Những ẩn họa gắn liền với sữa bột

Do là sản phẩm nhân tạo, nên bất kỳ loại sữa bột công thức nào cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ đi kèm với chúng.

Pha chế không đúng cách

Pha chế không đúng cách

Sữa công thức cần phải được pha chính xác theo hướng dẫn. Một số bậc cha mẹ đã mắc sai lầm, đôi khi là do không biết đọc hoặc không hiểu ngôn ngữ in trên nhãn hộp sữa (thường đối với sữa ngoại "xách tay", không có nhà nhập khẩu chính thức). Một số phụ huynh có thể cho quá nhiều nước, làm loãng sữa và điều này có thể dẫn tới tình trạng suy dinh dưỡng. Ngược lại, số khác có xu hướng pha quá ít nước, thường nhằm tăng lượng chất dinh dưỡng cho mỗi cữ sữa của trẻ, nhưng vô tình có thể dẫn đến hậu quả là trẻ bị thiếu nước, táo bón và hại thận.

Nhiễm độc

Các hãng sản xuất sữa công thức tuyên bố, quy trình quản lý chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm của họ thuộc dạng khắt khe nhất trong ngành công nghiệp chế biến thực phẩm. Tuy nhiên, bất kì thực phẩm nhân tạo nào đều chứa đựng nguy cơ về nhiễm bẩn hoặc nhiễm độc.

Nhắc đến scandal sữa bột cho trẻ em thì vụ bê bối sữa Trung Quốc nhiễm melamine năm 2008 là lớn nhất trong lịch sử. Khi đó, melamine - một loại hóa chất chỉ được dùng trong ngành công nghiệp, đã bị những kẻ hám lợi đưa trái phép vào sữa bột nhằm giả tạo hàm lượng đạm cao, khiến hơn 300.000 trẻ bị ốm và 6 trẻ tử vong do suy thận hoặc sỏi thận. Vụ bê bối đã ảnh hưởng đến nhiều nước có nhập sản phẩm sữa nhiễm melamine từ Trung Quốc, đồng thời làm giảm sút niềm tin của người tiêu dùng trên khắp thế giới đối với sản phẩm "made in China".

Trong những năm gần đây cũng đã có vài vụ bê bối sữa bột nhiễm bẩn nhỏ, lẻ bị phanh phui. Chẳng hạn như tháng 11/2012, hãng sữa nổi tiếng thế giới Nestle phải thu hồi hơn 200.000 hộp sữa hương sô-cô-la Nesquik trên toàn nước Mỹ. Động thái này diễn ra ngay sau khi Omaya Inc, nhà cung cấp thành phần sữa bột cho hãng Nestle, thu hồi một số sản phẩm nguyên liệu có chứa cacbonat canxi vì lo ngại nguy cơ nhiễm khuẩn salmonella.

Gần đây nhất, ngày 4/8 vừa qua, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết đã nhận được tin từ Đại sứ quán New Zealand tại Việt Nam thông báo, Bộ Công nghiệp cơ bản New Zealand vừa phát hiện các sản phẩm dinh dưỡng công thức cho trẻ nhỏ có chứa whey protein concentration (Công ty Fonterra New Zealand sản xuất) bị nhiễm Clostridium Botulinum (vi khuẩn này có thể gây liệt cơ, đường hô hấp, ngộ độc) xuất khẩu sang Việt Nam, Trung Quốc, Úc và Ả rập Xêút… Nhà chức trách nước ta đã nhanh chóng yêu cầu thu hồi các lô sữa của Dumex, Karicare và Abbott có chứa whey protein concentrate nghi có nhiễm khuẩn.

Tóm lại, thông điệp dành cho cho các bậc phụ huynh là: sữa công thức cho trẻ không phải là một sản phẩm vô trùng và phải được sử dụng cũng như bảo quản cẩn thận. Theo Dawn Walker, cựu giám đốc của Viện Sức khoẻ trẻ em Canada, một trong nhưng câu hỏi bà thường gặp nhất là "Liệu tôi có thể hâm nóng lại sữa công thức không?”. “Câu trả lời là không. Một khi sữa công thức đã được pha nước ấm để sử dụng, nếu bạn tái hâm nóng, vi khuẩn sẽ sinh sôi một cách nhanh chóng. Điều này rất nguy hiểm”, Walker nhấn mạnh. Lời khuyên của các chuyên gia là, để an toàn, bạn không nên để trẻ uống phần sữa thừa còn lại từ lần pha trước.

Bệnh tật

Thống kê cho thấy, trẻ ăn sữa công thức thường dễ bị mắc các bệnh như cảm lạnh, viêm tai giữa, dị ứng đạm sữa, tiêu chảy, viêm đường tiết niệu và viêm phổi do vi khuẩn. Rất khó để nói chính xác nguy cơ mắc bệnh lớn tới mức nào. Tuy nhiên, một nghiên cứu lớn đối với các bé từ 2 - 7 tháng tuổi phát hiện, nguy cơ mắc bệnh viêm tai giữa tỉ lệ thuận với lượng sữa công thức trong chế độ ăn của trẻ. Đặc biệt, ở những đứa trẻ được "nuôi bộ" hoàn toàn (chỉ dùng sữa công thức, không bú mẹ), nguy cơ dường như cao gấp đôi so với các bạn cùng trang lứa chỉ bú mẹ.

Trẻ ăn sữa bột cũng đối mặt với nguy cơ bị béo phì cao hơn. Chúng phát triển cũng như tăng cân nhanh chóng hơn, và tính trung bình, cũng thường mập mạp hơn trẻ bú mẹ. Một nghiên cứu rộng rãi tại Đức đối với các bé 5 và 6 tuổi khám phá ra rằng, tỉ lệ béo phì ở những trẻ "nuôi bộ" là 4,5%, trong khi tỉ lệ này ở trẻ bú mẹ chỉ là 2,8%. Do bố/mẹ là người quyết định lượng sữa pha bao nhiêu sữa pha và thời điểm uống sữa nên các bé ăn sữa bột có thể không học được cách đọc tín hiệu của cơ thể tốt như trẻ bú mẹ theo nhu cầu. Stephanie Atkinson, giáo sư về dinh dưỡng trẻ em thuộc Đại học McMaster, nhận định: “Tôi e rằng có thể tồn tại một dạng lập trình cho hệ tiêu hoá nào đó là nguyên nhân cho sự gia tăng tỉ lệ béo phì ở trẻ được nuôi bằng sữa bột”.

Một mối quan ngại khác là, trẻ ăn sữa công thức có thể đối mặt với nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường tuýp 1 cao hơn. Theo một số nghiên cứu, tỉ lệ mắc bệnh này ở trẻ được nuôi hoàn toàn bằng sữa bột hoặc trẻ chỉ được bú mẹ dưới 3 tháng cao hơn hẳn những bạn đồng trang lứa được bú mẹ hoàn toàn hoặc trên 3 tháng. Các nghiên cứu khác lại chỉ ra rằng, uống sữa bò sớm làm tăng khả năng phát triển một loại kháng thể thường được tìm thấy ở những trẻ bị bệnh tiểu đường.

Bị móc túi

Bị "móc túi"

Theo các chuyên gia, xu hướng lựa chọn sữa hiện nay phụ thuộc vào khả năng hấp thụ của các bé và điều kiện thu nhập của mỗi gia đình. Vì vậy, ngoài chuyện giá cả, các bà mẹ thường chọn những loại sữa hợp với con mình (đa số chọn theo tiêu chí sữa mát, dễ tiêu hoá và giúp bé khoẻ mạnh).

Tuy nhiên, một yếu tố khác không kém quan trọng mà các nhà kinh doanh nhạy bén đã nắm bắt được chính là tâm lý sính mua đồ đắt tiền của người dân hiện nay. Những gia đình có điều kiện thường cho rằng, cứ sữa đắt tiền hẳn phải là sữa tốt. "Nắm được tâm lý này, một số hãng đã tăng giá bán như muốn khẳng định sản phẩm của mình là tốt nhất, tuyệt vời nhất" như lời của một chuyên gia trong ngành.

Thống kê cho thấy, chỉ trong 8 tháng đầu năm nay, giá sữa đã tăng tới 5 lần, mức tăng thêm từ 8 - 9% tùy loại, có loại tăng giá 15%. Lí do được các hãng sữa đưa ra vẫn rất quen thuộc, như giá nguyên liệu đầu vào tăng, thay đổi kiểu dáng, mẫu mã, nguyên liệu bột sữa thế giới tăng, giá xăng dầu tăng kéo theo nhiều chi phí tăng lên... Dẫu vậy, theo số liệu từ Cục Quản lý giá, giá thu mua sữa tươi trên thị trường vẫn ở mức ổn định, thậm chí còn giảm nhẹ và giá sữa nguyên liệu nhập khẩu không tăng. Trong những tháng đầu năm 2013, sữa nguyên liệu trên thị trường thế giới đồng loạt giảm mạnh nhưng gần như không có doanh nghiệp sữa nào trong nước giảm giá.

Trong khi tình hình quản lý giá sữa bị buông lỏng, cộng thêm xu hướng chuộng sữa bột đắt tiền hiện nay, các bậc phụ huynh đang vô tình bị "móc túi" mà không hay biết.

Tạm kết

Khi nhìn nhận sữa bột công thức từ khía cạnh là một bước đột phá của y học, ta thấy nhìn chung đây là một nguồn dinh dưỡng rất tốt cho những đứa trẻ không được hoặc ít được bú sữa mẹ. Điều thành công nhất của sữa công thức, dù không ưu việt bằng sữa mẹ, là nó đã trở thành nguồn thức ăn thay thế cũng như bổ sung an toàn cho trẻ, và đang được cải thiện ngày càng tốt lên.

Điều các bậc cha mẹ cần lưu ý khi dùng sữa bột cho con là phải chọn loại phù hợp với khả năng hấp thụ cũng như điều kiện kinh tế của gia đình. Loại sữa đó cũng nên có nhãn mác, xuất xứ rõ ràng và đã qua kiểm định chất lượng cũng như được phép lưu hành tại Việt Nam. Việc pha dùng sữa bột cũng cần tuân thủ hướng dẫn in trên bao bì sản phẩm cũng như của các nhà chuyên môn.

Theo Tuấn Anh
VietNamNet

_________________________________

*Mọi liên hệ về bài tin với chuyên mục Khoa học, xin gửi đến

email: thaolam@dantri.com.vn

MỚI NHẤT
Vắc-xin mới có hiệu quả phòng sốt rét 100%
Vắc-xin mới có hiệu quả phòng sốt rét 100%

Các nhà khoa học Mỹ đã tuyên bố đạt được một bước tiến đột phá trong cuộc chiến chống lại bệnh sốt rét, sau khi một loại vắc-xin mới được thử nghiệm cho thấy hiệu quả chống bệnh sốt rét lên tới 100%.

Thứ năm, 15/08/2013 - 09:00

Thứ gì làm từ trường Mặt trời đổi cực?
Thứ gì làm từ trường Mặt trời đổi cực?

(Dân trí) - Nếu bạn không biết tại sao Mặt trời đổi cực, thì đừng cảm thấy xấu hổ - vì chính các nhà khoa học cũng không hoàn toàn hiểu hết mọi tượng hiện tượng mà.

Thứ năm, 15/08/2013 - 08:58

Hình xăm cảm biến sinh học
Hình xăm cảm biến sinh học

Các vận động viên, đặc biệt là những người chạy bộ, họ đều biết thời điểm năng lượng tuột dốc và không thể nào tiếp tục thi đấu được nữa. Điều này diễn ra khi hàm lượng chất lactate tăng vọt trong cơ thể, gây mệt mỏi.

Thứ năm, 15/08/2013 - 08:56

Ăn tỏi sống giúp giảm nguy cơ mắc ung thư phổi
Ăn tỏi sống giúp giảm nguy cơ mắc ung thư phổi

Các nhà khoa học đã phát hiện thấy rằng ăn tỏi sống 2 lần/tuần có thể giảm một nửa nguy cơ mắc bệnh ung thư phổi.

Thứ năm, 15/08/2013 - 08:55

Thành tỷ phú nhờ sáng chế máy đánh suốt vải
Thành tỷ phú nhờ sáng chế máy đánh suốt vải

28 tuổi, là Bí thư chi đoàn xóm 10, xã Hòa Hậu, huyện Lý Nhân (Hà Nam), anh Trần Huy Quang (SN 1985) đã chế tạo thành công máy đánh suốt sợi.

Thứ tư, 14/08/2013 - 09:05

Những thực phẩm giết chết trí thông minh
Những thực phẩm giết chết trí thông minh

Trong tất cả các dạng thực phẩm, vài loại là đồng minh của chúng ta trong cuộc chiến giảm cân, một số khác giúp kích thích chức năng nhận thức và cải thiện trí nhớ của chúng ta.

Thứ tư, 14/08/2013 - 09:03

Khoảnh khắc hiếm gặp khi cá heo sinh con
Khoảnh khắc hiếm gặp khi cá heo sinh con

Cảnh tượng hiếm gặp khi cá heo mẹ sinh con đã được ghi lại tại một vườn thú ở thành phố Chicago, Mỹ.

Thứ tư, 14/08/2013 - 09:00

Con ngựa hoang đầu tiên ra đời nhờ thụ tinh ống nghiệm
Con ngựa hoang đầu tiên ra đời nhờ thụ tinh ống nghiệm

Con ngựa này thuộc giống ngựa hoang Przewalski, được sinh ra bằng phương pháp thụ tinh nhân tạo do Viện Bảo tồn Sinh học Smithsonian (SCBI) thực hiện đã mở ra hy vọng mới cho việc bảo tồn các loài động vật quý hiếm.

Thứ tư, 14/08/2013 - 08:58

Biểu đồ đầu tiên về toàn bộ lịch sử của thế giới
Biểu đồ đầu tiên về toàn bộ lịch sử của thế giới

Biểu đồ hoành tráng đầu tiên về 4.000 năm phát triển của lịch sử thế giới đã được tác giả - nhà sử học nghiệp dư John B. Sparks tạo ra và cho xuất bản lần đầu vào năm 1931.

Thứ tư, 14/08/2013 - 08:57

GS. Ngô Bảo Châu: “Cố gắng hết mình, thành công sẽ mỉm cười”
GS. Ngô Bảo Châu: “Cố gắng hết mình, thành công sẽ mỉm cười”

(Dân trí) - "Hãy tự tin và cố gắng hết mình thì thành công sẽ mỉm cười" - giáo sư Toán học Ngô Bảo Châu nhắn nhủ trong buổi giao lưu với các em học sinh tỉnh Bình Định.

Thứ tư, 14/08/2013 - 12:13

Thuốc lá điện tử vẫn gây nghiện và hại sức khỏe
Thuốc lá điện tử vẫn gây nghiện và hại sức khỏe

Mặc dù thuốc lá điện tử không còn là mặt hàng quá xa lạ đối với nhiều người, song đến nay, tác dụng cai thuốc của nó vẫn chưa được bất cứ tổ chức y tế nào trên thế giới kiểm chứng.

Thứ ba, 13/08/2013 - 09:42

Phát hiện hành tinh bí ẩn có màu hồng
Phát hiện hành tinh bí ẩn có màu hồng

Các nhà khoa học vừa phát hiện ra một hành tinh mới rất đặc biệt có màu hồng và nguồn gốc hình thành bí ẩn.

Thứ ba, 13/08/2013 - 09:31

ĐÁNG QUAN TÂM
Cội nguồn của nạn đói trên thế giới?
Cội nguồn của nạn đói trên thế giới?

(Dân trí) - Ông Jean Ziegler là thuyết trình viên của Liên Hiệp Quốc, đặc trách về quyền có lương thực, được ăn đủ no, từ năm 2001 -2008. Hiện ông là Phó chủ tịch Ban tư vấn của Hội đồng Nhân quyền, cũng thuộc LHQ.

Thứ ba, 13/08/2013 - 09:12

“Gặp gỡ Việt Nam”: Cơ hội phát triển cho nhà khoa học trẻ
“Gặp gỡ Việt Nam”: Cơ hội phát triển cho nhà khoa học trẻ

(Dân trí) - Nhiều nhà khoa học trẻ, nghiên cứu sinh ở nhiều tỉnh thành trong cả nước đã không bỏ lỡ cơ hội hiếm để gặp gỡ, trao đổi học thuật với những giáo sư, nhà khoa học hàng đầu trên thế giới về các lĩnh vực thiên văn và vũ trụ học.

Thứ hai, 12/08/2013 - 04:13

Hội nghị đầu tiên tại Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành
Hội nghị đầu tiên tại Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành

(Dân trí) - Sáng nay 12/8, tại TP Quy Nhơn (Bình Định), tỉnh Bình Định phối hợp với Hội Gặp gỡ Việt Nam (Pháp) và Bộ Khoa học & Công nghệ tổ chức khánh thành giai đoạn I, Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE).

Thứ hai, 12/08/2013 - 02:55

Vòng nam châm có tác dụng như tạ 24kg
Vòng nam châm có tác dụng như tạ 24kg

Tập tạ thường khiến mọi người liên tưởng tới hình ảnh những người đàn ông đầm đìa mồ hôi nâng những quả tạ nặng.

Thứ hai, 12/08/2013 - 12:15

Đám cưới dưới góc nhìn xã hội học
Đám cưới dưới góc nhìn xã hội học

(Dân trí) - Đối với nhiều thiếu nữ, ngày cưới là ngày đẹp nhất đời, ngày trọng đại nhất... nên phải tổ chức sao cho trang trọng, lịch sự để đánh dấu, để giữ lại những kỷ niệm.

Thứ hai, 12/08/2013 - 12:12

Khả năng phát sáng kỳ lạ của bọ cạp đen Việt Nam
Khả năng phát sáng kỳ lạ của bọ cạp đen Việt Nam

Các nhà khoa học đã đưa ra nhiều giả thuyết nhằm lý giải tại sao các con bọ cạp đen Heterometrus laoticus - một loài bọ cạp hung hãn được tìm thấy ở những vùng có than bùn ở Việt Nam và Lào, lại có khả năng phát ra ánh sáng màu xanh dương dưới tia cực tím.

Thứ hai, 12/08/2013 - 12:09

Bí ẩn về các tế bào cơ thể người bất tử
Bí ẩn về các tế bào cơ thể người bất tử

Giới khoa học phát hiện tế bào trích lấy từ cơ thể của một phụ nữ da đen nghèo, chết vì ung thư ở Mỹ vào năm 1951 là những tế bào người đầu tiên có thể nuôi cấy vô hạn định trong phòng thí nghiệm, giúp tạo nên các nghiên cứu y tế đột phá.

Thứ hai, 12/08/2013 - 12:05

10 nơi để tìm kiếm sự sống ngoài Trái đất
10 nơi để tìm kiếm sự sống ngoài Trái đất

(Dân trí) - Cuộc đua tìm kiếm sinh vật thông minh- hay đơn giản chỉ là sự sống - ngoài Trái đất đã diễn ra trong nhiều thập kỉ. Dường như tất cả những tàu thăm dò không gian hoặc các phương tiện đều hy vọng tìm kiếm thấy sự sống ngoài hành tinh chúng ta.

Thứ hai, 12/08/2013 - 12:02

4 nhà bác học đoạt giải Nobel đã đến Bình Định
4 nhà bác học đoạt giải Nobel đã đến Bình Định

(Dân trí) - Chiều 11/8, trên 200 nhà khoa học quốc tế từ 30 quốc gia trên thế giới, đặc biệt là 4 nhà bác học đoạt giải thưởng Nobel đã hội tụ về tại TP Quy Nhơn (Bình Định) để tham dự các sự kiện quan trọng tại “Gặp gỡ Việt Nam” lần IX.

Thứ hai, 12/08/2013 - 07:25

Thanh toán khi đi mua sắm bằng phần mềm nhận dạng khuôn mặt
Thanh toán khi đi mua sắm bằng phần mềm nhận dạng khuôn mặt

Công ty Uniqul ở Phần Lan đã giới thiệu hệ thống trả tiền đầu tiên dựa vào phần mềm nhận dạng khuôn mặt.

Thứ bảy, 10/08/2013 - 09:55

Tại sao chúng ta có móng tay?
Tại sao chúng ta có móng tay?

(Dân trí) - Móng tay thường được phụ nữ sơn bóng, và với nhiều người thì chúng còn là vật thay thế cho miếng gảy đàn hoặc thậm chí dùng để gãi lưng.

Thứ bảy, 10/08/2013 - 09:54

Ngộ độc nấm ngày càng nhiều
Ngộ độc nấm ngày càng nhiều

Thời gian qua, nhiều vụ ngộ độc nấm đã xảy ra ở một số địa phương tại vùng rừng núi phía Bắc và khu vực Tây Nguyên. Nạn nhân chủ yếu là đồng bào các dân tộc thiểu số chưa được truyền thông giáo dục sức khỏe cụ thể để cảnh giác phòng ngừa.

Thứ bảy, 10/08/2013 - 09:53