Nhân tài thường không muốn đánh bóng tên tuổi và im lìm đâu đó

Dân trí GS.TSKH Lê Tuấn Hoa chia sẻ: "nhiều người rất giỏi nhưng họ chỉ lặng lẽ làm công tác nghiên cứu, không đánh bóng tên tuổi và im lìm đâu đó, nhiều khi tìm thông tin không dễ. Vì thế, nếu chỉ nhìn nhận một vài hiện tượng để đánh giá người tài không trở về là chưa chính xác".
>>Muốn thuyết phục “nhân tài” phải bằng công việc thực tế
>>Các nước lớn trên thế giới thu hút và trọng dụng nhân tài như thế nào?
>>Tại sao nhân tài ngại trở về?

Thời gian qua, hiện tượng “du học không trở về” hoặc người tài không chọn môi trường làm việc trong nước đã khiến dư luận chú ý. Theo một số nhà khoa học, có người đang âm thầm trở về. Cũng có những người lựa chọn ở lại sau khi xem xét những yếu tố quan trọng để phát triển nghề nghiệp.

GS.TSKH Lê Tuấn Hoa, Viện trưởng Viện Toán học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam: “Nhiều người giỏi vẫn về nhưng không “đánh bóng” tên tuổi”.


GS.TSKH Lê Tuấn Hoa (ảnh Tiền phong)

GS.TSKH Lê Tuấn Hoa (ảnh Tiền phong)

Gần đây, nhiều người hay thảo luận và cho rằng nhân tài biến đi đâu. Thực tế, có nhiều bạn trẻ có những công trình rất xuất sắc, một số người ở lại nhưng có người đã và đang trở về. Tuy nhiên, vốn những người làm khoa học rất khiêm tốn nên nhiều người cho rằng họ đi đâu.

Tôi lấy thí dụ vừa qua, Viện Toán học đã quyết định trao giải thưởng (2 năm một lần) cho một nhà khoa học trẻ vừa về nước được 2 năm nay và hiện đang công tác tại TP Hồ Chí Minh. Anh này có một công trình được đăng tại một trong hai tạp chí đầu ngành của thế giới.

Tôi còn nhớ, trừ một số GS hoạt động ở nước ngoài và mấy chục năm trước có GS Nguyễn Hữu Anh cũng được đăng tải khi ông ấy đang công tác tại Viện Nghiên cứu cao cấp của Brighton, việc một nhà khoa học trẻ trong nước có công trình tại tạp chí uy tín này, đến bây giờ chưa từng xảy ra.

Mặc dù vậy, chúng tôi không bao giờ gọi đó là nhân tài. Chúng tôi coi đó là những người giỏi và họ thực sự đang háo hức trở về nước.

Đặc biệt, quan điểm của chúng tôi đưa ra là, các GS đầu ngành có thể không trở về nước hẳn cả năm vì như thế sẽ rất phí phạm. Người ta có thể về vài tháng hoặc vài tuần là những sự cống hiến quý giá không thể tính toán.

Chẳng hạn, GS Vũ Hà Văn, từ khi thành lập Viện Toán đến nay, năm nào ông ấy cũng về. Là một trong những nhà Toán học xuất sắc, là ngôi sao sáng và cộng sự của nhiều người đầu ngành trong Toán học nhưng năm nào trở về nước, ông cũng tham gia giảng bài. Và còn rất nhiều GS có uy tín khác đều âm thầm quay về cống hiến như thế.

Tôi nghĩ, chúng ta thực sự đã lôi cuốn được những người giỏi trở về, hoặc thậm chí cả khi đang hoạt động ở nước ngoài, đội ngũ đó vẫn quan tâm đến sự phát triển của Toán học trong nước nói riêng và khoa học nói chung. Đấy là những đóng góp quý giá không thể tính toán được.

Theo cá nhân tôi, nhiều người rất giỏi nhưng họ chỉ lặng lẽ làm công tác nghiên cứu, không đánh bóng tên tuổi và im lìm đâu đó, nhiều khi tìm thông tin không dễ. Vì thế, nếu chỉ nhìn nhận một vài hiện tượng để đánh giá người tài không trở về là chưa chính xác".

GS Chu Hảo, nguyên Thứ trưởng Bộ Khoa học & Công nghệ: “Chính sách thu hút người tài còn nhiều bất cập”


GS Chu Hảo (Ảnh: VNN)

GS Chu Hảo (Ảnh: VNN)

Nói chung chính sách đào tạo, tuyển chọn và sử dụng người có tài ở nước ta trong mấy chục năm gần đây chưa tốt và hiệu quả kém. Nhiều chính sách sai, chẳng hạn: Phân biệt thành phần xuất thân; Dựa vào lý lịch, cơ cấu, tuổi tác, vùng miền...là chính. Có một số chính sách đúng nhưng không đi vào cuộc sống hoặc thực hiện sai, chẳng hạn: Nâng đỡ cán bộ trẻ, đối xử với các ý kiến phản biện của trí thức v.v...

Đặc biệt là chính sách thu hút người tài đang học tập và làm việc ở nước ngoài về tham gia xây dựng và bảo vệ đất nước còn nhiều bất cập. Hầu hết người tài trong các lĩnh vực không cần lắm những ưu đãi đặc biệt về điều kiện sống, mà đòi hỏi một sự tôn trọng thật sự và môi trường nghiên cứu, kinh doanh, làm việc thuận lợi. Đó là tự do học thuật, bình đẳng trong kinh doanh và thông thoáng gọn nhẹ trong các thủ tục hành chính- những điều chúng ta còn thiếu, hoặc chỉ dừng lại ở các khẩu hiệu chính trị. Cơ chế " con ông cháu cha " có ảnh hưởng nhưng không đáng ngại đối với những người thực tài.    

Tôi tin tưởng rằng, khi nào người tài ở trong nước thực sự được trọng dụng thì những người ưu tú ở nước ngoài sẽ lần lượt trở về. Ai chưa về có nghĩa là hiệu quả tổng hợp các cố gắng  của họ ở nước ngoài cao hơn hẳn khi về làm việc trong nước. Trong trường hợp ấy, nên khuyến khích họ yên tâm cống hiến ở nước ngoài, thế giới " phẳng "rồi mà và yêu nước cũng có nhiều cách khác nhau".

TS Đặng Đình Tới, Chủ nhiệm Khối chuyên Lý, Phó Hiệu trưởng Trường chuyên KHTN (ĐHQG Hà Nội): “Không ai muốn bỏ quê hương để ra đi”.

Nói về những nhân tài xuất thân từ Trường chuyên Khoa học tự nhiên (KHTN), tôi thấy có người đi nhưng cũng có người trở về chứ không phải tất cả đều ở lại nước ngoài.

Tôi nghĩ, ở đâu có điều kiện làm việc thì đều tốt cho các em. Có những em tài năng, đoạt giải HCV, HCB môn này nhưng một số năm sau, các em không theo ngành đó nữa, đó là tùy thuộc lựa chọn của mỗi người.

Còn để đánh giá năng lực của một người từ khi trưởng thành đến lúc đủ điều kiện để trở về, tôi nghĩ tùy vào khả năng làm việc của mỗi người. Nếu về một nơi mà không được trọng dụng, cho dù có ở cả đời cũng không phát huy được hết năng lực.

Về cơ chế để thu hút người tài hiện nay ra sao, tôi nghĩ phụ thuộc vào việc hoạch định chính sách chứ không phụ thuộc vào bản thân nhà khoa học. Qua gặp gỡ và qua thư từ với các em, tôi đã nhận ra: Được cống hiến cho đất nước cho quê hương thì chẳng cũng muốn. Không ai muốn bỏ quê hương để ra đi. Vấn đề là ở đâu người ta có thể phát triển được năng lực lại là chuyện khác.

Qua những lần trò chuyện, tôi hiểu tâm nguyện của các em: Muốn phục vụ quê hương đất nước nhưng để lựa chọn, rõ ràng họ lựa chọn cái tốt hơn.

Mỹ Hà (ghi)

 

MỚI NHẤT
Trải nghiệm miễn phí bài thi chuẩn quốc tế cùng Language Link
Trải nghiệm miễn phí bài thi chuẩn quốc tế cùng Language Link

Vào ngày 10/1/2016 tới đây, hơn 1.200 thí sinh đến từ 327 trường THCS trên địa bàn TP Hà Nội sẽ tham dự Lễ khai mạc và Vòng sơ khảo cuộc thi Olympic Tiếng Anh THCS lần thứ 6 tại trường THCS Nghĩa Tân (Cầu Giấy, Hà Nội). Đây là cơ hội không dễ có được để các em thử sức bài thi theo tiêu chuẩn khảo thí quốc tế.

Thứ sáu, 08/01/2016 - 05:30

Bộ Giáo dục đề xuất điều chỉnh cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân
Bộ Giáo dục đề xuất điều chỉnh cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân

(Dân trí) - Qua nhiều lần dự thảo, Bộ GD&ĐT vừa có Tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ, đề xuất phương án hoàn thiện cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân.

Thứ sáu, 08/01/2016 - 01:28

Tìm trường tiếp nhận trợ giảng tiếng Anh Fulbright năm học 2016 - 2017
Tìm trường tiếp nhận trợ giảng tiếng Anh Fulbright năm học 2016 - 2017

(Dân trí) - Ngày 7/1, phái đoàn Ngoại giao Hoa Kỳ tại Việt Nam thông báo tuyển chọn trường tiếp nhận Trợ giảng tiếng Anh Fulbright (TGTA) năm học 2016-2017 tới các cơ sở đào tạo quan tâm tới chương trình.

Thứ năm, 07/01/2016 - 08:22

Đến mùa giáo viên “đánh vật” với nhận xét học sinh
Đến mùa giáo viên “đánh vật” với nhận xét học sinh

(Dân trí) - Sau hơn 1 năm triển khai thông tư 30/2014-TT-BGDDT (TT30) đánh giá học sinh tiểu học, nhiều giáo viên cho biết đã “dễ thở” hơn. Tuy nhiên, một số người cho rằng, vẫn còn nhiều bất cập làm khó giáo viên và nhà trường.

Thứ năm, 07/01/2016 - 04:29

Đà Nẵng: Trao 38 suất học bổng đến học sinh mồ côi, nghèo
Đà Nẵng: Trao 38 suất học bổng đến học sinh mồ côi, nghèo

(Dân trí) - Sáng 7/1, Hội Khuyến học phường Mân Thái (quận Sơn Trà, TP Đà Nẵng) đã tổ chức trao 38 suất học bổng, mỗi suất trị giá 600 ngàn đồng, đến các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn, con nhà nghèo, mồ côi trên địa bàn.

Thứ năm, 07/01/2016 - 10:00

18 trường đại học lớn có số lượng sinh viên vượt mức cho phép
18 trường đại học lớn có số lượng sinh viên vượt mức cho phép

(Dân trí) - Bộ GD-ĐT vừa công bố danh sách18 trường đại học có quy mô sinh viên đại học chính quy cao hơn quy định. Đáng chú ý, đây là những trường đại học lớn của cả nước.

Thứ năm, 07/01/2016 - 09:55

Nam sinh lớp 8 nhặt được tiền trả lại người đánh mất
Nam sinh lớp 8 nhặt được tiền trả lại người đánh mất

(Dân trí) - Chiều tối 6/1, thầy Đinh Xuân Đông, Hiệu trưởng trường THCS Bình Thịnh (huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh) cho biết, thứ hai tuần tới, trong buổi chào cờ đầu tuần, nhà trường sẽ tổ chức tuyên dương em Nguyễn Công Minh, học sinh lớp 8 C vì có hành động cao đẹp, khi nhặt được tiền đã tìm người trả lại.

Thứ năm, 07/01/2016 - 07:56

Chủ nhân HCV Olympic Lý quốc tế "ẵm" điểm ACT cao top 1% thế giới
Chủ nhân HCV Olympic Lý quốc tế "ẵm" điểm ACT cao top 1% thế giới

(Dân trí) - Nguyễn Công Thành - Chàng trai “vàng” Vật lý vừa xuất sắc chinh phục điểm số ACT cực ấn tượng 34/36.

Thứ năm, 07/01/2016 - 07:14

Công Vinh: Sau thời gian thi đấu, tôi có thể học bù và thi!
Công Vinh: Sau thời gian thi đấu, tôi có thể học bù và thi!

(Dân trí) - Chia sẻ với PV Dân trí, cầu thủ Công Vinh cho biết, “việc đỗ vào trường ĐH Luật Hà Nội chỉ mới là bắt đầu. Trước đây, sau mỗi buổi thi đấu, buổi tối tôi thường đi chơi, đi uống café, thì nay tôi thay vào đó là việc học mà thôi".

Thứ năm, 07/01/2016 - 06:19

Báo động đỏ tình trạng trượt tốt nghiệp vì điểm liệt tiếng Anh
Báo động đỏ tình trạng trượt tốt nghiệp vì điểm liệt tiếng Anh

Hàng năm 1/3 số thí sinh trượt tốt nghiệp THPT vì điểm liệt, đồng nghĩa với việc khép lại con đường tiến lên đại học. Từ khi tiếng Anh trở thành môn thi bắt buộc, tình trạng điểm liệt, điểm kém luôn trong tình trạng báo động đỏ với các nhà giáo dục cũng như học sinh.

Thứ năm, 07/01/2016 - 05:12

Tăng mức cho vay đối với học sinh, sinh viên lên 1,25 triệu đồng/tháng
Tăng mức cho vay đối với học sinh, sinh viên lên 1,25 triệu đồng/tháng

(Dân trí) - Từ ngày 9/1/2016, mức cho vay tối đa đối với học sinh, sinh viên (HSSV) sẽ tăng từ 1,1 triệu đồng/tháng/HSSV lên 1,25 triệu đồng/tháng/HSSV.

Thứ tư, 06/01/2016 - 09:23

Sẽ chuyển giáo viên sang ngành khác nếu chuyên môn không tốt
Sẽ chuyển giáo viên sang ngành khác nếu chuyên môn không tốt

(Dân trí) - Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau chỉ đạo trong năm 2016 sẽ kiên quyết áp dụng xử lý “3 có, 3 không” đối với người đứng đầu ngành giáo dục địa phương trong việc thực hiện không tốt các nhiệm vụ giáo dục đào tạo.

Thứ tư, 06/01/2016 - 09:15

ĐÁNG QUAN TÂM
Làm thế nào để học tiếng Anh toàn diện hiệu quả
Làm thế nào để học tiếng Anh toàn diện hiệu quả

Trước thềm Olympic Tiếng Anh THCS TP. Hà Nội lần thứ 6, Language Link Việt Nam vừa phối hợp báo Dân trí tổ chức buổi tư vấn “Cách làm bài thi Olympic Tiếng Anh THCS và lên kế hoạch học tiếng Anh toàn diện”. Buổi tư vấn đã nhận được sự quan tâm nhiệt tình của độc giả qua số lượng câu hỏi của quý vị phụ huynh và học sinh gửi về.

Thứ tư, 06/01/2016 - 04:01

4 nguyên tố mới được thêm vào bảng tuần hoàn
4 nguyên tố mới được thêm vào bảng tuần hoàn

(Dân trí) - Sau nhiều dự đoán, cuối cùng 4 nguyên tố mới cũng đã được đưa vào chu kỳ thứ 7 trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học của Mendeleev.

Thứ tư, 06/01/2016 - 02:41

“ Bệnh khoe” của bố mẹ và áp lực trút lên đầu con trẻ
“ Bệnh khoe” của bố mẹ và áp lực trút lên đầu con trẻ

(Dân trí) - Tâm lí chung của các ông bố bà mẹ là thường khoe về con cái. Sáng nay bé con cất tiếng gọi mẹ đầu tiên, mẹ hớn hở khoe khắp. Trưa nay cậu nhóc chập chững bước mấy bước, bố hào hứng gặp ai cũng kể. Chiều về cháu chạy lại bật mí chuyện cô giáo khen, bà tủm tỉm cười rồi lân la kể với hàng xóm…

Thứ tư, 06/01/2016 - 02:04

Thưởng Tết của giáo viên: Nơi tiền triệu, nơi ngậm ngùi
Thưởng Tết của giáo viên: Nơi tiền triệu, nơi ngậm ngùi

(Dân trí) - Không có khoản lương thứ 13 như các ngành khác nên việc giáo viên có thưởng tết hay không phải phụ thuộc vào sự cân đối chi tiêu và những khoản tăng thu nhập khác của các trường. Cũng chính vì thế mà mới có cảnh người buồn, kẻ vui giữa các trường ngoại thành vùng ven và các trường nội thành.

Thứ tư, 06/01/2016 - 08:32

Giảm quy mô sinh viên, giảng viên có thất nghiệp?
Giảm quy mô sinh viên, giảng viên có thất nghiệp?

(Dân trí) - Quy định của Thông tư 32 vừa ban hành, lãnh đạo nhiều trường đại học đã phản ứng, Bộ GD-ĐT cho rằng, đây là quá trình cần thiết để tái cơ cấu lại đội ngũ giảng viên của các trường, những người thật sự không có năng lực, hoặc năng lực yếu có thể chuyển làm các việc khác.

Thứ tư, 06/01/2016 - 08:26

Lần đầu tiên đưa nghệ thuật hội họa vào từ điển tiếng Anh
Lần đầu tiên đưa nghệ thuật hội họa vào từ điển tiếng Anh

(Dân trí) - 5 họa sĩ hàng đầu của làng hội họa Việt Nam trực tiếp tham gia thực hiện cuốn từ điển Anh Anh Việt này. Mỗi phiên bản từ điển sẽ là 1 tác phẩm hội họa hoàn toàn mang phong cách riêng của mỗi họa sĩ đại diện cho những trường phái nghệ thuật được công chúng ghi nhận.

Thứ tư, 06/01/2016 - 07:20

“Kéo” con vào làm việc nhà
“Kéo” con vào làm việc nhà

(Dân trí) - Một đứa trẻ có thích làm việc nhà không? Chắc chắn là không rồi, trẻ con đứa nào cũng ham chơi, con tôi cũng không phải ngoại lệ. Con tôi có thể chơi trò bắn bi, trốn tìm, chơi điện tử trên máy tính từ sáng tới trưa không biết đường về nhà nếu mẹ không đi gọi...

Thứ tư, 06/01/2016 - 01:00

Nữ tiến sĩ của buôn làng
Nữ tiến sĩ của buôn làng

Trò chuyện, hoặc cùng đi điền dã với Tuyết Nhung Buôn Krông là dịp may đầy thú vị đối với bất kỳ ai có niềm say mê về nghiên cứu văn hóa tộc người cùng vẻ đẹp tinh tế của xã hội mẫu hệ Tây Nguyên. Bởi, nữ tiến sĩ người Ê đê Bih này chính là người đã “tắm mình trong hơi ấm mẫu hệ” ấy.

Thứ ba, 05/01/2016 - 02:29

Những người thành công nhất thế giới đọc sách, báo gì mỗi ngày?
Những người thành công nhất thế giới đọc sách, báo gì mỗi ngày?

(Dân trí) - Bạn đã bao giờ thắc mắc về việc những người nổi tiếng và thành đạt nhất trên thế giới hay đọc các loại sách báo nào mỗi khi có thời gian rảnh rỗi?

Thứ ba, 05/01/2016 - 02:20

Tư vấn cách làm bài thi Olympic tiếng Anh THCS và lên kế hoạch học tiếng Anh toàn diện
Tư vấn cách làm bài thi Olympic tiếng Anh THCS và lên kế hoạch học tiếng Anh toàn diện

Để giải đáp thắc mắc của phụ huynh và học sinh trước khi vòng sơ khảo kì thi Olympic tiếng Anh 2016 diễn ra, báo điện tử Dân trí phối hợp với Tổ chức giáo dục Language Link Việt Nam tổ chức buổi tư vấn “Cách làm bài thi Olympic tiếng Anh THCS và lên kế hoạch học tiếng Anh toàn diện” vào 14h chiều nay 5/1.

Thứ ba, 05/01/2016 - 02:03

Vụ bé gái 4 tuổi bị bạn cào rách mặt: Sẽ đưa giáo viên chủ nhiệm ra hội đồng kỷ luật
Vụ bé gái 4 tuổi bị bạn cào rách mặt: Sẽ đưa giáo viên chủ nhiệm ra hội đồng kỷ luật

(Dân trí) - Sau sự việc bé gái 4 tuổi bị nhóm bạn học cùng lớp đánh hội đồng gây thương tích, Phòng GD-ĐT huyện Krông Năng (Đắk Lắk) đã tổ chức cuộc họp đề xuất phương án đối với những sai phạm của giáo viên chủ nhiệm lớp này.

Thứ ba, 05/01/2016 - 10:00

Người trúng tuyển Hiệu trưởng ĐH Luật Hà Nội “lên tiếng” vì chưa được bổ nhiệm
Người trúng tuyển Hiệu trưởng ĐH Luật Hà Nội “lên tiếng” vì chưa được bổ nhiệm

(Dân trí) - Tiến sĩ, Luật sư Lê Đình Vinh chia sẻ: “Bản thân tôi cũng nhận được rất nhiều câu hỏi của các nhà báo, bạn bè, người thân về việc chậm được bổ nhiệm, khiến cho cuộc sống, công việc và uy tín của cá nhân tôi bị ảnh hưởng khá lớn”.

Thứ ba, 05/01/2016 - 07:48