cáo đa quốc gia lớn nhất thế giới.

Thứ ba, 14/10/2014 - 01:30

Môn văn có làm nên y đức?
Môn văn có làm nên y đức?

Một cuộc tranh luận của các trường đại học y dược bàn về phương án tuyển sinh vừa diễn ra đã thực sự gây bất ngờ với dư luận khi có ý kiến đề xuất sử dụng môn văn trong xét tuyển. Bộ trưởng Bộ Y tế cũng ủng hộ phương pháp này và cho rằng môn văn rất cần cho cán bộ ngành y, giúp việc nói năng lưu loát, diễn đạt văn bản rõ ràng, đúng ngữ pháp...
 >>  Đề xuất dùng môn văn xét tuyển ngành y

Thứ ba, 14/10/2014 - 12:32

15 học sinh nghèo vượt khó được nhận học bổng Watanabe - Kanda
15 học sinh nghèo vượt khó được nhận học bổng Watanabe - Kanda

(Dân trí) - Hôm nay 14/10, trường ĐH Vinh phối hợp với Quỹ học bổng Watanabe - Kanda tổ chức lễ trao học bổng đợt 10 cho sinh viên nhà trường. Theo đó, 15 suất học bổng được trao đến 15 sinh viên nghèo vượt khó học giỏi của ĐH Vinh, mỗi suất trị giá 4 triệu đồng.

Thứ ba, 14/10/2014 - 11:31

Hiến kế giảm bớt trăm tỷ trong biên soạn xây dựng sách giáo khoa
Hiến kế giảm bớt trăm tỷ trong biên soạn xây dựng sách giáo khoa

(Dân trí) - Tổng cộng kinh phí để triển khai đề án chương trình-sách giáo khoa mới mà Bộ GD-ĐT đưa ra là 778,8 tỷ đồng, trong đó, khoảng 462 tỷ đồng để thẩm định, tập huấn SGK… Nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng quá tốn kém vừa không trúng vào điểm yếu của giáo dục phổ thông hiện nay.
 >> “Tôi coi việc có thơ in trong sách giáo khoa là niềm hạnh phúc”
 >> Công chúng sẽ thiệt nếu sách giáo khoa bị đội giá vì… tác quyền
 >> Báo cáo Quốc hội về đổi mới chương trình, sách giáo khoa

Thứ ba, 14/10/2014 - 11:19

Luyện nói tiếng Anh theo phương pháp quốc tế dành cho người Việt
Luyện nói tiếng Anh theo phương pháp quốc tế dành cho người Việt

Một trong những bất lợi của nhiều người khi làm việc chính là rào cản ngoại ngữ. Vì vậy, nhiều người Việt đang nỗ lực cải thiện trình độ ngoại ngữ để tham gia vào các ngành kinh tế tri thức, góp phần đưa tri thức Việt Nam ra thế giới.

Thứ ba, 14/10/2014 - 10:58

Giáo viên ở Bản Khoang đón nhận nhà công vụ mới
Giáo viên ở Bản Khoang đón nhận nhà công vụ mới

(Dân trí) - Sáng 14/10, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận đã đến thăm thầy trò Trường THCS Bản Khoang (Lào Cai) và cắt băng khánh thành khu nhà công vụ mới dành cho giáo viên. Khu nhà kiên cố nằm cách xa khu bờ suối sẽ là nguồn động viên lớn lao cho thầy cô yên tâm công tác.

Thứ ba, 14/10/2014 - 10:30

Thủ tướng đồng ý thành lập Trường ĐH Y khoa Tokyo Việt Nam
Thủ tướng đồng ý thành lập Trường ĐH Y khoa Tokyo Việt Nam

(Dân trí) - Ngày 13/10, Thủ tướng Chính phủ vừa đồng ý chủ trương đầu tư dự án thành lập Trường Đại học Y khoa Tokyo Việt Nam theo loại hình trường đại học có vốn đầu tư nước ngoài tại tỉnh Hưng Yên.

Thứ ba, 14/10/2014 - 10:04

Hơn 92% học viên đạt điểm cam kết tại Active Learning Exam
Hơn 92% học viên đạt điểm cam kết tại Active Learning Exam

Trải qua 3 năm nghiên cứu và ứng dụng mô hình học tiếng Anh chủ động Active Learning Exam đảm bảo đầu ra TOEFL iBT 87+; IELTS 6.5+, TOEIC 700+, SAT 1.850+, FCE B2, Trung tâm Anh ngữ AMA tự hào “thu hoạch” được thành công lớn với minh chứng có hơn 92% học viên đạt điểm cam kết ngay lần thi đầu tiên cùng những gương mặt vàng với thành tích "đáng nể".

Thứ ba, 14/10/2014 - 09:08

ĐH FPT chính thức đăng cai giải tranh biện thanh niên toàn quốc lần đầu tiên
ĐH FPT chính thức đăng cai giải tranh biện thanh niên toàn quốc lần đầu tiên

Ngày 13-18/10 Trại Tranh biện toàn quốc đầu tiên do ĐH FPT phối hợp tổ chức với Chương trình giáo dục Vietnam Youth to Debate (Y2D) sẽ chính thức khai mạc.

Thứ ba, 14/10/2014 - 09:05

Nam Định: Phụ huynh chưa đồng tình, trường vẫn quyết làm xã hội hóa
Nam Định: Phụ huynh chưa đồng tình, trường vẫn quyết làm xã hội hóa

(Dân trí) - Mặc dù một số phụ huynh vẫn chưa tán thành với việc các quỹ mà Ban phụ huynh đưa ra nhưng Trường tiểu học thị trấn Lâm (huyện Ý Yên, Nam Định) vẫn quyết định triển khai. Bức xúc với cách làm của nhà trường, các phụ huynh đã gửi đơn khiếu nại lên cơ quan chức năng.
 >> Trường thu cao, phụ huynh xã nghèo kêu trời
 >> Trường thu tiền bơm thuốc muỗi

Thứ hai, 13/10/2014 - 11:35

ĐÁNG QUAN TÂM
Vụ bản quyền tác giả văn, thơ trong SGK: Sắp có hồi kết!
Vụ bản quyền tác giả văn, thơ trong SGK: Sắp có hồi kết!

(Dân trí) - Cục xuất bản, in và phát hành (Bộ thông tin và Truyền thông) vừa có văn bản trả lời Trung tâm Quyền tác giả Văn học Việt Nam về mức chi trả nhuận bút tác phẩm được sử dụng trong hệ thống SGK. Đây có thể sẽ là lời kết cho những “lùm xùm” vừa qua.
 >>    “Tôi coi việc có thơ in trong sách giáo khoa là niềm hạnh phúc”
 >>    Công chúng sẽ thiệt nếu sách giáo khoa bị đội giá vì… tác quyền
 >>   Báo cáo Bộ GD-ĐT về bản quyền tác phẩm văn học được sử dụng trong SGK

Thứ hai, 13/10/2014 - 12:15

Lạng Sơn: Chấn chỉnh tình trạng lạm thu trong các cơ sở giáo dục
Lạng Sơn: Chấn chỉnh tình trạng lạm thu trong các cơ sở giáo dục

(Dân trí) - Sở GD-ĐT Lạng Sơn vừa có văn bản chấn chỉnh tình trạng lạm thi trong các cơ sở giáo dục. Theo đó, Sở sẽ tăng cường công tác kiểm tra, giám sát các khoản thu, chi tài chính đồng thời có hình thức xử lý nghiêm đối với đơn vị, cá nhân cố ý thực hiện trái quy định.
 >>  Lạng Sơn: Phụ huynh “gánh” gần 30 khoản đóng góp đầu năm

Thứ hai, 13/10/2014 - 12:08

Phản đối sáp nhập trường ở Hà Tĩnh: Lãnh đạo tỉnh đối thoại với người dân
Phản đối sáp nhập trường ở Hà Tĩnh: Lãnh đạo tỉnh đối thoại với người dân

(Dân trí) - Sáng nay 12/10, lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh đã có buổi đối thoại với người dân xã Hương Bình, huyện Hương Khê liên quan đến sực việc hàng chục hộ dân nơi đây phản đối việc sáp nhập trường dẫn tới hiện có gần 500 em học sinh chưa được đến trường.

Chủ nhật, 12/10/2014 - 10:56

Đề xuất dùng môn văn xét tuyển ngành y
Đề xuất dùng môn văn xét tuyển ngành y

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến tâm đắc với đề xuất của một số hiệu trưởng nên dùng môn văn để xét tuyển vào trường y. Tuy nhiên nhiều ý kiến cho rằng đề xuất này cần cân nhắc, tính toán kĩ lưỡng.

Chủ nhật, 12/10/2014 - 05:26

Trường thu cao, phụ huynh xã nghèo kêu trời
Trường thu cao, phụ huynh xã nghèo kêu trời

(Dân trí) - Xuân Trạch là xã miền núi 135 đặc biệt khó khăn ở huyện Bố Trạch của tỉnh Quảng Bình, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo chiếm trên 82%. Nhưng các bậc phụ huynh có con đang theo học tại Trường Mầm non xã Xuân Trạch lại đang phải oằn mình đóng đậu với mức thu tăng gần gấp đôi so với năm trước.
 >> Trường thu tiền bơm thuốc muỗi
 >> Trẻ mầm non phải đóng tiền trả nợ cho trường?
 >> Phụ huynh “khóc ròng” vì các khoản đóng đầu năm

Chủ nhật, 12/10/2014 - 08:18

Đổi mới từ ngọn, khó đạt hiệu quả
Đổi mới từ ngọn, khó đạt hiệu quả

Khi triết lý và chiến lược giáo dục chưa rõ ràng mà tiến hành đổi mới sách giáo khoa, thay đổi các kỳ thi, không cho điểm hằng tháng, trang bị máy tính bảng… thì rõ ràng là đang đổi mới từ phần ngọn.

Chủ nhật, 12/10/2014 - 06:42

Khâm phục hai học sinh vượt khó, học giỏi
Khâm phục hai học sinh vượt khó, học giỏi

(Dân trí) - Sống trong cảnh nghèo khó, suốt 8 năm liền, Nguyễn Thị Thanh Ngân (học sinh lớp 8A1, Trường THCS Long Thuận, huyện Hồng Ngự, Đồng Tháp) và em Trần Phú Vinh - học sinh lớp 8A1, Trường THCS Tân Công Sính (huyện Tam Nông, Đồng Tháp) luôn nỗ lực học tập, đạt danh hiệu học sinh giỏi.
 >>  Cậu học trò mồ côi và giấc mơ trở thành cảnh sát biển

Chủ nhật, 12/10/2014 - 02:57

Việt Nam giành được 10 huy chương ở IMSO
Việt Nam giành được 10 huy chương ở IMSO

Chiều 11/10, ông Đoàn Công Thạo, Hiệu trưởng Trường THCS Giảng Võ (Hà Nội), cho biết đoàn 12 học sinh của nhà trường đại diện cho Việt Nam tham dự kỳ thi toán và khoa học quốc tế (IMSO) đã giành được 10 huy chương.

Chủ nhật, 12/10/2014 - 02:44

Gần 6.500 học sinh tiểu học dự thi cuộc thi tiếng Anh quốc tế
Gần 6.500 học sinh tiểu học dự thi cuộc thi tiếng Anh quốc tế

(Dân trí) - Sáng 11/10, gần 6.500 học sinh giỏi tiếng Anh tới từ 182 trường tiểu học trên địa bàn thành phố Hà Nội đã tham dự vòng 1 cuộc thi Vô địch TOEFL Primary 2014. Cuộc thi này nhằm đánh giá trình độ của thí sinh tham gia.

Thứ bảy, 11/10/2014 - 08:16

Trường thu tiền bơm thuốc muỗi
Trường thu tiền bơm thuốc muỗi

(Dân trí) - Mặc dù Sở GD-ĐT Ninh Bình đã có công văn hướng dẫn thực hiện các khoản thu trong năm học 2014 - 2015 nhưng nhiều trường vẫn “xé rào” quy định thu những khoản vô lý như bơm thuốc muỗi, xây dựng lớp chuẩn… dưới vỏ bọc “tự nguyện” của phụ huynh.
 >>  Trẻ mầm non phải đóng tiền trả nợ cho trường?
 >>  Phụ huynh “khóc ròng” vì các khoản đóng đầu năm
 >>  Loạn phí đóng góp “tự nguyện” đầu năm

Thứ bảy, 11/10/2014 - 06:14

62 sinh viên được xét tuyển vào học 2 ngành chương trình tiên tiến
62 sinh viên được xét tuyển vào học 2 ngành chương trình tiên tiến

(Dân trí) - Trường ĐH Cần Thơ vừa có thông tin kết quả xét tuyển vào các ngành Công nghệ sinh học và Nuôi trồng thủy sản chương trình tiên tiến năm 2014.

Thứ bảy, 11/10/2014 - 04:52

Bến Tre: Trao 145 suất học bổng đến học sinh, sinh viên nghèo học giỏi
Bến Tre: Trao 145 suất học bổng đến học sinh, sinh viên nghèo học giỏi

(Dân trí) - Ngày 11/10, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Bến Tre đã tổ chức trao 145 suất học bổng Võ Văn Khánh năm học 2014 -2015 cho các học sinh, sinh viên nghèo học giỏi tại địa phương.

Thứ bảy, 11/10/2014 - 04:28