Nhân lực vào thời cạnh tranh sống còn

Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) sẽ được thành lập vào cuối năm 2015. Khi đó, những rào cản về di cư lao động được gỡ bỏ, tính cạnh tranh cao hơn và cơ hội không chia đều cho tất cả... Vậy điều gì đang chờ đợi người lao động Việt Nam?

 


Nhân lực vào thời cạnh tranh sống còn


Ngành du lịch đang có tới bốn bộ tiêu chuẩn nghề, nhưng chất lượng nhân lực vẫn bị đánh giá là "thiếu kỹ năng".

Đếm ngược 365 ngày

Vừa kết thúc chuyến đưa một đoàn khách nước ngoài đi tham quan Sa Pa trở về Hà Nội, nhưng Trần Thị Thúy Hằng vẫn tràn đầy năng lượng. Nếu nhìn vào lịch làm việc chủ yếu là di chuyển của cô, người yếu sức hẳn phải choáng. Nhưng với Hằng, vừa tốt nghiệp, được làm hướng dẫn viên du lịch đúng như mơ ước từ bé của mình, thì đó là sự khởi đầu may mắn.

Tại Trường cao đẳng du lịch Hà Nội, Hằng được dạy các kỹ năng cần có của một hướng dẫn viên du lịch, từ cách mỉm cười với khách tới các việc một hướng dẫn viên phải làm trong suốt lịch trình, thậm chí là một số tình huống sơ cứu khi khách có vấn đề về sức khỏe... Tuy vậy, sau ba năm đi làm, Hằng nhận ra điểm yếu của mình, nên rất ý thức học hỏi để tiếp tục nâng cao trình độ giao tiếp tiếng Anh. "Với loại hình công việc này, ngoại ngữ không tốt thì rất khó phát triển được sự nghiệp", Hằng khẳng định. Cô cũng lo ngại, tới đây, có thể nhiều hướng dẫn viên du lịch nước ngoài kỹ năng giỏi, ngoại ngữ tốt sẽ có cơ hội "nộp hồ sơ" vào những vị trí như Hằng đang làm.

"Tới đây", theo cách nói của Hằng là thời điểm cộng đồng kinh tế AEC được thành lập và theo đó, lao động ngành du lịch là một trong tám ngành nghề được tự do di chuyển giữa các nước trong khối, dựa trên việc thừa nhận trình độ lẫn nhau. Như vậy, không chỉ lao động trong ngành du lịch như Hằng mới gặp áp lực cạnh tranh lớn. Nhân lực trong bảy ngành còn lại như ngành y, nha khoa, kế toán, kiến trúc, kỹ sư, y tá, điều tra viên, đều sẽ phải củng cố khả năng ngoại ngữ cũng như có được bằng cấp, chứng chỉ được các nước trong AEC thừa nhận chung. Chỉ như vậy, họ mới có thể cạnh tranh được ở thị trường trong nước, hoặc tìm cơ hội cho mình ở những thị trường mới mẻ nội khối.

Có điều, dường như những thông tin về AEC dù được xuất hiện ngày một dày trên các phương tiện truyền thông, nhưng với người lao động, thậm chí ngay cả các cơ quan chức năng, dường như vẫn là chuyện xa vời. Thí dụ, trong ngành du lịch, đang có tới bốn bộ tiêu chuẩn nghề nhưng chất lượng nhân lực vẫn bị chính các doanh nghiệp trong nhà than là "thiếu kỹ năng và kém ngoại ngữ". Nghịch lý nữa, chính các cơ quan chức năng cũng chưa biết bộ nào là chuẩn trong cả bốn bộ song song tồn tại kia? Ông Phạm Hà, Tổng Giám đốc Công ty Luxury Travel cho rằng, hầu hết các doanh nghiệp du lịch lữ hành đang thiếu hụt trầm trọng đội ngũ quản lý bậc trung. Khi thị trường lao động mở cửa với ngành này, các doanh nghiệp sẽ có nhiều cơ hội lựa chọn nhân lực hơn. Nhưng điều đó cũng đồng nghĩa, lao động trong nước sẽ có ít cơ hội hơn nếu trình độ ngoại ngữ, kỹ năng chuyên môn không được cải thiện nhanh.

Dẫu vậy, so sánh mặt bằng chung, ngành du lịch dù sao cũng còn có bước chuẩn bị khá kỹ lưỡng cho việc hội nhập thị trường lao động chung, ít nhất là từ công việc thống nhất chuẩn đào tạo. Cách đây bảy năm, từ năm 2007, một bộ tiêu chuẩn 13 nghề trong ngành du lịch (VTOS) đã được xây dựng dưới sự giúp đỡ của Liên hiệp châu Âu. Sau đó, Bộ Tiêu chuẩn nghề này đã được phổ biến, áp dụng rộng rãi trong các trường đào tạo và các doanh nghiệp. Các Trung tâm kiểm định nghề du lịch cũng được thành lập để kiểm định và cấp chứng chỉ cho những người đủ kỹ năng, vượt qua được bài kiểm tra về tiêu chuẩn kỹ năng nghề.

Hướng dẫn viên Trần Thị Thúy Hằng trong câu chuyện nói trên cũng chia sẻ, những gì được đào tạo tại trường và tập huấn hằng năm ở công ty theo tiêu chuẩn VTOS đã giúp cô có được hành trang khá kỹ lưỡng và cảm thấy tự tin hơn khi bước vào cuộc chơi chung AEC. 365 ngày tới với Hằng sẽ là bước tăng tốc học hỏi, tích lũy kiến thức. Nếu ước mơ từ thời thơ trẻ được thỏa nguyện cho Hằng bước khởi đầu thuận lợi, thì lúc này cô lại mơ tiếp đến một ngày được tự hào là nữ hướng dẫn viên du lịch Việt Nam thành công ở nước ngoài - tại sao không?

Tin vào cơ hội lớn

Mới đây, Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) và Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) hợp tác nghiên cứu và đưa ra dự báo, tới năm 2025, việc gia nhập AEC sẽ mang lại cơ hội tăng trưởng kinh tế và tạo ra hàng triệu việc làm mới cho Việt Nam. Theo đó, tăng trưởng việc làm dự kiến đạt khoảng 10,5%/năm. Tuy nhiên, ông Y.Ura-mô-tô, Phó Tổng Giám đốc và Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương của ILO cũng đưa ra cảnh báo: Tuy nhu cầu việc làm tay nghề trung bình sẽ tăng nhanh ở mức 28%, nhưng những cơ hội đó không dành cho lao động thiếu kỹ năng và kinh nghiệm.

Cảnh báo của ông Ura-mô-tô rất đáng chú ý khi nước ta chỉ có chưa đầy 50% số người trong độ tuổi lao động có chuyên môn kỹ thuật. Trong số đó, có tới 15,6 triệu người là công nhân, nhưng không có chứng chỉ hoặc bằng cấp. Số công nhân có chứng chỉ và bằng cấp chỉ chiếm 18,4%. Ấy là chưa kể tới chất lượng đào tạo của những người đã có chứng chỉ, bằng cấp nhưng không biết có đáp ứng nhu cầu sử dụng hay không. Ở góc độ của mình, ông G.Gi-ra-ki, Giám đốc văn phòng ILO tại Việt Nam, cũng quan ngại: "Việt Nam có cơ hội từ nguồn lao động trẻ và dồi dào, nhưng đáng tiếc trình độ kỹ năng và chuyên môn thấp khiến cho người lao động khó nắm bắt cơ hội này".

Đó là cách nhìn nhận của các tổ chức quốc tế. Nhưng soi lại thực tế trong nước, cũng không khỏi e ngại. Nhìn rộng ra, câu chuyện AEC sẽ tác động không chỉ với tám ngành nói trên. Theo lộ trình, sẽ còn nhiều ngành nữa được nới lỏng các rào cản di chuyển lao động trong khối. Những lao động từ các ngành này cho dù đã tốt nghiệp đại học, cao đẳng nhưng nếu muốn dịch chuyển sang nước khác làm việc, thậm chí là tham gia tuyển dụng vào các doanh nghiệp ngay trên thị trường lao động nội địa, sẽ phải tham gia kiểm tra trình độ và cấp chứng chỉ được các nước trong AEC thừa nhận, thông qua Hội đồng cấp chứng chỉ quốc gia. Nhưng dường như, đến lúc này, ngoài ngành du lịch có nhúc nhích, những ngành khác hầu như chưa có sự chuẩn bị gì cho người lao động và bản thân người lao động cũng chưa biết mình cần làm những gì để có được các chứng nhận trình độ chung trong AEC.

Như vậy, làm cách nào để cải thiện kỹ năng làm việc và trình độ ngoại ngữ của người lao động là câu hỏi đặt ra bấy lâu nhưng thực chất chưa cải thiện được là bao.

Đã có nhiều giải pháp được đưa ra, ở tầm vĩ mô đó là việc ban hành Luật Giáo dục nghề nghiệp và hợp nhất hệ thống giáo dục nghề nghiệp vốn đang bị chia rẽ quản lý bởi hai Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội và Bộ Giáo dục và Đào tạo. Sau đó là việc áp dụng các Bộ Tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia được xây dựng cụ thể cho từng công việc để đào tạo người lao động, kiểm soát đầu ra của đào tạo để cấp văn bằng chứng chỉ. Người lao động có những văn bằng chứng chỉ này sẽ đáp ứng được các tiêu chuẩn để được thừa nhận chung trong AEC.

Kể từ năm 2015, câu chuyện về nhân lực và việc làm sẽ có thêm sức nóng từ những sống còn trong cuộc cạnh tranh với những lao động của các nước khác trong cùng khu vực. Nếu như những nỗ lực vĩ mô được triển khai bằng sự vào cuộc mạnh mẽ của các cơ quan quản lý đi cùng ý thức từ chính người lao động, tin rằng, lao động Việt Nam có thể vươn lên vị trí cao hơn trong bảng đánh giá năng lực của khu vực. Bởi ngay cả một số doanh nghiệp tìm kiếm nguồn lao động giá rẻ, khi đầu tư vào thị trường Việt Nam, cũng đã thừa nhận năng lực, sự thông minh nhanh nhạy của người lao động Việt Nam. Chúng ta cũng giành hàng loạt giải thưởng lớn quốc tế ở những hội thi tay nghề... Sẽ không phải là những con số tăng trưởng trên giấy, nếu cùng với năm mới đến, những nỗ lực được khai thông.

Tăng cường đào tạo và đào tạo thực chất hơn là giải pháp không thể thiếu để giúp người lao động Việt Nam nắm bắt được cơ hội trên sân chơi thị trường lao động quốc tế ngày một rộng lớn.

(Theo Lê Phượng/ Nhân Dân)

 

MỚI NHẤT
Đà Nẵng triển khai kế hoạch hành động về đổi mới giáo dục và đào tạo
Đà Nẵng triển khai kế hoạch hành động về đổi mới giáo dục và đào tạo

(Dân trí) - “Nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện ở các cấp học, ngành học, ngành Giáo dục và Đào tạo thành phố chú trọng tăng cường giáo dục kĩ năng sống cho học sinh; tăng cường giáo dục, tuyên truyền bảo vệ chủ quyền của quốc gia đối với biển đảo”

Thứ năm, 05/03/2015 - 04:40

12 nguyên tắc giáo viên muốn giỏi luôn phải tuân theo
12 nguyên tắc giáo viên muốn giỏi luôn phải tuân theo

(Dân trí) - Thế nào là định nghĩa về một giáo viên giỏi? Tạp chí Huffington Post đã tổng hợp quan điểm của nhiều giáo viên Mỹ với kinh nghiệm và trình độ chuyên môn đa dạng, nhiều người trong số họ từng nhận được giải thưởng cao quý Nhà giáo của Năm.

Thứ năm, 05/03/2015 - 04:30

Dự thi liên thông năm 2015 sẽ như thế nào?
Dự thi liên thông năm 2015 sẽ như thế nào?

(Dân trí) - Những vấn đề liên quan đến kì thi THPT quốc gia vẫn tiếp tục được nhiều bạn thí sinh quan tâm, Ban tư vấn đã lựa chọn những câu hỏi chung để hồi đáp. Bên cạnh đó, Ban tư vấn cũng giải đáp thắc mắc về việc tuyển sinh liên thông năm 2015.

Thứ năm, 05/03/2015 - 04:26

Điểm mới trong tuyển sinh của 5 trường đại học lớn tại Hà Nội
Điểm mới trong tuyển sinh của 5 trường đại học lớn tại Hà Nội

(Dân trí) - Đó là các trường ĐH Luật Hà Nội, Học viện Báo chí & Tuyên truyền, Học viện công nghệ Bưu chính viễn thông, trường ĐH Ngoại thương và ĐH Quốc gia Hà Nội.

Thứ năm, 05/03/2015 - 04:22

Cuộc thi vẽ tranh “Chiếc ô tô mơ ước”
Cuộc thi vẽ tranh “Chiếc ô tô mơ ước”

(Dân trí) - Chiều ngày 5/3, Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia (ATGTQG), Vụ Giáo dục Tiểu học - Bộ Giáo dục & Đào tạo tiếp tục và Quỹ Toyota Việt Nam (TVF) đã họp báo triển khai chương trình “Toyota cùng em học An toàn giao thông” năm học 2014 – 2015 và Cuộc thi vẽ tranh quốc tế Toyota chủ đề “Chiếc ô tô mơ ước” lần thứ 4.

Thứ năm, 05/03/2015 - 04:13

Quy chế thi giải tỏa khó khăn của học sinh vùng khó
Quy chế thi giải tỏa khó khăn của học sinh vùng khó

Khảo sát của một số Sở GD&ĐT cho thấy cả phụ huynh và học sinh đều rất phấn khởi với phương án thi THPT quốc gia, đặc biệt là những thí sinh chỉ dự thi để xét tốt nghiệp.

Thứ năm, 05/03/2015 - 01:25

 Hà Nội:  Yêu cầu báo cáo Clip học sinh tiểu học hát “Chắc ai đó sẽ về”
Hà Nội: Yêu cầu báo cáo Clip học sinh tiểu học hát “Chắc ai đó sẽ về”

(Dân trí) - Việc hàng loạt học sinh của một trường tiểu học Hà Nội ngân nga theo bản tình ca của người lớn: "Chắc ai đó sẽ về" đã nhận được nhiều ý kiến trái chiều của dư luận. Ngay sau khi nắm bắt được thông tin, Sở GD-ĐT Hà Nội đã yêu cầu phòng GD-ĐT báo cáo sự việc.

Thứ năm, 05/03/2015 - 12:10

Phương thức tuyển sinh của 18 trường khối Quân đội
Phương thức tuyển sinh của 18 trường khối Quân đội

(Dân trí) - Ngoài việc đưa ra cách xác định điểm trúng tuyển, khối các trường Quân đội còn công bố các tiêu chí phụ đối với trường hợp có nhiều thí sinh bằng điểm nhau.

Thứ năm, 05/03/2015 - 11:03

Học sinh miền núi vẫn chưa đến lớp sau Tết
Học sinh miền núi vẫn chưa đến lớp sau Tết

(Dân trí) - Trong những ngày đầu năm Ất Mùi, học sinh thuộc 6 huyện miền núi của Quảng Ngãi vẫn chưa đi học đầy đủ. Qua thống kê ban đầu, hơn 3.000 học sinh miền núi không đến trường. Tình trạng này thường xuyên diễn ra mỗi dịp đầu năm học và nghỉ Tết kéo dài.

Thứ năm, 05/03/2015 - 09:58

Bộ trưởng Giáo dục Đan Mạch thăm ngôi trường đặc biệt ở Hà Nội
Bộ trưởng Giáo dục Đan Mạch thăm ngôi trường đặc biệt ở Hà Nội

(Dân trí) - Trong khuôn khổ chuyến thăm Việt Nam, Bộ trưởng Giáo dục Đan Mạch Christine Antorini đã tham dự Diễn đàn giáo dục Việt Nam-Đan Mạch và thăm trường trung học Đinh Tiên Hoàng dành cho học sinh nghèo, học sinh chưa ngoan và cá biệt tại Hà Nội.

Thứ năm, 05/03/2015 - 07:44

Apollo Vlog trở lại với bạn đọc Dân trí
Apollo Vlog trở lại với bạn đọc Dân trí

Sau một thời gian tạm ngưng để cải tiến nội dung, Vlog của Apollo English sẽ trở lại phục vụ độc giả báo Dân trí để cùng các bạn học tiếng Anh thông qua các chủ đề gần gũi với cuộc sống như thiên nhiên, gia đình, bạn bè, ẩm thực…

Thứ năm, 05/03/2015 - 07:42

Thùng rác “biết nói” của cậu học trò lớp 9
Thùng rác “biết nói” của cậu học trò lớp 9

Một thùng rác có thể “nhìn thấy” người đến gần và phát ra lời khuyên, hướng dẫn bỏ rác vào thùng để nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho cộng đồng. Cậu học trò Nguyễn Viết Gia Khải (lớp 9/7, trường THCS Chu Văn An, quận Thanh Khê, Đà Nẵng) đã biến ý tưởng trên thành hiện thực với sản phẩm “Thùng rác thông minh” vừa đoạt giải nhất Hội thi Khoa học kĩ thuật cấp thành phố.

Thứ năm, 05/03/2015 - 07:41

ĐÁNG QUAN TÂM
Giải đáp hàng loạt thắc mắc về kì thi THPT quốc gia
Giải đáp hàng loạt thắc mắc về kì thi THPT quốc gia

(Dân trí) - Sáng 3/3, Sở GD-ĐT Hà Nội tổ chức hội nghị phổ biến quy chế thi và triển khai công tác chuẩn bị cho kỳ thi THPT quốc gia năm 2015. PGS.TS Trần Văn Nghĩa - Phó Cục trưởng Cục khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục (Bộ GD-ĐT) đã đến tham gia và giải đáp hàng loạt thắc mắc.

Thứ năm, 05/03/2015 - 07:01

Tranh cãi clip học sinh tiểu học đồng thanh hát "Chắc ai đó sẽ về"
Tranh cãi clip học sinh tiểu học đồng thanh hát "Chắc ai đó sẽ về"

(Dân trí) - Các em học sinh một trường tiểu học Hà Nội ngân nga theo bản tình ca của người lớn: "Chắc ai đó sẽ về" của Sơn Tùng MTP.

Thứ năm, 05/03/2015 - 06:00

Học Sử ở bảo tàng: Đến đóng dấu rồi về!
Học Sử ở bảo tàng: Đến đóng dấu rồi về!

(Dân trí) - Đưa học sinh đến bảo tàng là một cách học Sử trực quan sinh động. Nhưng lại có tình trạng không ít trường tổ chức theo kiểu “cưỡi ngựa xem hoa”, đưa học sinh đến bảo tàng đóng dấu rồi về.

Thứ năm, 05/03/2015 - 05:07

Toàn cảnh chỉ tiêu và tổ hợp xét tuyển khối các trường Quân đội
Toàn cảnh chỉ tiêu và tổ hợp xét tuyển khối các trường Quân đội

(Dân trí) - Ngày 3/3, Ban tuyển sinh quân sự (Bộ quốc phòng) đã phê duyệt chỉ tiêu, tổ hợp môn thi vào từng ngành hệ quân sự và dân sự của khối các trường quân đội. Bên cạnh đó, các trường cũng đưa ra phương thức tuyển sinh và tiêu chí xét tuyển dựa trên kết quả của kì thi THPT quốc gia.

Thứ tư, 04/03/2015 - 05:17

Các trường Quân đội tổ chức sơ tuyển từ ngày 5/3
Các trường Quân đội tổ chức sơ tuyển từ ngày 5/3

(Dân trí) - Ban tuyển sinh quân sự Bộ quốc phòng vừa có hướng dẫn đăng ký sơ tuyển và hướng xét tuyển vào các trường ĐH, CĐ hệ quân sự 2015. Với việc sử dụng kết quả kì thi THPT quốc gia làm căn cứ xét tuyển nên việc tuyển sinh khối quân sự có nhiều thay đổi so với mọi năm.

Thứ tư, 04/03/2015 - 04:39

Gần 1000 chỉ tiêu vào trường ĐH Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy
Gần 1000 chỉ tiêu vào trường ĐH Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy

(Dân trí) - Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy trực thuộc Bộ Công an vừa công bố phương thức tuyển sinh 2015. Theo đó, đối với học viên thi theo chỉ tiêu của ngành công an phải qua sơ tuyển của Công an tỉnh, thành phố theo quy định của Bộ Công an.

Thứ tư, 04/03/2015 - 03:50

Đại học Huế hỗ trợ 24 suất học bổng học Thạc sĩ cho sinh viên Lào
Đại học Huế hỗ trợ 24 suất học bổng học Thạc sĩ cho sinh viên Lào

(Dân trí) - Ngày 4/3, tin từ Đại học Huế cho biết đang có chương trình học bổng thạc sĩ của Đại học Huế dành cho sinh viên Lào năm 2015, hỗ trợ toàn phần hay bán phần các sinh viên đủ điều kiện.

Thứ tư, 04/03/2015 - 02:25

Chương trình Học bổng Tài năng Wellspring sẽ được duy trì liên tục
Chương trình Học bổng Tài năng Wellspring sẽ được duy trì liên tục

Chương trình Học bổng Tài năng Wellspring sẽ được duy trì liên tục kể từ năm học 2015-2016 -đó là khẳng định của Thạc sĩ Lê Tuệ Minh, Chủ tịch Hội đồng Điều hành, Giám đốc Đào tạo hệ thống trường Phổ thông Song ngữ Liên cấp Wellspring Hà Nội trong buổi giao lưu trực tuyến chiều nay.
 >>  Bạn đọc theo dõi buổi tư vấn TẠI ĐÂY

Thứ tư, 04/03/2015 - 02:08

Khi cô giáo trở thành... gấu mẹ
Khi cô giáo trở thành... gấu mẹ

Cảnh học sinh lớp 12/9 cầm khẩu hiệu “Học nghiêm túc tiến bộ, vì Gấu mẹ vĩ đại” khi nhận tin vui cô Thương quay lại làm chủ nhiệm lớp khiến nhiều người xúc động. Đây là lớp học từng bị liệt vào dạng “cá biệt” của trường THPT Ngũ Hành Sơn (TP Đà Nẵng).

Thứ tư, 04/03/2015 - 11:14

Hơn 12.000 chỉ tiêu vào Đại học Huế năm 2015
Hơn 12.000 chỉ tiêu vào Đại học Huế năm 2015

(Dân trí) - Ngày 4/3, Đại học Huế cho biết vừa gửi văn bản đăng ký thông tin tuyển sinh ĐH, CĐ hệ chính quy năm 2015 gửi Bộ Giáo dục và Đào tạo. Sẽ có 12.385 chỉ tiêu dự kiến cho 106 ngành thuộc 7 trường, 3 khoa trực thuộc và phân hiệu tại Quảng Trị.

Thứ tư, 04/03/2015 - 10:36

Cô giáo nghèo 18 năm dạy chữ miễn phí cho học trò vùng biên giới
Cô giáo nghèo 18 năm dạy chữ miễn phí cho học trò vùng biên giới

(Dân trí) - Từ ngày giã từ bục giảng, cô giáo Nông Na Nương (sinh năm 1943) về nhà mở lớp học tình thương dạy chữ cho học trò nghèo hơn 18 năm qua. Từ lớp học này có biết bao thế hệ học trò vùng biên giới An Giang tiếp tục đeo bám con chữ, đỗ đạt thành tài.

Thứ tư, 04/03/2015 - 10:09

Thạc sĩ Mỹ - Úc về Việt Nam làm hương, làm mắm
Thạc sĩ Mỹ - Úc về Việt Nam làm hương, làm mắm

Bây giờ, việc tìm thấy những người trẻ tuổi với tấm bằng ngoại “xịn” đang lăn lộn ngoài đồng ruộng hay trong các làng, xã, chứ không phải nơi công sở choáng lộn, dù không quá dễ dàng, nhưng cũng không còn quá khó khăn.

Thứ tư, 04/03/2015 - 09:31