Hướng nghiệp kiểu "cưỡi ngựa xem hoa"

Dân trí Chọn nghề sai là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng thất nghiệp, làm việc không hiệu quả kéo theo các tiêu cực, tệ nạn. Vậy nhưng hiện nay không ít học sinh lại hết sức mơ hồ trong việc chọn nghề nghiệp khi hoạt động hướng nghiệp còn như "cưỡi ngựa xem hoa".
>>Lúng túng chọn nghề vì… giỏi toàn diện
>>Thí sinh đừng để bị mê hoặc bởi tên nghề hoành tráng

Nhà trường làm cho có

Công việc hướng nghiệp cho học sinh (HS) lẽ ra phải có một vị trí chiến lược trong giáo dục vì nó quyết định đến cuộc đời của từng cá nhân và hiệu quả lao động xã hội. Vậy nhưng việc hướng nghiệp trong trường học lại bắt đầu quá muộn và còn sơ sài. Năm 2006 hoạt động hướng nghiệp cho HS bậc THPT là 27 tiết/năm theo quy định của Bộ GD-ĐT nhưng từ năm 2008 cắt giảm xuống 1/3 thời lượng, chỉ còn 9 tiết/năm.

Ông Bùi Gia Hiếu, hiệu trưởng Trường THPT Nhân Việt, TPHCM kể, ông đã từng “phát hoảng” khi ngồi nghe một tiết hướng nghiệp của giáo viên (GV). Cái khó là GV cũng không được đào tạo, bồi dưỡng trong khi không có giáo trình, tài liệu hướng nghiệp và việc quan trọng trong hướng nghiệp là đưa HS đi trải nghiệm qua các công ty, xí nghiệp thì lại không hề dễ.

Thời lượng cho các tiết hướng nghiệp ít, giáo viên không được đào tạo ... nên hướng nghiệp trong nhà trường còn hời hợt
Thời lượng cho các tiết hướng nghiệp ít, giáo viên không được đào tạo ... nên hướng nghiệp trong nhà trường còn hời hợt

Riêng hệ thống các trường trung cấp, cao đẳng, cao đẳng nghề trong cả nước đã đào tạo hàng trăm ngành học với hàng chục ngành chuyên ngành. Tuy nhiên, ông Nguyễn Quốc Cường, chuyên viên tuyển sinh thuộc cơ quan diện Bộ GD-ĐT tại TPHCM băn khoăn liệu ở trường học GV hướng nghiệp có nắm được sự đa dạng về ngành nghề để định hướng cho các em hay không. Bởi thực tế HS hiểu về nghề nghiệp hết sức nông cạn, sai lệch.

Một trong những hoạt động hướng nghiệp diễn ra sôi động nhất ở các trường phổ thông hiện nay phải kể đến chương trình tư vấn mùa thi của rất nhiều đơn vị tổ chức. Không thể phủ nhận, nhờ vậy các em được tiếp cận với ngành nghề, trường học một cách gần nhất thông qua trả lời của các chuyên gia.

Nhưng hoạt động này còn nặng tính tuyển sinh, giới thiệu và quảng cáo, thực hiện vào sát mùa thi chứ giúp các em có một lộ trình định hình ngành nghề phù hợp với sở thích, khả năng và điều kiện gia đình cần một quá trình chỉ không chỉ một vài buổi tư vấn.

Thậm chí theo lời một GV, hoạt động hướng nghiệp trong nhà trường có khi càng làm HS… chọn sai nghề nghiêm trọng. Có thể các em đã xác định ngành nghề này, xác định theo đuổi nhưng khi nghe giới thiệu, tuyển sinh hấp dẫn quá lại chuyển hướng sang ngành khác sai lệch với khả năng, sở thích của mình.

Chưa nói đến các nơi vùng sâu vùng xa, ngay ở TPHCM theo số liệu của Sở GD-ĐT thành phố thì chỉ có 20% HS có hiểu biết đầy đủ, 5% học sinh có hiểu biết về ngành chọn học, 75% HS thiếu hiểu biết về ngành chọn học.

Gia đình thích “cành cao”

Tuy nhiên, việc hướng nghiệp của HS hiện nay chịu tác động, định hướng nhiều nhất từ chính gia đình. Trong khi, không nhiều phụ huynh nắm bắt rõ về thế giới nghề nghiệp, nhu cầu xã hội và nguy hiểm nhất là họ không hiểu hoặc “bỏ qua” khả năng, sở thích của con.

Có rất nhiều lý do phụ huynh “đam mê” một ngành nào đó thay con. Có thể vì thấy con cái hàng xóm, người quen thành đạt thì cũng muốn con mình giống người ta. Rồi chọn vì quan hệ, có người quen làm trong lĩnh vực nào đó kéo con theo để sau này “cậy” xin việc. Và nhiều trường hợp phụ huynh đặt ước mơ hồi trẻ mình chưa thực hiện được “giao phó” cho con, bắt con sống thay cuộc đời của mình.

Học sinh chủ yếu chọn nghề theo định hướng của gia đình
Học sinh chủ yếu chọn nghề theo định hướng của gia đình

Họ nhìn công việc theo bề nổi, nhìn vào quả ngọt sao cho “sướng tấm thân” để định hướng cũng như áp đặt con chọn ngành nghề. Việc nhìn nhận này có thể sai lệch như học y làm bác sĩ để… lắm quyền, nhiều tiền; học kinh tế để làm giám đốc; học sư phạm để đi dạy thêm. Con vào ĐH vẫn là mục tiêu lớn nhất của nhiều phụ huynh nên họ coi nhẹ việc học nghề.

Có nhiều điều kiện để tiếp cận các kênh thông tin, tham gia nhiều hoạt động tư vấn nghề nghiệp bên ngoài nhà trường, giao lưu với các gương học ngành thành đạt…, các bạn trẻ đã chú trọng hơn đến việc xác định sở thích, đam mê bản thân. Vậy nhưng, theo anh Nguyễn Mạnh Cường (Thành đoàn TPHCM), việc hướng nghiệp này lại chưa đến được với phụ huynh, trong khi các em chọn nghề vẫn chịu tác động lớn nhất từ bố mẹ.

Việc chọn sai ngành nghề có thể đẩy các em đến bi kịch cả cuộc đời và còn gián tiếp gây nên những hệ lụy cho xã hội như gia tăng thất nghiệp, làm việc không hiệu quả, nảy sinh tệ nạn xã hội.

Khi nhà trường và gia đình không giúp được mình trong việc định hướng nghề nghiệp thì chính các em HS cần chủ động tiếp cận thông tin, học cách hiểu bản thân và vượt qua những áp lực để lựa chọn ngành nghề phù hợp cũng như có trách nhiệm với con đường tương lai của mình.

Hoài Nam

(Hoainam@dantri.com.vn)

MỚI NHẤT
Nữ sinh lớp 7 gây xúc động với bức thư gửi mẹ ở thế giới bên kia
Nữ sinh lớp 7 gây xúc động với bức thư gửi mẹ ở thế giới bên kia

(Dân trí) - “Ở nơi đó mẹ của con sẽ không ướt, không lạnh. Mẹ đã hóa thành trời xanh mây trắng... Mẹ có nghe con nói không? Mẹ ơi con nhớ mẹ?”.

Thứ năm, 31/03/2016 - 07:24

Rộ tin đồn học sinh tiểu học bị người lạ dụ dỗ, bắt cóc
Rộ tin đồn học sinh tiểu học bị người lạ dụ dỗ, bắt cóc

(Dân trí) - Từ đầu năm 2016 đến nay, tại nhiều địa phương ở Lâm Đồng rộ lên thông tin học sinh tiểu học bị người lạ dụ dỗ, bắt cóc gây hoang mang, bất án trong dư luận. Tuy nhiên, Công an tỉnh Lâm Đồng thông tin trên không có thật, chỉ là sản phẩm của sự bịa đặt.

Thứ năm, 31/03/2016 - 01:00

Mời bạn giải câu đố mà hầu hết mọi người làm sai
Mời bạn giải câu đố mà hầu hết mọi người làm sai

(Dân trí) - Câu đố như sau: Jack đang nhìn Anne, nhưng Anne đang nhìn George. Jack đã kết hôn, còn George thì chưa. Vậy liệu có một người đã kết hôn đang nhìn một người chưa kết hôn?

Thứ tư, 30/03/2016 - 06:03

Bình Định: Chấn chỉnh Giám đốc Sở GD-ĐT vì điều động cán bộ sai quy trình
Bình Định: Chấn chỉnh Giám đốc Sở GD-ĐT vì điều động cán bộ sai quy trình

(Dân trí) - Do thỏa thuận miệng với Sở Nội vụ trước khi ký quyết điều động cán bộ về giữ chức vụ hiệu trưởng trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (TP Quy Nhơn), Giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Bình Định đã bị Chủ tịch UBND tỉnh nhắc nhở.

Thứ tư, 30/03/2016 - 06:00

Nhặt được 6,5 triệu đồng, cậu học trò lập tức tìm cách trả lại cho người mất
Nhặt được 6,5 triệu đồng, cậu học trò lập tức tìm cách trả lại cho người mất

(Dân trí) - Trên đường đi học về, em Nguyễn Hồng Đức (SN 1998, học sinh Trường THPT Hồng Lĩnh, thị xã Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh) nhặt được 1 chiếc ví trong đó có 6,5 triệu đồng và một số giấy tờ. Ngay sau đó em đã đến trụ sở Công an thị xã Hồng Lĩnh trình bày sự việc để nhanh chóng trả lại của rơi cho người đánh mất.

Thứ tư, 30/03/2016 - 04:30

9 trường đại học phía Bắc tham gia tuyển sinh theo nhóm
9 trường đại học phía Bắc tham gia tuyển sinh theo nhóm

(Dân trí) - Tính đến thời điểm này đã có 9 trường đại học tham gia tuyển sinh theo nhóm do trường ĐH Bách khoa chủ trì, trong đó có nhiều trường thuộc khối ngành kinh tế.

Thứ tư, 30/03/2016 - 04:04

Trường tự cho học sinh điểm 10 tất cả các môn: Sở GD-ĐT yêu cầu cho kiểm tra lại
Trường tự cho học sinh điểm 10 tất cả các môn: Sở GD-ĐT yêu cầu cho kiểm tra lại

(Dân trí) - Liên quan đến việc trường THPT Hùng Vương (quận 5, TPHCM) “ưu ái” học sinh thi học sinh giỏi nên tự cho điểm 10 tất cả các môn, Sở GD-ĐT TPHCM đã chỉ đạo trường phải tổ chức cho các em này làm kiểm tra lại.

Thứ tư, 30/03/2016 - 03:39

Bộ GD-ĐT công bố bảng phân chia khu vực tuyển sinh 2016
Bộ GD-ĐT công bố bảng phân chia khu vực tuyển sinh 2016

(Dân trí) - Chiều ngày 30/3, Bộ GD-ĐT công bố bảng phân chia khu vực tuyển sinh 2016. Các thí sinh căn cứ vào bảng phân chia này để ghi vào hồ sơ đăng ký dự thi cho đúng với quy định, tránh thiệt thòi về sau.

Thứ tư, 30/03/2016 - 03:17

Học sinh mặc trang phục truyền thống đồng bào Cor đến trường
Học sinh mặc trang phục truyền thống đồng bào Cor đến trường

(Dân trí) - Trong năm học 2015-2016, Trường THPT Tây Trà (huyện Tây Trà, Quảng Ngãi) - nơi có hơn 95% dân số đồng bào Cor) tổ chức cho học sinh mặc trang phục đặc trưng của địa phương đến trường, trong các ngày thứ 3, 5, 7 hàng tuần.

Thứ tư, 30/03/2016 - 12:28

Chuyện lạ giáo dục: Trường tự cho học sinh điểm 10 tất cả các môn
Chuyện lạ giáo dục: Trường tự cho học sinh điểm 10 tất cả các môn

(Dân trí) - Mới đây bảng điểm trên phiếu liên lạc đợt 2 - học kỳ 2 của một học sinh lớp 12 trường THPT Hùng Vương (quận 5, TPHCM) gây xôn xao trên mạng bởi với toàn bộ các môn đều 10 điểm, kể cả môn Văn. Phía trường thừa nhận đã cho điểm 10 các môn đối với học sinh tham gia thi học sinh giỏi cấp thành phố.

Thứ tư, 30/03/2016 - 12:15

Phòng GD-ĐT Bát Xát: “Giáo viên đánh học sinh lớp 1 tím mặt, lo sợ và run lẩy bẩy”
Phòng GD-ĐT Bát Xát: “Giáo viên đánh học sinh lớp 1 tím mặt, lo sợ và run lẩy bẩy”

(Dân trí) - Liên quan đến vụ học sinh Phàn Chung Thủy (học sinh Trường tiểu học xã Phìn Ngan, huyện Bát Xát, Lào Cai) bị giáo viên đánh tím mặt, Phó trưởng phòng GD&ĐT huyện Bát Xát Hoàng Trọng Phu cho biết, đã tạm thời đình chỉ giáo viên và họp kỉ luật.

Thứ tư, 30/03/2016 - 12:12

Tìm hiểu về chương trình “Học gì cũng có” cho người đi làm
Tìm hiểu về chương trình “Học gì cũng có” cho người đi làm

Cách đây 20 năm, nếu tốt nghiệp Cử nhân về Marketing ở Harvard, bạn nghĩ rằng sẽ có thể yên tâm làm việc trong ngành Marketing suốt đời. Nhưng bây giờ hầu hết các doanh nghiệp đều tập trung nhiều vào quảng cáo trên Google và Facebook, hai cái tên mà bạn chưa hề nghe đến khi mới tốt nghiệp.

Thứ tư, 30/03/2016 - 11:30

ĐÁNG QUAN TÂM
Thành lập Liên hiệp thư viện chia sẻ nguồn tin điện tử VNEUs
Thành lập Liên hiệp thư viện chia sẻ nguồn tin điện tử VNEUs

(Dân trí) - Các trường đại học thuộc mạng lưới VNEUs đã có sáng kiến thành lập Liên hiệp thư viện chia sẻ nguồn tin điện tử.

Thứ tư, 30/03/2016 - 10:00

Tài chính Ngân hàng: Ngành học chưa bao giờ hết “hot”?
Tài chính Ngân hàng: Ngành học chưa bao giờ hết “hot”?

Là một ngành chưa bao giờ hết “hot”, Tài chính - Ngân hàng đặc biệt hấp dẫn các bạn trẻ có đam mê và muốn thử sức mình trong lĩnh vực này.

Thứ tư, 30/03/2016 - 10:00

"Nhân tài đất Việt" 9X giành suất thực tập tại “gã khổng lồ” Google
"Nhân tài đất Việt" 9X giành suất thực tập tại “gã khổng lồ” Google

(Dân trí) - Trong tháng 6 tới, chàng trai từng giành giải nhì Nhân tài đất Việt 2015 Lê Yên Thanh, sẽ đến Mỹ thực tập ở Google - công ty được mệnh danh là “gã khổng lồ” của làng công nghệ thế giới.

Thứ tư, 30/03/2016 - 09:35

Lào Cai: Sẽ xử lý nghiêm khắc cô giáo đánh bé gái tím mặt
Lào Cai: Sẽ xử lý nghiêm khắc cô giáo đánh bé gái tím mặt

(Dân trí) - Đó là ý kiến của ông Hoàng Đăng Khoa, Phó Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện Bát Xát (tỉnh Lào Cai) trả lời PV báo Dân trí hồi 7 giờ sáng nay (30/3).

Thứ tư, 30/03/2016 - 08:20

"Lò" luyện thi ế ẩm
"Lò" luyện thi ế ẩm

(Dân trí) - Thời điểm này mọi năm, các “lò” luyện thi quanh các khu ĐH lớn của Hà Nội bắt đầu tấp nập. Tuy nhiên, ghi nhận của PV Dân trí, nhiều “lò” luyện đã chuyển đổi mục đích sử dụng hoặc dạy kèm cả dạy cấp hai và cấp 1.

Thứ tư, 30/03/2016 - 07:56

Trường ĐH Luật TPHCM nhận huân chương Lao động hạng Nhất
Trường ĐH Luật TPHCM nhận huân chương Lao động hạng Nhất

(Dân trí) - Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Võ Văn Thưởng đã trao huân chương Lao động hạng Nhất cho Trường ĐH Luật TPHCM. NGƯT.GS.TS Mai Hồng Quỳ, Hiệu trưởng nhà trường vinh dự nhận huân chương Lao động hạng Ba…

Thứ tư, 30/03/2016 - 07:40

ĐH Việt Pháp tổ chức Ngày hội tuyển sinh tại Hà Nội
ĐH Việt Pháp tổ chức Ngày hội tuyển sinh tại Hà Nội

Thứ 7, ngày 2-4 - 2016, Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (Đại học Việt Pháp) sẽ tổ chức sự kiện “Ngày hội tuyển sinh 2016” (USTH Open day 2016) nhằm tư vấn và tạo điều kiện cho các em học sinh, sinh viên tiếp cận với thông tin về các chương trình đào tạo, cơ hội học bổng và thực tập tại Pháp và châu Âu của trường.

Thứ tư, 30/03/2016 - 01:14

Trường phải “gói ghém” để giữ chân học sinh
Trường phải “gói ghém” để giữ chân học sinh

(Dân trí) - Khi chưa nhận được tiền hỗ trợ của Nhà nước dành cho học sinh đồng bào vùng cao, các trường ở vùng cao Quảng Nam phải tự gói ghém để giữ chân các cháu đến trường, không để các cháu phải bỏ học một ngày nào dù cuộc sống của các cô giáo còn rất khó khăn.

Thứ tư, 30/03/2016 - 01:00

Hôm nay, chính thức phát hành cuốn “Những điều cần biết…”
Hôm nay, chính thức phát hành cuốn “Những điều cần biết…”

(Dân trí) - Thông tin từ NXB Giáo dục Việt Nam cho biết, nhằm đáp ứng nhu cầu của thí sinh, phụ huynh và xã hội về những thông tin tuyển sinh đại học, cao đẳng hệ chính quy năm 2016, ngày 30/3, cuốn “Những điều cần biết về tuyển sinh đại học, cao đẳng hệ chính quy năm 2016” sẽ chính thức được phát hành.

Thứ tư, 30/03/2016 - 12:20

“Hot girl Đường lên đỉnh Olympia” đối thoại với lãnh đạo Sở GD-ĐT
“Hot girl Đường lên đỉnh Olympia” đối thoại với lãnh đạo Sở GD-ĐT

(Dân trí) - Sáng nay 29/3, Sở GD-ĐT TPHCM đã tổ chức buổi đối thoại giữa lãnh đạo Sở và học sinh thành phố lần thứ 8 năm 2016. Lan Thy - hot girl “Đường lên đỉnh Olympia” và các học sinh giỏi, có thành tích nghiên cứu khoa học (NCKH) đã chia sẻ những ý kiến xung quanh vấn đề NCKH, CLB học thuật, bồi dưỡng HS giỏi trong trường.

Thứ ba, 29/03/2016 - 04:54

Giáo sư David Nunan: Muốn dạy tiếng Anh tốt phải áp dụng công nghệ thông tin
Giáo sư David Nunan: Muốn dạy tiếng Anh tốt phải áp dụng công nghệ thông tin

(Dân trí) - Giáo sư David Nunan là chuyên gia giáo dục nổi tiếng, nhà ngôn ngữ lừng danh thế giới chia sẻ: “Để giảng dạy ngoại ngữ tốt trong một lớp có sĩ số học sinh đông, việc áp dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy là biện pháp đạt hiệu quả cao nhất”.

Thứ ba, 29/03/2016 - 03:29

Hà Nội: Kiểm tra, khảo sát năng lực học sinh lớp 12 trên toàn thành phố
Hà Nội: Kiểm tra, khảo sát năng lực học sinh lớp 12 trên toàn thành phố

(Dân trí) - Dự kiến từ ngày 20-22/4, Sở GD&ĐT Hà Nội sẽ ra đề kiểm tra khảo sát THPT quốc gia cho học sinh lớp 12 toàn thành phố.

Thứ ba, 29/03/2016 - 03:14