Marie Curie - Người khởi đầu hợp tác nguyên tử Việt-Pháp

Mối quan hệ hợp tác giữa hai nước Việt - Pháp trong lịch vực khoa học kỹ thuật hạt nhân đã trải qua một bề dày lịch sử lâu dài, bắt đầu từ 90 năm trước với nhà khoa học vĩ đại Marie Curie.

Chiều dài lịch sử 90 năm

Quan hệ chính thức về mặt ngoại giao giữa Việt Nam và Pháp đang được hai nước kỷ niệm trọng thể tròn 40 năm (1973- 2013). Năm 1973 cũng được xem là mốc thời gian của sự hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực ứng dụng năng lượng nguyên tử vì hòa bình nói riêng.

Marie Curie - Người khởi đầu hợp tác nguyên tử Việt-Pháp
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Quân tiếp các chuyên gia của Cơ quan hạt nhân quốc tế của Pháp (AFNI), ngày 06/06/2012. Ảnh Bộ Khoa học và Công nghệ.

Nhưng trong thực tế, mối quan hệ này đã khởi nguồn từ rất sớm, từ 90 năm trước đây. Năm 1923, từ một Viện Radium ở Paris do Marie Curie làm giám đốc đã tỏa ra thành một mạng lưới lớn các viện nghiên cứu và bệnh viện mang tên Radium trên thế giới. Và một Viện Radium ở Hà nội cũng đã ra đời đúng thời điểm đó.

Điều thú vị là giờ đây, ngay tại bệnh viện này, nay mang tên Bệnh viện K nằm trên phố Quán Sứ ở giữa thủ đô Hà Nội, trong các chứng chỉ sử dụng các kim phóng xạ Radium từ Paris gửi sang để điều trị những bệnh nhân ung thư vẫn lưu lại chữ ký của nhà khoa học hạt nhân nguyên tử lỗi lạc Marie Curie, người phụ nữ duy nhất trên thế giới nhận hai giải Nobel danh giá, cũng là người duy nhất nhận một giải Nobel về Vật Lý (năm 1903) và một giải Nobel về Hoá Học (1911).

Đương nhiên, từ khi hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao, sự hợp tác mọi mặt, trong đó có lĩnh vực ứng dụng hòa bình năng lượng hạt nhân có điều kiện phát triển mở rộng hơn.

Bắt đầu từ phi điện năng

Trước hết, Việt Nam tranh thủ sự hợp tác và giúp đỡ của Pháp trong lĩnh vực đào tạo cán bộ về khoa học cơ bản, về các ứng dụng kỹ thuật hạt nhân trong dân sinh, trong các ngành công nông nghiệp…

Bản thỏa thuận đầu tiên giữa Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam (VAEI) với Uỷ ban Năng lượng Nguyên tử Pháp (CEA) là “Thỏa thuận hợp tác về ứng dụng công nghệ hạt nhân vì mục đích hòa bình” được ký kết lần đầu vào năm 1996, sau đó gia hạn vào năm 2002 và 2007.

Theo đó, hai bên thỏa thuận hợp tác trong các lãnh vực cụ thể, như vật lý hạt nhân, vật lý và công nghệ lò phản ứng, sử dụng lò phản ứng nghiên cứu có độ giàu urani thấp (LEU), sản xuất và sử dụng đồng vị phóng xạ và dược chất phóng xạ, nghiên cứu và phát triển nhiên liệu và quản lý chất thải phóng xạ, an toàn hạt nhân...

Tiếp theo, giữa Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam (VAEI) với Viện An toàn bức xạ hạt nhân Pháp (IRSN) thỏa thuận hợp tác về lĩnh vực bảo vệ bức xạ, như: trao đổi thông tin, tham quan ngắn hạn và trao đổi thực tập sinh, hợp tác nghiên cứu thực hiện dự án, trao đổi công cụ và chương trình tính toán.

Giữa Bộ KH&CN Việt Nam với Trung tâm Nghiên cứu khoa học quốc gia Pháp CNRS thỏa thuận tạo khuôn khổ pháp lý cho hoạt động hợp tác trong lĩnh vực vật lý hạt nhân, vật lý cơ bản tính toán mô phỏng, tính toán mạng… giữa một số trường đại học, Viện Khoa học và Kỹ thuật hạt nhân của Việt Nam với một số phòng thí nghiệm thuộc CNRS.

Trong những năm qua, đặc biệt trong thập niên vừa qua, hai bên đã tổ chức thực hiện nhiều hoạt động theo theo tinh thần các nội dung đã được ký kết.

Ủy ban Năng lượng nguyên tử Pháp tập trung giúp Viện Nghiên cứu Hạt nhân Đà Lạt đào tạo cán bộ lò phản ứng nghiên cứu. Thông qua Đại Sứ quán Pháp tại Việt Nam, nhiều tài liệu hữu ích trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử đã được các cơ quan bạn tổ chức dịch ra tiếng Việt và cung cấp cho Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam.

Đồng thời, Pháp tiếp tục nhận đào tạo đại học và sau đại học cho cán bộ của Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam và Cục An toàn Bức xạ và Hạt nhân của Việt Nam. Trong khuôn khổ chương trình LIA, Pháp đã nhận một số cán bộ của Viện Khoa học và Kỹ thuật Hạt nhân sang hợp tác nghiên cứu ở Pháp về cấu trúc và phản ứng hạt nhân (8 cán bộ trong thời gian 2010-2011) tại các trung tâm nghiên cứu như Viện nghiên cứu hạt nhân Orsay (IPN Orsay), Viện Nghiên cứu các Quy luật cơ bản (IRFU-Saclay) và Trung tâm Gia tốc Quốc gia Pháp (GANIL).

Tháng 7/2009, CEA đã cung cấp cho Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam các chương trình tính toán CATHARE . Ngoài ra, vào tháng 11/2011 Pháp đã phối hợp với Viện Khoa học và Kỹ thuật hạt nhân tổ chức Hội thảo Quốc tế về vật lý hạt nhân không bền tại Hà Nội (ISPUN11).

Thời kỳ mới - điện hạt nhân

Tác giả bài viết đứng trước cửa mộ ông bà Marie và Pierre Curie trong điện Pantheon ở Paris.
Tác giả bài viết đứng trước cửa mộ ông bà Marie và Pierre Curie trong điện Pantheon ở Paris.

Từ khi Việt Nam chính thức có chương trình xây dựng nhà máy điện hạt nhân, hai nước về cơ bản vẫn duy trì tiếp tục các kế hoạch hợp tác trước đây.

Trong cuộc gặp giữa Thủ tướng Việt Nam và Thủ tướng của Pháp tại Hội nghị Thượng đỉnh An ninh Hạt nhân Seoul vào tháng 3/2012, hai bên đã nhất trí tăng cường hơn nữa quan hệ hai nước trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử với 2 ưu tiên về đào tạo và an toàn.

Tháng 6/2012, một đoàn chuyên gia của Cơ quan Hạt nhân Đối ngoại của Pháp (AFNI) sang Việt Nam với mục đích làm việc với các bộ, ngành có liên quan của Việt Nam để tìm hiểu nhu cầu đào tạo và xây dựng một chương trình tổng thể về nhu cầu đào tạo của Việt Nam, trong đó có đào tạo các giảng viên và xây dựng các cơ sở đào tạo tại Việt Nam trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử. Liên quan đến lĩnh vực điện hạt nhân sẽ tập trung vào 4 mảng chính: công nghệ hạt nhân, an toàn hạt nhân, nhiên liệu hạt nhân và quản lý bã thải hạt nhân.

Hiện nay, hai bên đang trong giai đoạn thăm dò tiếp tục về khả năng hợp tác về điện hạt nhân. Thực tế, trong những năm qua Pháp cũng đã cung cấp một dự thảo kế hoạch phát triển nhân lực cho dự án điện hạt nhân (với điều kiện sử dụng công nghệ Pháp). Về công tác thông tin đại chúng, Việt Nam từng đề nghị Pháp chia sẻ kinh nghiệm về công tác điều tra đánh giá thăm dò dư luận về điện hạt nhân.

Cũng trong những năm qua, Pháp đã chú trọng tham gia quảng bá các chương trình và chuẩn bị dự án điện hạt nhân ở Việt Nam. Cụ thể, tham gia các triển lãm quốc tế về điện hạt nhân tổ chức các năm 2004, 2006, 2008, 2010 và 2012 tại Hà nội. Tổ chức một số hội thảo quy mô lớn ở Hà nội, trong đó có các hội thảo về Luật hạt nhân vào tháng 6/2005, hội thảo về điện hạt nhân vào 10/2005 và 7/2007, 5/2008.

Đồng thời, Pháp đã mời một số đoàn cao cấp Việt Nam sang tham quan nghiên cứu tình hình điện hạt nhân nước Pháp, dự hội nghị quốc tế lớn như “Hội thảo Năng lượng hạt nhân dân sự” ở Paris tháng 3/2010.

Tóm lại, mối quan hệ hợp tác giữa hai nước Việt Pháp trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật hạt nhân nguyên tử, khởi đầu từ 90 năm trước với nhà khoa học kiệt xuất của nước Pháp và thế giới Marie Curie, đã trải qua một bề dày lịch sử dài lâu và sâu rộng. Trong giai đoạn bước vào con đường xây dựng nền công nghiệp điện hạt nhân hiện nay, Việt Nam càng cần bắt tay với nước Pháp, một trong những cường quốc về năng lượng nguyên tử với một nền công nghiệp điện hùng mạnh đang cung cấp gần 80% nhu cầu điện năng quốc gia.

Theo Trần Thanh Minh
Vietnamnet

________________________________________

*Mọi liên hệ về bài tin với chuyên mục Khoa học, xin gửi đến

email: thaolam@dantri.com.vn

MỚI NHẤT
Tạo ra vật liệu làm cửa sổ có lợi về năng lượng
Tạo ra vật liệu làm cửa sổ có lợi về năng lượng

Giáo sư Ben Hatton tại trường Đại học Toronto đã được lấy cảm hứng từ thiên nhiên để nâng cao hiệu quả năng lượng của cửa sổ.

Thứ tư, 13/11/2013 - 09:32

Mỹ hé lộ thiết kế “áo tàng hình” mới
Mỹ hé lộ thiết kế “áo tàng hình” mới

Các nhà nghiên cứu Mỹ vừa cho trình làng một thiết kế áo choàng tàng hình mới, giúp khắc phục hạn chế của những công nghệ tàng hình đã có hiện nay.

Thứ tư, 13/11/2013 - 09:32

Nút Like trên Facebook sắp biến mất
Nút Like trên Facebook sắp biến mất

Biểu tượng ngón tay cái tượng trưng cho chức năng Like trên Facebook sẽ biến mất trong vài tuần tới.

Thứ tư, 13/11/2013 - 09:31

Điều ít biết về xà phòng diệt khuẩn và đồ lót giặt máy
Điều ít biết về xà phòng diệt khuẩn và đồ lót giặt máy

Các nghiên cứu khoa học kết luận, xà phòng diệt khuẩn không tốt hơn xà phòng thông thường trong việc ngăn ngừa bệnh và giặt đồ lót bằng máy có thể làm lây lan vi khuẩn E. coli - thủ phạm gây bệnh tiêu chảy.

Thứ tư, 13/11/2013 - 09:27

Bà bầu tập thể dục giúp thai nhi thông minh hơn
Bà bầu tập thể dục giúp thai nhi thông minh hơn

Các nhà khoa học Canada phát hiện, việc tiếp xúc với hoạt động thể chất khi còn trong bụng mẹ giúp thai nhi tăng cường phát triển não bộ. Chỉ 3 lần tập thể dục kéo dài 20 phút mỗi tuần của các bà bầu cũng đủ tạo nên sự khác biệt cho con cái của họ.

Thứ tư, 13/11/2013 - 09:24

Việt Nam ứng dụng thành công công nghệ nano trong lĩnh vực dược
Việt Nam ứng dụng thành công công nghệ nano trong lĩnh vực dược

Lần đầu tiên, Viện Hóa học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã chế tạo thành công Nano Curcumin chiết xuất từ củ nghệ vàng.

Thứ ba, 12/11/2013 - 09:10

Ứng viên sáng giá cho giải IgNobel 2014
Ứng viên sáng giá cho giải IgNobel 2014

Hai nhà vật lý đến từ Đại học Brigham Young (Mỹ) đáng được đưa vào danh sách ứng viên cho giải IgNobel 2014 (giải thưởng "đầu tiên làm con người cười, sau đó khiến họ suy nghĩ") vì công trình nghiên cứu cách... tiểu tiện "chuẩn" để đàn ông tránh bị bắn bẩn người.

Thứ ba, 12/11/2013 - 09:08

Phát hiện kỳ đà hóa thạch trên sao Hỏa?
Phát hiện kỳ đà hóa thạch trên sao Hỏa?

Theo một số trang web UFO, vật thể lạ mới được phát hiện trên sao Hỏa thực chất là một con kỳ đà hóa thạch.

Thứ ba, 12/11/2013 - 09:06

Nhật Bản phát triển công cụ tìm kiếm cho máy in 3D
Nhật Bản phát triển công cụ tìm kiếm cho máy in 3D

Công ty Yahoo Nhật Bản (Yahoo Japan) đã phát triển một công cụ tìm kiếm trên Internet, được sử dụng bởi lệnh bằng giọng nói và kết nối với một máy in 3D.

Thứ ba, 12/11/2013 - 09:04

Kính mới cho người mù
Kính mới cho người mù

Đây chính là sản phẩm của nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Oxford (Anh). Họ sử dụng một phần mềm cùng các camera nhỏ gắn trên kính để phát hiện các vật thể ở gần người đeo.

Thứ ba, 12/11/2013 - 09:03

Phát hiện loài thằn lằn mới ở Phú Yên
Phát hiện loài thằn lằn mới ở Phú Yên

Các nhà khoa học vừa công bố một loài thằn lằn chân ngón mới tại khu vực mũi Đại Lãnh, tỉnh Phú Yên. Thằn lằn mới có tên khoa học là Cyrtodactylus kingsadai được các nhà khoa học Đức và Việt nam công bố trên tạp chí Zootaxa tháng này.

Thứ hai, 11/11/2013 - 09:07

Phát hiện kẻ chế bom khủng bố nhờ... phân
Phát hiện kẻ chế bom khủng bố nhờ... phân

Các nhà khoa học Thụy Điển đã sáng chế ra một loại thiết bị, có thể gắn bên trong hệ thống ống dẫn chất thải để phát hiện những vật liệu gây nổ, giúp lần ra dấu vết của bọn chế bom khủng bố.

Thứ hai, 11/11/2013 - 09:06

ĐÁNG QUAN TÂM
Máy bay không người lái không cần điều khiển từ xa
Máy bay không người lái không cần điều khiển từ xa

Các nhà khoa học Mỹ đã phát triển một máy bay không người lái có thể bay vòng quanh các chướng ngại vật như cây cối và cọc tiêu mà không cần đến sự điều khiển từ xa của con người.

Thứ hai, 11/11/2013 - 09:02

Bộ kit xét nghiệm đất cho các nước đang phát triển
Bộ kit xét nghiệm đất cho các nước đang phát triển

Các nhà nghiên cứu thuộc trường Đại học Maryland và Đại học Columbia, Hoa Kỳ đã phát triển bộ kit xét nghiệm đất gọi là SoilDoc, dành cho nông dân ở các nước đang phát triển.

Thứ hai, 11/11/2013 - 09:00

ĐH Cần Thơ có thêm 17 Giáo sư và Phó Giáo sư
ĐH Cần Thơ có thêm 17 Giáo sư và Phó Giáo sư

(Dân trí) - Trường ĐH Cần Thơ cho biết, năm 2013, trường có thêm 17 nhà giáo được công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh Giáo sư (GS) và Phó Giáo sư (PGS).

Thứ hai, 11/11/2013 - 06:08

Máy gặt đập lúa giành giải nhất cuộc thi sáng chế năm 2013
Máy gặt đập lúa giành giải nhất cuộc thi sáng chế năm 2013

(Dân trí) - 15 giải pháp tiêu biểu lọt vào vòng chung khảo đều có tính ứng dụng tốt: vòng bi cổ xe máy, máy phun thuốc điều khiển từ xa trên ruộng lúa, hố ga chống triều cường, thùng rác thông minh...

Chủ nhật, 10/11/2013 - 08:06

Tự làm những thí nghiệm khoa học độc đáo
Tự làm những thí nghiệm khoa học độc đáo

Không cần các dụng cụ khoa học phức tạp, bạn hoàn toàn có thể thực hiện những thí nghiệm vô cùng thú vị nhưng đơn giản sau tại nhà bằng các vật dụng thông thường.

Thứ bảy, 09/11/2013 - 09:39

Thành phố có… chân để di chuyển
Thành phố có… chân để di chuyển

Hãy thử tưởng tượng bạn đang sống trong một thành phố hiện đại, được trang bị các chân (theo đúng nghĩa đen) có thể di chuyển bất kỳ đâu để tìm kiếm cơ hội việc làm và nguồn tài nguyên tốt hơn.

Thứ bảy, 09/11/2013 - 09:38

Nhiệt độ biến trăn và rùa khổng lồ, ngựa nhỏ như mèo
Nhiệt độ biến trăn và rùa khổng lồ, ngựa nhỏ như mèo

Những con trăn to như xe buýt, rùa có kích thước của xe hơi có thể săn cá sấu trong khi ngựa lại nhỏ như mèo... là những sinh vật đã tồn tại trên Trái Đất 55 triệu năm trước, các nhà khoa học Mỹ cho biết.

Thứ bảy, 09/11/2013 - 09:33

Nói hai thứ tiếng có thể giữ não làm việc tốt và lâu hơn
Nói hai thứ tiếng có thể giữ não làm việc tốt và lâu hơn

(Dân trí) - Trong mọi trường hợp, nói hai thứ tiếng làm chậm lại sự phát triển của vài hình thức mất trí nhớ của người cao tuổi.

Thứ bảy, 09/11/2013 - 09:30

Công nghệ “đai trinh tiết” mới chống hiếp dâm
Công nghệ “đai trinh tiết” mới chống hiếp dâm

Các nhà nghiên cứu vừa tung ra một dòng quần lót chống hiếp dâm mới, sử dụng công nghệ "đai trinh tiết" hiện đại nhằm làm nản chí những gã "yêu râu xanh".

Thứ bảy, 09/11/2013 - 09:27

Viện nghiên cứu cao cấp mới có cất cánh khoa học Việt Nam?
Viện nghiên cứu cao cấp mới có cất cánh khoa học Việt Nam?

V-KIST, Viện nghiên cứu cao cấp theo mô hình Viện KIST của Hàn Quốc sẽ được xây dựng và đưa vào hoạt động ở Việt Nam. Dự án có tổng vốn 150 triệu USD được các nhà quản lý kỳ vọng sẽ tạo ra một môi trường nghiên cứu khoa học quốc tế ở Việt Nam.

Thứ sáu, 08/11/2013 - 09:10

Vì sao nước nóng đóng băng nhanh hơn nước lạnh?
Vì sao nước nóng đóng băng nhanh hơn nước lạnh?

Các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Kỹ thuật Nanyang (Singapore) tin rằng, họ rốt cuộc đã giải mã được bí ẩn tại sao nước nóng đóng băng nhanh hơn nước lạnh - một hiện tượng đã được ghi nhận từ thời triết gia Aristotle của Hy Lạp cổ đại.

Thứ sáu, 08/11/2013 - 09:08

Phát hiện dây chằng mới ở đầu gối người
Phát hiện dây chằng mới ở đầu gối người

(Dân trí) - Hai bác sĩ phẫu thuật đầu gối tại Bệnh viện Đại học Leuven đã phát hiện ra một dây chằng chưa từng được biết đến trước đây ở đầu gối người. Dây chằng này dường như giữ một vai trò quan trọng đối với những bệnh nhân có vết rách dây chằng chéo trước (ACL).

Thứ sáu, 08/11/2013 - 08:57