Học tiến sĩ là… dễ nhất?

Một chuyên gia (xin giấu tên) công tác lâu năm trong lĩnh vực đào tạo tại một trường ĐH ở Hà Nội cho rằng, quy trình, quy chế của Bộ GD&ĐT về đào tạo tiến sĩ xem qua có vẻ chặt chẽ và hợp lý. Nhưng nếu chiếu từ phổ thông lên đến ĐH thì học tiến sĩ là… dễ nhất.

Quy trình đào tạo tiến sĩ ở Việt Nam đang khiến dư luận nghi ngại và đặt câu hỏi, phải chăng học tiến sĩ là... dễ nhất? (Ảnh: Hồng Vĩnh)
Quy trình đào tạo tiến sĩ ở Việt Nam đang khiến dư luận nghi ngại và đặt câu hỏi, phải chăng học tiến sĩ là... dễ nhất? (Ảnh: Hồng Vĩnh)

Tiêu chí quá “mỏng”

Giao cho các trường ĐH tự chủ đào tạo, nhưng để quản lý chất lượng, Bộ GD&ĐT đã có hệ thống văn bản tạo hành lang pháp lý. Văn bản gần đây nhất là Thông tư 32. Theo đó, chỉ tiêu hàng năm (thạc sĩ, tiến sĩ) được xác định chủ yếu dựa vào số lượng giảng viên cơ hữu, diện tích sàn xây dựng thuộc sở hữu của cơ sở đào tạo phục vụ trực tiếp việc giảng dạy.

Trong quá trình hoạt động, các cơ sở có thể mời giảng viên thỉnh giảng, có thể thuê mướn thêm mặt bằng - nhưng do tiêu chí này khó kiểm soát nên Bộ quy định xác định theo “vốn tự có” của các trường, không tính “vốn đi vay”, và chỉ tiêu trên vốn tự có thì nới ra một chút so với chuẩn chung.

Theo công thức này, và Học viện Khoa học xã hội xem toàn bộ giảng viên Viện Hàn lâm Khoa học Việt Nam là của mình, thì với trên dưới 400 giảng viên tiến sĩ trở lên, tổng quy mô đào tạo trên 1.000 tiến sĩ là “đúng quy trình”.

Theo một chuyên gia công tác lâu năm trong lĩnh vực đào tạo tại một trường ĐH ở Hà Nội, quy trình, quy chế của Bộ GD&ĐT hiện hành xem qua có vẻ chặt chẽ và hợp lý. Nhưng nếu chiếu từ phổ thông lên đến ĐH thì học tiến sĩ dễ nhất. Học sinh thi ĐH phải có giám thị nọ, giám thị kia, giáo viên nào chấm không ai biết. Nhưng với tiến sĩ, mỗi học phần, ai chấm, nghiên cứu sinh (NCS) đều biết. Còn khi bảo vệ luận án, về nguyên tắc, NCS nộp luận án về cho văn phòng của trường, còn ai chấm, ai phản biện chỉ trường biết. Nhưng chính những người “giữ chìa khóa” đó lại là người mở khóa.

Cũng theo chuyên gia này, đào tạo tiến sĩ của Việt Nam có 2 vấn đề. Thứ nhất là khi thẩm định đề tài còn mang tính xuê xoa. Thứ hai là Việt Nam chưa kiểm soát được vấn đề đạo văn. “Nếu kiểm soát tốt đạo văn thì có lẽ một năm, không thể “sản xuất” được nhiều tiến sĩ đến thế” – vị chuyên gia khẳng định.

NCS chủ yếu được đào tạo “tại chức”

GS Nguyễn Minh Thuyết, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban VHGDTTN&NĐ của Quốc hội đưa ra quan điểm: Nếu áp theo quy định của Bộ GD&ĐT thì Học viện Khoa học xã hội đào tạo một năm như thế không nhiều. Nhưng có một vấn đề mà hiện nay Bộ GD&ĐT cũng như các cơ sở đào tạo chưa kiểm soát được là số lượng NCS thực tế mỗi người hướng dẫn là bao nhiêu. Vì ngoài việc hướng dẫn tại cơ sở đào tạo của mình, các nhà khoa học còn tham gia hướng dẫn ở nhiều cơ sở khác.

Một hạn chế nữa là NCS hiện nay được đào tạo chủ yếu theo hình thức tại chức, nghĩa là “ngồi” tại cơ quan mình làm việc, địa phương mình sinh sống để làm luận án, thỉnh thoảng mới gặp thầy hướng dẫn theo lịch. Cách đào tạo này không ổn. “Theo tôi, NCS phải có thời gian tập trung 3 năm làm việc tại cơ sở đào tạo, tham gia vào mọi hoạt động nghiên cứu khoa học và đào tạo của cơ sở đó dưới sự kèm cặp của người hướng dẫn và các nhà khoa học khác thì họ mới trưởng thành được” – GS Nguyễn Minh Thuyết cho hay.

Mặt khác, theo GS Thuyết các luận án không chỉ nhằm giải quyết một vấn đề cụ thể mà phải nâng tầm hiểu biết, tầm nhìn, phương pháp nghiên cứu, tư duy cho người được đào tạo để sau này họ tiếp tục giải quyết những vấn đề rộng lớn hơn. Nếu đi vào những đề tài quá nhỏ thì luận án làm xong là kết thúc, không còn triển vọng mở rộng nữa.

Đánh giá về tính ứng dụng của các đề tài tiến sĩ hiện nay, GS Nguyễn Minh Thuyết nói: “Chúng ta vẫn chưa hướng được các đề tài nghiên cứu khoa học vào những vấn đề thiết thực và kết quả nghiên cứu vẫn còn xa mới đáp ứng được các yêu cầu của thực tiễn”.

Còn theo vị chuyên gia tại một trường ĐH ở Hà Nội, trong quy định của Bộ GD&ĐT có yêu cầu tiến sĩ phải có được đào tạo toàn thời gian ở trường là 1 năm. Nhưng nhiều trường sẽ lấy lý do không đủ cơ sở vật chất, nên các NCS có thể học buổi tối.

Mặt khác, “nồi cơm” của các trường đang chuyển từ đào tạo tại chức sang đào tạo sau ĐH, trong đó có tiến sĩ. Thậm chí, quy định của Bộ GD&ĐT cũng đã “mở” cho các thầy hướng dẫn cơ hội này. Vì trong Thông tư 05 về việc sửa đổi bổ sung một số điều của quy chế đào tạo tiến sĩ ban hành năm 2012, Bộ GD&ĐT có quy định: “Trong vòng 5 năm, tính đến ngày giao nhiệm vụ hướng dẫn NCS, nếu người hướng dẫn khoa học có 2 NCS không hoàn thành luận án vì lý do chuyên môn sẽ không được giao hướng dẫn NCS mới”. Quy định này giải thích vì sao tiến sĩ cứ bảo vệ là thành công.

Theo một chuyên gia công tác lâu năm trong lĩnh vực đào tạo tại một trường ĐH ở Hà Nội, quy trình, quy chế của Bộ GD&ĐT hiện hành xem qua có vẻ chặt chẽ và hợp lý. Nhưng nếu chiếu từ phổ thông lên đến ĐH thì học tiến sĩ dễ nhất. Học sinh thi ĐH phải có giám thị nọ, giám thị kia, giáo viên nào chấm không ai biết. Nhưng với tiến sĩ, mỗi học phần, ai chấm, NCS đều biết. Còn khi bảo vệ luận án, về nguyên tắc, NCS nộp luận án về cho văn phòng của trường, còn ai chấm, ai phản biện chỉ trường biết. Nhưng chính những người “giữ chìa khóa” đó lại là người mở khóa.

Theo Hoa Ban

Tiền Phong

MỚI NHẤT
Quán quân nhí và ước mơ thành nhà ngoại giao
Quán quân nhí và ước mơ thành nhà ngoại giao

Xuất sắc vượt qua hơn 1000 thí sinh từ 373 trường tiểu học trên địa bàn Hà Nội, em Nguyễn Cường Linh, học sinh trường tiểu học Nghĩa Tân, đã trở thành quán quân mới của Olympic tiếng Anh Tiểu học lần thứ 13 năm học 2015-2016 do Sở Giáo dục & Đào tạo TP Hà Nội phối hợp cùng Language Link Việt Nam tổ chức. Linh chia sẻ, em sẽ tiếp tục học thật giỏi tiếng Anh, tích lũy kiến thức để sau này có thể trở thành một nhà ngoại giao giỏi.

Thứ ba, 26/04/2016 - 09:01

Cháu quyết tự chọn trường cấp 3, ông bà nằng nặc phản đối
Cháu quyết tự chọn trường cấp 3, ông bà nằng nặc phản đối

Tự lên kế hoạch chi tiết để đi du học đại học, và quyết định thi cấp 3 nội trú để rèn giũa tính tự lập, nhưng cậu học sinh 15 tuổi Lê Nguyên bị ông bà nội nằng nặc phản đối, bắt thi trường điểm gần nhà.

Thứ ba, 26/04/2016 - 09:00

Hãy trả lại tuổi thơ cho con trẻ!
Hãy trả lại tuổi thơ cho con trẻ!

(Dân trí) - “Học, học và học” - đó là tất cả cuộc sống của rất nhiều đứa trẻ trong độ tuổi tiểu học hiện nay...

Thứ ba, 26/04/2016 - 06:00

Học chương trình Cử nhân Hoa Kỳ ngay tại HUTECH
Học chương trình Cử nhân Hoa Kỳ ngay tại HUTECH

Theo học chương trình đào tạo quốc tế của các trường đại học danh tiếng thế giới tại một trường đại học uy tín, chất lượng cao của Việt Nam đang là hướng đi thành công của nhiều bạn trẻ ngày nay.

Thứ ba, 26/04/2016 - 05:00

Nhận bằng Tiến sĩ ở tuổi 60
Nhận bằng Tiến sĩ ở tuổi 60

(Dân trí) - Trong số 5 tiến sĩ được trường ĐH Bách Khoa - ĐH Quốc gia TP.HCM trao bằng mới đây, ông Hoàng Minh Nam được nhiều người ngưỡng mộ vì nỗ lực hoàn thành chương trình học tiến sĩ chuyên ngành quy trình và thiết bị công nghệ hóa ở tuổi 60.

Thứ hai, 25/04/2016 - 03:20

Sống giữa thị xã, gần 700 học sinh mầm non phải đi học nhờ
Sống giữa thị xã, gần 700 học sinh mầm non phải đi học nhờ

(Dân trí) - Xã Quỳnh Vinh (thị xã Hoàng Mai, Nghệ An) có 2 trường mầm non. Thế nhưng cả 2 trường mầm non với hơn 700 học sinh không có trường lớp kiên cố mà phải đi học nhờ trụ sở các hợp tác xã và nhà văn hóa các xóm.

Thứ hai, 25/04/2016 - 03:06

Nữ sinh Huế đến Mỹ bằng 3 suất học bổng toàn phần “tiền tỷ”
Nữ sinh Huế đến Mỹ bằng 3 suất học bổng toàn phần “tiền tỷ”

(Dân trí) - Hoàng Dạ Thi đã có 3/5 trường ĐH Mỹ nộp hồ sơ gửi thư cấp học bổng toàn phần. Trong đó, trường Middlebury, Hoa Kỳ (top 4 trường ĐH Giáo dục khai phóng Mĩ) cấp học bổng trị giá gần 5,5 tỷ đồng (240.000 USD trong 4 năm) cho cô gái Việt.

Thứ hai, 25/04/2016 - 02:52

Học sinh bắn tên lửa nước, tái hiện "trận Điện Biên Phủ trên không"
Học sinh bắn tên lửa nước, tái hiện "trận Điện Biên Phủ trên không"

(Dân trí) - Phần bắn rơi máy bay địch, câu lạc bộ khoa học (trong vai những người lính Cụ Hồ) đã sử dụng tên lửa nước được tái chế từ chai nước, bìa cứng, băng keo để bắn.

Thứ hai, 25/04/2016 - 12:49

Hà Nội: Công bố 109 trường công lập thuộc 12 khu vực tuyển sinh lớp 10
Hà Nội: Công bố 109 trường công lập thuộc 12 khu vực tuyển sinh lớp 10

(Dân trí) - Ngày 25/4, Sở GD&ĐT Hà Nội công bố danh sách và bảng mã số 109 trường THPT công lập thuộc 12 khu vực tuyển sinh trên địa bàn.

Thứ hai, 25/04/2016 - 12:00

Hà Nội: Phát hành phiếu ĐKDT và cuốn “Những điều cần biết” vào lớp 10
Hà Nội: Phát hành phiếu ĐKDT và cuốn “Những điều cần biết” vào lớp 10

(Dân trí) - Ngày 25/4, Sở GD&ĐT Hà Nội phát hành “Phiếu đăng ký dự tuyển vào lớp 10 THPT" (ĐKDT) và tài liệu "Những điều cần biết về tuyển sinh vào lớp 10 THPT" năm học 2016-2017 về các đơn vị để chuẩn bị cho kì tuyển sinh lớp 10 THPT sắp tới.

Thứ hai, 25/04/2016 - 10:20

Sách quý như người bạn tốt
Sách quý như người bạn tốt

(Dân trí) - Sách giống như người bạn thân thiết chia sẻ vui buồn. Có những cuốn sách thú vị đến mức, đọc xong tôi cứ mỉm cười suốt buổi, thấy có nhiều điều đơn giản đầy ý nghĩa. Có những cuốn sách tôi đọc đi đọc lại nhiều lần mà vẫn y nguyên cảm xúc ban đầu mới mẻ, xúc động.

Thứ hai, 25/04/2016 - 09:50

Ngán ngẩm đề Văn “Soái ca” và “Vợ người ta”
Ngán ngẩm đề Văn “Soái ca” và “Vợ người ta”

(Dân trí) - Hiện tượng “soái ca” trong phim "Hậu duệ Mặt trời" và bài hát “Vợ người ta” được đưa vào đề thi Văn lớp 8 làm nhiều người phải ngán ngẩm, thở dài...

Thứ hai, 25/04/2016 - 08:05

ĐÁNG QUAN TÂM
3 yếu tố quan trọng nhất để xác định trung tâm luyện thi IELTS uy tín
3 yếu tố quan trọng nhất để xác định trung tâm luyện thi IELTS uy tín

Để đáp ứng nhu cầu tiếp cận tiếng Anh, nâng cao trình độ của một số đông người thành thị, các trung tâm luyện IELTS, TOEIC,… cũng mọc lên như nấm. Nhưng số lượng trung tâm lại không đi đôi với chất lượng.

Thứ hai, 25/04/2016 - 08:00

TPHCM: “Hẹp cửa” vào lớp 10 công lập
TPHCM: “Hẹp cửa” vào lớp 10 công lập

(Dân trí) - Chỉ tiêu giảm, cánh cửa vào lớp 10 công lập của học sinh ở TP.HCM sẽ càng hẹp, vì vậy phụ huynh, học sinh cần cân nhắc, tính toán thật kỹ trước khi đăng ký nguyện vọng.

Thứ hai, 25/04/2016 - 12:26

Trường THCS và THPT Tạ Quang Bửu tuyển sinh vào lớp 6 và lớp 10 năm học 2016 -2017
Trường THCS và THPT Tạ Quang Bửu tuyển sinh vào lớp 6 và lớp 10 năm học 2016 -2017

Trường THCS và THPT Tạ Quang Bửu được thành lập bởi BK-Holdings theo chủ trương của trường Đại học Bách Khoa Hà Nội (ĐHBKHN), với mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo, cung cấp đầu vào có chất lượng tốt, đa dạng cho trường ĐHBKHN, các trường Đại học trong và ngoài nước. Năm học 2016 – 2017, trường tiếp tục tuyển sinh vào lớp 6 và lớp 10.

Thứ hai, 25/04/2016 - 12:10

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ: Đổi mới giáo dục phải bắt đầu từ người thầy!
Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ: Đổi mới giáo dục phải bắt đầu từ người thầy!

(Dân trí) - Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ khẳng định: “Giáo dục vì sự phát triển của con người, đổi mới giáo dục phải bắt đầu từ người thầy và từ cán bộ quản lý giáo dục các cấp”.

Chủ nhật, 24/04/2016 - 05:20

Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển: Kỹ năng tin học văn phòng là rất cần thiết
Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển: Kỹ năng tin học văn phòng là rất cần thiết

(Dân trí) - “Kỹ năng tin học văn phòng cùng với tiếng Anh là hai kỹ năng căn bản, rất cần thiết trong quá trinh hội nhập và trở nên đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đã tham gia cộng đồng kinh tế ASEAN và Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP)” - Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển chia sẻ tại Lễ khai mạc Vòng loại Quốc gia cuộc thi MOSWC 2016.

Chủ nhật, 24/04/2016 - 01:25

Học sinh bị đình chỉ học 6 tháng không phải vì "tè bậy"?
Học sinh bị đình chỉ học 6 tháng không phải vì "tè bậy"?

(Dân trí) - Liên quan đến thông tin 3 học sinh bị đình chỉ học 6 tháng… vì “tè bậy”, trao đổi với báo chí, Hiệu trưởng Trường THCS Vũ Tiến (huyện Vũ Thư, Thái Bình) khẳng định việc đình chỉ 3 học sinh không liên quan đến “tiểu bậy” mà vì những lý do khác, nhiều sự việc trong đơn phụ huynh kêu cứu là không có thật.

Chủ nhật, 24/04/2016 - 09:05

Phim "Hậu duệ Mặt trời" vào đề Văn: “Tôi muốn học sinh hứng thú hơn khi làm văn”
Phim "Hậu duệ Mặt trời" vào đề Văn: “Tôi muốn học sinh hứng thú hơn khi làm văn”

(Dân trí) - “Tôi ra đề này vì muốn học sinh có hứng thú hơn trong việc làm văn” - đó là là chia sẻ của thầy giáo Nguyễn Phú - Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (tỉnh Quảng Trị), người ra đề văn liên quan đến bộ phim "Hậu duệ Mặt trời" gây sốt cộng đồng mạng thời gian gần đây.

Chủ nhật, 24/04/2016 - 08:55

Trường dùng tre, lưới… làm hồ dạy bơi cho học sinh
Trường dùng tre, lưới… làm hồ dạy bơi cho học sinh

(Dân trí) - Để không còn nỗi lo học sinh đuối nước mỗi khi mùa lũ về, các giáo viên trường tiểu học Hưng Thạnh 2 (huyện Tháp Mười, Đồng Tháp) dùng tre, lưới bạt… làm hồ dạy bơi cho học sinh ngay trên sông. Nhờ hồ bơi này, nhà trường đã xóa “mù” bơi cho hàng trăm em học sinh.

Chủ nhật, 24/04/2016 - 05:00

Học trò biểu diễn cồng chiêng, múa xoang trong sân trường
Học trò biểu diễn cồng chiêng, múa xoang trong sân trường

(Dân trí) - Nhiều năm trở lại đây, việc đưa vào giảng dạy biểu diễn múa xoang và cồng chiêng Tây Nguyên được đánh giá là cách làm hiệu quả để giữ gìn những giá trị quý báu trong bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc tại chỗ ở Kon Tum.

Chủ nhật, 24/04/2016 - 02:00

Chiến sĩ nhà giàn DK1 đăng ký dự thi THPT quốc gia
Chiến sĩ nhà giàn DK1 đăng ký dự thi THPT quốc gia

(Dân trí) - Lần đầu tiên, một thí sinh là chiến sĩ đang công tác tại nhà giàn DK1, Trung đoàn 251, Vùng 2 Hải quân đăng ký tham dự kỳ thi THPT quốc gia 2016 để xét tuyển vào đại học.

Thứ bảy, 23/04/2016 - 07:00

Thí sinh cần giữ kín tài khoản và mật khẩu của mình
Thí sinh cần giữ kín tài khoản và mật khẩu của mình

(Dân trí) - Để bảo mật thông tin, khi nhận được tài khoản và mật khẩu thí sinh nên thay đổi ngay mật khẩu. Thí sinh cần giữ kín tài khoản và mật khẩu của mình – Đó là một trong những yêu cầu của Bộ GD-ĐT đối với thí sinh tham dự kỳ thi THPT quốc gia 2016.

Thứ bảy, 23/04/2016 - 04:20

Học sinh lớp 10 rơi từ tầng 4, bị chấn thương đầu
Học sinh lớp 10 rơi từ tầng 4, bị chấn thương đầu

(Dân trí) - Chiều 23/4, nguồn tin từ bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ xác nhận, bệnh viện đang cấp cứu và điều trị cho một học sinh Trường THPT Bùi Hữu Nghĩa rơi từ lầu 4 của trường và bị chấn thương đầu.

Thứ bảy, 23/04/2016 - 03:15