Không đổi mới, giáo dục đại học sẽ “chết” trước cuộc cách mạng công nghiệp 4.0

Dân trí Các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 không chỉ đe dọa việc làm của những lao động trình độ thấp mà ngay cả lao động có kỹ năng bậc trung cũng sẽ bị ảnh hướng nếu họ không trang bị kiến thức mới – kỹ năng sáng tạo cho nền kinh tế 4.0.
>>Giáo dục đại học đứng trước cuộc cách mạng công nghiệp 4.0

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và những vấn đề đặt ra đối với hệ thống giáo dục nghề nghiệp Việt Nam như thế nào?

Không đổi mới, giáo dục đại học sẽ “chết” trước cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 - 1

Tự động hóa sẽ thay thế con người

TS Nguyễn Hồng Minh, Tổng Cục trưởng Tổng Cục dạy nghề cho biết, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đang được hình thành. Những đột phá về công nghệ mới trong các lĩnh vực như trí thông minh nhân tạo, robot, mạng Internet, phương tiện độc lập, in 3D, công nghệ nano, công nghệ sinh học, khoa học về vật liệu, lưu trữ năng lược và tin học lượng tử sẽ còn tác động mạnh mẽ hơn tới đời sống xã hội. Trong cuộc cách mạng 4.0 này, hệ thống giáo dục nghề nghiệp sẽ bị tác động mạnh mẽ và toàn diện, doanh mục nghề đào tạo sẽ phải điều chỉnh, cập nhật liên tục vì các ranh giới giữa các lĩnh vực rất mỏng manh.

Theo đó, sẽ là sự liên kết của các lĩnh vực lý – sinh; cơ – điện tử - sinh, hình thành những ngành nghề đào tạo mới, đặc biệt là sự liên quan đến sự tương tác giữa con người và máy (ví dụ: nghề trợ lý ảo, phục vụ ảo, thư ký ảo…). Những khái niệm phòng học ảo, thầy giáo ảo, thiết bị ảo sẽ trở thành xu hướng trong hoạt động đào tạo nghề nghiệp trong thời gian tới.

TS Minh cho rằng, sự chuyển dịch từ cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 3 sang cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 thực chất là sự chuyển dịch từ cách mạng số sang cuộc cách mạng của sự sáng tạo. Cuộc cách mạng này đang và sẽ buộc các doanh nghiệp phải thay đổi phương thức sản xuất và cách thức hoạt động kinh doanh của mình.

Cuộc cách mạng 4.0 sẽ tạo ra sự cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ giữa các doanh nghiệp, giữa các nền kinh tế và năng lực con người chứ không phải là nguồn vốn tài chính sẽ trở thành nhân tố quyết định của nền sản xuất.

Trong cuộc cách mạng này thị trường lao động sẽ bị thách thức nghiêm trọng giữa chất lượng cung và cầu lao động cũng như cơ cấu lao động. Khi tự động hóa thay thế con người trong nhiều lĩnh vực của nền kinh tế, người lao động chắc chắn sẽ phải thích ứng nhanh với sự thay đổi của sản xuất nếu không sẽ bị dư thừa, bị thất nghiệp.

Tiến sĩ Minh ví dụ: Cuối năm 2015, Ngân hàng Anh quốc đưa ra một dự báo: sẽ có 95 triệu lao động truyền thống sẽ bị mất việc trong vòng 10 – 20 năm tới chỉ riêng tại Mỹ và Anh – tương đương 50% lực lượng lao động tại hai nước này và ở các quốc gia khác cũng sẽ có tình trạng tương tự.

Hàng loạt nghề nghiệp cũ sẽ mất đi và thay thế vào đó là những nghề nghiệp mới. Thị trường lao động trong nước cũng như quốc tế sẽ phân hóa mạnh mẽ giữa nhóm lao động có kỹ năng thấp và nhóm lao động có kỹ năng cao.

Các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 không chỉ đe dọa việc làm của những lao động trình độ thấp mà ngay cả lao động có kỹ năng bậc trung cũng sẽ bị ảnh hướng nếu họ không trang bị kiến thức mới – kỹ năng sáng tạo cho nền kinh tế 4.0.

Thay đổi phương pháp đào tạo theo nhu cầu thị trường

TS Nguyễn Hồng Minh cho rằng, đối với GD Việt Nam để đáp ứng được nhu cầu nhân lực có chất lượng vào và đa dạng ngành nghề, lĩnh vực của nền kinh tế 4.0, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải đổi mới mạnh mẽ từ hoạt động đào tạo đến quản trị nhà trường để tạo ra những “sản phẩm”- người lao động tương lai có năng lực làm việc trong môi trường sáng tạo và cạnh tranh.

Tuy nhiên, hiện nay “sức ỳ” của nhiều năm đào tạo theo hướng cung với những chương trình đào tạo cứng và phương pháp đào tạo lạc hậu là lực cản của sự đổi mới này.

Trong khi cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang và sẽ tác động mạnh mẽ đến thị trường lao động thì các cơ sở giáo dục nghề nghiệp nơi cung cấp nhân lực kỹ thuật chủ yếu cho nền kinh tế, vẫn đang tạo theo cách đã cũ. HS,SV với kiến thức kỹ năng đang được dạy trong nhà trường hiện nay còn chưa đáp ứng được yêu cầu của nền kinh tế 3.0 hiện tại, có thể hoàn toàn không hữu dụng với nền kinh tế 4.0 hoặc đang dễ sàng bị robot thay thế trong tương lai gần.

Theo TS Minh, để đáp ứng nhân lực cho nền kinh tế sáng tạo, đòi hỏi phải thay đổi các hoạt động đào tạo, nhất là phương thức và phương pháp đào tạo với sự ứng dụng mạnh mẽ của CNTT. Tuy nhiên, hiện nay các điều kiện đảm bảo cho sự thay đổi này vẫn còn hạn chế.

Bên cạnh đó cần sự thay đổi trong quản trị nhà trường. Cách mạng 4.0 đòi hỏi phương thức và phương pháp đào tạo thay đổi với sự ứng dụng mạnh mẽ của CNTT. Đào tạo ảo, mô phỏng, số hóa bài giảng sẽ là xu hướng đào tạo nghề nghiệp trong tương lai. Điều này tác động đến bố trí cán bộ quản lý, phục vụ và đội ngũ giáo viên của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Song song với việc nâng cao chất lượng “máy cái”, đổi mới mô hình nhà trường là giải pháp rất cần thiết. Cần chuyển đổi mạnh mẽ sang mô hình chỉ đào tạo “những gì thị trường cần” và hướng tới chỉ đào tạo “những gì thị trường sẽ cần”. Theo mô hình mới này, việc gắn kết giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp với doanh nghiệp là yêu cầu được đặt ra; đồng thời, đẩy mạnh việc hình thành các cơ sở đào tạo trong doanh nghiệp để chia các nguồn lực chung.

Đặc biệt, Tiến sĩ Minh cho rằng, phải đổi mới quản lý cả ở cấp vĩ mô và cấp cơ sở đối với giáo dục nghề nghiệp. Với sự xuất hiện ở những lớp học ảo, nghề ảo, chương trình ảo và những yêu cầu của thị trường lao động với những kỹ năng sáng tạo mới, đòi hỏi phải có sự quản lý chung để một mặt hướng tới sự đảm bảo “mặt bằng” chất lượng.

Để nâng cao chất lượng đào tạo nghề nghiệp đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế sáng tạo trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp, theo tiến sĩ Minh, nền giáo dục hiện nay phải đổi mới cơ chế chính sách đối với cơ sở GDNN. Tăng cường tính tự chủ trong hoạt động đào tạo và quản trị nhà trường đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin trong toàn bộ hệ thống quản lý giáo dục nghề nghiệp; phương pháp đào tạo cần thay đổi căn bản trên cơ sở lấy người học làm trung tâm và ứng dụng CNTT trong thiết kế bài giảng; đồng thời phải nâng cao năng lực và chất lượng của đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục nghề nghiệp.

Tăng cường việc gắn kết cơ cở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp, trên cơ sở trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, hướng tới doanh nghiệp thực sự là “cánh tay nối dài” trong hoạt động đào tạo của cơ sở giáo dục nghề nghiệp; gắn nghiên cứu với các hoạt động chuyển giao tại cơ sở.

Phải tạo điều kiện thuận lợi về môi trường pháp lý và xã hội để các nhà đầu tư, nước ngoài mở cơ sở giáo dục nghề nghiệp chất lượng cao tại Việt Nam; thực hiện liên kết, hợp tác tổ chức đào tạo nghề nghiệp.

Nhật Hồng

MỚI NHẤT
Cô bé mồ côi mơ ước bảo vệ trẻ em vùng cao
Cô bé mồ côi mơ ước bảo vệ trẻ em vùng cao

Trẻ em vùng cao là nhóm yếu thế, ít được giáo dục giới tính, không có kỹ năng đối phó với nạn xâm hại tình dục… Đó là những lý do mà cô bé mồ côi Chấu Thị Tảo (người dân tộc Mông), học sinh lớp 10 Văn Trường THPT chuyên Lào Cai chọn làm đề tài nghiên cứu khoa học và đạt giải cao.

Thứ tư, 26/10/2016 - 09:31

Được tự chủ, mức học phí tối đa của trường ĐH Bách khoa HN là 14 triệu đồng/sinh viên/năm
Được tự chủ, mức học phí tối đa của trường ĐH Bách khoa HN là 14 triệu đồng/sinh viên/năm

(Dân trí) - Đề án thí điểm đổi mới cơ chế hoạt động của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Thứ tư, 26/10/2016 - 09:02

Mong các nhà khoa học của Việt Nam tham gia vào hoạt động của IPCC
Mong các nhà khoa học của Việt Nam tham gia vào hoạt động của IPCC

(Dân trí) - Chiều ngày 25/10, đoàn Ủy ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC) do Chủ tịch Hoesung Lee dẫn đầu đã tới làm việc tại ĐH Quốc gia Hà Nội.

Thứ tư, 26/10/2016 - 09:01

Vì sao các trường đại học thực hiện tự chủ nửa vời?
Vì sao các trường đại học thực hiện tự chủ nửa vời?

(Dân trí) - Các trường đại học được thí điểm tự chủ đều là những trường đại học lớn và đã được thực hiện một thời gian dài nhưng cho đến nay, theo nhận xét của nhiều chuyên gia việc tự chủ đại học vẫn được cho là nửa vời và đi ngược với xu hướng thế giới. Nguyên nhân vì sao?

Thứ tư, 26/10/2016 - 07:52

Học sinh sáng tạo điệu nhảy hiện đại trên nền nhạc "Cô Tấm ngày nay"
Học sinh sáng tạo điệu nhảy hiện đại trên nền nhạc "Cô Tấm ngày nay"

(Dân trí) - Clip màn nhảy hiện đại trên nền các ca khúc Cô Tấm Ngày Nay (remix) và Bống Bống Bang Bang của nhóm học sinh Hà Nội đang được cộng đồng mạng hưởng ứng.

Thứ tư, 26/10/2016 - 06:14

Đình chỉ công tác cô giáo đánh trẻ mầm non
Đình chỉ công tác cô giáo đánh trẻ mầm non

(Dân trí) - Chiều ngày 25/10, lãnh đạo Phòng GD&ĐT huyện Cầu Kè (tỉnh Trà Vinh) cho biết, đã đình chỉ công tác cô giáo đánh trẻ mầm non tại một trường trên địa bàn. Đồng thời, vụ việc đang được cơ quan điều tra tiếp tục làm rõ để xử lý nghiêm hành vi đánh trẻ em

Thứ tư, 26/10/2016 - 12:05

Diễn đàn hiệu trưởng trường Hà Nội và Bang Victoria, Úc
Diễn đàn hiệu trưởng trường Hà Nội và Bang Victoria, Úc

(Dân trí) - Sáng 25/10, Sở GD&ĐT Hà Nội phối hợp với Bộ Giáo dục bang Victoria tổ chức diễn đàn giữa hiệu trưởng lần thứ 3 giữa Hà Nội & bang Victoria, Úc về công tác giảng dạy khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học (STEM).

Thứ ba, 25/10/2016 - 03:25

Thầy giáo thừa nhận tát, đá và đạp học sinh
Thầy giáo thừa nhận tát, đá và đạp học sinh

(Dân trí) - Liên quan đến việc ông Nguyễn Đăng Cổ làm đơn gửi cơ quan chức năng tố thầy giáo Nguyễn Qúy Cầu, giáo viên tiếng Anh trường trung học cơ sở Quảng Đông (TP Thanh Hóa) hành hung cháu ngoại ông đến thương tích, thầy Cầu đã thừa nhận có đánh, đạp và đá em T.

Thứ ba, 25/10/2016 - 02:24

Hàng chục trường học trả lại tiền cho phụ huynh
Hàng chục trường học trả lại tiền cho phụ huynh

(Dân trí) - Sau khi có ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch UBND thành phố Thanh Hóa, hàng chục trường học trên địa bàn thành phố đã trả lại một số khoản thu sai quy định cho phụ huynh học sinh mà các trường đã tổ chức thu trái quy định từ đầu năm học.

Thứ ba, 25/10/2016 - 01:45

Hải Dương: Nam sinh bị đánh hội đồng và tè bậy trước mặt
Hải Dương: Nam sinh bị đánh hội đồng và tè bậy trước mặt

(Dân trí) - Một đoạn clip dài hơn 2 phút vừa đăng tải trên mạng ghi lại hình ảnh nhóm nam sinh đánh đập hội đồng dã man một nam sinh khiến em này phải khóc lóc van xin. Chưa hết, một trong số nam sinh kia còn tè bậy trước mặt nạn nhân khiến nhiều người phẫn nộ.

Thứ ba, 25/10/2016 - 01:39

Giật mình cảnh hai nữ sinh giật tóc bạn, kéo lê trên nền bê tông
Giật mình cảnh hai nữ sinh giật tóc bạn, kéo lê trên nền bê tông

(Dân trí) - Hai nữ sinh được xác định là đang học lớp 9 tại huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị đã có những cử chỉ khá thô bạo là đấm, đá liên tục vào nữ sinh khác, giật tóc bạn kéo lê trên nền bê tông khiến cộng đồng bức xúc.

Thứ ba, 25/10/2016 - 12:55

Thanh Hóa: Nhiều địa phương xin bổ sung giáo viên, nhân viên
Thanh Hóa: Nhiều địa phương xin bổ sung giáo viên, nhân viên

(Dân trí) - Nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã có tờ trình gửi Chủ tịch UBND tỉnh xin bổ sung giáo viên, nhân viên còn thiếu năm học 2016 - 2017. Đến thời điểm này, đã có hàng nghìn giáo viên, nhân viên tại nhiều địa phương của tỉnh này bị chấm dứt hợp đồng lao động ngay trước thềm năm học mới.

Thứ ba, 25/10/2016 - 12:48

ĐÁNG QUAN TÂM
Giúp trẻ khắc phục sai lầm trong cách học tiếng Anh 99% người Việt mắc
Giúp trẻ khắc phục sai lầm trong cách học tiếng Anh 99% người Việt mắc

Để có thể nói tiếng Anh hay và chuẩn như người bản ngữ là việc làm đòi hỏi nhiều nỗ lực và cố gắng của người học. Tuy nhiên, nếu người học không học đúng cách thì cho dù có cố gắng và nỗ lực đến đâu kết quả đạt được cũng không như mong đợi. Hãy điểm qua 7 sai lầm phổ biến trong cách học khiến người Việt khó nói giỏi tiếng Anh và cách giúp trẻ khắc phục để nói tiếng Anh chuẩn và tự nhiên như người bản ngữ nhé.

Thứ ba, 25/10/2016 - 09:00

9X từng gặt 6 học bổng thạc sĩ quốc tế giành giải Nhì guitar tại Đức
9X từng gặt 6 học bổng thạc sĩ quốc tế giành giải Nhì guitar tại Đức

(Dân trí) - Tiếp nối thành công từ giải Nhất cuộc thi guitar ở Canada cách đây không lâu, Trần Tuấn An (SN 1992) lại tiếp tục giành giải Nhì cuộc thi guitar quốc tế lớn Berlin International guitar competition.

Thứ ba, 25/10/2016 - 07:36

Phương pháp giáo dục mầm non đặc biệt của Phần Lan
Phương pháp giáo dục mầm non đặc biệt của Phần Lan

Đó là buổi chiều thứ 7 ấm áp tại quận Kallio ở Helsinki (Phần Lan), một nhóm trẻ khoảng 4 và 5 tuổi đang thích thú vui chơi cùng nhau ở trường mầm non có tên Franzenia.

Thứ ba, 25/10/2016 - 07:22

Các khoản mà Ban đại diện cha mẹ học sinh không được quyên góp
Các khoản mà Ban đại diện cha mẹ học sinh không được quyên góp

Hỏi: Ở trường tôi, Ban đại diện cha mẹ học sinh huy động phụ huynh quyên góp để mua máy tính xách tay cho cô giáo. Như vậy có đúng với quy định hay không? - Trương Công Tuế (truongcongtue***@gmail.com).

Thứ ba, 25/10/2016 - 07:22

TPHCM sẽ thanh tra, kiểm tra đột xuất về dạy thêm, học thêm
TPHCM sẽ thanh tra, kiểm tra đột xuất về dạy thêm, học thêm

(Dân trí) - Việc dạy thêm, học thêm trong nhà trường chỉ được tổ chức trên cơ sở tự nguyện tham gia của học sinh và người học được lựa chọn giáo viên. Hiệu trưởng nhà trường chịu trách nhiệm toàn diện về việc tổ chức dạy thêm, học thêm trong nhà trường.

Thứ ba, 25/10/2016 - 06:35

Đình chỉ công tác thầy giáo dùng thước đánh học sinh
Đình chỉ công tác thầy giáo dùng thước đánh học sinh

(Dân trí) - Theo bản tường trình của thầy Bình, do em Lo Vi Đăng không làm được bài tập, trong lúc nóng giận, thầy đã dùng thước đánh vào mông học sinh. Kết quả kiểm tra của bệnh viện cho thấy em Đăng bị tổn thương phần sụn của xương chậu.

Thứ hai, 24/10/2016 - 08:17

Truy tặng bằng khen cho nữ sinh quên mình cứu bạn
Truy tặng bằng khen cho nữ sinh quên mình cứu bạn

(Dân trí) - Sáng 24/10, đoàn công tác của Bộ Giáo dục và Đào tạo truy tặng bằng khen cho em Trần Thị Thu Hà - học sinh lớp 10A3, Trường THPT Thọ Xuân 4 (huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa) đã dũng cảm hy sinh cứu bạn thoát khỏi đuối nước.

Thứ hai, 24/10/2016 - 06:53

Học sinh lớp 8 bị thầy giáo hành hung đến thương tích?
Học sinh lớp 8 bị thầy giáo hành hung đến thương tích?

(Dân trí) - Trong lúc chơi đùa với bạn, em T. đã ném chai nước từ tầng 2 xuống sân trường suýt trúng người thầy giáo. Em T. mặc dù đã xin lỗi nhưng tiếp tục bị thầy giáo hành hung đến thương tích.

Thứ hai, 24/10/2016 - 06:50

Bí thư Tỉnh ủy chỉ đạo giải quyết vấn đề giáo viên bị chấm dứt hợp đồng
Bí thư Tỉnh ủy chỉ đạo giải quyết vấn đề giáo viên bị chấm dứt hợp đồng

(Dân trí) - Ông Trịnh Văn Chiến - Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa vừa có ý kiến chỉ đạo Ban cán sự Đảng, lãnh đạo UBND tỉnh Thanh Hóa xem xét giải quyết kiến nghị của các giáo viên, nhân viên bị chấm dứt hợp đồng tại huyện Yên Định.

Thứ hai, 24/10/2016 - 04:39

Bị đồng nghiệp giật hụi, cả chục giáo viên lâm vào cảnh khó khăn
Bị đồng nghiệp giật hụi, cả chục giáo viên lâm vào cảnh khó khăn

(Dân trí) - Với ý muốn dành dụm tiền cho con ăn học, nhiều giáo viên Trường THCS Vĩnh Thạnh (xã Vĩnh Thạnh, huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp) tham gia chơi hụi do cô Đào làm chủ. Cuối 2013, cô Đào tuyên bố vỡ hụi. Trong lúc các giáo viên đang đòi quyền lợi, Phòng Giáo dục lại chuyển cô Đào đến nơi khác.

Thứ hai, 24/10/2016 - 03:48

Sẽ xử lý kỷ luật mức cao nhất với thầy giáo đánh 6 học sinh bầm đùi, mông
Sẽ xử lý kỷ luật mức cao nhất với thầy giáo đánh 6 học sinh bầm đùi, mông

(Dân trí) - Đó là ý kiến của TS. Phạm Văn Hùng, Giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Thừa Thiên Huế khi trao đổi với PV Dân trí về vụ việc thầy giáo chủ nhiệm ở trường Tiểu học - THCS Bến Ván (xã Lộc Bổn, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Huế) đánh 6 học sinh của lớp mình bầm tím đùi, mông.

Thứ hai, 24/10/2016 - 02:47

Tâm sự nhói lòng của giáo viên dầm mình dưới nước dọn lũ từ 3h sáng
Tâm sự nhói lòng của giáo viên dầm mình dưới nước dọn lũ từ 3h sáng

(Dân trí) - “Từ 3h sáng, các cô giáo Trường Mầm non Phương Mỹ (Hương Khê, Hà Tĩnh) dầm mình dưới nước để cố gắng khắc phục trường lớp sau cơn siêu lũ tháng 10/2016. Đến 10h trưa (7 tiếng sau) cũng chưa được nghỉ tay. Giáo viên và phụ huynh học sinh dọn đến lả cả người trong 2 ngày vẫn chưa xong nên phải nhờ tới bộ đội”…

Thứ hai, 24/10/2016 - 12:23