Nhận biết những tập san rởm đội lốt khoa học

Dân trí Với những người nghiên cứu khoa học, việc tìm và chọn tạp chí khoa học chất lượng, có tính xác thực để thẩm định, đăng tải công trình của mình rất quan trọng bởi lẽ “thị trường” tạp chí khoa học quốc tế trắng - đen lẫn lộn, không ít tập san rởm đang làm "vẩn đục" khoa học.
>>Rà soát lại 94 ứng viên giáo sư, phó giáo sư có đơn tố cáo và phản ánh về hồ sơ
>>Nên công khai hồ sơ khoa học của các ứng viên giáo sư, phó giáo sư năm 2017
>>Rà soát lại hồ sơ giáo sư của Bộ trưởng Bộ Y tế

Công bố nghiên cứu trên tạp chí quốc tế là yêu cầu số 1 đối với các nhà khoa học trên thế giới nói chung cũng như Việt Nam nói riêng. Các bài báo/công trình khoa học để được công nhận phải công bố trên các tạp chí khoa học có hệ thống bình duyệt (peer reviewed) nghiêm túc. Vì lẽ đó, tạp chí khoa học có uy tín càng cao, hệ thống bình duyệt càng khó khăn, gắt gao. Có thể nói, hệ thống tạp chí khoa học quốc tế vô cùng phong phú, đa dạng cho mỗi lĩnh vực, với chất lượng khác nhau. Vẫn rất nhiều tạp chí giả, chất lượng thấp nhập nhèm đột lốt khoa học chính thống để kiếm tiền.

“Nhà xuất bản” chỉ có … 1 người

GS. Nguyễn Văn Tuấn (giáo sư người Việt tại ĐH New South Wales và ĐH Công nghệ Sydney, Úc) lưu ý có vài nhóm tiêu chí giúp nhận dạng tập san rởm như: đặc điểm nhà xuất bản, ban biên tập, và các khía cạnh "linh tinh" khác.

Thứ nhất, tập san rởm thường được xuất bản bởi những "nhà xuất bản" đáng ngờ, như chẳng có danh tiếng, không nằm trong hiệp hội xuất bản nào, không có địa chỉ đất (đường phố và thành phố rõ ràng) mà chỉ là trực tuyến, và thường có địa chỉ ở một nước phương Tây nhưng toàn công bố bài ở các nước đang phát triển. Thật ra, nói "nhà xuất bản" là cho oai, chứ trong thực tế, đó chỉ là một cái nhà, căn hộ chung cư, hay thậm chí chỉ một cái máy tính nối mạng!

Khía cạnh thứ hai cần chú ý là ban biên tập. Một tập san nghiêm chỉnh thường (không phải tất cả) là do các hiệp hội chuyên môn điều hành hay bảo trợ. Chẳng hạn như tập san Osteoporosis International là do Hội loãng xương quốc tế chủ trương, hay JAMA là của Hiệp hội Y khoa Hoa Kì sáng lập và xuất bản. Do đó, ban biên tập là các thành viên của hiệp hội, và họ chỉ phục vụ theo nhiệm kì. Mỗi nhiệm kì thường 2 năm, nhưng cũng có khi 5 năm. Sau nhiệm kì, ban biên tập có thành viên mới và dĩ nhiên là tổng biên tập mới. Ngược lại, các tập san rởm thường chẳng có hiệp hội nào bảo trợ cả. Họ cũng có ban biên tập, nhưng thành viên ban biên tập là những người "vô danh", hoặc không có địa chỉ cụ thể, hoặc chưa bao giờ công bố nghiên cứu trên các tập san có uy tín cao.

Đặc biệt, có tập san rởm có tổng biên tập cũng là chủ nhà xuất bản! (Bởi vì "nhà xuất bản" chỉ có … 1 người).

“Ngoài ra, các tập san rởm thường có những ngôn từ rất "đao to búa lớn" trong danh xưng, và cố gắng nhái tập san thật. Chẳng hạn như tập san chính thống là Journal of Biological Chemistry thì họ nhái là "Journal of Biological Sciences"! Ngoài ra, tiếng Anh của họ thì rất kém, sai sót về văn phạm và ngữ vựng rất nhiều”, GS. Nguyễn Văn Tuấn lưu ý.

TS. Vũ Ngọc Hải (Giáo sư khoa công nghệ thông tin và truyền thông. Đại học Myongji, Hàn Quốc) lưu ý: “Các nhà xuất bản quốc tế có chất lượng thấp thường nặng tính thương mại, luôn thu tiền và không phản biện hoặc phản biện qua loa. Đáng lưu ý, một số tạp chí làm giả trang web của tạp chí uy tín (ISI) để thu phí của tác giả”. Theo TS. Hải, có 2 bước để kiểm tra chất lượng của tạp chí khoa học.

Bước 1 vào website của journal đó kiểm tra ở mục indexing sẽ xem được tạp chí được liệt ở những chuẩn nào. Sau đó check trên http://mjl.clarivate.com/ để kiểm tra tên tuổi của tạp chí đó có nằm trong danh sách “đen” hay không.

Cũng theo ông Hải, ở Hàn Quốc thì Bộ Giáo dục nước này sẽ lên lại 1 danh sách cập nhật các tạp chí được công nhận là ISI hoặc Scoupus. Nhà nghiên cứu chỉ việc gõ cái tên tạp chí vào hệ thống tự động xác minh luôn.

Nhận biết những tập san rởm đội lốt khoa học - 1
So sánh công bố quốc tế của Việt Nam và các nước Đông Nám Á giai đoạn 2011-2016.Nguồn: Cục Thông tin KH&CN quốc gia, số liệu truy cập Web of Science ngày 04/10/2017.

Tìm một người thầy tốt

Trên thế giới có nhiều hệ thống xếp hạng các tạp chí, trong đó hiện nay có 3 hệ thống được coi là phổ biến, uy tín và tin cậy nhất đó là ISI, SCOPUS và ABDC.

Theo anh Nguyễn Thanh Tú – nghiên cứu sinh tiến sĩ Đại học Mons, Bỉ, nhìn chung nếu bạn là người muốn tìm chỗ tốt để công bố nghiên cứu cũng không quá khó. “Cứ theo mấy cây đa cây đề trong ngành, họ hay công bố tác phẩm ở đâu thì vào đó tìm hiểu xem phạm vi của tạp chí có hợp với cái mình muốn công bố không, sau đó tham khảo thêm các chỉ số, danh mục xếp hạng sau”.

Chia sẻ kinh nghiệm với những người mới bắt tay vào việc làm nghiên cứu, chưa có khả năng phân biệt tốt chất lượng tạp chí khoa học quốc tế, anh Nguyễn Bảo Huy (nghiên cứu sinh tại ĐH Lille 1, Cộng hòa Pháp và ĐH Sherbrooke, Québec, Canada) cho rằng: Trước khi nghĩ đến chuyện đăng báo thì các nghiên cứu sinh phải làm nghiên cứu đã; mà khi làm nghiên cứu thì phải đọc bài của người đi trước. Những bài đọc trong lĩnh vực thường đăng ở đâu thì tác giả có thể tìm hiểu kỹ hơn vào những tên tuổi đó để xác minh.

Mặt khác, thầy hướng dẫn và những người khác trong cộng đồng nghiên cứu của mình sẽ là những người có thể định hướng tốt nhất cho mình nghiên cứu nào nên đăng vào đâu. Bởi vậy trước tiên cần chọn được thầy tốt và có một cộng đồng tốt.

Còn nếu thầy của bạn không giúp được việc này thì có lẽ người thầy đó không đủ khả năng làm nghiên cứu tử tế, vậy nên đổi người khác. Vì người chưa thành thạo việc nghiên cứu mà không có thầy tốt hướng dẫn thì khó có cơ hội làm nghiên cứu tốt để đăng tạp chí quốc tế tốt.

Lệ Thu

MỚI NHẤT
“Loại” một ứng viên phó giáo sư ngành Hóa đã đạt chuẩn
“Loại” một ứng viên phó giáo sư ngành Hóa đã đạt chuẩn

(Dân trí) - Thông tin từ Hội đồng chức danh giáo sư ngành Hóa, trong đợt rà soát giáo sư, phó giáo sư vừa qua, Hội đồng đã “loại” một trường hợp ứng viên phó giáo sư đã đạt chuẩn sau khi thẩm tra kỹ hồ sơ lại theo đơn thư phản ánh.

Thứ sáu, 02/03/2018 - 08:07

Đẩy mạnh công tác xóa mù chữ và phát triển TTHT cộng đồng ở biên giới, hải đảo
Đẩy mạnh công tác xóa mù chữ và phát triển TTHT cộng đồng ở biên giới, hải đảo

(Dân trí) - Chiều 2/3, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng và Bộ GD&ĐT đã tổ chức Hội nghị tổng kết Chương trình phối hợp về “Đẩy mạnh công tác chống mù chữ, củng cố kết quả phổ cập giáo dục tiểu học và phát triển Trung tâm học tập cộng đồng khu vực biên giới, hải đảo” giai đoạn 2011-2017, ký kết chương trình phối hợp giai đoạn 2018-2025.

Thứ sáu, 02/03/2018 - 06:00

Hàng chục học sinh trường nội trú nhập viện nghi do ngộ độc
Hàng chục học sinh trường nội trú nhập viện nghi do ngộ độc

(Dân trí) - Ngày 2/3, ông Đoàn Văn Phương, Chánh văn phòng UBND huyện Đắk G’Long (tỉnh Đắk Nông) cho biết, đang yêu cầu Trường Phổ thông Dân tộc nội trú (PTDTNT) THCS và THPT huyện Đắk G’Long báo cáo về việc khoảng 30 học sinh nhập viện nghi do ngộ độc. Hiện đơn vị này đã đề nghị cơ quan chức năng kiểm tra, làm rõ nguyên nhân.

Thứ sáu, 02/03/2018 - 05:04

Thành lập Tổ công tác độc lập tiếp tục rà soát giáo sư, phó giáo sư
Thành lập Tổ công tác độc lập tiếp tục rà soát giáo sư, phó giáo sư

(Dân trí) - Để đảm bảo khách quan trong quá trình rà soát ứng viên chức danh giáo sư, phó giáo sư theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Hội đồng chức danh giáo sư nhà nước đã thành lập Tổ công tác độc lập để kiểm tra hồ sơ các ứng viên xét công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh GS, PGS năm 2017.

Thứ sáu, 02/03/2018 - 04:44

Tập đoàn Giáo dục Văn Lang tổ chức lễ động thổ Dự án trường Quốc tế Nam Mỹ UTI
Tập đoàn Giáo dục Văn Lang tổ chức lễ động thổ Dự án trường Quốc tế Nam Mỹ UTI

Dự án trường Quốc tế Nam Mỹ UTI vừa chính thức được khởi công xây dựng tại quận Gò Vấp và quận Bình Thạnh. Với bề dày kinh nghiệm và tiềm lực hoạt động trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo trên 23 năm, Tập đoàn Giáo dục Văn Lang tiếp tục đầu tư một dự án mang tầm vĩ mô về tài lực cũng như chất lượng chuẩn quốc tế.

Thứ sáu, 02/03/2018 - 04:00

10 mẹo ôn tập môn Toán nước rút kì thi THPT quốc gia
10 mẹo ôn tập môn Toán nước rút kì thi THPT quốc gia

(Dân trí) - Thí sinh còn khoảng 3 tháng để chuẩn bị thi THPT quốc gia. Để việc ôn thi hiệu quả, học sinh cần nghiêm túc thực hiện đúng theo kế hoạch. Dưới đây là 10 "mẹo" ôn tập môn Toán giai đoạn "nước rút".

Thứ sáu, 02/03/2018 - 11:08

Bức xúc cảnh một nữ sinh bị đánh đập, xé quần áo
Bức xúc cảnh một nữ sinh bị đánh đập, xé quần áo

(Dân trí) - Một em nữ sinh THPT ở Hà Tĩnh bị 2 đối tượng xông vào đánh đập, xé quần áo, mặc cho nạn nhân van xin…

Thứ sáu, 02/03/2018 - 11:00

Thử tài tinh mắt: Đố bạn nhận ra các loại rau quả trong hình
Thử tài tinh mắt: Đố bạn nhận ra các loại rau quả trong hình

(Dân trí) - Bạn có nhìn kỹ những gì mình ăn không? Trong bài trắc nghiệm dưới đây, bạn thử quan sát kỹ những cặp hình ảnh xem bạn có phân biệt được hai loại rau quả có vẻ khá là giống nhau không nhé.

Thứ sáu, 02/03/2018 - 10:31

Bộ GD&ĐT yêu cầu báo cáo việc duy trì hát quốc ca trong nhà trường
Bộ GD&ĐT yêu cầu báo cáo việc duy trì hát quốc ca trong nhà trường

(Dân trí) - Bộ GD&ĐT vừa có công văn yêu cầu các cơ sở giáo dục báo cáo việc thực hiện nền nếp, kỷ cương, kỷ luật trong trường học như: duy trì hát quốc ca; tập thể dục đầu giờ, giữa giờ...

Thứ sáu, 02/03/2018 - 10:01

Tôi giật mình về cách dạy con của mình
Tôi giật mình về cách dạy con của mình

(Dân trí) - Đọc bài viết “Cháu ước có người mẹ khác” của tác giả Hà Đông đăng trên báo Dân trí mà tôi không khỏi giật mình vì bấy lâu nay đã vô tâm với con...

Thứ sáu, 02/03/2018 - 08:49

Bộ GD&ĐT rà soát, chấn chỉnh nhiệm vụ giảng dạy của cán bộ quản lý
Bộ GD&ĐT rà soát, chấn chỉnh nhiệm vụ giảng dạy của cán bộ quản lý

(Dân trí) - Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Văn Phúc vừa ký công văn gửi các cơ sở giáo dục đại học và các trường cao đẳng sư phạm trực thuộc yêu cầu rà soát, chấn chỉnh việc thực hiện nhiệm vụ giảng dạy của CBQL giữ hạng CDNN viên chức giảng dạy trong các cơ sở giáo dục đại học.

Thứ sáu, 02/03/2018 - 08:44

Du học sinh, bạn có ổn không?!
Du học sinh, bạn có ổn không?!

(Dân trí) - Trong tuần qua, một người bạn của tôi đã tự tử vì trầm cảm. Anh theo gia đình qua Mỹ định cư cách đây mấy năm. Dù đã tốt nghiệp đại học ở Việt Nam, nhưng qua Mỹ anh vẫn học lại community college (trường cao đẳng cộng đồng). Xem như làm lại từ đầu!

Thứ sáu, 02/03/2018 - 08:30

ĐÁNG QUAN TÂM
Rà soát lại 94 ứng viên giáo sư, phó giáo sư có đơn tố cáo và phản ánh về hồ sơ
Rà soát lại 94 ứng viên giáo sư, phó giáo sư có đơn tố cáo và phản ánh về hồ sơ

(Dân trí) - Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng cho biết, Bộ GD&ĐT đã báo cáo kết quả bước đầu rà soát 1.226 ứng viên xét công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh GS, PGS năm 2017, trong đó 94 ứng viên phải rà soát lại vì có đơn thư tố cáo và hồ sơ cần xác minh thêm.

Thứ năm, 01/03/2018 - 07:24

Trường mầm non vào mùa... khát giáo viên
Trường mầm non vào mùa... khát giáo viên

(Dân trí) - Sau Tết, đến hẹn lại lên, nhiều trường mầm non ngoài công lập lại tất tả đăng tuyển giáo viên và nhân sự khi đội ngũ này bị "hụt" nặng vào dịp đầu năm.

Thứ năm, 01/03/2018 - 01:13

Tranh cãi chuyện trường đại học gửi tin nhắn báo điểm cho phụ huynh
Tranh cãi chuyện trường đại học gửi tin nhắn báo điểm cho phụ huynh

(Dân trí) - Ngay sau Tết Nguyên đán, Trường ĐH Tôn Đức Thắng nhắn tin thông báo điểm tích lũy học kỳ 1 năm học 2017-2018 cho phụ huynh của từng sinh viên theo học tại trường. Trên diễn đàn mạng của sinh viên trường cũng tranh luận sôi nổi với nhiều ý kiến khác nhau về điều này.

Thứ năm, 01/03/2018 - 10:49

Nên công khai hồ sơ khoa học của các ứng viên giáo sư, phó giáo sư năm 2017
Nên công khai hồ sơ khoa học của các ứng viên giáo sư, phó giáo sư năm 2017

(Dân trí) - “Giải pháp tốt nhất là công khai hồ sơ khoa học của các ứng viên GS và PGS năm 2017 trên trang Web của Hội đồng Chức danh Giáo sư Nhà nước ít nhất 1 tháng để xã hội có ý kiến. Như vậy, xã hội sẽ biết ai là người làm việc thực chất, công khai, minh bạch”.

Thứ năm, 01/03/2018 - 07:49

“Cháu ước có người mẹ khác”
“Cháu ước có người mẹ khác”

(Dân trí) - Những phụ huynh quá bận rộn, mệt mỏi với công việc mưu sinh không hiểu rằng điều mà đứa trẻ cần nhất là sự quan tâm, vỗ về của người mẹ, là khoảng thời gian gần gũi, bầu bạn, sẻ chia chứ không phải nhất thiết là những đồng tiền cố kiếm thêm để con được bằng bạn bè.

Thứ năm, 01/03/2018 - 07:45

Nghệ An vinh dự có học sinh và thầy giáo được trao giải thưởng Lê Văn Thiêm
Nghệ An vinh dự có học sinh và thầy giáo được trao giải thưởng Lê Văn Thiêm

(Dân trí) - Sở GD&ĐT Nghệ An cho biết, vừa qua Hội Toán học Việt Nam đã công bố danh sách những giáo viên và học sinh được trao giải thưởng Lê Văn Thiêm, trong đó Nghệ An có một giáo viên và một học sinh được trao giải thưởng này.

Thứ năm, 01/03/2018 - 07:20

24 khuyết điểm của cha mẹ có con tuổi phổ thông
24 khuyết điểm của cha mẹ có con tuổi phổ thông

(Dân trí) - “Cha mẹ đừng bao giờ nghĩ con mình đặc biệt hoặc gia đình mình khác gia đình khác. Chúng ta luôn có cách để dạy con trở nên ngoan ngoãn trong mọi hoàn cảnh”, TS Vũ Thu Hương, Giảng viên Trường ĐHSP Hà Nội cho biết.

Thứ năm, 01/03/2018 - 06:00

Rà soát lại hồ sơ giáo sư của Bộ trưởng Bộ Y tế
Rà soát lại hồ sơ giáo sư của Bộ trưởng Bộ Y tế

(Dân trí) - Theo thông tin từ Hội đồng chức danh giáo sư ngành Y tế chiều ngày 28/2, trong ngành Y tế có 29 hồ sơ (9 giáo sư và 20 phó giáo sư) phải xem xét lại trong đợt rà soát giáo sư, phó giáo sư vừa qua do có đơn thư cho rằng các ứng viên này có vấn đề về tiêu chuẩn. Trong đó, hồ sơ GS của Bộ trưởng Bộ Y tế cũng nằm trong danh sách này.

Thứ năm, 01/03/2018 - 12:39

Vụ “thủ khoa” có nguy cơ rớt viên chức: Hủy kết quả chấm phúc khảo
Vụ “thủ khoa” có nguy cơ rớt viên chức: Hủy kết quả chấm phúc khảo

(Dân trí) - Ngày 28/2, liên quan đến vụ "Thủ khoa có nguy cơ rớt viên chức" xảy ra tại huyện Thới Bình (tỉnh Cà Mau), nguồn tin của phóng viên Dân trí cho biết, UBND huyện Thới Bình đã có quyết định hủy kết quả chấm phúc khảo kỳ thi tuyển viên chức năm 2017 của huyện này.

Thứ tư, 28/02/2018 - 08:37

Chủ tịch tỉnh Cà Mau khen thưởng học sinh lớp 3 trả lại 44 triệu đồng nhặt được
Chủ tịch tỉnh Cà Mau khen thưởng học sinh lớp 3 trả lại 44 triệu đồng nhặt được

(Dân trí) - Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau vừa có khen thưởng em Nguyễn Nhựt Nam (học sinh lớp 3, trường Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai, huyện U Minh) đã trả lại 44 triệu đồng nhặt được trên đường đi học về.

Thứ tư, 28/02/2018 - 02:30

Thanh Hóa: Gần 100 giáo viên được xét hợp đồng lao động
Thanh Hóa: Gần 100 giáo viên được xét hợp đồng lao động

(Dân trí) - Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa vừa có ý kiến chấp thuận kết quả xét lao động hợp đồng giáo viên Mầm non, giáo viên tiếng Anh trên địa bàn huyện miền núi Quan Sơn.

Thứ tư, 28/02/2018 - 02:28

Chương trình môn Toán mới: Đề xuất bổ sung công cụ đánh giá năng lực
Chương trình môn Toán mới: Đề xuất bổ sung công cụ đánh giá năng lực

(Dân trí) - Trong chương trình môn Toán mới phổ thông, giáo viên sẽ lúng túng trong khâu đánh giá năng lực học sinh khi triển khai chương trình.

Thứ tư, 28/02/2018 - 11:01